III OSK 779/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną spółki, potwierdzając, że organy inspekcji sanitarnej opiniują warunki działań naprawczych w kontekście zagrożenia dla zdrowia, a nie ustalają odpowiedzialności za szkodę środowiskową.
Spółka złożyła skargę kasacyjną od wyroku WSA, który oddalił jej skargę na postanowienie Głównego Inspektora Sanitarnego opiniujące warunki działań naprawczych w związku ze szkodą środowiskową. Spółka zarzucała błędy w ustaleniu stanu faktycznego i odpowiedzialności za zanieczyszczenie. NSA oddalił skargę, podkreślając, że organy sanitarne opiniują zagrożenie dla zdrowia, a nie ustalają odpowiedzialności za szkodę, która leży w kompetencji RDOŚ.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną spółki z ograniczoną odpowiedzialnością od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę spółki na postanowienie Głównego Inspektora Sanitarnego. Postanowienie to utrzymywało w mocy decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, pozytywnie opiniującą warunki działań naprawczych w projekcie decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska. Sprawa dotyczyła szkody w środowisku spowodowanej nielegalnym magazynowaniem odpadów i zanieczyszczeniem gruntu metalami ciężkimi. Spółka zarzucała sądom administracyjnym błędy w analizie materiału dowodowego, nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego oraz prowadzenie postępowania w sposób budzący brak zaufania, argumentując, że odpowiedzialność za szkodę powinna obciążać podmiot, który ją faktycznie spowodował. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, wyjaśniając, że rola organów inspekcji sanitarnej w tym postępowaniu polega na opiniowaniu warunków działań naprawczych w kontekście zagrożenia dla zdrowia ludzi, a nie na ustalaniu odpowiedzialności za szkodę środowiskową czy legalności działalności. Kwestie te należą do kompetencji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska. Sąd uznał, że organy sanitarne prawidłowo działały w ramach swoich kompetencji, a zarzuty spółki nie były uzasadnione.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Organy inspekcji sanitarnej opiniują warunki działań naprawczych w kontekście oceny występowania znaczącego zagrożenia dla zdrowia ludzi na danym terenie, nie ustalając odpowiedzialności za szkodę ani legalności działalności.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że organy sanitarne są organami współdziałającymi, które wydają opinię w oparciu o ustalenia faktyczne przedstawione przez organ prowadzący postępowanie główne (RDOŚ) i tylko w zakresie określonym ustawą (zagrożenie dla zdrowia ludzi). Nie są zobligowane do samodzielnego ustalania stanu faktycznego czy odpowiedzialności za szkodę.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (9)
Główne
u.z.s.ś.i.n. art. 13 § ust. 6 pkt 6
Ustawa o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie
Określa obowiązek organu ochrony środowiska zasięgnięcia opinii państwowego wojewódzkiego inspektora sanitarnego w zakresie warunków przeprowadzenia działań naprawczych zawartych w projekcie decyzji, w odniesieniu do oceny występowania znaczącego zagrożenia dla zdrowia ludzi na danym terenie.
Pomocnicze
k.p.a. art. 106 § § 1, 3 i 5
Kodeks postępowania administracyjnego
Reguluje postępowanie w zakresie współdziałania organów administracji publicznej, w tym wydawania opinii.
k.p.a. art. 8 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Wyraża zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie uczestników do władzy publicznej.
p.p.s.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy oddalenia skargi przez sąd administracyjny.
p.p.s.a. art. 144
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy stosowania przepisów k.p.a. w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy oddalenia skargi przez sąd administracyjny.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa granice rozpoznania sprawy przez NSA.
p.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy oddalenia skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 193
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy uzasadnienia wyroku oddalającego skargę kasacyjną.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi. Zarzuty naruszenia art. 80 k.p.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. poprzez nieprawidłową analizę i ocenę materiału dowodowego. Zarzuty naruszenia art. 8 k.p.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. poprzez prowadzenie postępowania wbrew obowiązkowi budzenia zaufania.
Godne uwagi sformułowania
rolą organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej nie jest weryfikacja prawidłowości informacji przedłożonych przez organ ochrony środowiska [...] tylko analiza i ocena przedłożonego materiału dowodowego w kontekście zaproponowanych działań naprawczych Organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej nie rozpatrują sprawy pod kątem legalności prowadzonej działalności na przedmiotowym terenie, pochodzenia powstałych zanieczyszczeń, czy też podmiotu odpowiedzialnego za zaistniałą szkodę w środowisku. Organy inspekcji sanitarnej [...] występują w tym postępowaniu jako organy współdziałające. Organ współdziałający nie zastępuje organu właściwego do wydania decyzji. Organ opiniujący – współdziałający wydaje opinie w oparciu o ustalenia faktyczne przedstawione mu przez organ obowiązany do merytorycznego rozpatrzenia sprawy.
Skład orzekający
Piotr Korzeniowski
przewodniczący
Sławomir Wojciechowski
sprawozdawca
Tadeusz Kiełkowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja roli i zakresu kompetencji organów inspekcji sanitarnej w postępowaniach dotyczących szkód w środowisku oraz zasad prowadzenia postępowań administracyjnych budzących zaufanie."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego trybu opiniowania przez organy sanitarne w ramach szerszego postępowania prowadzonego przez RDOŚ.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu ochrony środowiska i odpowiedzialności za szkody, ale skupia się na proceduralnych aspektach kompetencji organów, co czyni ją bardziej interesującą dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i środowiskowym.
“Sanepid opiniuje, RDOŚ decyduje: Kto odpowiada za szkody w środowisku?”
Sektor
ochrona środowiska
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII OSK 779/24 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2025-09-30 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-03-04 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Piotr Korzeniowski /przewodniczący/ Sławomir Wojciechowski /sprawozdawca/ Tadeusz Kiełkowski Symbol z opisem 6139 Inne o symbolu podstawowym 613 Hasła tematyczne Ochrona środowiska Sygn. powiązane IV SA/Wa 1538/23 - Wyrok WSA w Warszawie z 2023-10-17 Skarżony organ Inne Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2020 poz 2187 art. 13 ust. 6 pkt 6 Ustawa z dnia 13 kwietnia 2007 r. o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie t.j. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Piotr Korzeniowski Sędziowie: sędzia NSA Sławomir Wojciechowski (spr.) sędzia del. WSA Tadeusz Kiełkowski po rozpoznaniu w dniu 30 września 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 października 2023 r., sygn. akt IV SA/Wa 1538/23 w sprawie ze skargi [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...] na postanowienie Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia 8 maja 2023 r., nr [...] w przedmiocie pozytywnego zaopiniowania warunków przeprowadzenia działań naprawczych oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 17 października 2023 r., sygn. akt IV SA/Wa 1538/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dalej także jako: "Spółka", "skarżąca", "skarżąca kasacyjnie") na postanowienie Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia 8 maja 2023 r., nr [...] w przedmiocie pozytywnego zaopiniowania warunków przeprowadzenia działań naprawczych: oddalił skargę. Stan faktyczny sprawy przedstawia się w sposób następujący: Zaskarżonym do Sądu postanowieniem z dnia 8 maja 2023 r., znak: [...] Generalny Inspektor Sanitarny (GIS), po rozpatrzeniu zażalenia z dnia 20 lutego 2023 r. wniesionego przez [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] utrzymał w mocy postanowienie [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego (PWIS) z dnia 9 lutego 2023 r., znak: [...], pozytywnie opiniujące warunki przeprowadzenia działań naprawczych, zawartych w projekcie decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (RDOŚ) w [...] w sprawie nałożenia obowiązku przeprowadzenia działań naprawczych w związku z wystąpieniem szkody w środowisku w powierzchni ziemi, spowodowanej nielegalnym magazynowaniem odpadów na działce nr ewid. [...] obręb [...] położonej przy ul. [...] w [...], w odniesieniu do oceny występowania znaczącego zagrożenia dla zdrowia ludzi na danym terenie. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...] wystąpił do [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z wnioskiem z dnia 26 stycznia 2023 r. o zaopiniowanie warunków przeprowadzenia działań naprawczych zawartych w projekcie ww. decyzji. Z przedłożonej do wniosku dokumentacji wynika, iż w związku z działalnością Spółki [...] Sp. z o.o., [...] Sp. z o.o. oraz [...] Sp. z o.o., na ww. działce nr [...] doszło do szkody w środowisku, w postaci zanieczyszczenia gruntu metalami ciężkimi pochodzącego z nielegalnie prowadzonej działalności dotyczącej magazynowania odpadów oraz z eksploatacji istniejącej infrastruktury kolejowej. Na przedmiotowym terenie zgromadzone zostały odpady w postaci złomu oraz części z demontażu samochodów (tworzywa sztuczne, opony), a także odpady złomu zmieszane z ziemią. Substancjami powodującymi ryzyko są zanieczyszczenia z grupy metali i metaloidu, tj. cynk – Zn, kadm – Cd, miedź – Cu oraz ołów – Pb. Powyższe związki chemiczne zalegają w strefie przypowierzchniowej (na głębokości do 25 cm). W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że rolą organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej nie jest weryfikacja prawidłowości informacji przedłożonych przez organ ochrony środowiska w ww. projekcie decyzji tylko analiza i ocena przedłożonego materiału dowodowego w kontekście zaproponowanych działań naprawczych zanieczyszczonego gruntu, co w efekcie ma pozwolić na zminimalizowanie bądź wykluczenie wystąpienia ryzyka negatywnego oddziaływania na zdrowie i warunki życia ludzi. Organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej nie rozpatrują sprawy pod kątem legalności prowadzonej działalności na przedmiotowym terenie, pochodzenia powstałych zanieczyszczeń, czy też podmiotu odpowiedzialnego za zaistniałą szkodę w środowisku. Kwestie te bowiem należą do kompetencji właściwego organu ochrony środowiska, tj. regionalnego dyrektora ochrony środowiska. W tej procedurze, zmierzającej do wydania decyzji w sprawie nałożenia obowiązku przeprowadzenia działań naprawczych, organ Państwowej Inspekcji Sanitarnej jest wyłącznie organem opiniodawczym. W przedmiotowej sprawie organem wydającym ostateczne rozstrzygnięcie w odniesieniu do nałożenia obowiązku przeprowadzenia działań naprawczych na danym terenie jest Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...]. Zarzuty skarżącej Spółki dotyczące błędnego ustalenia stanu faktycznego w zakresie prowadzenia gospodarki na omawianym terenie, w tym również podmiotu odpowiedzialnego za zaistniałą szkodę w środowisku, powinny być skierowane do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...]. [...] Państwowy Inspektor Sanitarny dokonał wyłącznie analizy i oceny sprawy w określonym zakresie tj. co do zaproponowanych przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska warunków przeprowadzenia działań naprawczych zawartych w projekcie decyzji, stosownie do regulacji art. 13 ust. 6 pkt 6 ww. ustawy, w odniesieniu do oceny występowania znaczącego zagrożenia dla zdrowia ludzi na danym terenie. Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wywiodła skarżąca Spółka zaskarżając go w całości i zarzucając zaskarżonemu orzeczeniu naruszenie przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj.: a) art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. polegające oddaleniu skargi i utrzymaniu w mocy postanowienia Generalnego Inspektora Sanitarnego z dnia 8 maja 2023 r. utrzymującego w mocy postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 9 lutego 2023 r. podczas gdy postanowienia te nie powinny się ostać; b) art. 80 k.p.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a., poprzez nieprawidłową analizę i ocenę materiału dowodowego w kontekście zaproponowanych działań naprawczych i błędne uznanie, iż zaproponowane działania pozwolą na zminimalizowanie bądź wykluczenie wystąpienia ryzyka dotyczącego negatywnego oddziaływania na zdrowie i warunki życia ludzi; c) art. 8 k.p.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a., poprzez prowadzenie postępowania administracyjnego wbrew obowiązkowi prowadzenia go w sposób budzący zaufanie do organu, a mianowicie poprzez pozytywne zaopiniowanie zaproponowanych działań naprawczych, które mają obciążyć skarżącą kasacyjnie, podczas gdy działania naprawcze winny obciążać podmiot, który rzeczywiście dokonał szkody w środowisku. Wskazując na powyższe zarzuty kasacyjne skarżąca Spółka wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i uchylenie postanowienia Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia 8 maja 2023 r. oraz poprzedzającego go postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 9 lutego 2023 r. i przekazanie organowi I instancji do ponownego rozpoznania, natomiast w przypadku nieuwzględnienia wniosku z pkt 1, to wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi, który wydał zaskarżony wyrok. Ponadto skarżąca kasacyjnie Spółka wniosła o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kasacyjnie zwrotu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, w tym kosztów zastępstwa prawnego w postępowaniu sądowoadministracyjnym według norm prawem przepisanych. Skarżąca kasacyjnie na podstawie art. 182 § 2 p.p.s.a. oświadczyła, iż zrzeka się przeprowadzenia rozprawy w niniejszej sprawie. W uzasadnieniu przedstawiono argumentację przemawiającą za zasadnością skargi kasacyjnej. W odpowiedzi na skargę kasacyjną, reprezentowani przez zawodowego pełnomocnika, uczestnicy postępowania, tj. [...] Spółka z o.o. oraz [...] Spółka z o.o.: 1) przychylili się do skargi kasacyjnej w zakresie wniosku o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku Sądu I instancji i uchylenia postanowienia Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia 8 maja 2023 r. oraz poprzedzającego go postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 9 lutego 2023 r. i przekazanie organowi I instancji do ponownego rozpoznania; 2) jednocześnie, wnieśli o nieuwzględnienie stanowiska skarżącej kasacyjnie w zakresie twierdzeń dotyczących prowadzenia przez ww. uczestników postępowania działalności mogącej spowodować ewentualne zanieczyszczenie środowiska; 3) wskazali, że: a. rację ma skarżąca kasacyjnie w zakresie kwestionowania zaopiniowanej pozytywnie przez organ formy usunięcia zanieczyszczenia z nieruchomości przez remediację ex situ, jako zbyt kosztowanej i nieprowadzącej do oczekiwanych skutków, b. nie sposób zgodzić się z twierdzeniami skarżącej kasacyjnie, jakoby w przedmiotowej sprawie odpowiedzialnymi za spowodowanie zanieczyszczenia byli tylko ww. uczestnicy postępowania, które to twierdzenie jest sprzeczne z zebranym materiałem dowodowym; c. wnieśli o przeprowadzenie dowodów wskazanych w treści pisma; d. wnieśli o zasądzenie kosztów postępowania, w tym zastępstwa procesowego na rzecz ww. uczestników postępowania według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę przesłanki uzasadniające nieważność postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. Granice skargi kasacyjnej są wyznaczone przez zakres zaskarżenia orzeczenia sądu pierwszej instancji oraz podniesione i poddane konkretyzacji podstawy kasacyjne. Zgodnie z treścią art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Powyższe ustawowe podstawy kasacyjne wymagają od skarżącego kasacyjnie konkretyzacji poprzez sformułowanie tzw. zarzutów kasacyjnych. Oznacza to, że jeżeli – tak jak w rozpoznawanej sprawie – nie zachodzi nieważność postępowania zakres postępowania kasacyjnego wyznacza strona wnosząca skargę kasacyjną przez przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Jak już wyżej wskazano z przytoczonych przepisów wynika, że wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania. Dalej, wskazać należy, że zgodnie z art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie określony został zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. Mając to na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny mógł w niniejszej sprawie zrezygnować z przedstawienia pełnej relacji co do przebiegu sprawy i sprowadzić swoją dalszą wypowiedź już tylko do rozważań mających na celu ocenę zarzutów postawionych wobec wyroku Sądu pierwszej instancji (por. np. wyrok NSA z 24 stycznia 2023 r. sygn. akt II OSK 1511/22, CBOSA). Rozpoznając skargę kasacyjną w tak zakreślonych granicach należy stwierdzić, iż nie została ona oparta na usprawiedliwionych podstawach. Przedmiotem oceny dokonanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, którego wyrok został przez skarżącą kasacyjnie zakwestionowany było postanowienie Głównego Inspektora Sanitarnego, którym utrzymano w mocy postanowienie [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 9 lutego 2023 r., pozytywnie opiniujące warunki przeprowadzenia działań naprawczych, zawartych w projekcie decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] w sprawie nałożenia obowiązku przeprowadzenia działań naprawczych w związku z wystąpieniem szkody w środowisku w powierzchni ziemi, spowodowanej nielegalnym magazynowaniem odpadów na działce nr ewid. [...] obręb [...] położonej przy ul. [...] w [...], w odniesieniu do oceny występowania znaczącego zagrożenia dla zdrowia ludzi na danym terenie. Postanowienie zostało wydane w trybie art. 106 § 1, 3 i 5 k.p.a. Wskazać należy, że Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...] prowadzi postępowanie administracyjne w sprawie nałożenia obowiązku przeprowadzenia działań naprawczych w związku z wystąpieniem szkody w środowisku w powierzchni ziemi spowodowanej nielegalnym magazynowaniem odpadów. Postępowanie to jest prowadzone w oparciu o regulacje prawne zawarte w ustawie z dnia 13 kwietnia 2007 r. o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie (tj. z dnia 18 listopada 2020 r., Dz.U. z 2020 r. poz. 2187). Zgodnie z art. 13 ust. 3 pkt 6 tejże ustawy, organ ochrony środowiska wydaje decyzję, o której mowa w ust. 3 (uzgodnienie warunków przeprowadzenia działań naprawczych), po zasięgnięciu opinii w zakresie warunków przeprowadzenia działań naprawczych zawartych w projekcie tej decyzji państwowego wojewódzkiego inspektora sanitarnego – w odniesieniu do oceny występowania znaczącego zagrożenia dla zdrowia ludzi na danym terenie. W przedmiotowej sprawie organem tym był [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny, który wydając w trybie art. 106 § 5 k.p.a., postanowienie z dnia 9 lutego 2023 r. pozytywnie zaopiniował warunki przeprowadzenia działań naprawczych, a organ odwoławczy – Główny Inspektor Sanitarny, po rozpatrzeniu zażalenia, postanowienie organu I instancji utrzymał w mocy. Skarżąca kasacyjnie Spółka podniosła, że postanowienia Generalnego Inspektora Sanitarnego z dnia 8 maja 2023 r. utrzymującego w mocy postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 9 lutego 2023 r. nie powinny się ostać, bowiem zaproponowane działania nie pozwolą na zminimalizowanie bądź wykluczenie wystąpienia ryzyka dotyczącego negatywnego oddziaływania na zdrowie i warunki życia ludzi, zaś pozytywne zaopiniowanie zaproponowanych działań naprawczych mają obciążyć skarżącą kasacyjnie, podczas gdy działania naprawcze winny obciążać podmiot, który rzeczywiście dokonał szkody w środowisku. Oddalenie skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, tym samym podzielenie stanowiska organów sanitarnych stanowi – zdaniem skarżącej kasacyjnie Spółki – naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a., art. 80 k.p.a. i art. 8 k.p.a. (każdorazowo w zw. z art. 151 p.p.s.a.). Tak skonstruowane przez skarżącą kasacyjnie Spółkę zarzuty kasacyjnie nie zasługują na uwzględnienie. Wskazać należy, że organy inspekcji sanitarnej wydając w oparciu o art. 106 § 5 k.p.a. opinie w zakresie warunków przeprowadzenia działań naprawczych zawartych w przekazanym im projekcie decyzji, w odniesieniu do oceny występowania znaczącego zagrożenia dla zdrowia ludzi na danym terenie (który to obowiązek zaciągnięcia takiej opinii przez organ prowadzący postępowania główne wynika z art. 13 ust. 6 pkt 6 w zw. z art. 15 ust. 3 ustawy o zapobieganiu szkody w środowisku i ich naprawie) występują w tym postępowaniu jako organy współdziałające. Organ współdziałający nie zastępuje organu właściwego do wydania decyzji. Obowiązki organu współdziałającego w zakresie postępowania wyjaśniającego i obowiązki organu prowadzącego postępowanie administracyjne, zmierzające do wydania merytorycznej decyzji, kończącej to postępowanie nie są tożsame. To na organie prowadzącym postępowanie główne spoczywa obowiązek poczynienia ustaleń faktycznych w zakresie niezbędnym do zastosowania określonego przepisu prawa materialnoprawnego i tym samym merytorycznego załatwienia sprawy. Niewątpliwie organ współdziałający – choć nie wydaje decyzji rozstrzygającej istotę sprawy – winien zbadać sprawę pod określonym kątem. Nie znaczy to jednak, że zobligowany jest do ustalania okoliczności uzasadniających merytoryczne rozstrzygnięcie w takim zakresie, jak to ma uczynić organ załatwiający sprawę. Nie do zaakceptowania jest pogląd, że dwa odrębne organy w dwóch różnych postępowaniach (głównym i pomocniczym prowadzonym na podstawie art. 106 k.p.a.) mają obowiązek niezależnie od siebie ustalać stan faktyczny sprawy. Organ opiniujący – współdziałający wydaje opinie w oparciu o ustalenia faktyczne przedstawione mu przez organ obowiązany do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. W niniejszej sprawie są to ustalenia zawarte w przedłożonym do zaopiniowania projekcie decyzji w sprawie nałożenia obowiązku przeprowadzenia działań naprawczych w związku z wystąpieniem szkody w środowisku w powierzchni ziemi spowodowanej nielegalnym magazynowaniem odpadów. Nadto organ współdziałający przedstawia opinię tylko w zakresie określonym w ustawie. W niniejszej sprawie zgodnie z treścią art. 13 ust. 6 pkt 6 ustawy o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie, organy państwowej inspekcji sanitarnej winny przedstawić opinię odnośnie przedłożonego projektu decyzji w odniesieniu do oceny występowania znaczącego zagrożenia dla zdrowia ludzi na danym terenie i to w ramach stanu faktycznego ustalonego przez organ główny. Nie jest zobligowany do ustalenia okoliczności uzasadniających merytoryczne rozstrzygnięcie w takim zakresie, jak ma to uczynić organ załatwiający sprawę. Przechodząc do rozpoznania zarzutu naruszenia art. 8 k.p.a. (w zw. z art. 151 p.p.s.a.), w pierwszym rzędzie wskazać należy, iż jest nieprecyzyjnie sformułowany, gdyż art. 8 k.p.a. zawiera dwa paragrafy. Treść uzasadnienia pozwala jednak ustalić, iż zarzucane jest naruszenie art. 8 § 1 k.p.a., zgodnie z którym organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Przepis ten wyraża zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników. Zasada ta wyprowadzana jest z zasady praworządności wyrażonej w art. 7 k.p.a., który nie został naruszony w toku postępowania. Już tylko ta okoliczność determinuje ocenę ewentualnego naruszenia przepisu art. 8 § 1 k.p.a. Dodać jednak należy, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 7 grudnia 1984 r., III SA 729/84 (ONSA 1984/2, poz. 117), wskazał, że w celu realizacji tej zasady konieczne jest "przede wszystkim ścisłe przestrzeganie prawa, zwłaszcza w zakresie dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy, konkretnego ustosunkowania się do żądań i twierdzeń stron oraz uwzględniania w decyzji zarówno interesu społecznego, jak i słusznego interesu obywateli, przy założeniu, że wszyscy obywatele są równi wobec prawa". W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę organ prowadził ją w taki właśnie sposób, gdyż ocenił okoliczności faktyczne przez pryzmat przesłanek materialnoprawnych. Tylko postępowanie odpowiadające takim wymogom i decyzje wydane w wyniku postępowania tak ukształtowanego mogą wzbudzać zaufanie obywateli do władzy publicznej nawet wtedy, gdy decyzje administracyjne nie uwzględniają ich żądań. Brak zaufania obywateli do władzy publicznej jest z reguły skutkiem naruszenia prawa przez organy państwowe, zwłaszcza zaś niektórych wartości w nim wyrażonych, takich jak równość i sprawiedliwość. Sytuacja taka nie zachodziła w poddanej kontroli sprawie, co oznacza, iż zarzut naruszenia przepisu art. 8 § 1 k.p.a. nie mógł okazać się skuteczny. Zauważyć należy, że organ sanitarny wyjaśnił, iż nie analizował kwestii podmiotu odpowiedzialnego za zaistniałą szkodę w środowisku w związku z magazynowaniem odpadów, a jedynie jego możliwy wpływ na zdrowie i życie ludzi w związku z wykazanymi przekroczeniami wartości substancji. Dlatego zarzuty naruszenia przepisów postępowania nie mogły przynieść zamierzonego i oczekiwanego przez skarżącą kasacyjnie Spółkę rezultatu. Nadmienić należy, że Naczelny Sąd Administracyjny nie dopuścił dowodu z dokumentów (opinii), które zostały załączone do odpowiedzi na skargę kasacyjną, ponieważ przedmiotowe opinie nie miały istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. W rekapitulacji przedstawionych argumentów należało więc stwierdzić, że zarzuty skargi kasacyjnej nie podważają zgodności z prawem zaskarżonego wyroku, albowiem nie zostały oparte na usprawiedliwionych podstawach. Skoro więc podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty okazały się nieskuteczne, Naczelny Sąd Administracyjny nie miał podstaw do jej uwzględnienia, co z kolei skutkowało oddaleniem skargi kasacyjnej w oparciu o art. 184 p.p.s.a. Sprawa niniejsza podlegała rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, ponieważ strona wnosząca skargę kasacyjną zrzekła się rozprawy, a strona przeciwna po doręczeniu skargi kasacyjnej nie zażądała, stosownie do art. 182 § 2 p.p.s.a., przeprowadzenia rozprawy.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI