IV SA/Wr 322/21

IV SA/Wr 322/21 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2022-01-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-04-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Ireneusz Dukiel /przewodniczący/
Marta Pająkiewicz-Kremis
Mirosława Rozbicka-Ostrowska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6210 Dodatek mieszkaniowy
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Sygn. powiązane
III OSK 1225/22 - Wyrok NSA z 2023-04-11
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
*Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 256
art. 97 par. 1 pkt 4
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ireneusz Dukiel, Sędziowie Asesor WSA Marta Pająkiewicz – Kremis, Sędzia NSA Mirosława Rozbicka - Ostrowska (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 13 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi A. C. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie przyznania dodatku mieszkaniowego I. oddala skargę w całości; II. przyznaje od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu - radcy prawnemu K. T. wynagrodzenie w wysokości 295,20 (słownie: dwieście dziewięćdziesiąt pięć i 20/100) złotych, w tym 23 % VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Uzasadnienie
Postępowanie administracyjne w sprawie wszczęte zostało wnioskiem A. C. ( dalej: strona, skarżąca) z dnia 30 grudnia 2020 o przyznanie dodatku mieszkaniowego. W formularzu przedmiotowego wniosku w rubryce nr 4 "Tytuł prawny do zajmowanego lokalu" strona wskazała " bez tytułu prawnego, ale oczkujący na dostarczenie przysługującego lokalu zamiennego lub socjalnego".
Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej we W. pismem z dnia 7 stycznia 2012r. wezwał stronę o wyjaśnienie wątpliwości dotyczących tytułu prawnego do zajmowanego lokalu , a mianowicie " czy zapadł już wyrok sądu odnośnie ponownego ustalenia prawa do zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego".
W odpowiedzi na powyższe wezwanie strona pismem z dnia 13 stycznia 2021r. , przesłanym droga elektroniczną , oświadczyła, że pozew przeciwko Gminie W. złożony przez nią w dniu 3 stycznia 2020r. jest nadal rozpatrywany. Wskazała też, że obowiązującym wyrokiem dotyczącym przyznania prawa do zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego jest prawomocny wyrok Sądu Rejonowego dla W. z dnia [...].
Postanowieniem z dnia [...] nr [...], wydanym z powołaniem się na przepis art. 97 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm., dalej: k.p.a.), działający z upoważnienia Prezydenta Wrocławia ,Administrator Działu Wsparcia Mieszkańców, Zespołu Świadczeń na Rzecz Mieszkańców w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej we W. (dalej: organ pierwszej instancji ) zawiesił postępowania administracyjnego w sprawie przyznania stronie dodatku mieszkaniowego z tym uzasadnieniem ,że posiadanie przez stronę uprawnienia do lokalu socjalnego stanowi zagadnienie wstępne dla sprawy administracyjnej przyznania dodatku mieszkalnego .Skoro uprawnienie do zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego jest przedmiotem postępowania toczącego się przed sądem powszechnym, to przedmiotowy wniosek może być rozpatrzony dopiero po wydaniu przez sąd prawomocnego orzeczenia rozstrzygającego te kwestię.
Strona złożyła zażalenie na powyższe postanowienie, podnosząc, że w sprawie nie wystąpiło zagadnienie prawne , od którego to rozstrzygnięcia przez inny sąd zależy załatwienie sprawy. Według żalącej się , warunek dotyczący posiadania tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego jest spełniony , ponieważ zgodnie z wyrokiem Sądu Rejonowego dla W. z dnia [...] otrzymała prawa do lokalu socjalnego i oczekuje na ofertę najmu lokalu socjalnego od Gminy W. Strona zaprzeczyła jakoby odrzuciła ofertę najmu lokalu socjalnego , wskazała, że złożyła odwołanie na podstawie przepisów ustawy o ochronie praw lokatorów, kwestionując standard zaoferowanego w grudniu 2019r. lokalu socjalnego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. ( dalej: organ II instancji, , organ odwoławczy, Kolegium) postanowieniem z dnia [...] nr [...] utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji. W motywach rozstrzygnięcia Kolegium wskazało, że podstawę zawieszenia postępowania w niniejszej sprawie stanowił przepis art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Organ odwoławczy podkreślił, że zawieszenie postępowania na tej podstawie jest obligatoryjne w razie spełnienia łącznie czterech przesłanek:
1) zagadnienie wstępne wyłoniło się w toku danego postępowania administracyjnego,
2) rozstrzygnięcie tego zagadnienia należy do innego organu lub sądu,
3) rozstrzygnięcie tak kwalifikowanego zagadnienia powinno być - względem danego postępowania - "uprzednie", tzn. musi poprzedzać rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji w postępowaniu podlegającym zawieszeniu,
4) istnieje zależność między uprzednim rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji w danym postępowaniu administracyjnym (zob.: G. Łaszczyca, Komentarz do art. 97 kodeksu postępowania administracyjnego, (w:) G. Łaszczyca, A.Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Tom I. Komentarz do art. 1- 103, LEX, 2010, wyd. III).
W ocenie Kolegium, organ pierwszej instancji prawidłowo zawiesił postępowanie administracyjne w sprawie przyznania stronie dodatku mieszkaniowego na wniosek złożony w dniu 30 grudnia 2020 r. z uwagi na wniesienie do Sądu Rejonowego dla W. pozwu o ustalenie prawa do zawarcia umowy najmu socjalnego lokalu oraz nienadawanie klauzuli wykonalności wyrokowi eksmisyjnemu. W ocenie organu odwoławczego, okoliczność ta przesądza o wpływie rozstrzygnięcia sprawy przez Sąd Rejonowy na decyzję organu pomocowego, a tym samym decyduje o statusie tego zagadnienia, jako kwestii wstępnej.
Organ odwoławczy wskazał na art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2133; zwanej dalej: ustawą o dodatkach mieszkaniowych), zgodnie z którym dodatek mieszkaniowy, z zastrzeżeniem art. 7 ust. 3 i 4 ustawy, przysługuje:
1) najemcom oraz podnajemcom lokali mieszkalnych;
2) osobom mieszkającym w lokalach mieszkalnych, do których przysługuje im spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego;
3) osobom mieszkającym w lokalach mieszkalnych znajdujących się w budynkach stanowiących ich własność i właścicielom samodzielnych lokali mieszkalnych;
4) innym osobom mającym tytuł prawny do zajmowanego lokalu mieszkalnego i ponoszącym wydatki związane z jego zajmowaniem;
5) osobom zajmującym lokal mieszkalny bez tytułu prawnego, oczekującym na przysługujący im lokal zamienny albo najem socjalny lokalu.
Według organu II instancji , z art. 2 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych wynika, że przesłanką nabycia prawa do dodatku mieszkaniowego jest - co do zasady - posiadanie tytułu prawnego do lokalu. Przyznanie dodatku mieszkaniowego osobie nieposiadającej takowego tytułu możliwe jest jedynie w przypadku, gdy ta oczekuje na lokal zamienny albo najem socjalny lokalu. Przepis art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych dotyczy zatem osób, które posiadają już prawo do lokalu zamiennego albo socjalnego, ale prawo to nie zostało jeszcze zrealizowane.
Jak wskazał organ odwoławczy , we wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego strona podała, że lokal mieszkalny usytuowany przy ul. Wileńskiej 6/9 we Wrocławiu zajmuje bez tytułu prawnego, ale oczekuje na dostarczenie przysługującego lokalu zamiennego lub socjalnego. Istotnym jednak jest , że wyrokiem z dnia [...] sygn. akt [...] Sąd Rejonowy dla W. Wydział [...] Cywilny nakazał stronie oraz jej synom opuszczenie, opróżnienie i wydanie wymienionego lokalu mieszkalnego. Jednocześnie przyznał im uprawnienie do lokalu socjalnego oraz wstrzymał wykonanie opróżnienia lokalu do czasu złożenia przez Gminę W. oferty zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego. Gmina W. złożyła stronie pismem z dnia 19 grudnia 2019 r. ofertę zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego , jednak strona ofertę tę odrzuciła.
Kolegium dalej wyjaśniło, że stosownie do art. 14 ust. 6a ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 611) gmina, składając ofertę umowy najmu lokalu socjalnego, poucza osobę uprawnioną, że jeżeli kwestionuje prawidłowość tej oferty, może wytoczyć powództwo o ustalenie uprawnienia do zawarcia umowy najmu socjalnego lokalu, a po nadaniu klauzuli wykonalności wyrokowi eksmisyjnemu - powództwo o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczemu. Strona odrzuciła złożoną ofertę umowy najmu lokalu socjalnego i zgodnie z pouczeniem poddała sądowej ocenie prawidłowość złożonej przez Gminę W. oferty najmu lokalu socjalnego, wnosząc w dniu 3 stycznia 2020 r. do Sądu Rejonowego dla W. pozew o ustalenie prawa do zawarcia umowy najmu socjalnego lokalu dla czterech osób i nienadawanie klauzuli wykonalności wyrokowi eksmisyjnemu. Organ odwoławczy powołał się również na wyjaśnienia strony z dnia 13 stycznia 2021r. , przesłane drogą elektroniczną, z których wynika, że pozew przeciwko Gminie W. złożony przez nią w dniu 3 stycznia 2020r. jest nadal rozpatrywany.
W ocenie Kolegium ,rozstrzygnięcie przez sąd cywilny kwestii prawidłowości oferty złożonej przez Gminę W., stanowi niewątpliwie zagadnienie wstępne w postępowaniu wszczętym na wniosek strony o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Od podjętego bowiem przez Sąd Rejonowy rozstrzygnięcia zależy ustalenie, czy skarżąca jest nadal osobą, która oczekuje na przyznanie lokalu socjalnego (tj. posiada uprawnienie do zawarcia umowy najmu socjalnego lokalu) i tym samym spełnia przesłanki do nabycia prawa do dodatku mieszkaniowego określone w art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Biorąc powyższe pod uwagę, organ odwoławczy uznał, że w rozpatrywanym przypadku wystąpił wymagany związek przyczynowy pomiędzy ustaleniem prawa do przyznania stronie dodatku mieszkaniowego a rozstrzygnięciem przez sąd cywilny kwestii prawidłowości oferty zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego złożonej stronie przez Gminę W. W badanej sprawie występuje zależność polegająca na tym ,że wynik postępowania sądowego , bezpośrednio rzutuje na treść decyzji w sprawie przyznania dodatku mieszkaniowego . .
Powyższe postanowienie stało się przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, w której skarżąca , wniosła o uchylenie orzeczenia i przyznanie jej w trybie pilnym dodatku mieszkaniowego wraz z należnymi odsetkami, wskazując na naruszenie przez organy obu instancji przepisów ustawy o dodatkach mieszkaniowych.
W uzasadnieniu skargi skarżąca wywodziła , że spełnia warunki przyznania jej dodatku mieszkaniowego zgodnie z ustawą o dodatkach mieszkaniowych. W tym zakresie wskazała, że złożyła prawidłowo wypełniony wniosek wraz z wymaganymi załącznikami i został on potwierdzony przez zarządcę - spółkę z o.o. A we W. - w kwestii tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego przy ul. [...]. Jest osobą oczekującą na przyznanie lokalu socjalnego od gminy na mocy powołanego wyżej wyroku Sądu Rejonowego dla W. z dnia [...] oraz, że złożyła do Urzędu Miasta W., Wydziału Lokali Mieszkalnych, wniosek o zawarcie umowy najmu lokalu objętego najmem socjalnym na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych gospodarstw domowych o niskich dochodach.
Kolegium w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i towarzyszącą mu argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Dodatkowo podniosło , że wydane postanowienie nie stanowi rozstrzygnięcia sprawy w zakresie przyznania wnioskowanego dodatku mieszkaniowego, lecz wstrzymuje bieg postępowania w tej sprawie do czasu rozstrzygnięcia przez sąd cywilny kwestii prawidłowości oferty zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego złożonej skarżącej przez Gminę W. Tym samym podjęcie rozstrzygnięcia o przyznaniu lub odmowie przyznania dodatku mieszkaniowego możliwe będzie dopiero po prawomocnym wyroku sądu cywilnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Przedmiotem osądu jest postanowienie o zawieszeniu postępowania w przedmiocie przyznania dodatku mieszkaniowego , wydane z powołaniem się na przepis art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.
A zatem warunkiem zawieszenia postępowania administracyjnego jest to, aby postępowanie, o którym mowa w cytowanym przepisie było w toku, a więc było wszczęte. Natomiast rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego postępowania, jeżeli rozstrzygniecie, które zapadnie w tym drugim postępowaniu będzie miało wpływ na rozstrzygnięcie sprawy będącej przedmiotem pierwszego postępowania
(kwestia prejudycjalna). Takie rozumienie kwestii prejudycjalnej zakłada istnienie ścisłego związku między sprawą rozpoznawaną w postępowaniu administracyjnym ,a kwestią będącą przedmiotem postępowania prejudycjalnego. Związek ten polega na tym, że rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego stanowi podstawę rozstrzygnięcia sprawy głównej .
Innymi słowy , pod pojęciem zagadnienia wstępnego (prejudycjalnego), należy rozumieć zagadnienie prawne, które determinuje podjęcie rozstrzygnięcia w danej sprawie, przy czym organem właściwym do wypowiedzenia się w przedmiocie tego zagadnienia prawnego jest inny niż prowadzący sprawę organ administracji bądź sąd. Treścią zagadnienia wstępnego może być wypowiedź co do uprawnienia lub obowiązku, stosunku lub zdarzenia prawnego, albo inne jeszcze okoliczności mające w danej sprawie znaczenie prawne (vide wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego : z dnia 13 listopada 2018 r., sygn. akt II OSK 225/18 ; z dnia 29 listopada 2019 r., sygn. akt I OSK 2516/19; wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w: Poznaniu z dnia 8 czerwca 2017 r., sygn. akt IV SA/Po 331/17; Olsztynie z dnia 18 kwietnia 2019 r., sygn. akt II SA/Ol 29/19 ;Gliwicach z dnia 30 października 2019 r., sygn. akt II SA/Gl 960/19). Przy czym pomiędzy merytorycznym rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, a zagadnieniem wstępnym musi istnieć bezpośredni związek przyczynowy. Dopiero wówczas określone zagadnienie ma charakter prejudycjalny w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Wobec tego organ, przed którym toczy się postępowanie w sprawie głównej musi ustalić bezpośredni związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej a zagadnieniem wstępnym (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 marca 2018 r., sygn. akt II OSK 1049/16).
W ocenie Sądu z taką sytuacją mamy do czynienia w analizowanej sprawie. Postępowanie administracyjne zostało zainicjowane wnioskiem skarżącej, domagającej się przyznania dodatku mieszkaniowego , z powołaniem się na przesłankę wynikającą z przepisu art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych , wedle którego dodatek mieszkaniowy przysługuje między innymi osobom zajmującym lokal mieszkalny bez tytułu prawnego, oczekującym na przysługujący im lokal zamienny albo socjalny.
W badanej sprawie pozostaje poza sporem , że skarżąca nie posiada tytułu prawnego do zajmowanego przez siebie lokalu mieszkalnego położonego we W. przy ul. [...]. Natomiast osią sporu między stronami jest spełnienie przez skarżącą ustawowej przesłanki, powołanej przez nią , o której mowa art. art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych . A zatem czy skarżącej można przypisać status osoby oczekującej na przysługujący jej lokal zamienny lub socjalny i czy w związku z tym w niniejszej sprawie występuje zagadnienie prejudycjalne w ujęciu wyżej zaprezentowanym.
Z materiału aktowego kontrolowanej sprawy wynika, że prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego dla W. we W. z dnia [...] sygn. akt [...], w sprawie z powództwa A W. sp. z o.o., przy interwencji ubocznej Gminy W., nakazano skarżącej i jej synom - jako pozwanym w sprawie - aby opuścili, opróżnili i wydali stronie powodowej wymieniony wyżej lokal mieszkalny(pkt I wyroku ), orzeczono ,że pozwanym przysługuje uprawnienie do otrzymania lokalu socjalnego (pkt II wyroku) oraz nakazano wstrzymanie wykonania opróżnienia lokalu do czasu złożenia przez Gminę W. oferty zawarcia z pozwanymi umowy najmu lokalu socjalnego (pkt III wyroku ).
Według skarżącej, sam fakt stwierdzenia - w powołanym wyżej prawomocnym wyroku eksmisyjnym - jej uprawnienia do lokalu socjalnego kwalifikuje ją do kategorii "osoby oczekującej" na przysługujący jej lokal socjalny w rozumieniu przytoczonego na wstępie przepisu art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, a tym samym w sprawie nie występuje kwestia prejudycjalna.
W tym miejscu wskazać należy , że stosownie do art. 14 ust.1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 611) w wyroku nakazującym opróżnienie lokalu sąd orzeka o uprawnieniu do zawarcia umowy najmu socjalnego lokalu albo braku takiego uprawnienia wobec osób, których nakaz dotyczy. Obowiązek zapewnienia najmu socjalnego lokalu ciąży na gminie właściwej ze względu na miejsce położenia lokalu podlegającego opróżnieniu. Z kolei ust. 6 art.14 powołanej wyżej ustawy przewiduje ,że orzekając o uprawnieniu do zawarcia umowy najmu socjalnego lokalu, sąd nakazuje wstrzymanie wykonania opróżnienia lokalu do czasu złożenia przez gminę oferty zawarcia umowy najmu socjalnego lokalu. W myśl ust. 6a art.14 wskazanej ustawy - gmina, składając ofertę zawarcia umowy najmu socjalnego lokalu, poucza osobę uprawnioną, że jeżeli kwestionuje prawidłowość tej oferty, może wytoczyć powództwo o ustalenie uprawnienia do zawarcia umowy najmu socjalnego lokalu, a po nadaniu klauzuli wykonalności wyrokowi eksmisyjnemu - powództwo o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego.
Jak wynika z akt administracyjnych analizowanej sprawy , Gmina W. złożyła skarżącej w dniu 19 grudnia 2019 r. ofertę zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego, lecz skarżąca odmówiła przyjęcia tej oferty oraz zawarcia umowy najmu. A następnie skarżąca wykorzystała przysługujące jej środki ochrony prawnej przewidziane w art. 14 ust. ust. 6a ustawy o ochronie praw lokatorów i zaskarżyła prawidłowość tej oferty , wytaczając w dniu 3 stycznia 2020 roku przed sądem powszechnym powództwo o ustalenie istnienia prawa do najmu socjalnego lokalu i nienadawanie klauzuli wykonalności wyrokowi eksmisyjnemu. Jak wynika z wyjaśnień samej skarżącej , powyższe postępowanie nie zostało jeszcze zakończone. Tym samym w toku postępowania przed tym sądem powszechnym zostanie ustalona skuteczność złożonej skarżącej oferty zawarcia umowy najmu socjalnego lokalu, a wobec tego - czy spowodowała wygaśnięcie obowiązku dostarczenia stronie skarżącej takiego lokalu. W sytuacji wygaśnięcia wynikającego z prawomocnego wyroku eksmisyjnego uprawnienia do zapewnienia przez gminę lokalu socjalnego, osoba, na rzecz której uprawnienie to było przyznane, lecz wygasło, nie może być uznana za "oczekującą na przysługujący jej lokal socjalny" w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych (vide : wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 8 lipca 2021r. sygn. akt IV SA/Wr 515/20 , LEX nr 3224597).
W ślad za wyrokami tutejszego Sądu z dnia 13 czerwca 2018 r. sygn. akt IV SA/Wr 225/18 , LEX nr 2509985 i z dnia 8 lipca 2021r. sygn. akt IV SA/Wr 515/20, LEX nr 3224597 powtórzyć należy ,że ustawodawca w ramach art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych wyraźnie wskazuje, że chodzi tu o "oczekiwany" i "przysługujący" lokal socjalny, a więc o prawo o charakterze aktualnym i indywidualno-konkretnym a, nie potencjalnym i generalno-abstrakcyjnym. Jak stwierdził w wyroku z dnia 4 grudnia 2019 r., sygn. I OSK 3423/18 Naczelny Sąd Administracyjny, użyty w art. 2 ust. 1 pkt 5 powołanej ustawy zwrot "osobom oczekującym" wiąże się ściśle z realnym uprawnieniem do uzyskania lokalu zamiennego albo socjalnego przez wnioskodawcę niemającego tytułu do zajmowanego lokalu. Oznacza to, że prawnie "oczekiwać" można tylko w ramach realizacji konkretnego uprawnienia, a sformułowanie "osobom oczekującym" trzeba rozumieć w ten sposób, że osobie ubiegającej się o dodatek mieszkaniowy musi już przysługiwać prawo do lokalu zamiennego lub socjalnego, na którego realizację oczekuje w lokalu, do którego nie ma tytułu prawnego.
Podobne stanowisko zaprezentował w wyroku z dnia 23 listopada 2012 r. sygn. I CSK 292/12 Sąd Najwyższy , stwierdzając ,że " Z ustawy nie wynika, przez jaki czas złożona oferta ma wiązać gminę, a zatem wyznacza ona ten okres samodzielnie. Gmina nie może przy tym zmusić uprawnionego, by przyjął ofertę, a przeniesienie go przy użyciu środków przymusu do zaoferowanego lokalu socjalnego zanim zamanifestuje on wolę zawarcia umowy najmu tego lokalu byłoby równoznaczne ze spowodowaniem zajęcia lokalu bez tytułu prawnego, w warunkach gdy lokale socjalne mają być udostępniane uprawnionym nie na podstawie władczych działań organów państwa, ale na podstawie umów najmu. (...) obowiązek gminy dostarczenia lokalu socjalnego uprawnionej osobie gaśnie z upływem terminu związania gminy skutecznie złożoną ofertą zawarcia z uprawnionym umowy najmu lokalu socjalnego."
W realiach rozpatrywanej sprawy , w toku prowadzonego postępowania o przyznanie dodatku mieszkaniowego ujawniła się - sporna między stronami – istotna prawna kwestia skuteczności złożonej oferty przez Gminę W. Powyższa prawotwórcza kwestia zostanie rozstrzygnięta ( przesądzona ) w odrębnym toczącym się postępowaniu przed sądem powszechnym . Wobec tego do czasu tego rozstrzygnięcia nie można stwierdzić, czy skarżąca nadal posiada status "osoby oczekującej", co stanowi istotną , materialnoprawną przesłanką dla przyznania dodatku mieszkaniowego przewidzianą art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych .
Stwierdzenie tej okoliczności uzasadniało zatem zawieszenie postępowania administracyjnego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Trafnie zatem organy obu instancji uznały ,że w świetle ujawnionych okoliczności sprawy na przesądzenie kwestii statusu skarżącej jako "osoby oczekującej" będzie miało wpływ uprzednie rozstrzygnięcie w postępowaniu przed sądem powszechnym.
Konkludując powyższe, przeprowadzona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu kontrola zgodności z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia wykazała ,że nie narusza ono prawa , zaś zarzuty skargi przedstawiają się jako niezasadne , co obligowało Sąd do oddalenie skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej p.p.s.a.) O wynagrodzeniu pełnomocnika ustanowionego z urzędu orzeczono na podstawie art. 250 § 1 p.p.s.a. oraz § 2, § 4 i § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 68).