Orzeczenie · 2024-04-30

III OSK 7739/21

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2024-04-30
NSAAdministracyjneWysokansa
służba wojskowasłużba przygotowawczarekompensataodprawaprawo administracyjnek.p.a.NSAstrona postępowaniainteres prawny

Sprawa dotyczyła wniosku spółki S. sp. z o.o. o rekompensatę kosztów odprawy wypłaconej pracownikowi powołanemu do służby przygotowawczej. Organ I instancji odmówił wypłaty świadczenia, wskazując, że art. 134a ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP nie obejmuje takich przypadków. Organ II instancji uchylił decyzję organu I instancji i umorzył postępowanie, uznając, że spółce nie przysługuje świadczenie, a tym samym nie jest stroną postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję organu II instancji, uznając, że brak przesłanek do umorzenia postępowania i że sprawa powinna być rozpatrzona merytorycznie. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną organu, uchylił wyrok WSA i oddalił skargę spółki. NSA stwierdził, że zgodnie z literalnym brzmieniem art. 134a ustawy o obronie RP, rekompensata przysługuje pracodawcy zatrudniającemu żołnierza rezerwy z przydziałem kryzysowym lub żołnierza obrony terytorialnej za określone rodzaje służby. Pracownik spółki w okresie służby przygotowawczej nie był żołnierzem rezerwy ani żołnierzem obrony terytorialnej, a sama służba przygotowawcza nie jest wymieniona w katalogu podstaw do rekompensaty. NSA podkreślił, że spółka nie wykazała swojego interesu prawnego w postępowaniu, co czyni ją niebędącą stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a. W związku z tym, NSA uznał, że spółka nie miała legitymacji materialnej do wystąpienia z żądaniem na podstawie art. 134a ustawy o obronie RP.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja art. 134a ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP w kontekście rekompensaty dla pracodawców za odprawy wypłacone pracownikom w służbie przygotowawczej oraz kwestia legitymacji procesowej i interesu prawnego w postępowaniu administracyjnym.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji pracownika w służbie przygotowawczej i nie obejmuje innych form służby wojskowej.

Zagadnienia prawne (3)

Czy pracodawcy przysługuje rekompensata za odprawę wypłaconą pracownikowi powołanemu do służby przygotowawczej na podstawie art. 134a ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, pracodawcy nie przysługuje taka rekompensata, ponieważ art. 134a ustawy o obronie RP obejmuje jedynie pracodawców zatrudniających żołnierzy rezerwy z przydziałem kryzysowym lub żołnierzy obrony terytorialnej.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że pracownik w okresie służby przygotowawczej nie był żołnierzem rezerwy ani żołnierzem obrony terytorialnej, a sama służba przygotowawcza nie jest wymieniona w katalogu podstaw do rekompensaty. Ponadto, spółka nie wykazała swojego interesu prawnego w postępowaniu.

Czy organ administracji publicznej może umorzyć postępowanie, jeśli wnioskodawcy nie przysługuje świadczenie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, organ może umorzyć postępowanie, jeśli sprawa stała się bezprzedmiotowa, co ma miejsce, gdy nie ma materialnoprawnych podstaw do ingerencji organu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że umorzenie postępowania jest dopuszczalne, gdy nie ma podstaw do merytorycznego rozstrzygnięcia, jednakże WSA błędnie uznał, że organ II instancji był zobligowany do merytorycznego rozpoznania sprawy zamiast umorzenia.

Kto jest stroną postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 28 k.p.a.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Stroną postępowania jest podmiot, którego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, lub kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek, co musi być poparte przepisem prawa powszechnie obowiązującego.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na ugruntowane orzecznictwo NSA, zgodnie z którym interes prawny musi być wyprowadzony z administracyjnego prawa materialnego, a sama spółka nie wykazała, aby przysługiwało jej jakiekolwiek uprawnienie lub obowiązek w kontekście art. 134a ustawy o obronie RP.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i oddalono skargę S. sp. z o.o.

Przepisy (18)

Główne

u.p.o.RP art. 134a

Ustawa z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej

Przepis ten nie obejmuje pracodawców wypłacających odprawy pracownikom w służbie przygotowawczej, a jedynie pracodawców zatrudniających żołnierzy rezerwy z przydziałem kryzysowym lub żołnierzy obrony terytorialnej.

P.p.s.a. art. 188

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzekania przez NSA w granicach skargi kasacyjnej.

Pomocnicze

u.p.o.RP art. 125

Ustawa z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej

Dotyczy obowiązku wypłaty odprawy pracownikowi powołanemu do służby przygotowawczej, ale nie stanowi podstawy do rekompensaty dla pracodawcy.

u.p.o.RP art. 133

Ustawa z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej

Przepis ten przyznaje szczególne uprawnienia żołnierzom pełniącym służbę przygotowawczą i ich rodzinom, ale nie pracodawcom.

P.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji przez WSA.

P.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądu administracyjnego.

P.p.s.a. art. 203 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzeczenia o kosztach postępowania.

k.p.a. art. 105 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa do umorzenia postępowania administracyjnego.

k.p.a. art. 61a

Kodeks postępowania administracyjnego

Odmowa wszczęcia postępowania.

k.p.a. art. 28

Kodeks postępowania administracyjnego

Definicja strony postępowania.

k.p.a. art. 138 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Rozstrzygnięcia organu odwoławczego.

u.p.o.RP art. 55

Ustawa z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej

Obowiązek służby wojskowej.

u.p.o.RP art. 59

Ustawa z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej

Definicja żołnierza w czynnej służbie wojskowej.

u.p.o.RP art. 99

Ustawa z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej

Definicja żołnierza rezerwy.

u.p.o.RP art. 100

Ustawa z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej

Obowiązek służby wojskowej dla żołnierzy rezerwy.

u.p.o.RP art. 98j § 1

Ustawa z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej

Warunki pełnienia terytorialnej służby wojskowej.

u.p.o.RP art. 118-132

Ustawa z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej

Szczególne uprawnienia żołnierzy zasadniczej służby wojskowej i członków ich rodzin.

u.p.o.RP art. 1 § 2

Ustawa z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada legalności w działaniu sądów administracyjnych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Spółce nie przysługuje rekompensata za odprawę wypłaconą pracownikowi powołanemu do służby przygotowawczej, gdyż nie spełnia przesłanek z art. 134a ustawy o obronie RP. • Pracownik w okresie służby przygotowawczej nie był żołnierzem rezerwy ani żołnierzem obrony terytorialnej. • Spółka nie wykazała swojego interesu prawnego w postępowaniu, co czyni ją niebędącą stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a.

Odrzucone argumenty

Argumentacja WSA, że brak przesłanek z art. 134a ustawy o obronie RP nie oznacza bezprzedmiotowości postępowania i powinno ono być rozpatrzone merytorycznie.

Godne uwagi sformułowania

Literalna dyspozycja przepisu art. 134a ustawy o obowiązku obrony RP. • Pracownik w okresie odbywania służby przygotowawczej nie był żołnierzem rezerwy. • Spółka skarżąca nie była w gronie podmiotów uprawnionych. • Brak interesu prawnego, a tym samym przymiotu strony postępowania.

Skład orzekający

Tamara Dziełakowska

przewodniczący sprawozdawca

Rafał Stasikowski

sędzia

Maciej Kobak

sędzia del. WSA

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 134a ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP w kontekście rekompensaty dla pracodawców za odprawy wypłacone pracownikom w służbie przygotowawczej oraz kwestia legitymacji procesowej i interesu prawnego w postępowaniu administracyjnym."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji pracownika w służbie przygotowawczej i nie obejmuje innych form służby wojskowej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z prawami pracodawców w kontekście służby wojskowej pracowników, co może być interesujące dla firm i prawników zajmujących się prawem pracy i wojskowym.

Czy pracodawca odzyska pieniądze za odprawę dla żołnierza? NSA wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst