III OSK 7545/21

Naczelny Sąd Administracyjny2025-10-15
NSAbudowlaneWysokansa
prawo wodnepozwolenie wodnoprawnestrona postępowaniaoddziaływanieścieki przemysłowewznowienie postępowaniasąsiadNaczelny Sąd AdministracyjnyWojewódzki Sąd Administracyjny

NSA oddalił skargę kasacyjną w sprawie pozwolenia wodnoprawnego, uznając, że sąsiedzi inwestycji nie są stroną postępowania, gdyż oddziaływanie ścieków następuje w miejscu ich wprowadzania do kanalizacji, a nie w miejscu ich wytworzenia.

Skarga kasacyjna dotyczyła odmowy uchylenia decyzji ostatecznej w przedmiocie pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód. Skarżący, sąsiadujący z terenem inwestycji, domagali się statusu strony, argumentując potencjalne oddziaływanie ścieków na ich nieruchomości. Sąd pierwszej instancji oraz NSA uznały, że skarżący nie są stronami postępowania, ponieważ oddziaływanie ścieków należy rozpatrywać w miejscu ich wprowadzania do urządzeń kanalizacyjnych (w innej miejscowości), a nie w miejscu ich wytworzenia czy gromadzenia na terenie inwestycji.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez T. P. i A. B. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił ich skargę na decyzję Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie. Decyzja ta odmawiała uchylenia ostatecznej decyzji o pozwoleniu wodnoprawnym na szczególne korzystanie z wód, wydanej dla X Sp. z o.o. Skarżący, właściciele sąsiednich nieruchomości, domagali się wznowienia postępowania i uchylenia decyzji, twierdząc, że posiadają status strony, ponieważ planowane przedsięwzięcie (wprowadzanie ścieków przemysłowych do kanalizacji) będzie oddziaływać na ich grunty. Kluczową kwestią sporną było ustalenie, czy skarżący są stronami postępowania o wydanie pozwolenia wodnoprawnego. Sąd pierwszej instancji oraz Naczelny Sąd Administracyjny uznały, że nie są, ponieważ oddziaływanie korzystania z wód należy rozpatrywać w miejscu wprowadzania ścieków do urządzeń kanalizacyjnych (w J.), a nie w miejscu ich wytworzenia (w O.), które jest oddalone o kilkadziesiąt kilometrów. NSA podkreślił, że decyzja dotyczyła szczególnego korzystania z wód (wprowadzania ścieków do kanalizacji), a nie składowania odpadów, co było głównym argumentem skarżących. Sąd oddalił wnioski dowodowe skarżących, uznając je za nieistotne dla rozstrzygnięcia sprawy. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, podmioty te nie są stronami postępowania, ponieważ oddziaływanie korzystania z wód należy rozpatrywać w miejscu wprowadzania ścieków do urządzeń kanalizacyjnych, a nie w miejscu ich wytworzenia.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 401 ust. 1 Prawa wodnego, stronami postępowania o pozwolenie wodnoprawne są wnioskodawca oraz podmioty, na które będzie oddziaływać zamierzone korzystanie z wód lub podmioty znajdujące się w zasięgu oddziaływania planowanych do wykonania urządzeń wodnych. W przypadku wprowadzania ścieków przemysłowych do kanalizacji w innej miejscowości, oddziaływanie to nie obejmuje nieruchomości sąsiadujących z miejscem wytworzenia ścieków.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (14)

Główne

p.w. art. 401 § 1

Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne

Określa krąg stron postępowania o wydanie pozwolenia wodnoprawnego. Stronami są wnioskodawca oraz podmioty, na które będzie oddziaływać zamierzone korzystanie z wód, lub podmioty znajdujące się w zasięgu oddziaływania planowanych do wykonania urządzeń wodnych. Kluczowe jest miejsce oddziaływania, a nie miejsce wytworzenia ścieków.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 14 czerwca 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna oddalenia skargi kasacyjnej.

Pomocnicze

p.w. art. 409 § 2

Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne

Określa zawartość operatu wodnoprawnego, w tym plan urządzeń wodnych i zasięg oddziaływania.

p.w. art. 409 § 2

Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne

pkt 1 - plan urządzeń wodnych i zasięg oddziaływania naniesiony na mapę.

p.w. art. 409 § 2

Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne

ust. 4 pkt 6 - określenie sposobu postępowania ze ściekami.

k.c. art. 140

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny

Prawo własności - prawo do korzystania z rzeczy i rozporządzania nią.

k.p.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego.

k.p.a. art. 147

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 148 § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 151 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 3 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Kontrola legalności działalności administracji publicznej.

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny.

p.p.s.a. art. 106 § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Możliwość dopuszczenia dowodów uzupełniających.

p.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Oddziaływanie korzystania z wód należy rozpatrywać w miejscu wprowadzania ścieków do urządzeń kanalizacyjnych, a nie w miejscu ich wytworzenia. Sąsiedztwo nieruchomości z terenem wytwarzania ścieków nie przesądza o statusie strony w postępowaniu o pozwolenie wodnoprawne, jeśli miejsce wprowadzania ścieków jest inne i oddalone.

Odrzucone argumenty

Skarżący powinni być uznani za strony postępowania, ponieważ ich nieruchomości sąsiadują z terenem inwestycji, gdzie gromadzone są ścieki przemysłowe. Niewłaściwe ustalenie kręgu stron postępowania przez organy administracji i sąd pierwszej instancji. Naruszenie przepisów postępowania poprzez zaniechanie przeprowadzenia dowodów uzupełniających istotnych dla ustalenia kręgu stron i zasięgu oddziaływania.

Godne uwagi sformułowania

Zasadniczą kwestią w niniejszej sprawie jest to, że zasięg oddziaływania nie jest ustalany w odniesieniu do "miejsca" powstawania tych ścieków lecz miejsca ich "wprowadzania" do urządzeń kanalizacyjnych. Nie można wobec powyższego przyjąć, że objęte pozwoleniem wodnoprawnym korzystanie z wód będzie oddziaływać na nieruchomości skarżących kasacyjnie, które sąsiadują bezpośrednio z nieruchomościami, na których ścieki są wytwarzane, a nie na których dochodzi do ich wprowadzenia do urządzeń kanalizacyjnych. Skarżący kasacyjnie wadliwie identyfikują przedmiot i granice postępowania w niniejszej sprawie.

Skład orzekający

Tamara Dziełakowska

przewodniczący

Maciej Kobak

sprawozdawca

Teresa Zyglewska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia \"oddziaływania\" w kontekście pozwolenia wodnoprawnego na wprowadzanie ścieków do kanalizacji oraz ustalanie kręgu stron postępowania administracyjnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wprowadzania ścieków przemysłowych do zewnętrznych urządzeń kanalizacyjnych. Może być mniej relewantne dla spraw dotyczących bezpośredniego wprowadzania ścieków do środowiska lub gromadzenia odpadów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa wyjaśnia kluczową kwestię prawną dotyczącą ustalania kręgu stron w postępowaniach administracyjnych, co jest istotne dla wielu podmiotów gospodarczych i właścicieli nieruchomości. Pokazuje, jak precyzyjna interpretacja przepisów może decydować o udziale w postępowaniu.

Sąsiad a pozwolenie wodnoprawne: Kiedy faktyczne sąsiedztwo nie daje prawa głosu?

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III OSK 7545/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-10-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-12-10
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Maciej Kobak /sprawozdawca/
Tamara Dziełakowska /przewodniczący/
Teresa Zyglewska
Symbol z opisem
6090 Budownictwo wodne, pozwolenie wodnoprawne
Hasła tematyczne
Wodne prawo
Sygn. powiązane
VII SA/Wa 955/21 - Wyrok WSA w Warszawie z 2021-09-15
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 624
art. 401 ust. 1 w zw. z art. 409 ust. 2 pkt 1 i ust. 4 pkt 6
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne - t.j.
Dz.U. 2020 poz 1740
art. 140
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca: Sędzia NSA Tamara Dziełakowska Sędziowie Sędzia NSA Teresa Zyglewska Sędzia del. WSA Maciej Kobak (spr.) Protokolant asystent sędziego Marita Sukiennik-Sikora po rozpoznaniu w dniu 15 października 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej T. P. i A. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 września 2021 r. sygn. akt VII SA/Wa 955/21 w sprawie ze skargi T. P. i A. B. na decyzję Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 3 marca 2021 r. nr 22/2021/KUZ w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od T. P. i A. B. solidarnie na rzecz Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 15 września 2021 r. sygn. akt VII SA/Wa 955/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę T. P. i A. B. (dalej: "skarżący") na decyzję Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (dalej: "organ") z dnia 3 marca 2021 r. Nr 22/2021/KUZ w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej.
Powyższy wyrok został wydany w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.
Wnioskiem z 16 lipca 2020 r. T. P., M. P., A. B., A. O., J. S. w trybie art. 147 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256; dalej: "k.p.a.") i art. 148 § 2 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. wystąpili o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Warszawie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (dalej: "organ I instancji") z 9 czerwca 2020 r. znak: WA.RUZ.4210.19m.2020.PS.
Organ I instancji postanowieniem z 3 września 2020 r. wznowił postępowanie, po czym decyzją z 25 listopada 2020 r. znak: WA.RUZ.4210.19m.2020.PS odmówił uchylenia dotychczasowej decyzji.
Odwołanie od powyższej decyzji złożyli T. P., M. P., A. B., A. O. i J.S..
Prezes Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (dalej: "organ") decyzją z 3 marca 2021 r. nr 22/2021/KUZ znak: KUZ.4231.3. 2021.MŁ utrzymał powyższe rozstrzygnięcie w mocy.
Skargę do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie złożyli skarżący.
W odpowiedzi organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
W dniu 10 września 2021 r. wpłynęło do Sądu stanowisko uczestnika postępowania - X Sp. z o.o. w O., w którym wniesiono o oddalenie skargi.
Opisanym na wstępie wyrokiem WSA w Warszawie oddalił skargę. W ocenie Sądu pierwszej instancji, istotą sprawy jest analiza zaskarżonej decyzji wyłącznie pod kątem zaistnienia (bądź też nie) przesłanki wynikającej z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. - tj. analiza zagadnienia związanego z tym, czy skarżący mogli być stroną postępowania administracyjnego w zakresie udzielonego spółce X pozwolenia wodnoprawnego. Decyzja o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej nie stanowi rozstrzygnięcia co do istoty sprawy (art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a.). Wydanie tej decyzji jest bowiem następstwem ustalenia przez organ braku podstaw wznowieniowych, co wyłącza dopuszczalność rozstrzygania o istocie sprawy.
Sąd działając na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, dalej: "p.p.s.a.") oddalił wszelkie wnioski dowodowe składane w niniejszym postępowaniu zarówno przez skarżących (skarga - s. 5) jak i uczestnika postępowania (pismo z 10 września 2021 r.). Wskazane w obu pismach dokumenty nie miały żadnego związku z kluczowym problemem "posiadania statusu strony" w niniejszym postępowaniu a odnosiły się do rożnej oceny warunków gruntowo-wodnych na terenie spornej nieruchomości.
Skład orzekający wyjaśnił, że stronami postępowania są podmioty, na które będzie oddziaływać zamierzone korzystanie z wód. Zasadniczą kwestią w niniejszej sprawie jest to, że zasięg oddziaływania nie jest ustalany w odniesieniu do "miejsca" powstawania tych ścieków lecz miejsca ich "wprowadzania" do urządzeń kanalizacyjnych. Objęte niniejszym postępowaniem działanie polegać będzie na zagospodarowaniu ścieków technologicznych (tj. odcieków z procesu składowania odpadów, mycia samochodów) powstających na terenie X, poprzez ich wywiezienie z tego składowiska i skierowanie do instalacji oczyszczalni ścieków w J.. Ponieważ ścieki przemysłowe zawierające substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego wprowadzane będą do urządzeń kanalizacyjnych innego podmiotu zlokalizowanych poza X (tj. w innej miejscowości), to objęte spornym pozwoleniem wodnoprawnym działanie nie będzie oddziaływało na grunty sąsiednie samego składowiska, a tym samym na grunty skarżących. To z kolei oznacza, iż nie posiadają oni statusu strony w tym postępowaniu.
Zasadnie przyjął organ w zaskarżonej decyzji, że zasięg oddziaływania zamierzonego korzystania z wód nie obejmuje gruntów należących do skarżących. Zainteresowanie skarżących udziałem w sprawie ma swoje podłoże wyłącznie w interesie faktycznym podyktowanym bezpośrednim sąsiedztwem należących do nich nieruchomości ze X oraz obawami co do prawidłowego funkcjonowania tego składowiska (tj. gromadzenia odcieków i ewentualnego ich przewożenia). W ocenie Sądu, nie jest to jednak "oddziaływanie", o którym mowa w art. 401 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2021 r. poz. 624, dalej: "p.w.") a skoro tak - nie mogą skarżący być uznani za stronę postępowania.
W niniejszej sprawie brak jest nawet potencjalnej możliwości oddziaływania przedsięwzięcia na nieruchomości sąsiadujące z inwestycją, ponieważ szczególne korzystanie z wód będzie się odbywać w innej miejscowości. W świetle powyższych okoliczności uznać należy, że organy administracyjne w sposób prawidłowy określiły zasięg planowanej inwestycji oraz krąg stron postępowania. Tym samym zaskarżona decyzja jest prawidłowa i nie narusza wskazanych w skardze zarówno przepisów prawa materialnego jak i prawa procesowego.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wnieśli skarżący zaskarżając go w całości i zarzucając mu naruszenie:
przepisów postępowania administracyjnego, tj.:
a) art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i c p.p.s.a. w zw. z art. 106 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 160 p.p.s.a. i art. 191 p.p.s.a. poprzez zaniechanie dokonania właściwej kontroli działalności organów administracji i nieuchylenie zaskarżonej decyzji w sytuacji, gdy istnieją przesłanki do wznowienia postępowania, a to na skutek niezasadnego oddalenia wniosków dowodowych skarżących i zaniechanie przeprowadzenia dowodu uzupełniającego z dokumentów dołączonych do skargi z dnia 20 kwietnia 2021 r. oraz nie wy danie w tym przedmiocie odrębnego postanowienia, pomimo że przeprowadzenie dowodu było niezbędne dla wyjaśnienia istotnych wątpliwości w przedmiocie przysługiwania skarżącym statusu strony i nie spowodowałoby nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie, co zaś skutkowało nieprawidłowym ustaleniem kręgu stron niniejszego postępowania oraz nieuwzględnieniem następujących okoliczności, na które powoływane były dowody wskazywane przez skarżących:
- na terenie inwestycji znajduje się rozległy zbiornik wodny o powierzchni 5,3975 ha oraz zjawiska źrodliskowe,
- podłoże na terenie nieruchomości jest dobrze przepuszczalne i nie stwarza naturalnej bariery geologicznej przed migracją zanieczyszczeń,
- przedkładana przez inwestora dokumentacja nie określa sposobu postępowania ze
zlokalizowanym na nieruchomości ponad 5 hektarowym zbiornikiem wodnym;
b) art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a., art. 80 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i zaniechanie rozważenia całokształtu stanu faktycznego oraz prawnego sprawy, w szczególności zaniechanie prawidłowego ustalenia kręgu stron postępowania o wydanie pozwolenia wodnoprawnego w sytuacji, gdy organy administracji nie przeprowadziły w tym zakresie postępowania wyjaśniającego i nie sprawdziły istotnych dla sprawy okoliczności, zaś sąd I instancji ograniczył się jedynie do konkluzji, iż działki skarżących nie znajdują się w zasięgu oddziaływania inwestycji, podczas gdy przesłanka oddziaływania planowanych do wykonania urządzeń wodnych musi być rozumiana szeroko i potencjalnie skoro w przypadku określonego zagospodarowania jednej nieruchomości, pozostałe grunty znajdujące się w pobliżu mogą doznać uszczerbku w postaci ograniczenia sposobu ich wykorzystania, co skutkowało nieprawidłowym ustaleniem kręgu stron niniejszego postępowania i błędem w ustaleniach faktycznych polegającym na uznaniu, że zbiornik zlokalizowany na terenie składowiska przewiduje odizolowanie odcieków, co eliminuje przedostanie się zanieczyszczeń do środowiska, podczas gdy na terenie nieruchomości występuje naturalny zbiornik wodny i zjawiska źrodliskowe, bowiem nie jest możliwe by zastoisko wodne pochodziło z opadów atmosferycznych, co implikuje, że woda samoistnie napływa do zbiornika;
prawa materialnego, tj.: art. 401 ust. 1 P.w. w zw. art. 409 ust. 2 pkt 1 i ust. 4 pkt 6 p.w. w zw. z art. 140 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2020 r. poz. 1740, dalej: "k.c.") poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że zasięg oddziaływania nie jest ustalany w odniesieniu do "miejsca" powstawania ścieków lecz miejsca ich "wprowadzania" do urządzeń kanalizacyjnych, a w konsekwencji nieprawidłowe przyjęcie, że skarżącym nie przysługuje status strony w niniejszym postępowaniu, podczas gdy zamierzone korzystanie z wód będzie oddziaływać na skarżących, których nieruchomości znajdują się w zasięgu oddziaływania planowanej inwestycji (sąsiadują bezpośrednio z działkami inwestycji), na której mają być gromadzone ścieki przemysłowe zawierające substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego, o czym świadczy chociażby fakt dokonania na terenie X obwieszczenia z dnia 13 maja 2020 r. o wszczęciu postępowania w niniejszej sprawie.
W oparciu o powyższe zarzuty wniesiono o uwzględnienie skargi kasacyjnej w całości, uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, jak i zaskarżonej decyzji Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie nr 22/2021/KUZ z dnia 3 marca 2021 r. (znak sprawy: KUZ.4231.3.2021.MŁ) w całości wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji w całości, ewentualnie o uwzględnienie niniejszej skargi kasacyjnej w całości, uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi I instancji, zasądzenie od organu na rzecz skarżących zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, a także rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
Ponadto wniesiono o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z następującego dokumentu niezbędnego do wyjaśnienia istotnych wątpliwości, tj.:
1. protokołu z rozprawy administracyjnej otwartej dla społeczeństwa z 14 lipca 2021 r. w postępowaniu w sprawie wydania stanowiska, że aktualne są warunki realizacji przedsięwzięcia polegającego na "Budowie regionalnego składowiska odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne na dziełkach o nr ewid. [...] w miejscowości K., gmina [...]" określone w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach z dnia 16 lipca 2014 r., znak: UG.Boś.6220.01.18.2013 na okoliczność występowania na terenie nieruchomości przeznaczonej pod inwestycję zjawisk źródliskowych, występowania na nieruchomości rozległego zbiornika wodnego, możliwości połączenia dna zbiornika z warstwą wodonośną, a zatem oddziaływania zamierzonego korzystania z wód na skarżących;
2. koncepcji budowy składowiska - 3 załączników do wniosku o decyzję środowiskową na okoliczność wpływu inwestycji posadowionej na działce przylegającej do nieruchomości skarżących, a tym samym legitymacji czynnej skarżących.
Podniesiono, że złożenie wniosku o przeprowadzenie dowodu z dokumentu wskazanego w pkt. 1 na wcześniejszym etapie postępowania nie było możliwe, bowiem został on wytworzony przez organy administracji na przełomie ostatnich 4 miesięcy poprzedzających wniesienie niniejszej skargi, zaś załączniki z pkt 2 nie zostały dołączone do akt sprawy z nieznanych pełnomocnikowi skarżących względów.
Wniesiono również o rozpoznanie przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowienia Sądu I instancji o oddaleniu wniosków dowodowych skarżących, a następnie dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z następujących dokumentów wskazanych w skardze z dnia 20 kwietnia 2021 r.:
1. decyzji z dnia 26 marca 2021 r. (WA.RPU.533.2.2021) celem wykazania faktu występowania na terenie nieruchomości przeznaczonej pod inwestycję zjawisk źródliskowych, występowania na nieruchomości rozległego zbiornika wodnego, możliwości połączenia dna zbiornika z warstwą wodonośną, a zatem zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód na skarżących;
2. protokołu oględzin z dnia 17 lutego 2021 r. celem wykazania faktu występowania na terenie nieruchomości przeznaczonej pod inwestycję zjawisk źródliskowych, występowania na nieruchomości rozległego zbiornika wodnego, a zatem zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód na skarżących;
3. protokołu oględzin z dnia 18 lutego 2021 r. celem wykazania faktu występowania na terenie nieruchomości przeznaczonej pod inwestycję zjawisk źródliskowych, występowania na nieruchomości rozległego zbiornika wodnego, a zatem zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód na skarżących.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną uczestnik postępowania Spółka X sp. z o.o. wniosła o jej oddalenie.
Pismem z 14 marca 2022 r. spółka podtrzymała wniosek o oddalenie skargi kasacyjnej i przedstawiła rozszerzoną argumentację w sprawie.
W piśmie procesowym z 9 października 2025 r. organ wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. Wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do zbadania zarzutów kasacyjnych.
Skarga kasacyjna jest niezasadna i jako taka podlega oddaleniu. Oparto ją na obu podstawach dopuszczonych postanowieniami art. 174 pkt 1 i pkt 2 p.p.s.a, a więc zarówno na zarzutach naruszenia prawa materialnego, jak i na zarzutach naruszenia przepisów postępowania. Ponieważ zarzut naruszenia prawa materialnego skonstruowano w formule błędnej wykładni Naczelny Sąd Administracyjny zdecydował się rozpatrzeć go w pierwszej kolejności. Błąd w identyfikacji treści normy prawnej (błąd w derywacji) może bowiem doprowadzić do wadliwego ustalenia jej zakresu stosowania, tj. układów faktycznych, w których należy stosować normę, bądź zakresu normowania, a więc rodzaju konsekwencji prawnych, jakie należy ustalić (określić) w razie przyjęcia, że wystąpiły okoliczności faktyczne obligujące do zastosowania normy. Ustalenie wadliwości wykładni przepisów wchodzących w skład podstawy prawnej wyroku Sądu pierwszej instancji co do zasady przesądza wniosek o nieadekwatności przyjętego przez ten sąd stanu sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela zarzutu skargi kasacyjnej o naruszeniu przez WSA art. 401 ust. 1 p.w. w zw. art. 409 ust. 2 pkt 1 i ust. 4 pkt 6 p.w. w zw. z art. 140 k.c. Wyeksponować należy, że kwestionowaną skargą decyzją odmówiono uchylenia we wznowionym postępowaniu decyzji Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Warszawie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z 9 czerwca 2020 r., znak: WA.RUZ.4210.19m.2020.PS udzielającej X sp. z o.o., w O. pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód obejmujące odprowadzanie do urządzeń kanalizacyjnych będących własnością innych podmiotów tj. do punktu zlewnego oczyszczalni ścieków w J., której właścicielem jest Y sp. z o.o. w J., ścieków przemysłowych zawierających substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego powstające na terenie X sp. z o.o., w O., zlokalizowanego na działkach o nr ew. [...] obręb K..
Jest bezsporne, że przyczyną odmowy uchylenia przedmiotowej decyzji było stwierdzenie przez organ, że w sprawie nie wystąpiła przesłanka wznowieniowa, na której oparto wniosek, tj. nie ma podstaw do stwierdzenia, że wnoszące
o wznowienie podmioty posiadają przymiot strony i nie brały bez własnej winy udziału w postępowaniu zakończonym decyzją z 9 czerwca 2020 r.
Decyzja z 9 czerwca 2020 roku dotyczyła udzielenia pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód, polegające na wprowadzaniu do urządzeń kanalizacyjnych będących własnością innych podmiotów ścieków przemysłowych zawierających substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego określone w przepisach wydanych na podstawie art. 100 ust. 1 p.w. –
art. 34 pkt 3 w zw. z art. 389 pkt 2 p.w.
Systemowo wydanie tego rodzaju pozwolenia wodnoprawnego wynika z faktu, że niejednokrotnie podmiot wytwarzający ścieki przemysłowe zawierające substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego nie posiada infrastruktury technicznej i osobowej, aby je samodzielnie oczyścić w stopniu, który umożliwiałby wprowadzenie ich do środowiska. Z tego względu podmioty wytwarzające takie ścieki na podstawie pozwolenia wodnoprawnego i stosownych umów cywilnoprawnych przekazują je innym podmiotom, które zajmują się ich oczyszczaniem i wprowadzaniem do środowiska. Owo przekazanie polega na wprowadzeniu tych ścieków do urządzeń kanalizacyjnych będących własnością podmiotu innego niż ich wytwórca. Z założenia więc lokalizacja topograficzna miejsca wytworzenia ścieków jest inna od miejsca, w którym dochodzi do wprowadzenia ich do urządzeń kanalizacyjnych podmiotu, który ma je oczyścić. Jest to konkluzja istotna z perspektywy art. 401 ust. 1 p.w., który określa zakres stron postępowania o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego. Stosownie do jego treści "[s]troną postępowania w sprawach dotyczących pozwoleń wodnoprawnych jest wnioskodawca oraz podmioty, na które będzie oddziaływać zamierzone korzystanie z wód, lub podmioty znajdujące się w zasięgu oddziaływania planowanych do wykonania urządzeń wodnych." W układzie niniejszej sprawy sporne jest, czy skarżący kasacyjnie są podmiotami, na które będzie oddziaływać działalność określona pozwoleniem wodnoprawnym z 9 czerwca 2020 roku. Przedmiotowa kwestia została rozstrzygnięta przez WSA negatywnie, co stanowiło potwierdzenie ocen prawnych sformułowanych przez organ. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu pierwszej instancji. Działalność objęta pozwoleniem wodnoprawnym, którego uchylenia domagali się skarżący kasacyjnie polega na wprowadzaniu ścieków przemysłowych do urządzeń kanalizacyjnych będących własnością innych podmiotów tj. do punktu zlewnego oczyszczalni ścieków w J., której właścicielem jest X sp. z o.o. w J.. Miejsce wytworzenia ścieków na terenie X sp. z o.o., w O. jest oddalone o kilkadziesiąt kilometrów od miejsca wprowadzenia ich do urządzeń kanalizacyjnych znajdujących się w J.. Nie można wobec powyższego przyjąć, że objęte pozwoleniem wodnoprawnym korzystanie z wód będzie oddziaływać na nieruchomości skarżących kasacyjnie, które sąsiadują bezpośrednio z nieruchomościami, na których ścieki są wytwarzane, a nie na których dochodzi do ich wprowadzenia do urządzeń kanalizacyjnych. Decyzja z 9 czerwca 2020 roku nie dotyczy składowania ścieków jako odpadów, tylko szczególnego korzystania z wód, polegającego na wprowadzeniu ich do urządzeń kanalizacyjnych podmiotu innego niż ich wytwórca. Cała oś argumentacji skargi kasacyjnej koncentruje się na wykazaniu naruszenia warunków składowania (gromadzenia) ścieków na terenie działek należących do X sp. z o.o., w O.. Skarżący kasacyjnie wadliwie identyfikują przedmiot i granice postępowania w niniejszej sprawie. Kwestia właściwego składowania (gromadzenia) ścieków jako odpadów niewątpliwie może być przedmiotem postępowania administracyjnego, jednakże nie mieści się w granicach sprawy zainicjowanej wnioskiem wznowieniowym wobec postępowania zakończonego decyzja z 9 czerwca 2020 roku.
Z podanych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny nie mógł uwzględnić
w trybie art. 106 § 3 p.p.s.a. wniosków o dopuszczenie uzupełniających dowodów
z dokumentów. Wszystkie wnioskowane do dopuszczenia dokumenty nie odnosiły się bowiem do okoliczności w sprawie, które w gruncie rzeczy są bezsporne – nie ma sporu co do tego, że nieruchomości skarżących kasacyjnie są oddalone o kilkadziesiąt kilometrów od miejsca, w którym dojdzie do wprowadzenia ścieków do urządzeń kanalizacyjnych należących do Y sp. z o.o. w J.. Skarżący kasacyjnie wnioskami dowodowymi zmierzali do wykazania właściwości terenu, na którym dochodzi do wytworzenia (i ewentualnego gromadzenia) ścieków. Kwestie te – jak podano wyżej – nie mają znaczenia w niniejszej sprawie.
Rację mają skarżący kasacyjnie, że część graficzna operatu wodnoprawnego powinna zawierać plan urządzeń wodnych i zasięg oddziaływania zamierzonego korzystania z wód lub planowanych do wykonania urządzeń wodnych, wraz z ich powierzchnią, naniesiony na mapę sytuacyjno-wysokościową terenu, z oznaczeniem nieruchomości – art. 409 ust. 2 pkt 1 p.w. Należy zgodzić się również z tezą, że organ wydający pozwolenie wodnoprawne jest uprawniony do weryfikacji prawidłowości sporządzonego operatu. W realiach niniejszej sprawy podważanie prawidłowości graficznego wyznaczenia zakresu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód wynikało z wadliwego zrozumienia przez skarżących postanowień art. 401 ust. 1 p.w. Skarżący kasacyjnie błędnie przyjęli bowiem, że w ramach szczególnego korzystania z wód polegającego na wprowadzaniu do urządzeń kanalizacyjnych będących własnością innych podmiotów ścieków przemysłowych zawierających substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego mieści się ich wytworzenie oraz ewentualne również składowanie (gromadzenie).
Konsekwencją negatywnej weryfikacji zarzutu błędnej wykładni art. 401 ust. 1 p.w. musiała być odmowa uwzględnienia pozostałych zarzutów kasacyjnych, które zmierzały do wykazania wadliwości podstawy faktycznej wyroku Sądu pierwszej instancji, w szczególności w następstwie niedopuszczenia wnioskowanych dowodów w trybie art. 106 § 3 p.p.s.a. Wszystkie okoliczności faktyczne istotne z perspektywy oceny prawnej, na podstawie której odmówiono skarżącym kasacyjnie przymiotu strony w sprawie zakończonej decyzją z 9 czerwca 2020 roku zostały ustalone
i rozważone prawidłowo - art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a., art. 80 k.p.a. Sąd rozpoznał sprawę w jej granicach (art. 134 § 1 p.p.s.a.), dokonując kontroli legalności kwestionowanej skargą decyzji (art. 3 § 1 p.p.s.a.)
i wydając wyrok rozstrzygający o jej zasadności (art. 160 p.p.s.a.). Sąd pierwszej instancji nie mógł naruszyć art. 191 p.p.s.a., albowiem wyraża on kompetencję Naczelnego Sądu Administracyjnego i nie jest stosowany przed wojewódzkimi sądami administracyjnymi.
Z wyłożonych względów Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI