III OSK 754/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargi kasacyjne Prezydenta Miasta Szczecin oraz rodziców dziecka z niepełnosprawnością sprzężoną (w tym niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym) w sprawie zwrotu kosztów dowozu ich syna do Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał skargę rodziców za zasadną, stwierdzając bezskuteczność czynności organu, który odmówił zwrotu kosztów, błędnie stosując art. 39 ust. 4 pkt 1 Prawa oświatowego i uznając, że wskazana przez rodziców placówka nie jest najbliższa. NSA, analizując zarzuty obu stron, podzielił wykładnię WSA, zgodnie z którą art. 39 ust. 4 pkt 2 Prawa oświatowego obejmuje również sytuacje, gdy dziecko uczęszcza do specjalnego ośrodka szkolno-wychowawczego, o ile placówka ta zapewnia odpowiednie zajęcia rewalidacyjne zgodne z orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego. Sąd podkreślił, że pojęcie 'najbliższej szkoły' powinno uwzględniać nie tylko odległość, ale także warunki placówki do kształcenia dziecka z konkretną niepełnosprawnością. NSA oddalił obie skargi kasacyjne, uznając, że zaskarżone orzeczenie, mimo pewnych wad w uzasadnieniu, odpowiada prawu. Sąd odstąpił od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 39 ust. 4 Prawa oświatowego w kontekście prawa do bezpłatnego dowozu dzieci z niepełnosprawnościami sprzężonymi, zwłaszcza w przypadku placówek innych niż ośrodki rewalidacyjno-wychowawcze.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji dziecka z niepełnosprawnością sprzężoną (w tym niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym) i jego potrzeb edukacyjnych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy gmina jest zobowiązana do zwrotu kosztów dowozu dziecka z niepełnosprawnością sprzężoną do specjalnego ośrodka szkolno-wychowawczego, jeśli placówka ta zapewnia odpowiednie zajęcia rewalidacyjne, mimo że nie jest to ośrodek rewalidacyjno-wychowawczy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, gmina jest zobowiązana do zwrotu kosztów dowozu dziecka z niepełnosprawnością sprzężoną do specjalnego ośrodka szkolno-wychowawczego, jeśli placówka ta zapewnia odpowiednie zajęcia rewalidacyjne zgodne z orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego, nawet jeśli nie jest to ośrodek rewalidacyjno-wychowawczy.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wykładnia art. 39 ust. 4 pkt 2 Prawa oświatowego powinna być systemowa i celowościowa, a nie tylko językowa. Celem przepisu jest pomoc rodzinom w realizacji obowiązku nauki przez dzieci niepełnosprawne. 'Najbliższa szkoła' oznacza nie tylko odległość, ale także warunki placówki do kształcenia dziecka z konkretnym rodzajem niepełnosprawności. Jeśli ośrodek szkolno-wychowawczy prowadzi zajęcia rewalidacyjne, a orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego je zaleca, gmina powinna zapewnić zwrot kosztów dowozu.
Jak należy interpretować pojęcie 'najbliższej szkoły' w kontekście zapewnienia bezpłatnego transportu dla niepełnosprawnych uczniów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Pojęcie 'najbliższej szkoły' obejmuje zarówno element położenia geograficznego (odległość), jak i element dysponowania przez placówkę warunkami umożliwiającymi kształcenie dzieci z konkretnym rodzajem niepełnosprawności.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że dla zapewnienia konstytucyjnego prawa do nauki niepełnosprawnym dzieciom, 'najbliższa szkoła' musi być rozumiana szerzej niż tylko odległość. Gmina musi wykazać, że alternatywna placówka, którą proponuje, nie tylko jest bliższa, ale także zapewnia opiekę stosowną do stopnia i rodzaju niepełnosprawności ucznia.
Przepisy (7)
Główne
Prawo oświatowe art. 39 § ust. 4 pkt 2
Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe
Podstawa prawna do zapewnienia bezpłatnego transportu i opieki dzieciom i młodzieży z niepełnosprawnościami sprzężonymi, z których jedną jest niepełnosprawność intelektualna, do ośrodka rewalidacyjno-wychowawczego lub placówki zapewniającej odpowiednie zajęcia rewalidacyjne.
Pomocnicze
Prawo oświatowe art. 39 § ust. 4 pkt 1
Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe
Błędnie zastosowany przez organ jako podstawa odmowy zwrotu kosztów dowozu do placówki innej niż najbliższa odległościowo, bez wykazania, że proponowana placówka jest właściwsza dla potrzeb dziecka.
Prawo oświatowe art. 127
Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe
Reguluje kształcenie specjalne dzieci i młodzieży niepełnosprawnej, skorelowany z art. 39 ust. 4.
p.p.s.a. art. 146 § par 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd, uwzględniając skargę na czynność, stwierdza jej bezskuteczność.
p.p.s.a. art. 145 § par 1 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.
Prawo oświatowe art. 36 § ust. 17
Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe
Dotyczy udziału dzieci i młodzieży z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu głębokim w zajęciach rewalidacyjno-wychowawczych. Nie miał zastosowania w tej sprawie, gdyż dziecko miało umiarkowany stopień niepełnosprawności intelektualnej.
Prawo oświatowe art. 2 § pkt 7
Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe
Definicja placówki oświatowej, w tym rozróżnienie między specjalnym ośrodkiem szkolno-wychowawczym a ośrodkiem rewalidacyjno-wychowawczym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Art. 39 ust. 4 pkt 2 Prawa oświatowego obejmuje swoim zakresem placówki inne niż ośrodki rewalidacyjno-wychowawcze, jeśli zapewniają odpowiednie zajęcia rewalidacyjne zgodne z potrzebami dziecka. • Pojęcie 'najbliższej szkoły' powinno uwzględniać nie tylko odległość, ale także warunki placówki do kształcenia dziecka z konkretnym rodzajem niepełnosprawności.
Odrzucone argumenty
Organ argumentował, że placówka wskazana przez rodziców nie jest najbliższa i stosował art. 39 ust. 4 pkt 1 Prawa oświatowego. • Prezydent Miasta Szczecin zarzucał błędną wykładnię i zastosowanie przepisów art. 39 ust. 4 pkt 1 i 2 oraz art. 127 Prawa oświatowego, a także naruszenie przepisów rozporządzeń wykonawczych.
Godne uwagi sformułowania
Wolą ustawodawcy było zapewnienie niepełnosprawnym uczniom bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu do szkoły - nie tylko najbliższej z punktu widzenia odległości, ale i najbliższej z punktu widzenia warunków, jakie zapewnia, a jakie odpowiadają konkretnym potrzebom niepełnosprawnych uczniów. • W przeciwnym razie realizacja konstytucyjnego prawa do nauki w przypadku dzieci niepełnosprawnych byłaby jedynie iluzoryczna. • Na przedmiotową 'bliskość' składa się zarówno element położenia geograficznego (odległość szkoły od miejsca zamieszkania), jak i element dysponowania przez daną placówkę oświatową warunkami umożliwiającymi kształcenie dzieci z konkretnym rodzajem niepełnosprawności.
Skład orzekający
Hanna Knysiak - Sudyka
sprawozdawca
Małgorzata Masternak - Kubiak
członek
Mirosław Wincenciak
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 39 ust. 4 Prawa oświatowego w kontekście prawa do bezpłatnego dowozu dzieci z niepełnosprawnościami sprzężonymi, zwłaszcza w przypadku placówek innych niż ośrodki rewalidacyjno-wychowawcze."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji dziecka z niepełnosprawnością sprzężoną (w tym niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym) i jego potrzeb edukacyjnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawnego związanego z edukacją dzieci z niepełnosprawnościami i ich praw do wsparcia ze strony samorządu. Pokazuje złożoność interpretacji przepisów i znaczenie wykładni celowościowej.
“Czy gmina musi płacić za dowóz dziecka do 'jego' szkoły, nawet jeśli nie jest ona najbliższa?”
Sektor
edukacja
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.