III OSK 760/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną funkcjonariusza Policji, uznając zwolnienie ze służby za uzasadnione ze względu na ważny interes służby po incydencie wywiezienia nietrzeźwej osoby w odludne miejsce.
Funkcjonariusz Policji złożył skargę kasacyjną po tym, jak Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił jego skargę na rozkaz zwolnienia ze służby. Podstawą zwolnienia był incydent z grudnia 2023 r., podczas którego skarżący wraz z innym policjantem wywieźli nietrzeźwego mężczyznę w odludne miejsce. Sąd I instancji uznał, że takie zachowanie narusza zasady służby i uzasadnia zwolnienie ze względu na ważny interes służby. NSA rozpoznał zarzuty naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, uznając je za niezasadne.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną funkcjonariusza Policji, P. S., od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jego skargę na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji o zwolnieniu ze służby. Podstawą zwolnienia było zdarzenie z 27 grudnia 2023 r., kiedy to skarżący wraz z innym policjantem, wykorzystując radiowóz, wywieźli nietrzeźwego R. H. w odludne miejsce, narażając go na uszczerbek na zdrowiu. Sąd I instancji uznał, że takie postępowanie, naruszające zasady etyki zawodowej i zaufanie do Policji, uzasadnia zwolnienie ze służby ze względu na ważny interes służby. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów postępowania, w tym brak przeprowadzenia kluczowych dowodów (np. akt prokuratorskich), oraz naruszenie prawa materialnego, polegające na błędnym zastosowaniu art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, uznał zarzuty za niezasadne. Sąd podkreślił, że postępowanie administracyjne w sprawie zwolnienia ze służby na podstawie ważnego interesu służby jest niezależne od postępowań karnych czy dyscyplinarnych. Stwierdził, że zebrany materiał dowodowy, w tym analiza GPS trasy przejazdu patrolu, jednoznacznie potwierdził popełnienie przez skarżącego czynu polegającego na wywiezieniu i pozostawieniu nietrzeźwej osoby w odludnym miejscu. NSA uznał, że takie zachowanie podważa nieposzlakowaną opinię funkcjonariusza, która jest warunkiem koniecznym do pełnienia służby w Policji, a jego dalsze pozostawanie w służbie kolidowałoby z ważnym interesem służby i dobrem formacji. Sąd podkreślił, że decyzja o zwolnieniu na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji ma charakter uznaniowy, a kontrola sądowa ogranicza się do zbadania, czy decyzja nie jest dowolna. W ocenie NSA, interes skarżącego nie mógł przeważyć nad interesem służby, a decyzja o zwolnieniu była w pełni uprawniona.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, naruszenie zasad etyki zawodowej i utrata nieposzlakowanej opinii, które podważają wiarygodność funkcjonariusza i godzą w dobre imię formacji, mogą stanowić podstawę do zwolnienia ze służby ze względu na ważny interes służby, niezależnie od toczących się postępowań karnych lub dyscyplinarnych.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że postępowanie administracyjne w sprawie zwolnienia ze służby na podstawie ważnego interesu służby jest niezależne od postępowań karnych czy dyscyplinarnych. Utrata nieposzlakowanej opinii, wynikająca z czynów sprzecznych z prawem i etyką, podważa wiarygodność policjanta i może uzasadniać zwolnienie, nawet przed prawomocnym zakończeniem innych postępowań.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (16)
Główne
u.o.P. art. 41 § ust. 2 pkt 5
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji
Przepis stanowi fakultatywną podstawę do zwolnienia policjanta ze służby, gdy wymaga tego ważny interes służby. Decyzja ma charakter uznaniowy, a kontrola sądowa ogranicza się do zbadania, czy nie jest dowolna.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt. 1 lit. c)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej, obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 10
Kodeks postępowania administracyjnego
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do obrony.
u.o.P. art. 132 § ust. 1 i 3 pkt 4
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji
Zarządzenie Komendanta Głównego Policji art. 805 § § 2, § 7 i § 23 załącznika
Zasady etyki zawodowej policjanta.
u.o.P. art. 25 § ust. 1
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji
Wymóg posiadania przez policjanta nieposzlakowanej opinii.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez NSA.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 204 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. przez nieuzasadnione oddalenie skargi. Naruszenie art. 134 § 1 p.p.s.a. przez nieskontrolowanie zaskarżonej decyzji poza granicami skargi, w tym niezażądanie akt prokuratorskich. Naruszenie art. 7, 8, 10, 77 k.p.a. w związku z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP przez nieprzeprowadzenie podstawowych dowodów. Naruszenie art. 41 ust. 2 pkt. 5 ustawy o Policji przez przypisanie skarżącemu zachowań dających podstawę do zwolnienia mimo braku przesłanek. Błędne zastosowanie art. 41 ust. 2 pkt. 5 ustawy o Policji, który jest przesłanką fakultatywną, w sytuacji gdy nie przedstawiono zarzutów popełnienia przestępstwa i skarżący dawał rękojmię pełnienia służby.
Godne uwagi sformułowania
Narażając go tym samym na możliwość ewentualnego doznania uszczerbku na zdrowiu. Takiego zachowania nie można uznać odpowiedzialne i godne funkcjonariusza Policji. Skarżący wykazał się nieodpowiedzialnością, brakiem empatii i w konsekwencji sprzeniewierzył się rocie ślubowania i zasadom obowiązującym funkcjonariuszy Policji. Organ nie jest zobligowany do przeprowadzenia wszystkich wnioskowanych przez stronę dowodów. Każdy kto decyduje się na dobrowolne podjęcie służby w Policji musi zdawać sobie z tego sprawę. Policjant tak w służbie, jak i poza nią powinien być zawsze gotowy do niesienia pomocy w zakresie zapobieżenia, czy zminimalizowania skutków wszelkich zachowań i zdarzeń wymierzonych przeciwko obywatelom. Skarżący jako funkcjonariusz Policji przestał legitymować się przymiotem "nieposzlakowanej opinii". Utracił więc atrybut konieczny do pozostawania w służbie.
Skład orzekający
Zbigniew Ślusarczyk
przewodniczący sprawozdawca
Przemysław Szustakiewicz
sędzia
Ireneusz Dukiel
sędzia del. WSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie zwolnienia policjanta ze służby z powodu ważnego interesu służby, niezależność postępowania administracyjnego od karnego/dyscyplinarnego, znaczenie nieposzlakowanej opinii funkcjonariusza."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zwolnienia policjanta na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji; interpretacja 'ważnego interesu służby' i 'nieposzlakowanej opinii'.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy zwolnienia funkcjonariusza Policji po incydencie, który podważył jego wiarygodność i zasady służby. Pokazuje, jak ważne są nie tylko przepisy, ale i etyka zawodowa w służbach mundurowych.
“Policjant wywieziony w las i pozostawiony: czy to powód do zwolnienia ze służby?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII OSK 760/25 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2025-10-23 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2025-04-25 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Ireneusz Dukiel Przemysław Szustakiewicz Zbigniew Ślusarczyk /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6192 Funkcjonariusze Policji Hasła tematyczne Policja Sygn. powiązane II SA/Wa 1158/24 - Wyrok WSA w Warszawie z 2025-02-05 Skarżony organ Komendant Policji Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 145 art. 41 ust. 2 pkt 5 Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t. j.) Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz sędzia del. WSA Ireneusz Dukiel Protokolant: starszy sekretarz sądowy Maria Rutkowska po rozpoznaniu w dniu 23 października 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 lutego 2025 r. sygn. akt II SA/Wa 1158/24 w sprawie ze skargi P. S. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia 25 kwietnia 2024 r. nr 2285 w przedmiocie zwolnienia ze służby 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od P. S. na rzecz Komendanta Głównego Policji kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 5 lutego 2025 r. sygn. akt II SA/Wa 1158/24, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej jako "p.p.s.a.") oddalił skargę P. S. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z 25 kwietnia 2024 r. nr 2285 w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji. W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji wskazał, że zaskarżonym rozkazem utrzymano w mocy rozkaz personalny o zwolnieniu skarżącego ze służby w Policji. Jako podstawę prawną organ wskazał art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy z 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2024 r. poz. 145). U podstaw wydanego rozkazu legła interwencja z 27 grudnia 2023 r., w trakcie której skarżący, wspólnie z drugim policjantem przy wykorzystaniu radiowozu doprowadzili do wywiezienia znajdującego się pod wpływem alkoholu R. H. w odludne miejsce, narażając go tym samym na możliwość ewentualnego doznania uszczerbku na zdrowiu. Oddalając skargę Sąd uznał, że w sprawie zaistniały przesłanki zwolnienia ze służby z uwagi na ważny interes służby. Konieczność zwolnienia policjanta ze służby w omawianym trybie może wynikać z różnych okoliczności i zdarzeń świadczących o tym, że dalsze pozostawienie policjanta w służbie nie jest możliwe. Z akt sprawy wynika, że skarżący wraz z innym funkcjonariuszem Policji podjęli wobec R. H. czynności służbowe, nie informując o tym dyżurnego jednostki. Informacje o prowadzonej uprzednio wobec R. H. interwencji policjanci uzyskali nieoficjalnie od funkcjonariusza innego patrolu w prywatnej rozmowie telefonicznej, a interwencja ta nie była zlecona. Sąd zgodził się z oceną organu, że czynności wykonywane 27 grudnia 2023 r. z R. H. nasuwają wątpliwości nie tylko co do prawidłowego zachowania się skarżącego i drugiego funkcjonariusza, ale również co do prawdomówności tych policjantów. Zeznania i oświadczenia skarżącego opisane w stanie sprawy stoją w opozycji do innych zgromadzonych w sprawie dowodów, m.in. w zakresie deklarowanego miejsca pozostawienia R. H., co wg skarżącego miało nastąpić w okolicach pętli autobusowej. Zdaniem Sądu, nawet gdyby przyjąć wyjaśnienia skarżącego za wiarygodne to zupełnie nie licujące z pełnioną funkcją było pozostawienie R. H., osoby nietrzeźwej, w kapciach, w grudniu przy temperaturze niewiele ponad 0 stopni Celsjusza, na pętli autobusowej. Takiego zachowania nie można uznać odpowiedzialne i godne funkcjonariusza Policji. Skarżący wykazał się nieodpowiedzialnością, brakiem empatii i w konsekwencji sprzeniewierzył się rocie ślubowania i zasadom obowiązującym funkcjonariuszy Policji. Zdaniem Sądu I instancji, organ nie miał obowiązku przeprowadzenia wnioskowanych przez stronę dowodów, w postaci okazania skarżącemu R. H. i przeprowadzenia konfrontacji. Organ nie jest zobligowany do przeprowadzenia wszystkich wnioskowanych przez stronę dowodów. Organy wyjaśniły okoliczności sprawy i ustaliły okoliczności faktyczne w zakresie niezbędnym do zastosowania art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Skargę kasacyjną wniósł skarżący, zaskarżając powyższy wyrok w całości. Zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: I. art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a., polegające na nieuzasadnionym oddaleniu skargi na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z 25 kwietnia 2024 roku nr 2285 w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji, II. "art. 134 § 1 p.p.s.a., i nieskontrolowanie zaskarżonej decyzji poza granicami zakreślonymi w skardze; naruszenie powyższych przepisów postępowania sądowoadministracyjnego przez Sąd miało istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem Sąd nie powinien oddalać skargi w sytuacji nieprzeprowadzenia podstawowego dowodu, a mianowicie niezażądanie z Prokuratury Rejonowej [...] - akt sprawy o sygn.: 4055-0.Ds.73.2024, w której Prokurator umorzył postępowanie bez przedstawienia zarzutów skarżącemu P. S. w sprawie przekroczenia uprawnień w dniu 27 grudnia 2023 r. tj. popełnienia czynu z art. 231 §1 k.k., gdy tego samego uchybienia dopuścił się organ II Instancji naruszając przepisy postępowania, w tym art. 7 k.p.a., 8 k.p.a., 10 k.p.a. i 77 k.p.a. związku z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, pozbawiając tym samym skarżącego prawa do obrony w postępowaniu administracyjnym." Ponadto skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: III. art. 41 ust. 2 pkt. 5 ustawy o Policji, polegające na przypisaniu skarżącemu zachowań dających podstawę do zwolnienia ze służby Policji, mimo braku jakichkolwiek przesłanek w tym zakresie, IV. "błędne zastosowanie przez organ I i II Instancji, a następnie powtórzone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, naruszenie art. 41 ust. 2 pkt. 5 ustawy o Policji, który stanowi przesłankę fakultatywną do zwolnienia skarżącego, w sytuacji gdy mimo wszczętego postępowania przygotowawczego w skarżącemu skonkretyzowanego zarzutu popełnienia przestępstwa, mimo że skarżący podczas całego okres wykonywania służby dawał należytą rękojmię pełnienia służby, a także posiadał bardzo dobrą opinię służbową co przemawiało za brakiem ważnego interesu służby do zwolnienia skarżącego z Policji." W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku przez uchylenie rozkazu personalnego Komendanta Głównego Policji nr 2285 z 25 kwietnia 2024 r. utrzymującego w mocy rozkaz personalny nr. 413 Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] z 14 marca 2024 r. i uchylenie rozkazu personalnego nr 413 Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] z 14 marca 2024 r. wobec braku przesłanek do zwolnienia skarżącego ze służby w Policji. Ponadto wniósł o zasądzenie od Komendanta Głównego Policji na rzecz skarżącego kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący wskazał, że w związku z zaistniałym stanem faktycznym nie przedstawiono mu zarzutów przekroczenia uprawnień. Zwrócił uwagę na brak wiarygodności rzekomego pokrzywdzonego oraz brak dowodów, który świadczyłby o jakiejkolwiek winie skarżącego. Zdaniem strony wydane decyzje nie wyjaśniają, dlaczego dalsze pozostawanie skarżącego w służbie nie jest możliwe. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz o zasądzenie od skarżącego kasacyjnie kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Wskazał, że na skutek zdarzenia z 27 grudnia 2023 r. z udziałem skarżącego, jak i postawy prezentowanej po tym zdarzeniu, wymieniony policjant przestał legitymować się przymiotem "nieposzlakowanej opinii". Utracił on zatem atrybut konieczny do pozostawienia go w szeregach formacji służącej społeczeństwu, do której podstawowych zadań należy między innymi ochrona życia i zdrowia ludzi oraz mienia przed bezprawnymi zamachami naruszającymi te dobra, a także ochrona bezpieczeństwa i porządku publicznego. Przed wydaniem zaskarżonego rozkazu personalnego organ dokonał wnikliwej analizy materiału dowodowego istotnego z punktu widzenia przepisu art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Dlatego też w ocenie organu zaskarżony wyrok odpowiada prawu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. W tych okolicznościach w sprawie badaniu podlegały wyłącznie zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej na uzasadnienie przytoczonych podstaw kasacyjnych. W przedmiotowej sprawie skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach określonych w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., a więc zarzutach zarówno naruszenia prawa materialnego, jak i przepisów postępowania. Co do zasady w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania (por. wyroki NSA z: 27 czerwca 2012 r., II GSK 819/11; 26 marca 2010 r., II FSK 1842/08; 4 czerwca 2014 r., II GSK 402/13). W rozpoznawanej sprawie zarzuty naruszenia przepisów postępowania w sposób bezpośredni wiążą się z zarzutami naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawa materialnego, stąd ocena przez Naczelny Sąd Administracyjny zarzutów naruszenia przepisów postępowania wymaga równoczesnego odniesienia się do zasadniczego problemu w niniejszej sprawie, tj. zasadności oddalenia przez Sąd pierwszej instancji skargi na rozkaz personalny o zwolnieniu skarżącego ze służby w Policji – w sytuacji zarzucanego naruszenia prawa materialnego, tj. niewłaściwego (nazwanego w zarzucie IV błędnego) zastosowania art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji (w zarzucie III nie określono postaci naruszenia ale w istocie chodzi także o niewłaściwe zastosowanie tego przepisu). O tym bowiem, jakie okoliczności są w danej sprawie istotne i wymagają wyjaśnienia, przesądzają przepisy prawa materialnego będące podstawą prawną rozstrzygnięcia takiej sprawy. Celem postępowania wyjaśniającego przeprowadzanego przez organy administracji orzekające w niniejszej sprawie nie było ustalenie wszystkich okoliczności faktycznych łączących się ze sprawą, lecz okoliczności istotnych z punktu widzenia norm prawa materialnego mających w niej zastosowanie. Tym samym tylko nieustalenie, czy nierozważnie faktów rzeczywiście istotnych dla sprawy stanowi naruszenie art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a. Stwierdzenie istotności naruszeń prawa wymaga przy tym dokonania prawidłowej interpretacji norm materialnoprawnych oraz skorzystania z całego materiału dowodowego zebranego w postępowaniu administracyjnym, a ponadto uważnego zapoznania się przez sąd administracyjny z całością motywów kontrolowanych działań organów administracji publicznej. Tylko wówczas jest bowiem możliwa ocena, czy uchybienia procesowe organów administracji rzeczywiście miały miejsce oraz czy mogły mieć one istotny wpływ na wynik podjętego przez te organy rozstrzygnięcia. Jak wynika z art. 7 k.p.a. organ jest związany zasadą prawdy obiektywnej, która wyraża się w obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Zasada ta znajduje rozwinięcie w przepisie art. 77 § 1 k.p.a., w myśl którego organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzeć cały materiał dowodowy. Na podstawie całokształtu materiału dowodowego organ ocenia, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.). Uchybienie przez organy normom zawartym w przepisach art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a. ma miejsce jedynie wówczas, gdy wbrew obowiązkowi należytego wyjaśnienia sprawy nie ustalają one faktów czy zdarzeń, które mają znaczenie dla załatwienia sprawy, czyli mają znaczenie dla zastosowania określonej normy prawa materialnego - przyznającej stronie konkretne uprawnienie lub przewidującej jej obowiązek publicznoprawny. Uwzględniając zastosowaną w sprawie podstawę zwolnienia ze służby w Policji - z uwagi na ważny interes służby, organ obowiązany był zgromadzić taki materiał dowodowy, który pozwalałby na ocenę zaistnienia tej przesłanki, jak i pozwalałby na wyważenie interesu społecznego i słusznego interesu skarżącego, co pozostaje w związku z uznaniowym charakterem decyzji o zwolnieniu ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego podzielić należy przekonanie Sądu pierwszej instancji, że taki materiał został w sprawie zgromadzony. Z uwagi na znajdującą zastosowanie w sprawie podstawę zwolnienia skarżącego ze służby w Policji organ w swoich rozważaniach skoncentrował się na popełnieniu przez skarżącego czynu polegającego na tym, że 27 grudnia 2023 r. na terenie powiatu [...], pełniąc służbę patrolową wspólnie ze innym funkcjonariuszem Policji, będąc jako funkcjonariusz Policji zobligowanym do kierowania się zasadami współżycia społecznego i postępowania w taki sposób, aby jego działania mogły być przykładem praworządności i prowadziły do pogłębiania społecznego zaufania do Policji, pomimo tego, że powinien przestrzegać zasad poprawnego zachowania, jak również dbać o społeczny wizerunek Policji jako formacji w której służy, obowiązku tego nie dopełnił, gdyż przy wykorzystaniu radiowozu służbowego Kia doprowadził do wywiezienia znajdującego się pod wpływem alkoholu R. H. w odludne miejsce, narażając go tym samym na możliwość ewentualnego doznania uszczerbku na zdrowiu. Czyn ten stypizowany został w art. 132 ust. 1 i 3 pkt 4 ustawy o Policji w związku z § 2, § 7 i § 23 załącznika do zarządzenia 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003 r. w sprawie zasad etyki zawodowej policjanta. Zatem, organy Policji dla wykazania podstawy zwolnienia skarżącego ze służby w Policji, zobowiązane były ustalić tylko okoliczności związane z przedstawionym wyżej czynem skarżącego a wcześniej zebrać materiał dowodowy na potwierdzenie popełnienia przez niego tego czynu. Tylko taki materiał dowodowy był dla organów materiałem wiążącym, ponieważ organy nie były zobowiązane do zgromadzenia w sprawie materiału dowodowego pod katem odpowiedzialności karnej bądź dyscyplinarnej skarżącego, które to postępowania mają odrębne (inne) reżimy odpowiedzialności. Biorąc to pod uwagę, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarówno organ, jak i następnie Sąd pierwszej instancji przedstawiły szczegółową analizę spełnienia w rozpoznawanej sprawie przesłanki ważnego interesu służby i ocenę tę należy w pełni podzielić. Ponadto, zarzucając w skardze kasacyjnej niezaznajomienie się przez organ i Sąd z aktami postępowania przygotowawczego, w skardze kasacyjnej nie wykazano wpływu tak określonego uchybienia Sądu w dokonaniu oceny przeprowadzonego przez organy Policji postępowania dowodowego, na wynik sprawy. A tylko przy wykazaniu, że wpływ taki byłby istotny, możliwe byłoby uwzględnienie tego zarzutu. Sąd I instancji zasadnie nie uwzględnił wniosków dowodowych zawartych w skardze a dotyczących postępowania przygotowawczego i dyscyplinarnego, ponieważ sąd administracyjny w ramach swojej kognicji nie ma kompetencji do ustalania winy policjanta w popełnieniu przestępstwa lub przewinienia dyscyplinarnego. Postępowanie administracyjne prowadzone w oparciu o przepis art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, nawet jeśli zdarzenie prowadzące do naruszenia ważnego interesu służby jest przedmiotem wszczętego postępowania karnego i dyscyplinarnego, jest niezależne od tych postępowań. Oznacza to, że ani organy administracji wydające rozkazy personalne, ani sądy administracyjne orzekając w sprawie wydanych rozkazów personalnych, nie są uprawnione do dokonywania ustaleń w zakresie możliwości przypisania podejrzanemu lub obwinionemu policjantowi winy, a tym bardziej do przeprowadzania jakiegokolwiek postępowania dowodowego w tym zakresie. Działanie takie bezsprzecznie prowadziłoby do przekroczenia uprawnień, a w przypadku organów administracyjnych, nosiłoby znamiona działania naruszającego obowiązek działania organów na podstawie i w granicach prawa. W niniejszej sprawie ocena naruszenia ważnego interesu służby odbywać się musi w kontekście nakładanych na policjantów wymogów określonych w art. 25 ust. 1 ustawy o Policji. Bowiem jedną z przesłanek pełnienia służby w Policji, jest posiadanie przez policjanta nieposzlakowanej opinii, czyli pozostawienie policjanta poza jakimikolwiek podejrzeniami czy insynuacjami o zachowania sprzeczne z prawem oraz etyką wykonywanego zawodu. W związku z tym oczekiwanie organów Policji do czasu zakończenia postępowania przygotowawczego i ewentualne skazanie go prawomocnym wyrokiem sądu, stoi w sprzeczności z obligatoryjnymi wymogami nakładanymi na policjanta, określonymi w art. 25 ust. 1 ustawy o Policji. Zauważyć też należy, że prawomocne skazanie w sprawie karnej stanowi odrębną kategorię rozwiązania stosunku służbowego policjanta, a to powoduje, że inne są przesłanki rozwiązania tego stosunku w tym przypadku a inne w przypadku naruszenia interesu służby. W związku z tym argumentacja skarżącego kasacyjnie, że organy Policji obowiązane były albo w sposób samodzielny dokonać ustaleń w zakresie możliwości przypisania skarżącemu kasacyjnie winy w popełnieniu przestępstwa, albo oczekiwać na zakończenie postępowania karnego, w świetle tego co przedstawiono wyżej nie może odnieść oczekiwanego skutku. Zatem zarzucanie organom i Sądowi I instancji, że nie przeprowadziły dowodów z materiałów zgromadzonych w aktach postępowania karnego i dyscyplinarnego jest nieuprawnione. Tym bardziej, że w skardze kasacyjnej nie wykazano, że uchybienie Sądu w tym zakresie miałoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co stosownie do treści art. 174 pkt 2 p.p.s.a. jest wymogiem koniecznym do uwzględnienia skargi kasacyjnej. W konsekwencji nie sposób też przyjąć za zasadny zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 134 § 1 p.p.s.a. Ani organ ani Sąd nie stwierdziły aby skarżący popełnił przestępstwo, czy przekroczenie dyscyplinarne. Sam charakter popełnionego przez skarżącego czynu pozwalał na dokonanie oceny czy w okolicznościach tej sprawy zachodzą podstawy do zastosowania wobec skarżącego art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji i zwolnienie go ze służby w Policji ze względu na ważny jej interes służby. Pozostawienie skarżącego w służbie jest niemożliwe, gdyż mogłoby pozbawić tę formację wiarygodności w oczach opinii publicznej oraz wpłynąć co najmniej demotywująco, a nawet demoralizująco, na innych policjantów, od których wymaga się, aby sprostali stawianym im wysokim wymaganiom etyczno-moralnym. Nie budzi wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, że zebrany w sprawie materiał dowodowy niezbicie potwierdza, że jak już podano wyżej, wspólnie z drugim policjantem z patrolu wywieźli nietrzeźwego awanturującego się mężczyznę w odludne miejsce w lesie i tam go pozostawili. Niezależnie od podnoszonych przez skarżącego wątpliwości co do zeznań pokrzywdzonego, organ zebrał szereg innych dowodów na potwierdzenie popełnienia przez skarżącego tego czynu. Podstawowym dowodem potwierdzającym tą okoliczność jest przeprowadzona przez organy analiza trasy przejazdu patroli Ogniwa patrolowo-Interwencyjnego Komisariatu Policji w R., w której ustalono, że tylko patrol o krypt. [...] w (w składzie którego był skarżący) przemieszczał się z R., ul. [...] do L., ul. [...] (teren leśny). Do analizy wykorzystano wydruk współrzędnych GPS zapisanych w formacie exel, gdzie zaznaczono współrzędne przeniesione na mapę (plik na płycie CD załączony został do akt sprawy). Do akt załączono również mapę, na której wskazano miejsce, gdzie został odnaleziony pokrzywdzony. Pierwsze logowanie GPS urządzenia MTN (tj. Mobilnego Terminalu Noszonego) o nr [...], będącego na wyposażeniu patrolu o krypt. [...] miało miejsce o godz. 16:56 na terenie parkingu Komisariatu Policji w R., drugie wybrane logowanie wskazanego wyżej urządzenia miało miejsce o godz. 17:15 na wysokości bloku nr [...] przy ul. [...] w R., trzecie wybrane logowanie wskazanego urządzenia miało miejsce o godz. 17:29 w rejonie pętli autobusowej (na mapie oznaczono przystanek autobusowy R. [...]), czwarte wybrane logowanie wskazanego urządzenia miało miejsce o godz. 17:46 w masywie leśnym w miejscowości L., gmina W., praktycznie w tym samym miejscu, co wykazane w toku oględzin miejsce znalezienia pokrzywdzonego. Ponadto wprowadzając kolejne współrzędne ustalono, że po godzinie 17:46 patrol udał się w drogę powrotną w kierunku miasta R.. Z powyższych względów, mając na uwadze powołane dowody, chybione są argumenty skarżącego, iż obiektywne dowody całkowicie wykluczają możliwość obecności policjanta o godz. 17:45 w lesie w L. Ustaleń organów nie podważa powołana przez pełnomocnika strony i załączona do odwołania notatka urzędowa z 2 marca 2024 r. Również treść zapisów z monitoringu zabezpieczonego pod adresem R. ul. [...] nie przeczy ustaleniom dokonanym na podstawie zapisów logowań urządzenia MTN. Podsumowując tę część rozważań, za chybione należy zatem uznać zarzuty naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 7 i 77 § 1 k.p.a. i art. 45 Konstytucji RP. Natomiast wobec braku uzasadnienia zarzutu naruszenia art. 8 k.p.a. i art. 10 k.p.a. i związaną z tym niemożliwością odniesienia się do tego zarzutu, należy uznać go za nieskuteczny w tej części. Nie można się też zgodzić z zarzutami naruszenia prawa materialnego, tj. art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji z policjantem można rozwiązać stosunek służbowy, gdy wymaga tego ważny interes służby. Użycie w powołanym przepisie zwrotu "można zwolnić ze służby" oznacza, że rozwiązanie stosunku służbowego na tej podstawie ma charakter fakultatywny, a decyzje w tym zakresie podejmowane są w ramach uznania administracyjnego przyznanego właściwym organom Policji. W orzecznictwie sądów administracyjnych powszechnie przyjmuje się, że kontrola decyzji opartej na uznaniu administracyjnym ma ograniczony zakres. Sprowadza się ona do zbadania, czy zaskarżona decyzja nie nosi cech dowolności, to jest czy organ administracji wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia oraz czy wyboru takiego dokonał po ustaleniu i rozważeniu okoliczności istotnych dla sprawy. Kontrola sądowoadministracyjna nie obejmuje natomiast oceny, w jaki sposób organy administracji, realizując określoną politykę stosowania prawa, wypełniają treść pozasystemowych kryteriów słusznościowych czy celowościowych (por. m. in. wyrok NSA z 19 maja 2011 r., I OSK 301/11). W konsekwencji w sprawach dotyczących fakultatywnego zwolnienia funkcjonariusza ze służby sądy administracyjne badają jedynie, czy decyzja o rozwiązaniu stosunku służbowego nie jest arbitralna lub podjęta przy użyciu niedozwolonych kryteriów. Nie mogą natomiast wkraczać w kompetencje właściwych organów i przesądzać, czy dana osoba powinna nadal pozostać funkcjonariuszem danej formacji, czy też możliwe było jej wykluczenie z tego grona. Rozwiązanie stosunku służbowego na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji wymaga wykazania, że zastosowanie instytucji przewidzianej w tym przepisie było niezbędne z uwagi na "ważny interes służby". Omawiana ustawa nie definiuje pojęcia "ważny interes służby". Nie może jednak ulegać wątpliwości, że przy odczytywaniu treści powyższego terminu należy sięgnąć przede wszystkim do przepisów regulujących cele i zadania Policji oraz szczególny status funkcjonariuszy tej formacji. W rachubę może zatem wchodzić realnie istniejąca przyczyna albo szereg okoliczności czy zdarzeń świadczących o tym, że dalsze pozostawanie policjanta w służbie koliduje z interesem Policji, a zatem że funkcjonariusz ten dla dobra macierzystej formacji, z przyczyn pozamerytorycznych, nie powinien kontynuować w służby w omawianej formacji. Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy o Policji, Policja jest umundurowaną i uzbrojoną formacją służącą społeczeństwu i przeznaczoną do ochrony i bezpieczeństwa ludzi oraz do utrzymywania bezpieczeństwa i porządku publicznego. Do podstawowych zadań tej formacji, w myśl ust. 2 art. 1 ustawy o Policji, należy między innymi ochrona mienia oraz życia i zdrowia ludzi, ochrona bezpieczeństwa i porządku publicznego, a ponadto zapobieganie łamaniu prawa, wykrywanie przestępstw i wykroczeń oraz ściganie ich sprawców. Realizacja tak ważkich zadań wymaga, aby funkcjonariuszami Policji były osoby o odpowiednich kwalifikacjach merytorycznych oraz posiadające niezbędną zdolność fizyczną i psychiczną do służby w formacjach mundurowych. Ponadto służbę w Policji mogą pełnić wyłącznie obywatele polscy o nieposzlakowanej opinii (art. 25 ust. 1 ustawy). Jakiekolwiek wątpliwości co do posiadania takiego przymiotu dyskwalifikują funkcjonariusza jako osobę zdolną do prawidłowego wykonywania obowiązków służbowych. Każdy kto decyduje się na dobrowolne podjęcie służby w Policji musi zdawać sobie z tego sprawę. Składa on bowiem ślubowanie, w którym zobowiązuje się między innymi do godnego zachowania w służbie i poza nią oraz należytej dbałości o dobro formacji, do której przystępuje. Musi mieć więc także świadomość tego, że sprawowanie funkcji publicznej łączy się nie tylko z pewnymi przywilejami, ale i ze zwiększonymi obowiązkami oraz pewnymi ograniczeniami nieznanymi innym grupom zawodowym. Funkcjonariuszom Policji przysługuje zwiększona ochrona trwałości stosunku służbowego, jednakże nie ma ona charakteru bezwzględnego i nie sięga tak daleko, jak tego oczekuje skarżący. Ustawodawca w interesie policjantów reglamentuje dopuszczalne przyczyny zwolnienia ich ze służby. Jednocześnie dostrzega potrzebę prowadzenia racjonalnej polityki kadrowej w interesie Policji oraz konieczność wyposażenia organów tej formacji w instrumenty prawne niezbędne do podejmowania działań zmierzających do sprawnego funkcjonowania wszystkich komórek organizacyjnych oraz do budowania autorytetu państwa i zaufania obywateli do jego organów. Na powyższe wielokrotnie zwracał uwagę Trybunał Konstytucyjny (por. wyrok z 19 października 2004 r., K 1/04 (OTK-A 2004/9/93). Wedle którego, istnienie wątpliwości co do zachowania przymiotów niezbędnych do sprawowania funkcji publicznych nie może zatem – mimo niezakończonego postępowania karnego – pozbawiać właściwych organów możliwości stosowania wobec funkcjonariuszy publicznych innych, pozakarnych dolegliwości. Takie środki prawne nie są tożsame ze stosowaniem sankcji karnych. Z uwagi na karnoprawną zasadę domniemania niewinności nie jest dopuszczalne uznanie winy i pociągnięcie do odpowiedzialności karnej bez postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem w sprawie karnej. Jednakże takich konstytucyjnych gwarancji nie można rozciągać na inne procedury ustawowe, których celem nie jest wymierzenie sankcji karnych. Zasada domniemania niewinności nie może być rozumiana tak szeroko, by wykluczała wiązanie z samym faktem toczącego się postępowania karnego jakichkolwiek konsekwencji prawnych, które w innych procedurach mogą oddziaływać na sytuację podejrzanego lub oskarżonego. W takich przypadkach, nawet zanim zapadnie prawomocny wyrok w sprawie karnej, możliwe jest ograniczenie dostępu określonych osób do służby publicznej, a także wykluczenie konkretnej osoby z grona funkcjonariuszy publicznych. Na aprobatę zasługuje pogląd Sądu pierwszej instancji oraz organów Policji, że każdy funkcjonariusz tej formacji, aby móc skutecznie wykonywać swoje obowiązki służbowe musi pozostawać poza wszelkimi podejrzeniami o jakiekolwiek zachowania sprzeczne z prawem. Postawienie skarżącemu zarzutu narażenia innej osoby na doznanie uszczerbku na zdrowiu, może nasuwać uzasadnione wątpliwości, co do zachowania przez niego przymiotu osoby o nieposzlakowanej opinii. "Poszlaka" w języku polskim oznacza bowiem podejrzenie, natomiast "nieposzlakowany" - to ten, któremu nie można nic zarzucić, przypisać, nieskazitelny. Powyższe pojęcie odnosi się zarówno do sfery życia prywatnego, jak i zawodowego. Utratę przymiotu "nieposzlakowanej opinii" nie powoduje tylko karalność danej osoby. Taki skutek może bowiem wywoływać także znalezienie się w kręgu podejrzeń bądź insynuacji. Zatem nieposzlakowana opinia to także ogólna ocena danej osoby w sferze etycznej. Przypisywany skarżącemu czyn podważa jego wiarygodność niezbędną do dalszego wykonywania zawodu policjanta oraz godzi w dobre imię formacji, której był policjantem. Wszystkie okoliczności przytoczone przez organy Policji oraz Sąd pierwszej instancji pozwalały na ocenę, że skarżący utracił przymioty konieczne do pozostania w szeregach Policji oraz że rozwiązanie z nim stosunku służbowego z uwagi na ważny interes służby było w pełni uprawnione. W okolicznościach niniejszej sprawy interes skarżącego nie mógł zyskać przewagi nad dobrem Policji. Wywiezienie przez policjantów pełniących służbę nietrzeźwego pokrzywdzonego w zimie, w odludne miejsce w lesie i pozostawienie go tam, naraziło go na utratę zdrowia a nawet życia. Tymczasem, jednym z podstawowych zadań funkcjonariusza Policji jest ochrona życia i zdrowia ludzi przed bezprawnymi zamachami naruszającymi te dobra, a także ochrona bezpieczeństwa i porządku publicznego. Policjant tak w służbie, jak i poza nią powinien być zawsze gotowy do niesienia pomocy w zakresie zapobieżenia, czy zminimalizowania skutków wszelkich zachowań i zdarzeń wymierzonych przeciwko obywatelom. Zgodnie bowiem z art. 1 ust. 1 ustawy o Policji, Policja ma służyć społeczeństwu. Tylko dzięki zbiegowi okoliczności pokrzywdzonemu udzieliła pomocy osoba, która udawała się na polowanie, co zdaje się uchroniło skarżącego przed dalszymi konsekwencjami. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego przedstawione powyżej okoliczności, niepodważone w skardze kasacyjnej, skutkują tym, iż skarżący jako funkcjonariusz Policji przestał legitymować się przymiotem "nieposzlakowanej opinii". Utracił więc atrybut konieczny do pozostawania w służbie. Ocena ta wypełnia przesłankę "ważnego interesu służby". W związku z powyższym, zarzut niewłaściwego zastosowania art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji uznać należy za niezasadny. W prawidłowo ustalonych przez organy Policji i zaakceptowanych przez Sąd I instancji okolicznościach Naczelny Sąd Administracyjny, stwierdza, że organy Policji zachowały warunki do wydania decyzji uznaniowej, bowiem słuszny interes skarżącego (art. 7 k.p.a.) nie stoi w sprzeczności z podjętym rozstrzygnięciem, zaś argumentacja funkcjonariusza, kwestionująca przedmiotowy rozkaz, nie przeważa nad interesem służby (interesem społecznym). Jak to bowiem uznał Sąd I instancji organy kierowały się dobrem służby i przez ten pryzmat oceniany był słuszny interes skarżącego. Słuszny interes strony, to nie jakikolwiek interes strony (rozstrzygnięcie zgodne z wolą strony), ale przede wszystkim taki, który nie narusza prawa i jest zgodny z zasadami współżycia społecznego, a więc ma społeczne uzasadnienie. Niewątpliwie ustawodawca przez art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji daje przełożonemu policjanta możliwość podjęcia takich działań w zakresie doboru kadry, aby mogła ona efektywnie te zadania realizować. Zatem organ Policji miał prawo uznać, że słuszny interes skarżącego musi ustąpić przez interesem służby. Akcentowane w uzasadnieniu skargi kasacyjnej posiadanie przez skarżącego nienagannej opinii oraz dobre oceny wydane przez przełożonego, nie są kwestionowane przez organy Policji. Jednak popełniony przez skarżącego czyn przekreśla tę ocenę skarżącego i świadczy o utracie przez niego nieposzlakowanej opinii koniecznej do pełnienia służby w szeregach Policji. Skarżący kasacyjnie koncentruje się wyłącznie na własnym interesie. Interes ten skarżący sprowadza do chęci dalszego pozostawania w służbie. Tymczasem ustawodawca nie zapewnił policjantom tak daleko idącej ochrony. Instytucja przewidziana w art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji została wprowadzona przede wszystkim w interesie publicznym, a nie wyłącznie w celu ochrony interesu indywidualnego policjantów. Podkreślenia nadto wymaga, że w sprawie przedmiotem badania nie była dotychczasowa postawa funkcjonariusza w służbie, jej przebieg, czy pozytywna opinia służbowa. Mając na uwadze przedstawione wyżej stanowisko, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że Sąd I instancji prawidłowo uznał, że brak było przesłanek z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. do uwzględnienia skargi, w konsekwencji zasadnie oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a. Mając na uwadze powyższe wywody, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, dlatego na mocy art. 184 p.p.s.a. ją oddalił. O kosztach postępowania kasacyjnego od P. S. na rzecz Komendanta Głównego Policji orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI