III OSK 762/23

Naczelny Sąd Administracyjny2023-05-11
NSAAdministracyjneŚredniansa
prawo oświatoweprawa uczniapostępowanie administracyjneNSAstowarzyszenieudział w postępowaniubezczynność organuskreślenie z listy uczniów

NSA dopuścił Stowarzyszenie do udziału w postępowaniu jako uczestnika na prawach strony w sprawie dotyczącej skreślenia ucznia z listy uczniów.

Stowarzyszenie wystąpiło z wnioskiem o dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowym w charakterze uczestnika na prawach strony w sprawie dotyczącej skargi na bezczynność Dyrektora Szkoły w przedmiocie skreślenia ucznia z listy uczniów. Stowarzyszenie wykazało, że jego cele statutowe, obejmujące działalność na rzecz praw ucznia, są związane z przedmiotem postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że udział organizacji przyczyni się do szerszej kontroli administracji publicznej i uwzględnił wniosek.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał wniosek Stowarzyszenia [...] o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w sprawie ze skargi kasacyjnej T.Z. na postanowienie WSA w Warszawie, które odrzuciło skargę na bezczynność Dyrektora Szkoły w przedmiocie skreślenia z listy uczniów. Stowarzyszenie, działające na rzecz praworządności w systemie oświaty i praw ucznia, wniosło o dopuszczenie do postępowania na podstawie art. 33 § 2 P.p.s.a., wskazując na zgodność przedmiotu sprawy z celami statutowymi. Sąd uznał, że Stowarzyszenie spełnia warunki dopuszczenia: posiada odpowiedni status, jego cele statutowe są związane z przedmiotem sprawy (prawa ucznia do kształcenia), a jego udział sprzyja kontroli administracji publicznej. W związku z tym, NSA postanowił dopuścić Stowarzyszenie do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika na prawach strony.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, organizacja społeczna może zostać dopuszczona do udziału w postępowaniu, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności.

Uzasadnienie

NSA uznał, że Stowarzyszenie wykazało związek między swoimi celami statutowymi (ochrona praw ucznia) a przedmiotem sprawy (skreślenie z listy uczniów). Dopuszczenie organizacji sprzyja szerszej kontroli administracji publicznej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (3)

Główne

P.p.s.a. art. 33 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Umożliwia organizacjom społecznym zgłoszenie udziału w postępowaniu, jeżeli sprawa dotyczy zakresu ich statutowej działalności.

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 25 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa status organizacji społecznych, o których mowa w art. 33 § 2.

P.p.s.a. art. 193

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zakres statutowej działalności Stowarzyszenia obejmuje prawa ucznia, co jest zgodne z przedmiotem sprawy. Udział Stowarzyszenia przyczyni się do szerszej kontroli administracji publicznej. Stowarzyszenie posiada status organizacji społecznej uprawnionej do udziału w postępowaniu.

Godne uwagi sformułowania

udział w postępowaniu może zgłosić (...) organizacja społeczna, (...) w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności dopuszczenie tej organizacji do postępowania przyczyni się do zapewnienia szerszej kontroli administracji publicznej

Skład orzekający

Przemysław Szustakiewicz

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu sądowym w sprawach dotyczących praw ucznia."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego przypadku organizacji i jej celów statutowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa pokazuje, jak organizacje pozarządowe mogą wpływać na postępowania sądowe w sprawach dotyczących praw obywatelskich, w tym praw ucznia.

Stowarzyszenie z prawem głosu w sądzie: jak organizacje chronią prawa uczniów?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III OSK 762/23 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2023-05-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-04-12
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Przemysław Szustakiewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6146 Sprawy uczniów
658
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II SAB/Wa 249/22 - Postanowienie WSA w Warszawie z 2022-12-28
Skarżony organ
Dyrektor Szkoły
Treść wyniku
Dopuszczono do udziału w postępowaniu sądowym
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 33 par. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Stowarzyszenia [...] o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w sprawie ze skargi kasacyjnej T.Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 grudnia 2022 r., sygn. akt II SAB/Wa 249/22 w sprawie ze skargi T.Z. na bezczynność Dyrektora Szkoły [...] w przedmiocie skreślenia z listy uczniów postanawia: dopuścić Stowarzyszenie [...] do udziału w postępowaniu
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 28 grudnia 2022 r., sygn. akt II SAB/Wa 249/22, odrzucił skargę T.Z. na bezczynność Dyrektora Szkoły [...] w przedmiocie skreślenia z listy uczniów.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył skarżący.
Wnioskiem z dnia 21 kwietnia 2023 r. Stowarzyszenie [...], na podstawie art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259, dalej "P.p.s.a."), wniosło o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika na prawach strony. W uzasadnieniu podniosło, że jest ogólnopolską organizacją społeczną działającą na rzecz praworządności w systemie oświaty. Do celów statutowych Stowarzyszenia należy w szczególności prowadzenie działań w zakresie obywatelskiego i społecznego monitorowania przestrzegania prawa przez szkoły oraz inne podmioty systemu oświaty, działań w zakresie nauki, szkolnictwa wyższego, edukacji, oświaty i wychowania, działalności na rzecz dzieci i młodzieży oraz działalności na rzecz praw ucznia (§ 7 pkt 1, 3-5 statutu Stowarzyszenia). Stowarzyszenie realizuje powyższe cele w szczególności poprzez podejmowanie interwencji w przypadku naruszeń praw ucznia bądź właściwych przepisów regulujących pracę szkół oraz uczestniczenie w postępowaniach administracyjnych i sądowych (§ 8 pkt 1, 2 statutu Stowarzyszenia). Rozpoznawana przez Naczelny Sąd Administracyjny sprawa dotyczy praw ucznia – jego kształcenia w szkole niepublicznej, a zatem jej przedmiot jest związany z celami statutowymi Stowarzyszenia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wniosek zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 33 § 2 P.p.s.a. udział w postępowaniu może zgłosić (...) organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4, w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności.
Jak wynika ze stanowiska orzecznictwa, warunkami dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu są: (1) jej status, (2) fakt, że zakres jej statutowej działalności ma związek z przedmiotem postępowania, do którego próbuje wstąpić, (3) to, że jej udział w postępowaniu sprzyja realizacji sądowej kontroli administracji, a także (4) to, że za wstąpieniem organizacji do postępowania, przemawia cel publiczny, dla którego została powołana (por. postanowienie NSA z dnia 5 marca 2009 r., sygn. akt II GZ 55/09).
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Stowarzyszenie w złożonym wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu wykazało, że zaszły ww. przesłanki. Mianowicie: posiada status organizacji społecznej, o której mowa w art. 25 § 4 P.p.s.a. Za dopuszczeniem Stowarzyszenia przemawiają również jego cele statutowe, które obejmują m.in. działalność na rzecz dzieci i młodzieży oraz działalność na rzecz praw ucznia (§ 7 pkt 1, 3-5 statutu Stowarzyszenia). Przedmiotem niniejszego postępowania jest natomiast bezczynność w skreśleniu z listy uczniów, a zatem sprawa dotyczy praw ucznia – jego prawa do kształcenia. Zakres działalności statutowej Stowarzyszenia ma związek z przedmiotem rozpoznawanej sprawy. Ponadto, nie stwierdzono, że organizacja ta działa jedynie w celu zaspokojenia swoich partykularnych celów. W ocenie NSA, dopuszczenie tej organizacji do postępowania przyczyni się do zapewnienia szerszej kontroli administracji publicznej.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 33 § 2 w zw. z art. 193 P.p.s.a orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI