III OSK 7514/21

III OSK 7514/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-03-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-12-08
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Tadeusz Lipiński
Wojciech Jakimowicz /przewodniczący/
Zbigniew Ślusarczyk /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Sygn. powiązane
II SAB/Po 104/21 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2021-09-15
Skarżony organ
Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 2176
art. 1 ust. 2, art. 4 ust. 1 pkt 4, art. 5 ust. 1, art. 14 ust. 1-2
Ustawa z dnia  6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz Sędziowie Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk (spr.) Sędzia del. WSA Tadeusz Lipiński po rozpoznaniu w dniu 31 marca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Rektora Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 15 września 2021 r. sygn. akt II SAB/Po 104/21 w sprawie ze skargi R. B. na bezczynność Rektora Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od Rektora Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu na rzecz R. B. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z 15 września 2021 r. sygn. akt II SAB/Po 104/21 w sprawie ze skargi R. B. na bezczynność Rektora Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3, § 1a i art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) dalej "p.p.s.a." zobowiązał Rektora Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu do rozpoznania wniosku R. B. z 9 kwietnia 2021 r. w terminie 14 dni od dnia otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (pkt 1), stwierdził, że Rektor Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu dopuścił się bezczynności w załatwieniu wniosku R. B. z 9 kwietnia 2021 r. o udostępnienie informacji publicznej (pkt 2), stwierdził, że bezczynność, o której mowa w punkcie 2 sentencji wyroku nie miała miejsca z rażącym naruszenia prawa (pkt 3), oddalił skargę w pozostałym zakresie (pkt 4) oraz zasądził od Rektora Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu na rzecz R. B. kwotę 580 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego (pkt 5).
W uzasadnieniu wyroku Sąd pierwszej instancji wskazał, że wnioskami z 6 marca 2021 r. i z 9 kwietnia 2021 r. skarżący zwrócił się do organu o udostępnienie informacji publicznej związanej z nieprawidłowościami ujawnionymi przez świadka w sprawie o sygn. III K 273/20/14, dotyczącymi niewłaściwego konta do wpłat za kursy języka koreańskiego, prowadzone w ramach Instytutu Króla Sejonga na UAM. W tym zakresie skarżący ostatecznie w piśmie z 9 kwietnia 2021 r. domagał się odpowiedzi na następujące pytania:
1. kiedy rektor N. UAM zidentyfikował rachunek bankowy, na które wpływały środki z kursów języka koreańskiego prowadzonych w ramach Instytutu Króla Sejonga ?
2. podanie numeru tegoż rachunku bankowego i jego właściciela,
3. czy rektor N. powiadomił o tym fakcie na piśmie rektora L.? Jeśli UAM jest w posiadaniu takiego pisma proszę o udostępnienie jego kserokopii,
4. czy i kiedy środki, które wpłynęły na ustalony przez rektora N. rachunek bankowy, wpłynęły na rachunek bankowy Uniwersytetu? Jeśli tak to proszę o podanie numeru tego konta oraz jakiej wielkości to były środki? Ponadto proszę o podanie jak je rozdysponowano oraz jaka była postawa prawna takiego przelewu skoro Instytut Króla Sejonga nie funkcjonował w roku 2017r., na terenie Uniwersytetu im Adama Mickiewicza na podstawie umowy z Uniwersytetem.
W odpowiedzi na wniosek organ poinformował wnioskodawcę, iż wnioskowana informacja nie może zostać udostępniona, albowiem informacje, o które wnioskuje są przedmiotem sprawy zawisłej przed Sądem Rejonowym Poznań - Stare Miasto w Poznaniu, o sygn. akt III K 273/20, która toczy się z wyłączeniem jawności, a UAM niebędący stroną postępowania, biorąc pod uwagę niejawny charakter informacji, nie może ich udostępnić. Ponadto wskazano, że informacje będące w zainteresowaniu R. B. są przedmiotem badania przez Prokuraturę Rejonową Poznań - Stare Miasto, a z uwagi na niejawny charakter postępowania przygotowawczego, wnioskodawca winien się zwrócić z zapytaniem do tej jednostki prokuratury.
W takim stanie rzeczy Sąd pierwszej instancji uznał skargę za częściowo zasadną. Zdaniem Sądu skarżący nie domagał się udostępnienia akt postępowania przygotowawczego. Fakt, iż informacje, których udostępnienia odmówił Rektor UAM mogą również stanowić część akt postępowania przygotowawczego, nie daje możliwości Rektorowi odwołania się do regulacji k.p.k., ponieważ to nie on jest dysponentem akt postępowania przygotowawczego i nie ma on możliwości udostępnienia tych akt w trybie uregulowanym w k.p.k. Regulacje prawnokarne nie odnoszą się do innych niż organ prowadzący postępowanie przygotowawcze podmiotów zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznej. Jednocześnie Sąd zauważył, że wniosek nie dotyczył informacji uzyskanych przez organ w trakcie postępowania przygotowawczego, ale długo przed nim, a ponadto brak jest jakiegokolwiek dokumentu potwierdzającego, iż faktycznie informacje objęte wnioskiem stanowią tajemnicę rozprawy, czy też postępowania przygotowawczego. Dlatego bezpodstawne jest twierdzenie, że informacje, o których udostępnienie wnioskuje skarżący, organ uzyskał w toku rozprawy.
Mając powyższe na uwadze Sąd pierwszej instancji zobowiązał organ do rozpoznania wniosku skarżącego z 9 kwietnia 2021 r. i stwierdził, że dopuścił się on bezczynności w załatwieniu wniosku, która to bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszenia prawa. Jednocześnie Sąd oddalił skargę w zakresie odnoszącym się do wniosku o wymierzenie organowi grzywny.
Skargę kasacyjną złożył Rektor Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, zaskarżając powyższy wyrok w części, tj. w zakresie punktu I, II, III i V. Zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 134 § 1 i art. 149 p.p.s.a. przez uwzględnienie skargi na bezczynność w sytuacji, w której skarga powinna zostać oddalona.
Naruszenie przepisów prawa procesowego organ uzasadnił "naruszeniem przez Sąd pierwszej instancji przepisów prawa materialnego przez ich niewłaściwą wykładnię, która skutkowała ich błędnym zastosowaniem" tj. naruszeniem:
1. art. 1 ust. 2 u.d.i.p. przez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że fakt, iż informacje, których udostępnienia domaga się R. B. mogą stanowić część akt postępowania przygotowawczego, nie daje Rektorowi UAM możliwości odwołania się w tym zakresie do regulacji Kodeksu postępowania karnego,
2. art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. przez jego błędną wykładnię i przyjęcie, iż prawo do udostępnienia informacji publicznej w przedmiotowej sprawie wynika ze szczególnie ważnego interesu publicznego, podczas, gdy R. B. domaga się udostępnienia informacji publicznej, kierując się własnym interesem prywatnym,
3. art. 4 u.d.i.p przez błędne uznanie, iż Rektor UAM był podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji stanowiącej przedmiot postępowania przygotowawczego,
4. art. 5 ust. 1 u.d.i.p. przez błędne jego zastosowanie i przyjęcie, iż okoliczność, iż informacje stanowiące przedmiot toczącego się z wyłączeniem jawności postępowania, nie ogranicza prawa do ich dostępu w ramach dostępu do informacji publicznej,
5. art. 14 ust. 2 u.d.i.p. przez uznanie, iż Rektor UAM dopuścił się bezczynności w zakresie wniosku o udzielenie informacji z 9 kwietnia 2021 roku, podczas gdy Rektor UAM poinformował R. B., iż wnioskowana informacja nie może zostać udostępniona albowiem Informacje, które są przedmiotem wniosku są przedmiotem sprawy zawisłej przed Sądem Rejonowym Poznań - Stare Miasto, która to toczy się z wyłączeniem jawności, a UAM, niebędący stroną postępowania, nie może ich udostępnić, ze względu na ich niejawny charakter.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi. Wniósł ponadto o zasądzenie od skarżącego R. B. na rzecz skarżącego kasacyjnie Rektora Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych obejmujących postępowanie przed WSA w Poznaniu oraz Naczelnym Sądem Administracyjnym.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazał, że zgodnie z art. 1 ust. 2 u.d.i.p. przepisy tej ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. Przepisy Kodeksu postępowania karnego, które w sposób pełny regulują kwestie dostępu do akt w trakcie trwającego postępowania przygotowawczego, wyłączają w tym zakresie uregulowania ustawy o dostępie do informacji publicznej. Mając powyższe na uwadze, w ocenie organu udzielił on kompletnej i rzetelnej odpowiedzi na wniosek, określającej przyczyny niemożności udzielenia zawnioskowanej informacji, jak również poinformował o możliwości wnioskowania o udostępnienie tejże do Prokuratora Prokuratury Rejonowej Poznań - Stare Miasto w Poznaniu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329), zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. W tych okolicznościach w sprawie badaniu podlegały wyłącznie zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej na uzasadnienie przytoczonych podstaw kasacyjnych.
Przede wszystkim należy zauważyć, że Sąd I instancji zakwalifikował żądane informacje jako informacje publiczne. I choć skarżący kasacyjnie w uzasadnieniu skargi kasacyjnej stwierdza, że informacje te nie stanowią informacji publicznej, to ani tego stanowiska nie uzasadnia ani nie podnosi w tym zakresie żadnych zarzutów, chociażby naruszenia art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Wydaje się, że to błędne stanowisko organu wynika z twierdzenia, że żądane informacje podlegają udostępnieniu w trybie przepisów Kodeksu postępowania karnego. Tymczasem nawet gdyby tak było, to takie informacje nie tracą przymiotu informacji publicznych, a jedynie są udostępniane na podstawie odmiennych zasad i w trybie określonym w Kodeksie postępowania karnego.
W sprawie nie budziło również wątpliwości, że Rektor UAM jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej. Dlatego niezrozumiałym jest zarzut naruszenia art. 4 u.d.i.p. (prawidłowo należało wskazać art. 4 ust. 1 pkt 4). Autor skargi kasacyjnej upatruje naruszenia tego przepisu w błędnym uznaniu, że Rektor UWM był podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji stanowiącej przedmiot postępowania przygotowawczego. Tymczasem z art. 4 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p. stanowi, że zobowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne. Zatem, z tego przepisu wynika niezbicie, że Rektor UAM jako organ reprezentujący Uniwersytet będący państwową osobą prawną, jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania będącej w jego posiadaniu informacji publicznej. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej nie przedstawiono rzeczowych argumentów podważających to stanowisko.
Nietrafny jest również zarzut naruszenia art. 5 ust. 1 u.d.i.p. Przepis ten stanowi, że "[p]rawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych". Autor skargi kasacyjnej twierdzi, że Sąd błędnie zastosował ten przepis i przyjął, "iż okoliczność, iż informacje stanowiące przedmiot toczącego się z wyłączeniem jawności postępowania, nie ogranicza prawa do ich dostępu w ramach dostępu do informacji publicznej". Tymczasem Sąd i instancji w swoich rozważaniach nie powoływał się na art. 5 ust. 1 u.d.i.p., ponieważ przepis ten nie miał zastosowania w niniejszej sprawie. Wynika to z tego, że przedmiotem niniejszej sprawy jest bezczynność Rektora w rozpoznaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Podmiot zobowiązany do udostępniania informacji publicznej, ograniczając dostęp do informacji publicznej na podstawie art. 5 ust. 1 u.d.i.p. z uwagi na ochronę tajemnicy ustawowo chronionej, wydaje decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. W niniejszej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca, organ nie wydał decyzji lecz pisemnie poinformował wnioskodawcę, że w sprawie nie mają zastosowania przepisy u.d.i.p. a żądana informacja jest udostępniana na podstawie k.p.k. określającego odmienne zasady i tryb dostępu.
Oczywiście niezasadny jest zarzut naruszenia art. 14 ust. 2 u.d.i.p. Organ powołał się na regulację zawartą w tym przepisie już w odpowiedzi na wniosek i stanowisko to podtrzymał w odpowiedzi na skargę. Zarzut ten organ opiera na tym, że skoro nie mógł udostępnić żądanych informacji ze względu na ich niejawny charakter i poinformował o tym wnioskodawcę to nie pozostawał w bezczynności. Podniesienie tego zarzutu w skardze kasacyjnej jest wynikiem zignorowania stanowiska Sądu I instancji, który w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku w sposób obszerny i jasny wyjaśnił, że w okolicznościach niniejszej sprawy przepis ten nie miał zastosowania. Autor skargi kasacyjnej w ogóle nie odnosi się do argumentacji Sądu, która w całości zasługuje na akceptację ze względu na jej oczywistą zasadność.
W tych okolicznościach ponownie należy wyjaśnić, że udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1). Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, podmiot obowiązany do udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. W takim przypadku, jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się (art. 14 ust. 2). Z zacytowanych przepisów wynika wprost, że decyzja o umorzeniu postępowania wydawana jest w sytuacji, gdy środki techniczne, którymi dysponuje podmiot zobowiązany uniemożliwiają udostępnienie informacji w sposób lub w formie podanej we wniosku, a wnioskodawca pomimo skierowania do niego pisma zawierającego informację o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem wraz ze wskazaniem, w jaki sposób i w jakiej formie może być ona udostępniona niezwłocznie, nie wniósł w przypisanym terminie o udostępnienie informacji w sposób lub w formie określonej w tym powiadomieniu. Do przesłanek umorzenia postępowania z przyczyn, o których mowa w art. 14 ust. 2 u.d.i.p. należy więc: uprzednie pisemne poinformowanie wnioskodawcy, że adresat wniosku nie dysponuje odpowiednimi środkami technicznymi jak i zaproponowanie innego sposobu lub formy udzielenia żądanej informacji oraz brak właściwej reakcji samego wnioskodawcy na takie pismo. W niniejszej sprawie nie mamy do czynienia z taką sytuacją, ponieważ organ, pomimo odwołania się do art. 14 ust. 2 u.d.i.p. faktycznie nie wskazał braku technicznych możliwości udostępnienia żądanej informacji ani też nie wskazał formy w jakiej może on, a nie inny podmiot, udostępnić żądaną informację. Natomiast organ odwołując się do powyższej regulacji wskazał jedynie wnioskodawcy, iż ten powinien zwrócić się z wnioskiem do innego podmiotu, ponieważ dostęp do żądanych informacji odbywa się na odmiennych zasadach. Art. 14 ust. 2 u.d.i.p. nie reguluje takiej sytuacji. Należy tu zauważyć, że organ miałby prawo odpowiedzieć na wniosek o udostępnienie informacji publicznej zwykłym pismem gdyby dostęp do takich informacji publicznych odbywał się na odrębnych zasadach, jednakże jak to trafnie stwierdził Sąd I instancji, w niniejszej sprawie również nie mamy do czynienia z taką sytuacją.
Za nieuzasadniony należy uznać zarzut naruszenia art. 1 ust. 2 u.d.i.p. Autor skargi kasacyjnej upatruje go w jego błędnej wykładni i przyjęciu, że fakt, iż informacje, których udostępnienia domaga się wnioskodawca, mogą stanowić część akt postępowania przygotowawczego, nie daje Rektorowi UAM możliwości odwołania się w tym zakresie do regulacji Kodeksu postępowania karnego. Przy tym organ powołał się na odmienne zasady uregulowane w art. 156 § 4 (prawidłowo należało wskazać § 5) ustawy z 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 534).
Przepis art. 1 ust. 2 u.d.i.p. stanowi, że przepisy u.d.i.p. nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. Kodeks postępowania karnego na którego przepisy powołuje się Rektor, określa zasady, tryb i formę udostępniania akt toczącego się i zakończonego postępowania przygotowawczego i postępowania sądowego, w art. 156 § 1 stanowi, że "[s]tronom, obrońcom, pełnomocnikom i przedstawicielom ustawowym udostępnia się akta sprawy sądowej oraz daje możność sporządzenia z nich odpisów lub kopii. Za zgodą prezesa sądu akta te mogą być udostępnione również innym osobom. Informacje o aktach sprawy mogą być udostępnione także za pomocą systemu teleinformatycznego, jeżeli względy techniczne nie stoją temu na przeszkodzie". Natomiast zgodnie z art. 156 § 5 K.p.k. "[j]eżeli nie zachodzi potrzeba zabezpieczenia prawidłowego toku postępowania lub ochrony ważnego interesu państwa, w toku postępowania przygotowawczego stronom, obrońcom, pełnomocnikom i przedstawicielom ustawowym udostępnia się akta, umożliwia sporządzanie odpisów lub kopii oraz wydaje odpłatnie uwierzytelnione odpisy lub kopie. W przedmiocie udostępnienia akt, sporządzenia odpisów lub kopii lub wydania uwierzytelnionych odpisów lub kopii prowadzący postępowanie przygotowawcze wydaje zarządzenie. W wypadku odmowy udostępnienia akt pokrzywdzonemu na jego wniosek należy poinformować go o możliwości udostępnienia mu akt w późniejszym terminie. Z chwilą powiadomienia podejrzanego lub obrońcy o terminie końcowego zaznajomienia z materiałami postępowania przygotowawczego pokrzywdzonemu, jego pełnomocnikowi lub przedstawicielowi ustawowemu nie można odmówić udostępnienia akt, umożliwienia sporządzania odpisów lub kopii oraz wydania odpisów lub kopii. Za zgodą prokuratora akta w toku postępowania przygotowawczego mogą być w wyjątkowych wypadkach udostępnione innym osobom. Prokurator może udostępnić akta w postaci elektronicznej". Jak to już wskazał Sąd I instancji, na tle powyższej regulacji w orzecznictwie przyjęto, że przepisy K.p.k., które w sposób pełny regulują kwestie dostępu do akt w trakcie trwającego postępowania przygotowawczego, jak i po jego zakończeniu, wyłączają w tym zakresie stosowanie trybu i formy ustawy o dostępie do informacji publicznej (zob. wyrok NSA z 15 lipca 2011 r., I OSK 647/11). W uchwale z 9 grudnia 2013 r., I OPS 7/13, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "Przepisy art. 156 § 1, 5 i 5a K.p.k. oraz art. 525 K.p.c. i § 94 Regulaminu urzędowania sądów powszechnych, w odniesieniu do tych dokumentów, które są informacją publiczną i znajdują się w aktach sądowych spraw cywilnych, karnych i aktach trwającego postępowania przygotowawczego, są przepisami szczególnymi, o których mowa w art. 1 ust. 2 omawianej ustawy (u.d.i.p. – przypis Sądu), w stosunku do wszystkich, a nie tylko wobec stron postępowania, i nie ma do nich zastosowania ustawa o dostępie do informacji publicznej. Przyjęcie, że w pozostałych wypadkach strona postępowania, której żywotnych interesów dotyczy sprawa, uzyskuje dostęp do akt na innych zasadach, bardziej sformalizowanych niż osoby działające w trybie art. 10 tej ustawy, byłoby naruszeniem zasady równości zapisanej w art. 32 ust. 1 Konstytucji RP". Przepisy u.d.i.p. nie stanowią alternatywnego i konkurencyjnego wobec przepisów Kodeksu postępowania karnego sposobu pozyskiwania od podmiotu prowadzącego postępowanie przygotowawcze odpisów dokumentów czy informacji znajdujących się w aktach postępowania przygotowawczego. Zatem dokumenty zgromadzone przez organ prowadzący postępowanie przygotowawcze w aktach podlegają "udostępnieniu" przez ten organ wyłącznie na podstawie przepisów Kodeksu postępowania karnego.
Jednakże Rektor UAM nie dostrzega, że wnioskodawca nie domagał się dostępu do akt postępowania przygotowawczego czy sądowego. Żądał informacji w formie odpowiedzi na wskazane we wniosku pytania, które nie były skierowane do podmiotu prowadzącego postępowanie przygotowawcze lub sądowe ale do organu reprezentującego Uniwersytet AM. Dodatkowo informacje te powstały przed wszczęciem tych postępowań. To, że informacje, których udostępnienia odmówił Rektor UAM mogą również znajdować się w aktach postępowania przygotowawczego lub sądowego nie daje możliwości Rektorowi odwołania się do regulacji k.p.k., ponieważ to nie on jest dysponentem akt postępowania przygotowawczego lub sądowego i nie ma on możliwości udostępnienia informacji z tych akt w trybie uregulowanym w k.p.k. Jak to trafnie stwierdził Sąd I instancji przepis art. 156 § 5 k.p.k. nie odnosi się do wszystkich innych podmiotów obowiązanych do udzielenia informacji publicznej poza podmiotem prowadzącym takie postępowania. Zatem Rektor UAM zobowiązany był rozpoznać wniosek R. B. z 9 kwietnia 2021 r. na zasadach i w trybie przepisów u.d.i.p.
Podnoszone w uzasadnieniu skargi kasacyjnej kwestie związane z tym, że żądane informacje są przedmiotem postępowań przygotowawczego i sądowego, są irrelewantne dla ustalenia czy Rektor UAM pozostaje bezczynny w rozpoznaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Jak to już bowiem wyżej podano, objęcie żądanych informacji tajemnicą ustawową, co skutkować by miało ograniczeniem prawa dostępu do informacji publicznej, może być przedmiotem badania organu w sytuacji odmowy udostępnienia takich informacji decyzją na podstawie art. 5 ust .1 u.d.i.p., co nie miało miejsca w niniejszej sprawie.
Chybiony jest również zarzut naruszenia art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., przez "jego błędną wykładnię i przyjęcie, iż prawo do udostępnienia informacji publicznej w przedmiotowej sprawie wynika ze szczególnie ważnego interesu publicznego, podczas gdy R. B. domaga się udostepnienia informacji publicznej, kierując się własnym interesem prywatnym". Zgodnie a art. 3 ust 1 pkt 1 u.d.i.p. "[p]rawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia do 1) uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego". Odniesienie się do tego zarzutu jest utrudnione z uwagi na to, że autor skargi kasacyjnej nie przyporządkował argumentacji zawartej w uzasadnieniu skargi kasacyjnej do poszczególnych zarzutów. Wydaje się jednak, że autor skargi kasacyjnej wiąże naruszenie tego przepisu z niewykazaniem przez wnioskodawcę szczególnej istotności dla interesu publicznego w udostępnieniu żądanej informacji publicznej, co jakoby miałoby wynikać z zakwalifikowania żądanej informacji jako przetworzonej (str. 10 i 11 uzasadnienia skargi kasacyjnej). Ponownie zatem należy przypomnieć, że przedmiotem niniejszej sprawy jest bezczynność Rektora w rozpoznaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Rektor odmawiając udostępnienia informacji publicznej nie powoływał się na to, że żądana informacja jest informacją przetworzoną i że nie zachodzi szczególna istotność dla interesu publicznego w udostępnieniu żądanej informacji publicznej. Powoływanie się w skardze kasacyjnej na to, że żądana informacja jest informacją przetworzoną a wnioskodawca "nie wskazuje na indywidualne, realne i konkretne możliwości wykorzystania pozyskanych informacji publicznych, pozyskuje je bowiem wyłącznie w celu realizacji własnych, bardzo indywidualnych założeń i celów", tj. że nie zachodzi szczególna istotność dla interesu publicznego w udostępnieniu żądanej informacji publicznej, w niniejszej sprawie jest bezskuteczne. Bowiem w sytuacji odmowy udostępnienia informacji publicznej przetworzonej z powodu braku szczególnej istotności dla interesu publicznego w udostępnieniu żądanej informacji publicznej organ powinien wydać decyzję na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. w zw. z art. 16 ust. 1 u.d.i.p. Takiej decyzji organ w niniejszej sprawie nie wydał.
Natomiast odnosząc się do podnoszonej w uzasadnieniu skargi kasacyjnej kwestii nadużycia prawa przez wnioskodawcę, należy wskazać, że brak powiązania owej kwestii z naruszeniem jakiegokolwiek przepisu, uniemożliwia odniesienie się do niej. Można tylko zauważyć, że z uwagi na to, iż organ nie przedstawił Sądowi I instancji żadnych faktów, które potwierdzałyby tą okoliczność, przywołanie ich w skardze kasacyjnej, w sytuacji braku zarzutów w skardze kasacyjnej dotyczących ustaleń faktycznych dokonanych przez Sąd I instancji, nie może być skuteczne. Sąd kasacyjny w sytuacji braku usprawiedliwionych zarzutów naruszenia przepisów postępowania regulujących ustalanie przez Sąd stanu faktycznego, będącego podstawą faktyczną zaskarżonego wyroku, orzeka na podstawie stanu faktycznego ustalonego przez Sąd I instancji a nie na podstawie stanu faktycznego, który uznaje za prawidłowy skarżący kasacyjnie. Należy też zauważyć, że wskazywana dopiero w skardze kasacyjnej duża liczba wniosków o udostępnienie informacji publicznej złożonych przez R. B. w okresie 4 lat, bez wykazania jaki był ich przedmiot, nie może świadczyć o nadużyciu prawa do dostępu do informacji publicznej.
Z wyżej przedstawionych względów i wobec braku nawiązania w uzasadnieniu skargi kasacyjnej do treści normatywnej art. 134 § 1 p.p.s.a. i nieprecyzyjnego zarzucenia naruszenia "art. 149 p.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się ich naruszenia. Sąd I instancji orzekł w granicach sprawy i prawidłowo na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i 3 p.p.s.a. stwierdził bezczynność organu w załatwieniu wniosku z 9 kwietnia 2021 r. oraz zobowiązał organ do rozpoznania tego wniosku w terminie 14 dni.
Mając na uwadze powyższe wywody, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, dlatego na mocy art. 184 p.p.s.a. ją oddalił.
Na podstawie art. 204 pkt 2 p.p.s.a. orzeczono o kosztach postępowania kasacyjnego od Rektora UAM na rzecz R. B., ograniczających się do wynagrodzenia radcy prawnego.