III OSK 743/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej M.J., redaktora naczelnego czasopisma, od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który oddalił jego skargę na bezczynność Prokuratora Rejonowego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Skarżący domagał się dostępu do akt zakończonego postępowania karnego, w tym prawa do wykonania zdjęć dokumentów, powołując się na ustawę o dostępie do informacji publicznej. Prokurator odmówił udostępnienia akt w tym trybie, wskazując na art. 156 § 5b Kodeksu postępowania karnego. Sąd pierwszej instancji uznał, że dostęp do akt spraw karnych jest regulowany przepisami k.p.k., które jako przepisy szczególne wyłączają zastosowanie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, podkreślił, że przepisy k.p.k. dotyczące dostępu do akt spraw karnych (w tym zakończonych) stanowią lex specialis w stosunku do ustawy o dostępie do informacji publicznej. Sąd wskazał, że dostęp do akt postępowania karnego jest uregulowany w sposób zamknięty i zupełny przez przepisy k.p.k., które wyłączają stosowanie ustawy o dostępie do informacji publicznej. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że WSA prawidłowo zastosował prawo, a zarzuty skargi kasacyjnej były wadliwie skonstruowane i niezasadne.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie relacji między ustawą o dostępie do informacji publicznej a przepisami szczególnymi, w szczególności Kodeksem postępowania karnego, w kontekście dostępu do akt spraw karnych.
Dotyczy specyficznej sytuacji dostępu do akt spraw karnych; interpretacja przepisów k.p.k. może być różna w zależności od kontekstu.
Zagadnienia prawne (2)
Czy dostęp do akt zakończonego postępowania karnego może być uzyskany na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej, czy też wyłączają go przepisy Kodeksu postępowania karnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Dostęp do akt zakończonego postępowania karnego jest regulowany przepisami Kodeksu postępowania karnego, które stanowią przepisy szczególne (lex specialis) i wyłączają zastosowanie ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Uzasadnienie
Przepisy Kodeksu postępowania karnego dotyczące udostępniania akt spraw karnych (w tym zakończonych) są przepisami szczególnymi w rozumieniu art. 1 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej i w całości wyłączają stosowanie tej ustawy do informacji publicznych znajdujących się w aktach spraw karnych. Dostęp do akt jest uregulowany w sposób zamknięty i zupełny przez k.p.k.
Czy odmowa udostępnienia informacji publicznej na podstawie przepisów szczególnych (k.p.k.) podlega weryfikacji przez sąd administracyjny w ramach skargi na bezczynność?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, poinformowanie wnioskodawcy o tym, że przysługuje mu inny tryb ubiegania się o informację publiczną (na podstawie przepisów szczególnych), podlega weryfikacji i ocenie przez sąd administracyjny w ramach rozpoznania skargi na bezczynność.
Uzasadnienie
Sąd pierwszej instancji prawidłowo rozpoznał skargę na bezczynność, oceniając, czy organ prawidłowo wskazał na istnienie innego trybu dostępu do informacji. Sama decyzja o odmowie udostępnienia w trybie u.d.i.p. na rzecz trybu k.p.k. nie jest dowolna, lecz wynika z normy kolizyjnej.
Przepisy (12)
Główne
u.d.i.p. art. 1 § 1 i 2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
Przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. W przypadku kolizji przepisy ustaw szczególnych mają pierwszeństwo.
k.p.k. art. 156 § 1, 5, 5a, 5b
Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego
Reguluje zasady dostępu do akt spraw sądowych i postępowania przygotowawczego, w tym zakończonego. Przepisy te stanowią podstawę do udostępniania akt i wyłączają stosowanie u.d.i.p.
k.p.k. art. 156 § 5b
Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego
Przepis stosuje się odpowiednio do udostępniania akt zakończonego postępowania przygotowawczego.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądamiami administracyjnymi
Konstytucja RP art. 61 § 1 i 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 45 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 32 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
u.d.i.p. art. 16 § 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 5 § 4
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepisy k.p.k. dotyczące dostępu do akt spraw karnych są przepisami szczególnymi (lex specialis) i wyłączają zastosowanie ustawy o dostępie do informacji publicznej. • Dostęp do akt postępowania karnego jest uregulowany w sposób zamknięty i zupełny przez przepisy k.p.k.
Odrzucone argumenty
Informacja zawarta w aktach zakończonego postępowania karnego stanowi informację publiczną o działalności organów władzy publicznej. • Przepis art. 156 k.p.k. ma zastosowanie tylko w toku postępowania, a nie po jego zakończeniu. • Ograniczenie dostępu do informacji publicznej na podstawie 'innej' ustawy może być uzależnione od swobodnej decyzji podmiotu zobowiązanego, która nie podlega weryfikacji merytorycznej przez sąd. • Odmowa dostępu do informacji publicznej może być wyrażona pismem informacyjnym podmiotu zobowiązanego.
Godne uwagi sformułowania
przepisy k.p.k. stanowią 'przepisy innych ustaw', o których mowa w art. 1 ust. 2 u.d.i.p., określające odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi, które w całości wyłączają zastosowanie przepisów tejże ustawy do informacji publicznych znajdujących się w aktach sprawy karnej. • żądanie udostępnienia przez prokuratora akt sprawy jako zbioru materiałów zakończonego postępowania przygotowawczego nie jest wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej, o którym mowa w art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.
Skład orzekający
Hanna Knysiak - Sudyka
sprawozdawca
Olga Żurawska - Matusiak
członek
Wojciech Jakimowicz
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie relacji między ustawą o dostępie do informacji publicznej a przepisami szczególnymi, w szczególności Kodeksem postępowania karnego, w kontekście dostępu do akt spraw karnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji dostępu do akt spraw karnych; interpretacja przepisów k.p.k. może być różna w zależności od kontekstu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia konfliktu między ogólnym prawem do informacji a przepisami szczególnymi, co jest istotne dla prawników i dziennikarzy.
“Czy akta prokuratury to informacja publiczna? NSA rozstrzyga konflikt między ustawami.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.