III OSK 773/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną spółki w sprawie kary za niedostarczenie odpadów do miejsca przeznaczenia, uznając awarię pojazdu za niewystarczającą podstawę do zastosowania siły wyższej.
Spółka T. Sp. z o.o. wniosła skargę kasacyjną od wyroku WSA, który oddalił jej skargę na decyzję o nałożeniu kary pieniężnej za niedostarczenie odpadów do miejsca przeznaczenia wbrew art. 24 ust. 4 ustawy o odpadach. Spółka argumentowała, że awaria pojazdów stanowiła siłę wyższą i że późniejsze dostarczenie odpadów powinno zwalniać z odpowiedzialności. NSA oddalił skargę, uznając, że awaria pojazdu nie jest siłą wyższą w rozumieniu art. 189e k.p.a., a obowiązek dostarczenia odpadów do miejsca przeznaczenia jest bezwzględny.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną T. Spółki z o.o. od wyroku WSA w Warszawie, który utrzymał w mocy decyzję o nałożeniu na spółkę kary pieniężnej w wysokości 5.000 zł za niedostarczenie odpadów do miejsca przeznaczenia. Spółka argumentowała, że przerwanie transportu z powodu awarii pojazdów stanowiło siłę wyższą, a późniejsze dostarczenie odpadów powinno zwalniać z odpowiedzialności. Sąd pierwszej instancji uznał, że awaria pojazdu nie jest siłą wyższą, a fakt późniejszego dostarczenia odpadów nie niweluje popełnionego naruszenia. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, zwrócił uwagę na wadliwość sformułowania zarzutów, ale mimo to przystąpił do merytorycznego rozpoznania sprawy. Sąd podkreślił, że obowiązek dostarczenia odpadów do miejsca przeznaczenia jest bezwzględny i nie przewiduje odstępstw z powodu przerw w transporcie. Awaria pojazdu, zdaniem NSA, nie może być kwalifikowana jako siła wyższa, ponieważ profesjonalny podmiot powinien liczyć się z takimi zdarzeniami i zapewnić alternatywne rozwiązania. Spółka nie podjęła wystarczających działań, aby zapobiec magazynowaniu odpadów niebezpiecznych w niewłaściwym miejscu i niezwłocznie dostarczyć je do celu. W związku z tym, NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że Sąd Wojewódzki prawidłowo zinterpretował przepisy ustawy o odpadach i Kodeksu postępowania administracyjnego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, awaria pojazdu transportującego odpady nie stanowi siły wyższej w rozumieniu art. 189e k.p.a., ponieważ profesjonalny podmiot powinien przewidywać takie zdarzenia i zapewnić alternatywne rozwiązania.
Uzasadnienie
Siła wyższa to zdarzenie zewnętrzne, nadzwyczajne, nieprzewidywalne i poza kontrolą podmiotu. Awaria pojazdu w działalności transportowej nie spełnia tych kryteriów, gdyż podmiot powinien zapewnić odpowiednią staranność i alternatywne środki transportu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (14)
Główne
u.o. art. 194b § 1
Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach
u.o. art. 194b § 2
Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach
u.o. art. 24 § 4
Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach
k.p.a. art. 189 § e
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.o. art. 24 § 3
Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 75
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 78 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
u.o. art. 196
Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach
u.o. art. 199
Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach
Argumenty
Odrzucone argumenty
Awaria pojazdu jako siła wyższa. Późniejsze dostarczenie odpadów jako podstawa do zwolnienia z odpowiedzialności. Niewłaściwe zastosowanie art. 194b ust. 1 pkt 2 w związku z art. 24 ust. 4 ustawy o odpadach. Niewłaściwe zastosowanie art. 189e k.p.a.
Godne uwagi sformułowania
siłę wyższą należy definiować jako zdarzenie zewnętrzne w stosunku do podmiotu obowiązanego, co oznacza, że pozostaje ono poza kontrolą tego podmiotu, który nie ma żadnego wpływu na jego wystąpienie i skutki. jest to zdarzenie nadzwyczajne, wyjątkowe, któremu nie można zapobiec i którego nie da się przewidzieć w świetle stanu wiedzy i doświadczenia życiowego, a przy tym podmiot obowiązany, pomimo dochowania najwyższej staranności, nie mógł zapobiec zdarzeniu i jego skutkom. z przepisów ustawy o odpadach [...] nie wynika, aby ustawodawca wprowadził jakiekolwiek odstępstwa od reguły dostarczania odpadów do miejsca przeznaczenia z uwzględnieniem "przerwy" w transporcie.
Skład orzekający
Arkadiusz Windak
sprawozdawca
Rafał Stasikowski
przewodniczący
Sławomir Wojciechowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia siły wyższej w kontekście awarii pojazdów w transporcie odpadów oraz bezwzględność obowiązku dostarczenia odpadów do miejsca przeznaczenia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji naruszenia przepisów ustawy o odpadach, ale zasady dotyczące siły wyższej mogą mieć szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu transportu odpadów i kary administracyjnej, a kluczowe jest rozstrzygnięcie kwestii, czy awaria pojazdu może być uznana za siłę wyższą.
“Awaria pojazdu to nie siła wyższa? Sąd wyjaśnia, kiedy można uniknąć kary za transport odpadów.”
Sektor
ochrona środowiska
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII OSK 773/22 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2025-07-29 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-03-23 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Arkadiusz Windak /sprawozdawca/ Rafał Stasikowski /przewodniczący/ Sławomir Wojciechowski Symbol z opisem 6135 Odpady Hasła tematyczne Kara administracyjna Odpady Sygn. powiązane IV SA/Wa 1282/21 - Wyrok WSA w Warszawie z 2021-11-09 Skarżony organ Inspektor Ochrony Środowiska Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 935 art. 184 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Dz.U. 2021 poz 735 art. 189 e Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn. Dz.U. 2020 poz 797 art. 24 ust. 4, art. 194b ust. 1 pkt 2 Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach - t.j. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Rafał Stasikowski, Sędziowie Sędzia NSA Sławomir Wojciechowski, Sędzia del. WSA Arkadiusz Windak (spr.), po rozpoznaniu w dniu 29 lipca 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej T. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 listopada 2021 r. sygn. akt IV SA/Wa 1282/21 w sprawie ze skargi T. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lipca 2021 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Wyrokiem z 9 listopada 2021 r. sygn. akt IV SA/Wa 1282/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu sprawy ze skargi T. Spółki z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z [...] lipca 2021 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej, oddalił skargę. W uzasadnieniu wyroku przedstawiono następujący stan sprawy. Łódzki Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska, na podstawie art. 194b ust. 1 pkt 2 i ust. 2, art. 196 oraz art. 199 ustawy z 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2020 r. poz. 797 ze zm.) decyzją z 28 września 2020 r. nr I-S.7062.3.7.2020 wymierzył T. Spółka z o.o. administracyjną karę pieniężną w wysokości 5.000 zł za niedostarczenie odpadów przez transportującego odpady do miejsca przeznaczenia odpadów wskazanego przez zlecającego usługę transportu, wbrew art. 24 ust. 4 ustawy o odpadach. W wyniku rozpoznania sprawy na skutek złożonego przez Spółkę odwołania Główny Inspektor Ochrony Środowiska utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że WIOŚ w okresie od 14 stycznia do 19 czerwca 2020 r. przeprowadził kontrolę działalności Spółki w związku z ujawnieniem magazynowania odpadów na terenie nieruchomości w K. przy ul. S. Na podstawie kart przekazania odpadów (załącznik nr 6 do protokołu kontroli) ustalono, że przekazującym odpady stanowiące środki ochrony rośli oraz preparaty biobójcze był B. Spółka z o.o. Spółka komandytowa, a transportującym i odbiorcą T. Spółka z o.o. Dodatkowo, na podstawie kart przekazania odpadów ustalono, że przekazującym odpady - artykuły medyczne i zużyte elementy elektroniczne jest D. Spółka z o.o., a transportującym i odbiorcą T. Spółka z o.o. Z kart przekazania odpadów wynika, że odpady powinny zostać przetransportowane pod adres W., L. T. Spółka z o.o. wyjaśniła, że 8 stycznia 2020 r. odpady zostały zdeponowane w wiacie, wcześniej znajdowały się na naczepie samochodowej, ponieważ dwa samochody transportujące odpady uległy awarii. Organ II instancji uznał, że Spółka jako transportujący odpady, nie dostarczyła odpadów do miejsca przeznaczenia wskazanego w kartach przekazania odpadów, wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 24 ust. 4 ustawy o odpadach, czym naraziła się na sankcję określoną w art. 194b ust. 1 pkt 2 ustawy o odpadach. W ocenie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska, kara w wysokości 5.000 zł jest adekwatna do popełnionego deliktu administracyjnego. Organ nie znalazł podstaw do zastosowania art. 189f k.p.a., ponieważ transportowane odpady były odpadami niebezpiecznymi. Nadto, odpady zostały przekazane do miejsca przeznaczenia w wyniku przeprowadzonej kontroli interwencyjnej 10 stycznia 2020 r. Zdaniem organu, kwestia awarii pojazdów pozostaje bez znaczenia, ponieważ Spółka powinna była niezwłocznie przetransportować odpady do wskazanego miejsca, czego nie uczyniła. Do dnia kontroli interwencyjnej upłynęło 12 dni od pierwszego transportu oraz 6 dni od drugiego transportu. Organ ocenił, że okoliczność awarii pojazdu nie może być zakwalifikowana jako siła wyższa. T. Spółka z o.o. zaskarżyła opisaną wyżej decyzję podnosząc zarzuty naruszenia: art. 7, art. 75, art. 78 § 1 k.p.a. oraz art. 194b ust. 1 pkt 2 ustawy o odpadach ewentualnie z naruszeniem art. 189f § 1 ust. 1 k.p.a. oraz art. 189e k.p.a., ponieważ jeżeli doszło do uchybień w zakresie dostarczania odpadów, to waga naruszenia prawa jest znikoma, a Spółka zaprzestała naruszania prawa. Awaria samochodu jest rodzajem siły wyższej, zatem Spółka nie podlega ukaraniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę. W uzasadnieniu wyroku wskazał, że w toku kontroli przeprowadzonej przez inspektorów Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska 9 stycznia 2020 r. na terenie nieruchomości położonej w K. przy ul. S., ujawniono 39 palet z artykułami medycznymi w kartonowych pudełkach zabezpieczonych folią oraz paletę na której znajdowało się 9 pudełek z tworzywa sztucznego z odpadami w postaci zużytego sprzętu elektronicznego. W magazynie znajdowało się kilkadziesiąt palet owiniętych czarną folią, na których magazynowano odpady niebezpieczne, m.in. środki biobójcze i środki ochrony roślin w opakowaniach jednostkowych. Na części palet przyklejone były napisy z kodami odpadów 16 03 05, 16 05 04. Dnia 8 stycznia 2020 r. odpady zmagazynowano w wiacie. Do tego dnia znajdowały się na naczepach samochodowych. Na podstawie kart przekazania odpadu ustalono rodzaj i ilość odpadów. Na wszystkich kartach przekazania odpadu wpisano, że posiadaczem odpadu jest T. Spółka z o.o. Transport odpadów był wykonany 28 grudnia 2019 r. i 3 stycznia 2020 r. Sąd zauważył, że przewożąca odpady Spółka od czasu wystąpienia awarii pierwszego transportu nie podjęła żadnych działań, aby odpady niebezpieczne zostały dowiezione do miejsca przeznaczenia, tj. do miejscowości W. Nie podjęła żadnych działań wobec awarii drugiego transportu, pomimo posiadania wiedzy, że na terenie nieruchomości w K. znajdował się już ładunek odpadów niebezpiecznych. Sąd Wojewódzki stwierdził, że bez znaczenia pozostaje następcze, pokontrolne dostarczenia odpadów do miejsca docelowego przeznaczenia. Fakt usunięcia naruszenia prawa nie oznacza, że naruszenie takie nie miało miejsca. Nie można też przyjąć, że waga naruszenia prawa jest znikoma skoro transport odpadów niebezpiecznych niesie za sobą możliwość zagrożenia dla ludzi i środowiska. Z uwagi na charakter deliktu nie jest możliwe w ogóle spełnienie przesłanki usunięcia skutków naruszenia, a więc stanu jakby do naruszenia nie doszło. Sąd nie uwzględnił również argumentacji skargi co do działania podyktowanego siłą wyższą, o której mowa w art. 189e k.p.a. W ocenie Sądu, awaria techniczna pojazdu wykorzystywanego do prowadzenia działalności w zakresie transportu odpadów nie może stanowić okoliczności na którą nie ma się wpływu. Spółka jako podmiot prowadzący tak wyspecjalizowaną działalność gospodarczą powinna liczy się z możliwością awarii któregoś z pojazdów i z tego względu powinna dołożyć wszelkiej staranności, aby chociaż jeden był utrzymany w stanie technicznym umożlwiającym jego wykorzystanie. Strona mogła podjąć inne działania, np. wynająć inny pojazd. Profesjonalny podmiot uczestniczący w gospodarce odpadami powinien zabezpieczyć działanie Spółki w taki sposób, aby nie dopuścić do niewywiązywania się ze swoich obowiązków, w szczególności jeżeli od takich działań zależy dobrostan środowiska naturalnego. Sąd Wojewódzki stwierdził brak podstaw do uznania, że kara została wymierzona w nadmiernej wysokości, z naruszeniem zasady proporcjonalności. Organy wskazały przekonujące argumenty za wymierzeniem kary w wysokości 5.000 zł, której wysokość mieści się w dolnych granicach ustawowego zagrożenia - maksymalna kara wynosi 100.000 zł. Wymierzona kara pozostaje więc w racjonalnej proporcji do skali działalności Spółki, a nadto wypełnia funkcję odstraszającą, według terminologii odpadowej. Od wyroku skargę kasacyjną wniosła, reprezentowana przez adwokata, T. Spółka z o.o., którą zaskarżyła wyrok w całości i wniosła o jego uchylenie, o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie i przyznanie od organu zwrotu kosztów postępowania. Skargę kasacyjną oparto na przepisie art. 174 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zarzucając wyrokowi: 1) błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie art. 194b ust. 1 pkt 2 w związku z art. 24 ust. 4 ustawy o odpadach, albowiem w sytuacji, w której finalnie strona dostarczyła odpady do miejsca ich przeznaczenia wymierzanie kary administracyjnej na podstawie art. 194b ust. 1 pkt 2 ustawy o odpadach jest nieuprawione; 2) błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie art. 189e k.p.a. w zakresie wykładni siły wyższej, albowiem przerwanie transportu na skutek awarii środka transportu stanowi siłę wyższą w rozumieniu art. 189e k.p.a., co powinno skutkować nieukaraniem strony. Zdaniem skarżącej kasacyjnie, błędny jest pogląd Sądu Wojewódzkiego, że fakt następczego, pokontrolnego dostarczenia odpadów do miejsca ich przeznaczenia jest bez znaczenia, albowiem stawia znak równości między niedostarczeniem odpadów a ich dostarczeniem z przerwą w transporcie. Nie ma zaś podstawy i uzasadnienia, aby taki znak równości stawiać. Wymóg bezpośredniości nie wynika z treści ww. przepisu, ani z przepisów wydanych na jego podstawie. Gdyby Sąd dokonał prawidłowej wykładni art. 194b ust. 1 pkt 2 w związku z art. 24 ust. 4 ustawy o odpadach, doszedłby do wniosku, że przesłanki nałożenia administracyjnej kary pieniężnej nie występują i uchyliłby zaskarżoną decyzję. Ponadto, w ocenie skarżącej kasacyjnie, Sąd dokonał błędnej wykładni pojęcia siły wyższej. Awaria środka transportu jest właśnie przykładem siły wyżej, która powoduje, że transport nie może być kontynuowany. Jest oczywiste, że taka okoliczność jest działaniem przez stronę niezawinionym, niezamierzonym, pomimo że awarię można przewidzieć. Wyklucza to nakładanie administracyjnej kary pieniężnej co do zasady, a tym bardziej w wysokości pięciokrotnie przewyższającej jej dolną granicę. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. Z tego względu przy rozpoznaniu sprawy Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej, które wyznaczają jej podstawy (art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a.). Naczelny Sąd Administracyjny uznał za konieczne zwrócenie uwagi, że skarga kasacyjna została sporządzona wadliwie w zakresie zredagowania zarzutów kasacyjnych i ich uzasadnienia. Strona skarżąca kasacyjnie nieprecyzyjnie określiła naruszenia przepisów prawa procesowego i materialnego wskazując alternatywnie na błędną ich wykładnię albo niewłaściwe zastosowanie, bez rozróżnienia obu form naruszeń i bez odpowiedniego uzasadnienia każdej z nich. W orzecznictwie podkreśla się, że stawiając w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia prawa materialnego, strona powinna jednoznacznie określić i rozróżnić w opisie zarzutu, czy naruszenie to nastąpiło przez błędną wykładnię przepisu, czy też doszło do niewłaściwego zastosowania normy prawa materialnego. Wprawdzie w procesie stosowania prawa obie formy naruszeń mogą pozostawać ze sobą w funkcjonalnym związku, to jednak nie powinny być utożsamiane, tym bardziej, że ustawodawca wyraźnie je wyodrębnił (zob. wyrok NSA z 8 maja 2025 r. sygn. akt III FSK 1610/23). W pierwszym przypadku błąd wykładni polega na wadliwym zrekonstruowaniu normy prawnej z przepisu prawa, wyrażający się w mylnym zrozumieniu przez sąd jego treści, a więc wadliwym ustaleniu wpisanego w ten przepis sensu normatywnego. Zarzut błędnej wykładni powinien obejmować zarówno konkretyzację nieprawidłowości wykładni przeprowadzonej przez sąd wojewódzki, jak i wyjaśnienie prawidłowej - zdaniem strony - rekonstrukcji normy prawnej z przepisu. Natomiast niewłaściwe zastosowanie prawa materialnego obejmuje nieprawidłowość działania sądu w postaci uznania, że ustalony w sprawie, konkretny stan faktyczny odpowiada abstrakcyjnemu stanowi wpisanemu w hipotezę określonej normy prawnej. Wskazując na drugą postać naruszenia prawa materialnego wnoszący skargę kasacyjną zobowiązany jest do wyjaśnienia, dlaczego przepis, który sąd I instancji przyjął za mający zastosowanie w sprawie, "nie przystaje" do stanu faktycznego ustalonego w sprawie i jaki przepis w takim razie powinien mieć zastosowanie. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że wadliwość konstrukcji zarzutów kasacyjnych nie zdyskwalifikowała skargi kasacyjnej co do możliwości jej merytorycznego rozpoznania. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzut naruszenia art. 194b ust. 1 pkt 2 w związku z art. 24 ust. 4 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2021 r., poz. 779 ze zm.) nie mógł odnieść oczekiwanego skutku. Zgodnie z art. 194b ust. 1 pkt 2 ww. ustawy, administracyjną karę pieniężną wymierza się za niedostarczanie odpadów przez transportującego odpady, wbrew przepisom art. 24 ust. 4, do miejsca przeznaczenia odpadów – wskazanego przez zlecającego usługę transportu odpadów. Kara, o której mowa w ust. 1, wynosi nie mniej niż 1.000 zł i nie może przekroczyć 100.000 zł (ust. 2). Stosownie do art. 24 ust. 4 ustawy o odpadach, transportujący odpady wykonujący usługę transportu odpadów jest obowiązany dostarczyć odpady do miejsca przeznaczenia odpadów i przekazać je posiadaczowi odpadów, o którym mowa w ust. 3. Z kolei zlecający usługę transportu odpadów jest obowiązany wskazać transportującemu odpady wykonującemu usługę transportu odpadów miejsce przeznaczenia odpadów oraz posiadacza odpadów, do którego należy dostarczyć odpady (art. 24 ust. 3 ustawy o odpadach). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, treść przywołanych norm nie nasuwa wątpliwości interpretacyjnych co do obowiązków podmiotów realizujących transport odpadów. Zlecający usługę przewozu odpadów musi określić miejsce przeznaczenia odpadów (podaje w dokumentacji adres i oznacza przejmującego odpady), a transportujący odpady ma obowiązek dostarczyć odpady bezpośrednio pod adres wskazany jako miejsce ich przeznaczenia i przekazać je posiadaczowi (podmiotowi, który przejmuje odpady). Należy podkreślić, że z przepisów ustawy o odpadach, ani też z treści rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 7 października 2016 r. w sprawie szczegółowych wymagań dla transportu odpadów (Dz. U. z 2016 r. poz. 1742) nie wynika, aby ustawodawca wprowadził jakiekolwiek odstępstwa od reguły dostarczania odpadów do miejsca przeznaczenia z uwzględnieniem "przerwy" w transporcie, jak ujmuje to autor skargi kasacyjnej. Z przedstawionych przepisów wynika wymóg bezpośredniości w odniesieniu do transportu odpadów do miejsca ich przeznaczenia. Sąd I instancji dokonał zatem prawidłowej wykładni art. 194b ust. 1 pkt 2 w związku z art. 24 ust. 4 ustawy o odpadach. W sytuacji gdy odpady nie zostają dostarczone wprost do miejsca wskazanego przez zlecającego transport odpadów organ wymierza transportującemu odpady administracyjną karę pieniężną, o której mowa w art. 194b ustawy o odpadach. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, trafnie przyjął Sąd Wojewódzki, że zebrany przez organy materiał dowodowy w postaci protokołu z kontroli interwencyjnej przeprowadzonej w dniach 14 stycznia 2020 r. - 19 czerwca 2020 r. uzasadnionym czynił nałożenie na skarżącą kasacyjnie kary finansowej na podstawie art. 194b ust. 1 i 2 ustawy o odpadach. Jak wynika z niekwestionowanych ustaleń stanu faktycznego, skarżąca kasacyjnie dwukrotnie (28 grudnia 2019 r. i 3 stycznia 2020 r.), z uwagi na awarię pojazdów, nie ukończyła usługi transportu odpadów i pozostawiła odpady w innym miejscu (na terenie nieruchomości w K. przy ul. S.) niż docelowy adres ich przeznaczenia i odbioru (zakład Spółki W.). Zasadnie skonstatował Sąd Wojewódzki, że dla samego uznania wystąpienia omawianego deliktu administracyjnego bez znaczenia pozostaje późniejsze, pokontrolne dostarczenie odpadów do miejsca ich przeznaczenia. Niewątpliwie celem przepisów art. 194b ustawy o odpadach było sankcjonowanie przypadków nielegalnych praktyk w zakresie transportu i magazynowania odpadów, takich m.in. jak przemieszczanie odpadów bez wymaganych zezwoleń lub wbrew zakazom, nielegalne pozbywanie się odebranych odpadów (ich porzucenie lub ukrycie), czyli niedostarczenia odpadów do miejsca ich deklarowanego przeznaczenia. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżąca kasacyjnie trafnie wskazuje, że nie można opisanych wyżej przypadków niedostarczenia odpadów w ogóle zrównywać z sytuacją ich dostarczenia do miejsca przeznaczenia, ale po interwencji organów. Nie oznacza to jednak automatycznego uwolnienia transportującego odpady od odpowiedzialności za naruszenie przepisu art. 24 ust. 4 ustawy o odpadach, jak sugeruje to autor skargi kasacyjnej. Okoliczności sprawy mogą natomiast wpływać na ustalenie przez organ orzekający wysokości administracyjnej kary pieniężnej. W tym zakresie jednak odpowiednich zarzutów skargi kasacyjnej względem art. 194b ust. 2 ustawy o odpadach nie sformułowano. Drugi z zarzutów skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 189e k.p.a. również podlegał oddaleniu. Zgodnie z powołana normą, strona nie podlega ukaraniu w przypadku, gdy do naruszenia doszło wskutek działania siły wyższej. Istota zarzutu sprowadza się do wykładni pojęcia siły wyższej i w tym kontekście oceny zdarzenia awarii środków transportu jako przyczyny omawianego w sprawie deliktu. Naczelny Sąd Administracyjny stoi na stanowisku, że siłę wyższą należy definiować jako zdarzenie zewnętrzne w stosunku do podmiotu obowiązanego, co oznacza, że pozostaje ono poza kontrolą tego podmiotu, który nie ma żadnego wpływu na jego wystąpienie i skutki. Ponadto, jest to zdarzenie nadzwyczajne, wyjątkowe, któremu nie można zapobiec i którego nie da się przewidzieć w świetle stanu wiedzy i doświadczenia życiowego, a przy tym podmiot obowiązany, pomimo dochowania najwyższej staranności, nie mógł zapobiec zdarzeniu i jego skutkom (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 września 2024 r. sygn. akt II GSK 1059/24; komentarz: Jaśkowska Małgorzata, Wilbrandt-Gotowicz Martyna, Wróbel Andrzej, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego; LEX/el. 2025). Odnosząc powyższe do stanu faktycznego sprawy Sąd Wojewódzki prawidłowo przyjął, że w sprawie nie wystąpiły okoliczności uwalniające Spółkę z odpowiedzialności administracyjnej. Oczywiście nawet w nowym i prawidłowo serwisowanym pojeździe mogą wydarzyć się usterki. W tym zakresie zgodzić się należy ze skarżącą kasacyjnie, że awarię samochodu nie zawsze da się przewidzieć. Nie zmienia to jednak finalnej oceny, że w realiach sprawy w wyniku następujących po sobie dwóch awarii pojazdów transportujących odpady doszło do niedostarczenia odpadów do miejsca przeznaczenia odpadów, czego nie można zakwalifikować jako efektu działania siły wyższej. Spółka jako podmiot prowadzący wyspecjalizowaną działalność gospodarczą powinna liczyć się z możliwą awarią któregoś z pojazdów i z tego względu dołożyć wszelkiej staranności i zabezpieczyć swoje interesy, poprzez np. zagwarantowanie możliwości skorzystania z innego pojazdu, czy zapewnienie niezwłocznego serwisu naprawczego. Przede wszystkim obowiązana była natychmiast zareagować na zaistniałą sytuację i nie dopuścić do magazynowania odpadów niebezpiecznych w miejscu do tego nieprzeznaczonym lecz przewieźć je do miejsca docelowego. Z ustaleń organów wynika, że od czasu wystąpienia awarii pierwszego transportu strona nie podjęła żadnych skutecznych działań. Skarżąca kasacyjnie winna była niezwłocznie przetransportować odpady do wskazanego miejsca ich odbioru, czego nie uczyniła, pomimo że do dnia kontroli interwencyjnej upłynęło 12 dni od pierwszego transportu oraz 6 dni od drugiego transportu. Zaniechania tego, skutkującego naruszeniem art. 24 ust. 4 ustawy o odpadach, nie można było uzasadnić wystąpieniem siły wyżej, co niezasadnym czyni zarzut naruszenia przepisu art. 189e k.p.a. Wobec stwierdzenia, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw Naczelny Sąd Administracyjny orzekł o jej oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI