III OSK 7567/21

III OSK 7567/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-02-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-12-13
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Mariusz Kotulski
Olga Żurawska - Matusiak
Tamara Dziełakowska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6246 Orzeczenia Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej
Hasła tematyczne
Żołnierze zawodowi
Sygn. powiązane
II SA/Wa 1155/21 - Wyrok WSA w Warszawie z 2021-09-23
Skarżony organ
Centralna Wojskowa Komisja Lekarska
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 536
art. 5 ust. 1,6 i 7
Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych - t.j.
Dz.U. 2015 poz 761
§ 11, § 17 ust. 1, § 18 ust. 1, § 19, § 20 ust. 4, § 23 ust. 2
Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz  właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach.
Dz.U. 2024 poz 572
art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 1 i 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 184, art. 204 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Tamara Dziełakowska (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak sędzia del. WSA Mariusz Kotulski Protokolant: asystent sędziego Dawid Lis po rozpoznaniu w dniu 19 lutego 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Ł. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 września 2021 r. sygn. akt II SA/Wa 1155/21 w sprawie ze skargi Ł. P. na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Warszawie z dnia 15 lutego 2021 r. nr 309/O/2021 w przedmiocie zdolności do zawodowej służby wojskowej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Ł. P. na rzecz Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Warszawie kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
UZASADNIENIE:
Wyrokiem z 23 września 2021 r. (II SA/Wa 1155/21) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej "p.p.s.a.") oddalił skargę Ł. P. na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Warszawie ("CWKL") z 15 lutego 2021 r. w przedmiocie zdolności do zawodowej służby wojskowej.
Orzeczenie to wydane zostało w następującym stanie faktycznym sprawy.
W dniu 15 maja 2020 r. Dowódca 6. Mazowieckiej Brygady Obrony Terytorialnej wystawił skarżącemu skierowanie do Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Warszawie ("RWKL") w celu ustalenia przydatności do zawodowej służby wojskowej.
Po przeprowadzeniu postępowania orzeczniczego RWKL, na podstawie art. 5 ust. 4 pkt 5, art. 5 ust. 5 oraz art. 60e ust. 2 pkt 1 ustawy z 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 860 ze zm.) oraz § 4 ust. 4 lit. b i § 19 ust. 5 pkt 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz.U. z 2015 r. poz. 761 ze zm.; dalej "rozporządzenie MON") oraz § 5 i § 7 pkt 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z 24 sierpnia 2012 r. w sprawie wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz. U. z 2012 r. poz. 1013 ze zm.) wydała 1 czerwca 2020 r. orzeczenie, w którym rozpoznała u skarżącego "1) przewlekły zespół bólowy ograniczający sprawność stawu barkowego lewego z osłabieniem siły mięśniowej u osoby z dyskopatią C6-C7 - § 62 pkt 1, § 34 pkt 1, § 77 pkt 2".
W związku ze stwierdzonym rozpoznaniem, zaliczono skarżącego jako zdolnego do pełnienia służby zawodowej w kategorii "Z", ustalając jednocześnie, że wymienione schorzenie pozostaje bez związku ze służbą. Dodatkowo orzekany nie został zaliczony do żadnej z grup inwalidztwa.
Wskutek złożonego odwołania, wobec stwierdzenia błędów natury merytorycznej mających wpływ na treść ustalonych rozpoznań, stopień ich nasilenia oraz związek ze służbą, powyższe orzeczenie zostało uchylone przez Centralną Wojskową Komisję Lekarską orzeczeniem z 10 sierpnia 2020 r., celem ponownego rozpatrzenia sprawy przez organ pierwszej instancji i wydania orzeczenia zgodnego ze stanem faktycznym oraz obowiązującymi przepisami prawa. W uzasadnieniu podniesiono, że skarżący uległ 5 października 2015 r. wypadkowi pozostającemu w związku ze służbą, czego skutkiem były dyskretne zaniki mięśniowe, osłabienie siły mięśniowej oraz powysiłkowy zespół bólowy barku lewego po przebytej ranie odłamkowej z pozostawieniem ciał obcych metalicznych w świetle rany, w wyniku czego orzeczono 7% długotrwałego uszczerbku na zdrowiu. Analiza całokształtu dokumentacji orzeczniczej potwierdziła, że RWKL przeprowadziła stosowne badania i konsultacje niezbędne do określenia stanu zdrowia i zdolności orzekanego do pełnienia służby, ale wyniki tychże badań doprowadziły do nieprawidłowego rozpoznania schorzenia z pkt 8.1, pomijając rozpoznanie schorzenia kręgosłupa odcinka szyjnego i lędźwiowo-krzyżowego z towarzyszącymi dolegliwościami. Stąd też skarżący w ramach ponownego zbadania sprawy został wezwany przez RWKL do wykonania badania USG stawu barkowego lewego, zakończonego konsultacją ortopedyczną i neurologiczną z ewentualnym określeniem stopnia upośledzenia funkcji kończyny górnej lewej.
Po ponownie przeprowadzonym postępowaniu orzeczniczym, RWKL w oparciu o art. 5 ust. 1, 6 i 7 ustawy z 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz § 4, § 11, §16 pkt 1 i 2 i § 19 pkt 1 rozporządzenia MON oraz § 5 pkt 1 i § 7 pkt 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z 24 sierpnia 2012 r. w sprawie wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości wydała orzeczenie z 2 grudnia 2020 r., rozpoznając u skarżącego:
"1) Przewlekły zespół bólowy, pourazowy stawu barkowo-obojczykowego lewego z niewielkim ograniczeniem ruchu rotacji wewnętrznej oraz niewielkimi zanikami mięśni obręczy barkowej do dalszego leczenia usprawniającego - § 77 pkt 5;
2) Okresowo nawracający zespół bólowy o typie rwy ramiennej lewej u osoby z dyskopatią C5-C6 oraz zmianami zwyrodnieniowo-zniekształcającymi kręgosłupa odcinka szyjnego - § 62 pkt 1, § 34 pkt 5;
3) Powysiłkowy zespól bólowy kręgosłupa odcinka lędźwiowo-krzyżowego u osoby ze zmianami zwyrodnieniowo-zniekształcającymi oraz dyskopatycznymi - § 62 pkt 1, § 34 pkt 5;
4) Astygmatyzm krótkowzroczny obu oczu - § 13 pkt 2;
5) Niedoczynność tarczycy leczona substytucyjnie - § 53 pkt 1;
6) Tatuaż obrazowy ramienia prawego - § 2 pkt 8".
Skarżący również tym razem został zakwalifikowany jako zdolny do pełnienia zawodowej służby wojskowej w kat. "Z", bez zaliczenia go do żadnej grupy inwalidztwa i uznania, że schorzenie wskazane w pkt 1 pozostaje w związku ze służbą, jednocześnie wykluczono taki związek względem pozostałych schorzeń.
Organ pierwszej instancji wskazał, że stwierdzone rozpoznania nie stanowią przeciwwskazań do pełnienia służby, opierając się na załączniku nr 1 do rozporządzenia MON.
Skarżący odwołał się od powyższego orzeczenia do CWKL, która orzeczeniem z 15 lutego 2021 r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 5 ust. 1, 6 i 7 ustawy z 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz przepisów § 3 i § 11 ust. 1 pkt 1 i 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z 24 sierpnia 2012 r. w sprawie wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości, a także § 7 pkt 1 i § 23 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia MON, utrzymała w mocy zaskarżone orzeczenie organu pierwszej instancji. Opisując dotychczasowy przebieg orzeczniczy komisji lekarskich, organ odwoławczy nadmienił, że w aktach znajduje się badanie USG barku lewego skarżącego z 15 października 2020 r., wykonane na skutek wcześniej nałożonego przez CWKL względem RWKL zobowiązania, którego opis nie wskazywał na zmiany anatomiczne, upośledzające sprawność organizmu. Z dołączonych badań RTG kręgosłupa szyjnego i lędźwiowo-krzyżowego wynikały natomiast zmiany zwyrodnieniowe pod postacią dyskopatii. Konsultujący lekarz neurolog nie stwierdził jednak zaników mięśniowych barku, ani też znacznego ograniczenia ruchów kręgosłupa u skarżącego.
Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem zostało ono zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w części dotyczącej określenia zdolności do służby. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy oraz spowodowało, że orzeczenie CWKL w zakresie uznania go jako zdolnego do służby nie poddaje się kontroli sądowoadministracyjnej, tj. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. polegający na utrzymaniu w mocy zaskarżonego orzeczenia RWKL, pomimo iż naruszało ono w sposób rażący dyspozycję art. 107 § 3 k.p.a., gdyż nie zawierało żadnego uzasadnienia, dlaczego komisja lekarska uznała skarżącego za zdolnego do służby. Podniesiono także zarzut naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. wskutek powielenia naruszenia tego przepisu w postępowaniu odwoławczym, ponieważ orzeczenie CWKL nie zawierało odniesienia się do zarzutów skarżącego oraz cechowało brak uzasadnienia prawnego i faktycznego co do wytłumaczenia przesłanek na których oparto się uznając orzeczenie RWKL za prawidłowe, skoro pozbawione ono było uzasadnienia. Uzasadnienie skargi zawierało rozwinięcie podniesionych zarzutów.
Odpowiadając na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w skarżonym orzeczeniu. CWKL wyjaśniła, że komisje obu instancji bazowały na przepisach rozporządzenia MON z 3 czerwca 2015 r., stosując przyporządkowanie rozpoznanych u skarżącego schorzeń do odpowiednich paragrafów załącznika nr 1, grupy II, kolumny V, jako żołnierza zawodowego.
Zaznaczono, że żadne ze schorzeń stwierdzonych o orzekanego i ich kwalifikacja nie została przez niego zakwestionowana na żadnym etapie postępowań orzeczniczych przed organami obu instancji.
Podkreślono dodatkowo, że orzeczenie RWKL spełnia wymogi określone w zapisie § 19 rozporządzenia MON, odnośnie treści orzeczenia, ponieważ zawiera rozpoznanie, ustalenie kategorii zdolności fizycznej i psychicznej do pełnienia służby, a także wymogi zawarte we wzorze orzeczenia, zgodnie z § 19 ust. 5 pkt 1 rozporządzenia, określonym w załączniku nr 5, zaś samo rozpoznanie schorzeń nastąpiło w oparciu o zgromadzone w sprawie dokumenty orzecznicze i badania specjalistyczne, które w świetle przepisów rozporządzenia z 3 czerwca 2015 r. nie stanowią przeszkody do pełnienia zawodowej służby wojskowej.
Jako chybiony uznano także zarzut, wskazujący na konieczność ponownego przeprowadzenia badań skarżącego, bowiem powołując się na § 20 ust. 4 oraz § 23 ust. 2 ww. rozporządzenia, CWKL swoje stanowisko opiera na podstawie otrzymanej dokumentacji i tylko w razie potrzeby możliwe jest ponowne przeprowadzenie badań lub badań specjalistycznych czy też skierowanie na obserwację szpitalną lub przeprowadzenie postępowania w celu uzupełnienia dokumentów. Z uwagi jednak na kompletność i rzetelność zgromadzonej dokumentacji medycznej, taka konieczność nie zaistniała.
W postępowaniu odwoławczym zachowana także została zasada dwuinstancyjności, wydając orzeczenie w zgodzie z § 23 rozporządzenia MON oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oceniając merytorycznie i prawnie orzeczenie RWKL.
Opisanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę skarżącego, wyjaśniając, że kontrola orzeczeń wojskowych komisji lekarskich sprowadza się wyłącznie do weryfikacji prawidłowości postępowania poprzedzającego ustalenie stanu zdrowia orzekanego, w szczególności czy badanie to było wszechstronne, oparte na pełnych badaniach przedmiotowych, a także czy dokonana w efekcie kwalifikacja zdolności do służby była zgodna z przepisami określającymi zasady orzekania o zdolności do służby oraz tryb postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach. Wskutek tak przeprowadzonej kontroli Sąd pierwszej instancji doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Odwołując się do przepisów rozporządzenia MON z 3 czerwca 2015 r., a także ustawy z 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, Sąd pierwszej instancji zauważył, że są to przepisy lex specialis względem ogólnych regulacji zawartych w Kodeksie postępowania administracyjnego, a co za tym idzie mają one pierwszeństwo stosowania przed przepisami k.p.a. Uznanie skarżącego za zdolnego do pełnienia służby nastąpiło w oparciu o sygnalizowane uregulowania płynące z rozporządzenia MON oraz zgromadzoną w sprawie dokumentację medyczną i wyniki przeprowadzonych badań. Stwierdzone schorzenia dawały zatem podstawę do zaszeregowania skarżącego w kategorii "Z" – zdolny do pełnienia służby, komisje lekarskie pozbawione były tym samym możliwości przyznania skarżącemu innej kategorii.
WSA podzielił również zapatrywania CWKL, iż podmiot ten nie był zobligowany do przeprowadzenia dodatkowych badań, jak oczekiwałby tego skarżący, albowiem w świetle kompletności materiału dowodowego nie było takiej konieczności. Skarżący nie kwestionował również wyników przeprowadzonych u niego badań, jak też nie przedstawił dowodów, które podważałyby prawidłowość tych badań, lecz wnioskował w odwołaniu o ponowne zbadanie stanu jego zdrowia w oparciu o dotychczasową dokumentację medyczną.
Sąd meriti nie podzielił z kolei zarzutu skarżącego, że wydane przez RWKL orzeczenie nie zawiera wszystkich elementów określonych § 19 rozporządzenia MON, nadto potwierdził, że jest ono także zgodne ze wzorem orzeczenia określonym w załączniku nr 5 tego rozporządzenia. CWKL w wyniku ponownej analizy przeprowadzonych względem skarżącego badań uznała skarżącego za zdolnego do pełnienia służby, co podważało zarzuty skargi.
Finalnie WSA powołując się na orzecznictwo podkreślił, że nie był władny do oceny kwestii medycznych, a tym samym dokonanego przez komisje lekarskie rozpoznania i stwierdzonych schorzeń, których skutkiem było odpowiednie sklasyfikowanie skarżącego względem kategorii przydatności do służby wojskowej.
W skardze kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżący zaskarżając wyrok Sądu pierwszej instancji w całości, zarzucił:
I. Na podstawie art 174 pkt 1) p.p.s.a. - naruszenie norm prawa materialnego – tj.:
1. § 19 ust. 1 w zw. z § 19 ust. 5 pkt 1 i nast. rozporządzenia MON, poprzez błędną wykładnię tychże przepisów (błąd subsumpcji) i niewłaściwie uznanie, ze stan faktyczny przyjęty w sprawie odpowiada stanowi faktycznemu przyjętemu w hipotezie normy prawnej § 19 ust. 5 pkt. 1 rozporządzenia i w konsekwencji niewłaściwe uznanie przez Sąd, że orzeczenie RWKL w Warszawie Nr 05818/3/20 z 02.12.2020 r. oraz zaskarżone orzeczenie CWKL w Warszawie Nr 309/0/21 z 15.02.2021 r. - jest zgodne ze wzorem orzeczenia określonym w załączniku Nr 5 do tegoż rozporządzenia MON, gdy tymczasem pkt 12 zaskarżonego w toku postępowania odwoławczego orzeczenia RWKL w Warszawie nie spełniał wymogów prawidłowego uzasadnienia wydanego orzeczenia jak również wymogów takich nie spełniało uzasadnienie orzeczenia CWKL w Warszawie, które to zostało sporządzone niezgodnie ze wzorem, o którym mowa w § 19 ust. 5 pkt. 1 rozporządzenia MON, stanowiącego integralną część tegoż rozporządzenia.
II. Na podstawie art. 174 pkt. 2) p.p.s.a. - naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy –tj.:
1. art. 145 § 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z § 19 ust. 1 w zw. z § 19 ust. 5 pkt. 1 rozporządzenia MON oraz w zw. z art. 107 § 3 i nast. k.p.a. poprzez niewłaściwe przeprowadzenie kontroli działania komisji lekarskich obu instancji w zakresie przestrzegania przez nie obowiązków wynikających z powyższych przepisów rozporządzenia i k.p.a. i w konsekwencji uznanie przez Sąd, że nie doszło do uchybienia tychże przepisom, a przepisy rozporządzenia MON stanowią lex specialis w stosunku do ogólnych regulacji zawartych w Kodeksie postępowania administracyjnego, gdy tymczasem naruszenia w zakresie przestrzegania podstawowych zasad wyrażonych w k.p.a przez komisje lekarskie obu instancji, jak również określone przepisy rozporządzenia niewątpliwie miały istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ skarżący został pozbawiony prawa do należytego wyjaśnienia mu przesłanek, którymi kierowały się komisje lekarskie obu instancji w zakresie uznania go za zdolnego do zawodowej służby wojskowej, pomimo rozpoznanych u niego istotnych zaburzeń i ułomności podstawowych organów do funkcjonowania aparatu kostno — stawowego - por. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 30 marca 2005 r., sygn. akt III SA 2379/2004.
Rozwinięcie powyższych zarzutów nastąpiło w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.
Wobec powyższego skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżanego wyroku WSA oraz rozpoznanie skargi i orzeczenie co do istoty sprawy, poprzez uchylenie zaskarżonego orzeczenia CWKL oraz RWKL w części dotyczącej zdolności do zawodowej służby wojskowej, ewentualnie uchylenie w całości zaskarżanego wyroku WSA oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi, który wydał orzeczenie. Zaś w każdym z obu przypadków zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów zastępstwa sądowego za obie instancje w kwocie 720 zł, dodatkowo żądając przeprowadzenia rozprawy.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych, szczegółowo odnosząc się do podniesionych zarzutów, uznając je za nieuzasadnione.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Główną kwestią wymagającą rozważania jest ustalenie czy ustalony przez organy, a następnie skontrolowany przez sąd administracyjny stan faktyczny sprawy uprawniał do zakwalifikowania skarżącego jako w pełni zdolnego do pełnienia służby wojskowej.
Podzielając argumentację zarówno organów, jak też i Sądu pierwszej instancji stwierdzić należy, że materia orzekania w przedmiocie zdolności do służby wojskowej w ramach tego konkretnego przypadku, swą podstawę znajduje we wspomnianej już ustawie z 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Zgodnie z art. 5 ust. 1 ww. ustawy "[z]dolność fizyczną i psychiczną do pełnienia zawodowej służby wojskowej ustala wojskowa komisja lekarska, która wydaje w tej sprawie orzeczenie. Orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej jest decyzją". Szczegółowe natomiast uregulowania tej materii, wskutek delegacji ustawowej zawartej w art. 5 ust. 8 i 9 ustawy, znalazło swe odzwierciedlenie w rozporządzeniu MON z 3 czerwca 2015 r. Jak wynika z § 11 tego rozporządzenia "[p]rzy orzekaniu o zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej i zaliczaniu do jednej z kategorii zdolności fizycznej i psychicznej do zawodowej służby wojskowej wojskowe komisje lekarskie uwzględniają wykaz chorób i ułomności, stanowiący załącznik nr 1 do rozporządzenia". Mając tym samym na celu ujednolicenie działalności orzeczniczej wojskowych komisji lekarskich, eliminującej potencjalne rozbieżności przy orzekaniu, ustanowiono powołany załącznik nr 1 do rozporządzenia, który dodatkowo ustawodawca opatrzył objaśnieniami szczegółowymi, precyzującymi możliwość kwalifikacji do danego schorzenia w przypadku konkretnych rozpoznań. Wobec faktu, że zarówno załącznik nr 1 jak i objaśnienia do niego stanowią część rozporządzenia, nabierają tym samym charakteru normatywnego. Organ dokonując zatem kwalifikacji osoby orzekanej do służby wojskowej winien posiłkować się przede wszystkim ustalonym rozpoznaniem medycznym z uwzględnieniem zarówno postanowień rozporządzenia MON, ale także elementów bezpośrednio z nim powiązanych, stanowiących jego część składową, w postaci załącznika nr 1.
Wojskowe komisje lekarskie wydają orzeczenia na podstawie dokumentów, o których mowa w § 17 ust. 1 rozporządzenia MON, tj. w szczególności:
1) odpisu przebiegu zawodowej służby wojskowej z akt personalnych żołnierza zawodowego;
2) informacji o warunkach i przebiegu służby wojskowej dla celów wojskowych komisji lekarskich;
3) historii chorób leczenia ambulatoryjnego i szpitalnego;
4) wyników pomiarów czynników szkodliwych występujących w środowisku służby;
5) karty badań profilaktycznych i okresowych;
6) książki zdrowia żołnierza zawodowego;
7) informacji zawartej w pisemnym oświadczeniu żołnierza zawodowego;
8) akt postępowania powypadkowego.
Oprócz tego podstawę wydania orzeczenia zgodnie z § 9 rozporządzenia MON stanowią wszelkie posiadane przez podmiot kierujący do wojskowej komisji lekarskiej dokumenty dotyczące stanu zdrowia żołnierza zawodowego mogące mieć znaczenie dla ustalenia związku choroby lub ułomności z zawodową służbą wojskową, po przeprowadzeniu niezbędnych badań lekarskich (§ 18 ust. 1 rozporządzenia MON). Z kolei organ odwoławczy, w myśl § 23 ust. 2 rozporządzenia MON rozpatrując odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji opiera się na dokumentach znajdujących się w aktach sprawy, w razie potrzeby, może przeprowadzić ponowne badanie lekarskie i badania specjalistyczne oraz skierować żołnierza na obserwację szpitalną, a także przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dokumentów (§ 23 ust. 2 rozporządzenia MON).
Jak słusznie zauważył to WSA kontrola orzeczeń wojskowych komisji lekarskich realizowana przez sąd administracyjny jest znacznie ograniczona, albowiem co do zasady sprowadza się wyłącznie do weryfikacji prawidłowości postępowania poprzedzającego ustalenie stanu zdrowia orzekanego, a w szczególności, czy badanie stanu zdrowia było wszechstronne, oparte na pełnych badaniach przedmiotowych oraz czy dokonana następnie kwalifikacja była zgodna z przepisami określającymi zasady orzekania o zdolności do służby oraz tryb postępowania komisji lekarskich w tych sprawach (vide: wyrok NSA z 10.05.2019 r., I OSK 1650/17; to i inne orzeczenia dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie www.cbois.nsa.gov.pl.).
Powoduje to, jak słusznie zauważa skarżący, że motywy organu zarówno w zakresie ustalenia stanu faktycznego jak i jego oceny prawnej powinny zostać przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia spełniającym wymogi art. 107 § 3 k.p.a., aby zarówno orzekany, jak i sąd administracyjny mogli poznać drogę dochodzenia przez organ do rozstrzygnięcia.
W kontekście podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów warto zaznaczyć, iż mimo, że odnoszą się one do obu kategorii podstaw kasacyjnych uregulowanych w art. 174 p.p.s.a. to w istocie sprowadzają się wyłącznie do dwóch kwestii, a mianowicie niezgodności orzeczeń organów obu instancji ze wzorem wskazanym w załączniku nr 5 do rozporządzenia MON, określonym na bazie § 19 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia powiązanej z wadliwością w obrębie uzasadnienia decyzji organów przejawiającej się brakiem wyjaśnienia przyczyny zakwalifikowania orzekanego jako zdolnego do pełnienia służby wojskowej. Skarżący nie podważa przy tym ustaleń stanu faktycznego sprawy, a przede wszystkim stwierdzonych u niego schorzeń, czego przejawem było zawarte w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji żądanie rozpoznania sprawy w oparciu o dotychczas zgromadzoną dokumentację medyczną. Ponadto ten sam zarzut został podniesiony przez skarżącego w skardze do Sądu pierwszej instancji, a tym samym już raz został oceniony w ramach kontroli sądowo-administracyjnej, jako niezasadny. Także i organ odwoławczy w sposób wyczerpujący odniósł się do kwestii uzasadnienia orzeczenia RWKL czemu dał wyraz w złożonej odpowiedzi na skargę do Sądu pierwszej instancji.
Orzekanie o zdolności do służby zawodowej odbywa się w oparciu o przepisy powołanych wyżej aktów prawnych z gwarancjami przewidzianymi także w przepisach k.p.a., co sprawia, że istotnego znaczenia nabiera kwestia poprawnego ustalenia okoliczności sprawy, a w szczególności zebranie odpowiednich danych medycznych, ponieważ tylko pełna wiedza medyczna pozwala na rozstrzygnięcie o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz o zakwalifikowaniu do kategorii tej służby. Posiłkując się w tej mierze zasadą prawdy obiektywnej, wyrażoną w art. 7 k.p.a. obowiązkiem organu jest dokładne zbadanie sprawy, tak aby nie było najmniejszych wątpliwości, co do przebiegu stanu faktycznego sprawy oraz zachodziła jasność, co do możliwości zakwalifikowania konkretnego schorzenia przyporządkowanego w załączniku nr 1 do rozporządzenia MON. Reguła ta wzmocniona została dodatkowo obowiązkiem organu wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całości materiału dowodowego, co potwierdza z kolei art. 77 § 1 k.p.a. Dopiero bowiem dysponując całokształtem materiału dowodowego organ może ocenić daną okoliczność i uznać ją za udowodnioną w świetle art. 80 k.p.a. To bowiem należycie ustalony stan faktyczny sprawy leży u podstaw prawidłowego zastosowania przepisów prawa materialnego warunkującego wydanie rozstrzygnięcia zgodnego z prawem. Sąd administracyjny z woli ustawodawcy i charakteru realizowanej kontroli nie jest władny do dokonywania ustaleń stanu faktycznego sprawy.
W takich warunkach podniesione przez skarżącego zarzuty kasacyjne nie mogły zostać uwzględnione.
W toku postępowania orzeczniczego przed RWKL u skarżącego pierwotnie stwierdzono wyłącznie jedno schorzenie w postaci przewlekłego zespołu bólowego ograniczającego sprawność stawu barkowego lewego z osłabieniem siły mięśniowej u osoby z dyskopatią C6-C7, przyporządkowując rozpoznanie do § 62 pkt 1, § 34 pkt 1, § 77 pkt 2 załącznika nr 1 do rozporządzenia MON, w kwalifikacji zdolny do zawodowej służby wojskowej, z jednoczesnym ustaleniem braku związku schorzenia ze służbą. W uzasadnieniu podano, że decyzja ta wydana została w oparciu o dokumentację diagnostyczno-leczniczą oraz aktualne badania specjalistyczne. Wskutek złożonego przez skarżącego odwołania w którym przedłożone zostały dodatkowe dowody w postaci m.in. dokumentacji medycznej oraz wcześniej wydawanych orzeczeń wojskowych komisji lekarskich, CWKL uchyliła orzeczenie RWKL wydając stosowne zalecenia, co do dalszego postępowania orzeczniczego. Organ pierwszej instancji stosując się do nich i przeprowadzając dodatkowe badania oraz konsultacje lekarskie lekarzy specjalistów z zakresu neurologii i ortopedii uznał, że skarżący jest zdolny do pełnienia służby wojskowej, poszerzając stwierdzony w uprzedniej decyzji katalog schorzeń, opisanych w orzeczeniu z 2 grudnia 2020 r., w postaci:
1) przewlekłego zespołu bólowego, pourazowego stawu barkowo-obojczykowego lewego z niewielkim ograniczeniem ruchu rotacji wewnętrznej oraz niewielkimi zanikami mięśni obręczy barkowej do dalszego leczenia usprawniającego;
2) okresowo nawracającego zespołu bólowego o typie rwy ramiennej lewej u osoby z dyskopatią C5-C6 oraz zmianami zwyrodnieniowo-zniekształcającymi kręgosłupa odcinka szyjnego;
3) powysiłkowego zespołu bólowego kręgosłupa odcinka lędźwiowo-krzyżowego u osoby ze zmianami zwyrodnieniowo-zniekształcającymi oraz dyskopatycznymi;
4) astygmatyzmu krótkowzrocznego obu oczu;
5) niedoczynności tarczycy leczonej substytucyjnie;
6) tatuażu obrazowego ramienia prawego.
Każde ze stwierdzonych u orzekanego rozpoznań przyporządkowane zostało do odpowiedniego i konkretnego paragrafu załącznika nr 1 rozporządzenia MON, a skarżący nie zakwestionował przed RWKL zarówno stwierdzonych u niego schorzeń, jak też ich kwalifikacji względem załącznika nr 1 do rozporządzenia MON. Orzeczenie organu pierwszej instancji zawiera zatem rozpoznanie oraz ustalenie kategorii zdolności badanego do służby wojskowej, co pozostaje w zgodzie z § 19 ust. 1 rozporządzenia MON. Z kolei uzasadnienie wyjaśnia, że stwierdzone u orzekanego rozpoznania nie stanowią przeciwwskazań do pełnienia służby wojskowej w oparciu o załącznik nr 1 rozporządzenia MON i zostało ono opracowane na bazie wcześniejszego orzeczenia CWKL z 10 sierpnia 2020 r., dokumentacji diagnostyczno-leczniczej i aktualnych badań specjalistycznych. W toku postępowania odwoławczego CWKL w uzasadnieniu decyzji z 15 lutego 2021 r. utrzymującej w mocy orzeczenie organu pierwszej instancji szczegółowo odniosła się natomiast do ustalonych i stwierdzonych u skarżącego schorzeń z przywołaniem odpowiedniej ich klasyfikacji w oparciu o załącznik nr 1 rozporządzenia MON, opisując także dotychczasowy przebieg postępowania orzeczniczego. Złożone przez skarżącego odwołanie nie zawierało bowiem żadnego zarzutu pod adresem RWKL, który wymagałby odniesienia się przez organ odwoławczy, poza opisem pogarszającego się stanu zdrowia skarżącego związanego z przebytym wypadkiem. W konkluzji orzeczenia CWKL wyjaśniła, iż brak jest przeciwwskazań do uchylenia lub zmiany ustaleń zawartych w decyzji RWKL opartych na wszechstronnej analizie zgromadzonej dokumentacji medycznej, potwierdzającej zdolność skarżącego do służby zawodowej.
Wprawdzie uzasadnienia obu decyzji organów nie wymieniają wprost co stanowiło podstawę wydanych orzeczeń, jednakże w świetle brzmienia § 9, § 17 ust. 1, § 18 ust. 1 oraz § 23 ust. 2 rozporządzenia MON nie może stanowić to podstawy do uznania, że uzasadnienia te obarczone były wadą z art. 107 § 3 k.p.a. czy też § 19 ust. 1 rozporządzenia MON. Bez znaczenia dla sprawy pozostaje przy tym wyrok sądu administracyjnego na który powołuje się skarżący w treści drugiego z podniesionych zarzutów kasacyjnych, ponieważ dotyczy on odmiennego stanu faktycznego sprawy, a zatem odmiennych warunków w jakich został wydany.
Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w znacznej mierze sprowadzający się do dokumentacji medycznej, tj. wyników badań RTG barku i klatki piersiowej wraz ze zdjęciami, konsultacji ortopedycznej, konsultacji lekarzy specjalistów: chirurga, neurologa i ortopedy, USG barku lewego wraz ze zdjęciami, pozwolił zatem na wydanie przez komisje lekarskie orzeczeń uznających skarżącego za zdolnego do pełnienia służby wojskowej. Kompletność, rzetelność i wiarygodność materiału dowodowego powiązana z konkretnymi zapisami załącznika nr 1 do rozporządzenia MON nie pozwoliła na odmienną ocenę dokonanych w sprawie ustaleń i kwalifikacji skarżącego. Stan faktyczny sprawy nie pozostawiał zatem jakichkolwiek wątpliwości co do prawidłowości wydanych rozstrzygnięć, powodując, że podniesione zarzuty kasacyjne nie mogły odnieść zamierzonego rezultatu. Wbrew argumentacji skarżącego decyzje obu organów były zgodne z § 19 ust. 1 rozporządzenia MON albowiem zawierały rozpoznanie i ustalenie kategorii przydatności do pełnionej służby, a także wskazanie podstawy prawnej rozstrzygnięć oraz ich uzasadnienie, co potwierdził także Sąd pierwszej instancji w ramach wydanego wyroku.
Z tych wszystkich względów, opierając się na art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną o czym orzekł w sentencji. Rozpoznając sprawę Sąd rozważył także czy nie zachodzą przyczyny uwzględnienia skargi kasacyjnej z urzędu, których nie stwierdzono (art. 183 § 2 p.p.s.a. i art. 189 p.p.s.a.). O kosztach postępowania rozstrzygnięto w oparciu o art. 204 pkt 1 p.p.s.a.