III OSK 7411/21

Naczelny Sąd Administracyjny2024-04-12
NSAAdministracyjneWysokansa
zdolność do służbykomisja lekarskaPolicjaSłużba Ochrony Państwaorzeczenie lekarskieskarżący kasacyjnynaruszenie przepisówzakaz orzekania na niekorzyść

Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA i orzeczenie CKL, uznając naruszenie zakazu orzekania na niekorzyść strony odwołującej się przez CKL.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej W.L. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jego skargę na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej (CKL) w przedmiocie ustalenia zdolności do służby. NSA uchylił zaskarżony wyrok oraz orzeczenie CKL, stwierdzając naruszenie art. 47 ust. 2 ustawy o komisjach lekarskich. CKL dokonała zmian w orzeczeniu ponad zakres określony przez skierowanie i orzeczenie organu pierwszej instancji, co stanowiło orzeczenie na niekorzyść skarżącego.

Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) rozpoznał skargę kasacyjną W.L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) w Warszawie, który oddalił skargę skarżącego na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej (CKL). Sprawa dotyczyła ustalenia zdolności W.L. do służby w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Służbie Ochrony Państwa. WSA w Warszawie oddalił skargę, uznając orzeczenie CKL za zgodne z prawem. NSA jednak uchylił zarówno wyrok WSA, jak i orzeczenie CKL. Kluczowym zarzutem skargi kasacyjnej, który NSA uznał za zasadny, było naruszenie przez CKL zakazu orzekania na niekorzyść strony odwołującej się (art. 47 ust. 2 ustawy o komisjach lekarskich). NSA stwierdził, że CKL dokonała zmian w orzeczeniu, które wykraczały poza zakres określony przez skierowanie na badania oraz orzeczenie organu pierwszej instancji (Mazowieckiej Rejonowej Komisji Lekarskiej). W szczególności CKL orzekła o inwalidztwie i niezdolności do pracy, czego nie uczyniła komisja pierwszej instancji, a także dokonała szerszych zmian w rozpoznaniu schorzeń. Sąd uznał, że WSA nieprawidłowo ocenił te zarzuty. W związku z tym NSA uchylił zaskarżony wyrok i orzeczenie CKL, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania organowi administracji, który ma uwzględnić przedstawione uwagi.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, Centralna Komisja Lekarska naruszyła zakaz orzekania na niekorzyść strony odwołującej się, dokonując zmian wykraczających poza zakres skierowania i orzeczenia organu pierwszej instancji.

Uzasadnienie

CKL orzekła o inwalidztwie i niezdolności do pracy, czego nie uczyniła komisja pierwszej instancji, a także dokonała szerszych zmian w rozpoznaniu schorzeń, co stanowiło pogorszenie sytuacji skarżącego w stosunku do orzeczenia organu pierwszej instancji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (24)

Główne

u.k.l. art. 47 § ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych

u.k.l. art. 47 § ust. 2

Ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych

rozporządzenie MSWiA z 2018 r. art. 7 § pkt 1 rubr. 5A

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 11 października 2018 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Służbie Ochrony Państwa

rozporządzenie MSWiA z 2018 r. art. 7 § pkt 1 rubr. 5B

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 11 października 2018 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Służbie Ochrony Państwa

rozporządzenie MSWiA z 2018 r. art. 51 § pkt 1 rubr. 5B

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 11 października 2018 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Służbie Ochrony Państwa

rozporządzenie MSWiA z 2018 r. art. 53 § pkt 2 rubr. 5B

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 11 października 2018 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Służbie Ochrony Państwa

rozporządzenie MSWiA z 2018 r. art. 64 § pkt 2 rubr. 5B

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 11 października 2018 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Służbie Ochrony Państwa

rozporządzenie MSWiA z 2018 r. art. 65 § pkt 1 rubr. 5B

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 11 października 2018 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Służbie Ochrony Państwa

rozporządzenie MSWiA z 2018 r. art. 71 § pkt 1 rubr. 5A

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 11 października 2018 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Służbie Ochrony Państwa

rozporządzenie MSWiA z 2018 r. art. 78 § pkt 1 rubr. 5A

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 11 października 2018 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Służbie Ochrony Państwa

rozporządzenie MSWiA z 2018 r. art. 81 § pkt 1 rubr. 5B

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 11 października 2018 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Służbie Ochrony Państwa

rozporządzenie MSWiA z 2018 r. art. 90 § pkt 1 rubr. 5C

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 11 października 2018 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Służbie Ochrony Państwa

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 188

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 203 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 209

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

rozporządzenie MSWiA z 2019 r. art. 1

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 23 maja 2019 r. w sprawie wykazu schorzeń i chorób pozostających w związku ze służbą w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służbie Ochrony Państwa i Państwowej Straży Pożarnej

Ustawa z dnia 8 grudnia 2017 r. o Służbie Ochrony Państwa

Argumenty

Skuteczne argumenty

Centralna Komisja Lekarska orzekła ponad zakres skierowania i orzeczenia organu pierwszej instancji, naruszając zakaz orzekania na niekorzyść strony. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie rozpoznał w pełni zarzutów skargi kasacyjnej, w tym dotyczących naruszenia przepisów postępowania.

Odrzucone argumenty

Argumenty skarżącego dotyczące błędnej kwalifikacji schorzeń przez CKL (poza kwestią nadwzroczności). Argumenty skarżącego dotyczące związku schorzeń ze służbą.

Godne uwagi sformułowania

Centralna Komisja Lekarska dokonała zmian ponad to co zawierało orzeczenie Mazowieckiej RKL z [...] września 2020 r. nr [...] i w stosunku do zakresu zmian, które sama wskazała w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia. Tym samym Centralna Komisja Lekarska orzekła o czymś, o czym nie orzekała Rejonowa Komisja Lekarska w I instancji. W konsekwencji Centralna Komisja Lekarska dokonała zmian ponad to co zawierało orzeczenie Mazowieckiej RKL z [...] września 2020 r. nr [...] i w stosunku do zakresu zmian, które sama wskazała w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia.

Skład orzekający

Małgorzata Pocztarek

przewodniczący

Mariusz Kotulski

sprawozdawca

Wojciech Jakimowicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja zakazu orzekania na niekorzyść strony przez komisje lekarskie w sprawach dotyczących zdolności do służby oraz kontrola sądowa orzeczeń tych komisji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury orzekania o zdolności do służby przez komisje lekarskie podległe MSWiA.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest przestrzeganie procedur administracyjnych i zakazu orzekania na niekorzyść strony, nawet w sprawach dotyczących zdolności do służby. Pokazuje też rolę sądu w kontroli tych działań.

Sąd uchylił decyzję o niezdolności do służby. Komisja lekarska przekroczyła swoje uprawnienia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III OSK 7411/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-04-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-11-30
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Małgorzata Pocztarek /przewodniczący/
Mariusz Kotulski /sprawozdawca/
Wojciech Jakimowicz
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II SA/Wa 616/21 - Wyrok WSA w Warszawie z 2021-06-24
Skarżony organ
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i orzeczenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 141 § 4, art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Pocztarek Sędziowie: sędzia NSA Wojciech Jakimowicz sędzia del. WSA Mariusz Kotulski (spr.) Protokolant: asystent sędziego Ewelina Gee-Milan po rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej W. L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 czerwca 2021 r. sygn. akt II SA/Wa 616/21 w sprawie ze skargi W. L. na orzeczenia Centralnej Komisji Lekarskiej z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia zdolności do służby 1. uchyla zaskarżony wyrok oraz orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] 2. zasądza od Centralnej Komisji Lekarskiej na rzecz W. L. 737 zł (siedemset trzydzieści siedem) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 24 czerwca 2021 r. sygn. akt II SA/Wa 616/21 oddalił skargę W.L. na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia zdolności do służby.
Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Zaskarżonym w niniejszej sprawie orzeczeniem z [...] grudnia 2020 r. nr [...] Centralna Komisja Lekarska podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych z siedzibą w Warszawie (dalej: "CKL", "organ drugiej instancji", "organ odwoławczy"), po rozpoznaniu odwołania W.L. (dalej: "skarżący"), uchyliła w części orzeczenie Mazowieckiej Rejonowej Komisji Lekarskiej w Warszawie (dalej: "MRKL", "organ pierwszej instancji") z [...] września 2020 r. nr [...] i na podstawie art. 47 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 398 ze zm., zwana dalej: "u.k.l.") wydała orzeczenie własne.
W zaskarżonym orzeczeniu CKL rozpoznała u skarżącego następujące schorzenia, kwalifikując je w oparciu o kryteria określone w załączniku do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 11 października 2018 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Służbie Ochrony Państwa (Dz. U. z 2018 r. poz. 2035, zwane dalej: "rozporządzenie MSWiA z 2018 r."):
1. osobowość paranoiczna upośledzająca zdolności adaptacyjne - § 90 pkt 1 rubr. 5C,
2. przewlekły zespół bólowy korzeniowy z poziomu szyjnego odcinka kręgosłupa u osoby z dyskopatią C3-C4-C5-C6-C7 bez objawów ubytkowych i patologicznych - § 81 pkt 1 rubr. 5B i § 64 pkt 2 rubr. 5B,
3. przewlekły zespół bólowy lędźwiowo-krzyżowy z okresowymi zaostrzeniami u osoby z chorobą zwyrodnieniową kręgosłupa i dyskopatią L4-L5-S1 z wypuklinami L4-L5 aktualnie bez objawów ubytkowych i patologicznych - § 81 pkt 1 rubr. 5B i § 64 pkt 2 rubr. 5B,
4. nadciśnienie tętnicze 1° bez powikłań narządowych - § 51 pkt 1 rubr. 5B,
5. żylaki lewej kończyny dolnej bez zmian troficznych i obrzęków - § 53 pkt 2 rubr. 5B,
6. zmiany zwyrodnieniowe stawów kolanowych - § 65 pkt 1 rubr. 5B,
7. nadwzroczność u osoby z presbyopią - § 7 pkt 1 rubr. 5A,
8. autoimmunologiczne zapalenie tarczycy w stanie eutyreozy - § 78 pkt 1 rubr. 5A,
9. stan po urazie nadgarstka lewego (13 października 2003 r.) aktualnie z pełną wydolnością biodynamiczną - § 71 pkt 1 rubr. 5A,
10. przebyty uraz przeciążeniowy kręgosłupa L-S (2001 r.) bez uszkodzenia struktur anatomicznych w badaniach obrazowych z przemijającym zespołem bólowym kręgosłupa lędźwiowego — bez §.
Organ drugiej instancji:
• uznał za podstawowe schorzenie opisane w pkt 1, a pozostałe schorzenia stwierdzone u skarżącego (tj. wymienione w pkt 2 -10) uznał za współistniejące;
• zaliczył skarżącego do kategorii C - trwale niezdolny do służby w Biurze Ochrony Rządu, zaznaczając, że 1 lutego 2018 r. w miejsce Biura Ochrony Rządu została utworzona Służba Ochrony Państwa na mocy ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Służbie Ochrony Państwa (Dz. U. z 2018 r., poz. 138);
• stwierdził brak związku schorzeń / ułomności (niezdolności do służby, inwalidztwa) ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby z uwagi na niespełnienie kryteriów ujętych w załączniku nr 1 do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 23 maja 2019 r. w sprawie w sprawie wykazu schorzeń i chorób pozostających w związku ze służbą w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służbie Ochrony Państwa i Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2019 r. poz. 1046 ze zm., zwane dalej: "rozporządzenie MSWiA z 2019 r."),
• uznał skarżącego za zdolnego do pracy,
• zaliczył skarżącego do trzeciej grupy inwalidzkiej,
• stwierdził, że inwalidztwo istnieje od 4 września 2020 r., jest czasowe, nie pozostaje w związku ze służbą i nie powstało wskutek wypadku pozostającego w związku z pełnieniem służby / choroby pozostającej w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby.
W uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia organ odwoławczy wskazał, że po zapoznaniu się z odwołaniem skarżącego (pismo z 12 października 2020 r.), uzupełnieniem odwołania (pismo z 4 listopada 2020 r.), wyjaśnieniami zawartymi w piśmie skarżącego z 4 grudnia 2020 r., a także po ponownym przeanalizowaniu dokumentacji medyczno-orzeczniczej zawartej w aktach sprawy, doszedł do wniosku, iż MRKL dokonała błędnej kwalifikacji schorzenia w postaci nadwzroczności u osoby z presbyopią, przypisując je do § 7 pkt 1 rubr. 5 kategorii "B". Zgodnie z § 7 pkt 1 rubr. 5 załącznika do rozporządzenia MSWiA z 2018 r., w przypadku nadwzroczności u osoby z presbyopią ustala się kategorię "A" - zdolny do służby. Dlatego w tej części należało zmienić orzeczenie organu pierwszej instancji. Opierając się na rozpoznanych u skarżącego schorzeniach, CKL podkreśliła, że nie można przyjąć - jak tego oczekuje skarżący - iż stanowią one podstawę do ustalenia związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby. W tym zakresie rozstrzygnięcie MRKL jest prawidłowe, a poszczególne orzeczenia czy wyniki badań, na które powołuje się skarżący, nie wpływają na aktualną ocenę stanu zdrowia. Zatem nie ma podstaw do ustalenia innego rodzaju schorzeń niż wskazane w zaskarżonym orzeczeniu.
Ponadto organ drugiej instancji nie podzielił zarzutów skarżącego odnośnie kwalifikacji poszczególnych schorzeń, akcentując, iż komisje lekarskie w zakresie określenia zdolności do służby muszą orzekać zgodnie z wiedzą medyczną i obowiązującymi przepisami. Subiektywne odczucia skarżącego na temat jego stanu zdrowia, z punktu widzenia orzeczniczego, nie mają istotnego wpływu na ustalenie kategorii zdolności do służby. Zaskarżone orzeczenie oraz poprzedzające je orzeczenie MRKL zostały wydane na podstawie pełnej dokumentacji medycznej zebranej w sprawie oraz w oparciu o "Charakterystykę warunków pełnienia służby". Organy obu instancji, stosownie do art. 40 ust. 1 u.k.l., orzekały w prawidłowym składzie (tj. co najmniej dwuosobowym). Organ odwoławczy zwrócił też uwagę, że przesłanka wyłączenia pracownika organu jest związana bezpośrednio z wniesieniem środka zaskarżenia, co oznacza, iż osoba wydająca decyzję w pierwszej instancji nie może rozpoznać środka zaskarżenia od tej decyzji, tj. od decyzji, w wydaniu której brała udział. Powyższa reguła nie odnosi się jednak do sytuacji ponownego rozpatrzenia sprawy przez pracowników organu, których wcześniejsze rozstrzygnięcie zostało uchylone na skutek kontroli sądowej bądź na skutek rozpatrzenia środka odwoławczego. W tym aspekcie CKL podniosła, że w swoim orzeczeniu z [...] maja 2016 r. nr [...] wskazała na konieczność zmiany składu orzekającego w nowo wydanym orzeczeniu i w wykonaniu tego zalecenia kolejne orzeczenie MRKL, tj. z [...] lipca 2016 r. nr [...] zostało wydane przez inny skład orzekający niż orzeczenie organu pierwszej instancji z [...] grudnia 2015 r. nr [...].
Konkludując organ odwoławczy oświadczył, że uwzględnił w części odwołanie skarżącego i na mocy art. 47 ust. 1 pkt 2 u.k.l. uchylił orzeczenie MRKL w części, tj. w zakresie rozpoznania zawartego w części A pkt 11.7 i w jego miejsce wydał własne.
Na powyższe orzeczenie CKL skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
W odpowiedzi na skargę CKL wniosła o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym orzeczeniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w powołanym wyżej wyroku oddalił skargę W.L. uznając, że zaskarżone orzeczenie zostało wydane zgodnie z prawem.
Uzasadniając swoje stanowisko Sąd I instancji wskazał, że zaskarżone orzeczenie CKL odpowiada prawu. Nie są zasadne zarzuty skarżącego co do braku wskazania zakresu uchylenia orzeczenia MRKL. Organ II instancji wyraźnie wskazał w swoim rozstrzygnięciu, wydanym na mocy art. 47 ust. 1 pkt 2 u.k.l., że uchyla orzeczenie MRKL w zakresie rozpoznania zawartego w części A pkt 11.7., tj. w zakresie schorzenia nadwzroczności u osoby z presbyopią. W tym aspekcie organ odwoławczy wyjaśnił, iż przedmiotowe schorzenie wiąże się z kategorią do służby "A", a nie "B", dlatego zakwalifikował je do § 7 pkt 1 rubr. 5A w miejsce dokonanej przez MRKL kwalifikacji (§ 7 pkt 1 rubr. 5B). Tylko w tej części orzeczenie organu pierwszej instancji zostało uchylone.
W ocenie Sądu podstawowe schorzenie – osobowość paranoiczna upośledzająca zdolności adaptacyjne, które rozpoznali u skarżącego zarówno psychiatra, jak i psycholog, obligowało CKL do przyznania skarżącemu kategorii "C" - trwale niezdolny do służby. Wynika to wprost z treści § 90 pkt 1 załącznika do rozporządzenia MSWiA z 2018 r., ponieważ dla ujętego w nim schorzenia, tj. zaburzeń osobowości upośledzających zdolności adaptacyjne - w odniesieniu do funkcjonariuszy Służby Ochrony Państwa (należących do grupy II, której odpowiada rubryka / kolumna nr 5) – przewidziana jest kat. "C".
Sąd I instancji stwierdził, że w adnotacji do § 90 pkt 1 załącznika do rozporządzenia MSWiA z 2018 r. podano, że "zaburzenia osobowości posiadają dwie cechy charakterystyczne: 1) wczesny początek (zwykle przed końcem drugiej dekady życia); 2) całościowość - wpływają praktycznie na wszystkie aspekty życia (zawodowego, osobistego, społecznego). Osobowość niedojrzała u osoby poniżej 25. roku życia jest stanem fizjologicznym, nie stanowi zaburzenia osobowości." W tym miejscu zaakcentować wypada, że skarżący został skierowany na badania w piątej dekadzie życia, a więc w jego przypadku wykluczony jest wczesny początek zaburzeń osobowości bądź uznanie ich za stan fizjologiczny. Natomiast aktualność zachowuje cecha "całościowości".
Zdaniem WSA w Warszawie, jednocześnie rozpoznane u skarżącego schorzenie podstawowe nie zostało wymienione w załączniku nr 1 do rozporządzenia MSWiA z 2019 r. W ww. akcie jest mowa wyłącznie o zaburzeniach osobowości wywołanych trwałą zmianą osobowości po przeżyciu sytuacji ekstremalnej, katastrofalnej lub po chorobie psychicznej egzogennej (poz. 2). Z tej przyczyny organ odwoławczy stwierdził brak związku rozpoznanego schorzenia ze szczególnymi warunkami służby.
Sąd I instancji podkreślił, że kwestia rozpoznania u skarżącego ww. schorzenia i uznania je za podstawowe pozostaje poza zakresem kompetencji Sądu. Podobnie nie zasługują na uwzględnienie argumenty skarżącego, iż w poprzednich badaniach (w ramach postępowania orzeczniczego) rozpoznawano u niego inne schorzenia. To bowiem do wyłącznej kompetencji komisji lekarskich należy rozpoznanie schorzeń / ułomności badanego, ich kwalifikacja oraz ustalenie kategorii zdolności do służby. Określenie kategorii "C", tj. stwierdzenie niezdolności do służby implikuje orzeczenie w zakresie inwalidztwa. Zebrana dokumentacja medyczna i konsultacje były, zdaniem Sądu, wystarczające do wydania przez CKL orzeczenia, które to organ odwoławczy w sposób logiczny i przekonywujący uzasadnił.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podkreślił, że zaskarżone orzeczenie zapadło w wyniku analizy całości dokumentacji medycznej, w tym wyniku badania obrazowego kręgosłupa (MRI z 23 marca 2015 r. i z 8 marca 2020 r.), opinii konsultantów specjalistów z dziedziny neurologii, ortopedii, okulistyki, kardiologii i laryngologii, a także opinii psychologa z 30 czerwca 2020 r. wydanej po przeprowadzeniu badania osobowości testem MMPI-2, opinii psychiatry z 6 lipca 2020 r. potwierdzającej wynik badania psychologicznego, jak również na podstawie badania MRKL stwierdzającego, iż opisane przez psychologa cechy osobowości paranoicznej jak wybuchowość, agresywność, niezachowywanie granic i dystansu, podwyższona skala histerii, brak wglądu w przyczyny symptomów i własne emocje, wrogość wobec innych, poczucie wyizolowania i niezrozumienia, roszczeniowość, upośledzają w sposób znaczący zdolności adaptacyjne skarżącego, czyniąc go trwale niezdolnym do służby w Służbie Ochrony Państwa (dawniej Biuro Ochrony Rządu).
Uznając, że w niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia przepisów postępowania ani przepisów prawa materialnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., zwana dalej: "p.p.s.a."), orzekł jak w sentencji wyroku.
Skargę kasacyjną od tego wyroku wniósł W.L., zaskarżając wyrok w całości i zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.) mające istotny wpływ na wynik sprawy; z powodu uchybienia art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. przez:
1. oddalenie skargi w sytuacji nieuzasadnionego ograniczenia kontroli orzeczenia CKL tylko pod względem formalnym, bezzasadnego pominięcia wskazanego przez skarżącego innego materiału dowodowego (dokumentów) obejmującego badania lekarskie, jak również orzeczeń komisji i protokołów powypadkowych,
2. sporządzenie wadliwego uzasadnienia zaskarżonego wyroku, co sprawia, że wyrok usuwa się spod kontroli instancyjnej przez Sąd II instancji.
W tym zakresie stwierdzić należy, że Sąd w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nie odniósł się do większości zarzutów podniesionych w skardze z dnia 19 stycznia 2021 r. (art. 141 § 4 p.p.s.a.), w szczególności co do przekroczenia zakresu badań czynnego do 29 lipca 2016 r. funkcjonariusza BOR (skarżącego), niewyjaśnienia sprzeczności orzeczenia z innymi orzeczeniami CKL i MRKL wydanymi w sprawie skarżącego, wadliwego określenia daty początkowej stwierdzonego inwalidztwa, naruszenia zasady odnoszącej się do zakazu wydania orzeczenia na niekorzyść osoby odwołującej się, przekroczenia zakresu (granic) badania wyrażonego w skierowaniu nr [...],
3. nieodniesienie się przez Sąd w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, czyli w istocie nierozpoznanie, pisma skarżącego z dnia 21 czerwca 2021 r. (wpłynęło do Sądu przed wydaniem wyroku), będącego - co wynika z jego treści - uzupełnieniem skargi jego pełnomocnika. Nieodniesienie się do tego pisma-skargi ani jednym zdaniem w uzasadnieniu wyroku oznacza, iż Sąd przeoczył to uzupełnienie skargi oraz zawarte w nim zarzuty i ich nie rozpoznał,
4. niewyjaśnienie istoty sprawy, czyli zaniechanie przez Sąd kontroli sądowej orzeczenia CKL co do zakresu badań czynnego (w służbie) funkcjonariusza BOR przez komisję lekarską:
a/ w sprawie niniejszej bowiem podstawą badania komisji lekarskiej było skierowanie nr [...] z 8 września 2015 r. w celu ustalenia stanu zdrowia oraz ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej funkcjonariusza do służby, jak również związku poszczególnych chorób ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby. Dotyczyło więc funkcjonariusza czynnego w służbie (do 29 lipca 2016 r. w sytuacji skarżącego), w przeciwieństwie do skierowania nr [...] z 28 lipca 2016 r. wydanego skarżącemu w celu określenia jego stanu zdrowia oraz oceny zdolności fizycznej i psychicznej do służby w BOR w związku ze zwolnieniem funkcjonariusza ze służby stałej w BOR.
To rozróżnienie podkreślił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 7 listopada 2018 r. sygn. akt II SA/Wa 572/18 ze skargi W.L. na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej w przedmiocie orzeczenia nr [...] o zdolności do służby (vide: przedostatnia strona uzasadnienia wyroku): Wyjaśnienie powyższych wątpliwości Sądu, co do tego na podstawie którego skierowania wydano zaskarżone orzeczenie, ma istotne znaczenie w sprawie, gdyż inny jest zakres badania czynnego, a inny zwolnionego funkcjonariusza BOR. Ta okoliczność mogła mieć zaś istotny wpływ na wynik orzeczenia Centralnej Komisji Lekarskiej.
b/ skierowanie nr [...] nie przewidywało ustalenia niezdolności do pracy i inwalidztwa funkcjonariusza BOR tymczasem w orzeczeniu CKL jest stwierdzenie o niezdolności do pracy i inwalidztwie, w dodatku od 4 września 2020 r.
Co istotne, w orzeczeniu MRKL brak jest stwierdzenia o niezdolności do pracy i o inwalidztwie. Z tego powodu w skardze podniesiony został zarzut naruszenia art. 47 ust. 2 ustawy o komisjach lekarskich, czyli taki, że CKL - wydając nowe orzeczenie - naruszyła zakaz orzekania na niekorzyść osoby odwołującej się. Skarżący bowiem został potraktowany w postępowaniu przed CKL gorzej niż przed komisją lekarską I instancji mimo, że tylko on odwołał się od orzeczenia MRKL, ale Wojewódzki Sąd Administracyjny i do tego zarzutu zawartego w skardze również nie odniósł się ani jednym zdaniem. Dodać należy, że skarżący odwołując się do CKL od orzeczenia MRKL domagał się wydania nowego orzeczenia określonego w skierowaniu nr [...].
Mając powyższe na uwadze skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, a także rozpoznanie skargi kasacyjne na rozprawie.
Powyższe zarzuty rozwinięto w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpatrywaniu sprawy na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania w wypadkach określonych w § 2, z których żaden w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego orzeczenia determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd ten, w odróżnieniu od wojewódzkiego sądu administracyjnego, nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów postawionych w skardze kasacyjnej.
Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną zostały określone w art. 174 p.p.s.a. Przepis art. 174 pkt 1 p.p.s.a. przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Przez błędną wykładnię należy rozumieć niewłaściwe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, natomiast przez niewłaściwe zastosowanie, dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego. Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. – naruszenie przepisów postępowania – może przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w wypadku oparcia skargi kasacyjnej na tej podstawie skarżący powinien nadto wykazać istotny wpływ wytkniętego uchybienia na wynik sprawy.
Jako zasadny ocenić należy zarzut naruszenia art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 47 ust. 2 ustawy o komisjach lekarskich, gdyż Sąd I instancji oddalił skargę uznając, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.
Na wstępie rozważań wskazać należy, iż przedmiot postępowania został wyznaczony poprzez skierowanie z 8 września 2015 r. nr [...] wystawione przez Szef Biura Ochrony Rządu w celu ustalenia stanu zdrowia oraz ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej funkcjonariusza do służby, jak również związku poszczególnych chorób ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby. Dodatkowo w uwagach (pkt 11 skierowania) wyraźnie wskazano, że skierowanie wystawiono "w celu ustalenia związku choroby ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby (zwolnienia lekarskie w okresach: od 27.11.2014 r. do 19.12.2014 r., od 7.01.2015 r. do 06.02.2015 r., od 9.02.2015 r. do 31.03.2015 r., od. 01.04.2014 r. do 15.05.2015 r.)."
Jak wynika z orzeczenia Mazowieckiej RKL z [...] września 2020 r. nr [...] oraz protokołu badania nr RKLWa 1756-2020/F/UC/SOP Mazowieckiej RKL podległej Ministrowi właściwemu do Spraw Wewnętrznych w Warszawie badania dokonano na podstawie skierowania z 8 września 2015 r. nr [...], które to zainicjowało postępowanie w niniejszej sprawie.
Na okoliczność właściwego zidentyfikowania skierowania na badania lekarskie oraz jego przedmiotu zwracał już uwagę WSA w Warszawie w wyroku z 7 listopada 2018 r., sygn. II SA/Wa 572/18.
W wyniku rozpatrzenia odwołania Centralna Komisja Lekarska orzeczeniem z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...], jak wynika z jego uzasadniania, uchyliła orzeczenie Mazowieckiej RKL z [...] września 2020 r. nr [...] tylko w części dotyczącej błędnej kwalifikacji schorzenia w postaci nadwzroczności u osoby z presbyopią poprzez przypisanie go do § 7 pkt 1 rubr. 5 kategorii "B" i w tym zakresie orzekła, mając na uwadze, że zgodnie z § 7 pkt 1 rubr. 5 załącznika do rozporządzenia MSWiA z 2018 r., w przypadku nadwzroczności u osoby z presbyopią ustala się kategorię "A" (zmiana dotyczyła części A punkt 11.7 orzeczenia).
Tymczasem jak wynika z treści zaskarżonego orzeczenia dokonane w nim przez Centralną Komisję Lekarską "zmiany" są znacznie szersze. Na tle powyższych uwag niezrozumiałe jest, a nie wyjaśnił tego również Sąd I instancji pomimo stosownych zarzutów podnoszonych w skardze z dnia 19 stycznia 2021 r., dlaczego Centralna Komisja Lekarska w zaskarżonym orzeczeniu z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] w jego części C wpisała "NIE DOTYCZY", a jednocześnie cała ta część została wypełniona, chociaż Mazowiecka RKL w swoim orzeczeniu z [...] września 2020 r. nr [...] nie orzekała w tym zakresie. W konsekwencji w części C zaskarżonego orzeczenia CKL znalazło się stwierdzenie: "dotyczy inwalidztwa", "orzeczenie pierwsze", "schorzenia podstawowe: pkt 1", "schorzenia współistniejące: pkt 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9 i 10".
Nadto w "I Rozpoznanie" zamieszczono:
"1. Osobowość paranoiczna upośledzająca zdolności adaptacyjne.
2. Przewlekły zespół bólowy korzeniowy z poziomu szyjnego odcinka kręgosłupa u osoby z dyskopatią C3-C4-C5-C6-C7 bez objawów ubytkowych i patologicznych.
3. Przewlekły zespół bólowy lędźwiowo-krzyżowy z okresowymi zaostrzeniami u osoby z chorobą zwyrodnieniową kręgosłupa i dyskopatią L4-L5-S1 z wypuklinami L4-L5 aktualnie bez objawów ubytkowych i patologicznych.
4. Nadciśnienie tętnicze I° bez powikłań narządowych.
5. Żylaki lewej kończyny dolnej bez zmian troficznych i obrzęków.
6. Zmiany zwyrodnieniowe stawów kolanowych.
7. Nadwzroczność u osoby z presbyopią.
8. Autoimmunologiczne zapalenie tarczycy w stanie eutyreozy.
9. Stan po urazie nadgarstka lewego (13.10.2003r.) aktualnie z pełną wydolnością biodynamiczną.
10. Przebyty uraz przeciążeniowy kręgosłupa L-S (2001 r.) bez uszkodzenia struktur anatomicznych w badaniach obrazowych z przemijającym zespołem bólowym kręgosłupa lędźwiowego."
W "II. Wskazania" stwierdzono: "1. Badany może wykonywać pracę: zdolny do pracy" oraz "3. Badany nie wymaga stałej opieki drugiej osoby przy wykonywaniu podstawowych czynności życiowych".
A w "III. Orzeczenie" uznano, że:
1. Badany jest zdolny do pracy.
2. Badany nie wymaga opieki innej osoby.
3. Zalicza się badanego do trzeciej grupy inwalidzkiej.
4. Inwalidztwo nie pozostaje w związku ze służbą.
5. Inwalidztwo nie powstało wskutek wypadku pozostającego w związku z pełnieniem służby/choroby pozostającej w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby.
6. Inwalidztwo istnieje od: 4 września 2020 r.
7. Inwalidztwo jest czasowe. Termin badania kontrolnego: wrzesień 2023 r. Przed badaniem należy wykonać: konsultację psychiatryczną."
Są to dodatkowe i istotne zmiany w stosunku do orzeczenia Mazowieckiej RKL z [...] września 2020 r. nr [...], która w ogóle nie orzekała w tym zakresie i "Część C" poza adnotacją "NIE DOTYCZY" pozostawiła niewypełnioną. Tym samym Centralna Komisja Lekarska orzekła o czymś, o czym nie orzekała Rejonowa Komisja Lekarska w I instancji. W konsekwencji Centralna Komisja Lekarska dokonała zmian ponad to co zawierało orzeczenie Mazowieckiej RKL z [...] września 2020 r. nr [...] i w stosunku do zakresu zmian, które sama wskazała w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia. Co więcej tymi zmianami, w żaden sposób ich zresztą nie wyjaśniając, Centralna Komisja Lekarska wyszła poza to co miało być przedmiotem orzeczenia determinowanym przez treść skierowania z 8 września 2015 r. nr [...]. Mając powyższe na uwadze podzielić należy zarzut skargi kasacyjnej naruszenia art. 47 ust. 2 ustawy o komisjach lekarskich.
W tym stanie rzeczy stwierdzając, że skarga kasacyjna jest uzasadniona, a istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona, Naczelny Sąd Administracyjny miał podstawy do uchylenia zaskarżonego wyroku oraz do rozpoznania skargi w oparciu o art. 188 p.p.s.a., a w następstwie tego do uchylenia, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. zaskarżonego orzeczenia Centralnej Komisji Lekarskiej z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...].
Wskazać należy, że skorzystanie z instytucji procesowej, o której mowa w art. 188 p.p.s.a. możliwe jest również w sytuacji, gdy nie wnosił o to wnoszący skargę kasacyjną (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 września 2008r., sygn. akt I OSK 1494/07).
Ponownie rozpoznając sprawę organ administracji uwzględni przedstawione wyżej uwagi.
O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI