III OSK 7370/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargi kasacyjne Banku S.A. i Biura S.A. od wyroku WSA w Warszawie, który utrzymał w mocy decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych nakazującą zaprzestanie przetwarzania danych osobowych B.K. przez Bank w systemie Biura. Sprawa dotyczyła przetwarzania danych osobowych osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą po wygaśnięciu zobowiązania kredytowego, przy braku jej zgody i rzekomym braku powiadomienia o zamiarze przetwarzania danych. Kluczową kwestią prawną była interpretacja art. 105a Prawa bankowego, w szczególności czy pojęcie 'osoba fizyczna' obejmuje również przedsiębiorców. WSA i NSA uznały, że przepis ten ma zastosowanie do wszystkich osób fizycznych, niezależnie od prowadzenia działalności gospodarczej, a bank nie wykazał spełnienia wymogów informacyjnych określonych w tym przepisie. NSA oddalił skargi kasacyjne, potwierdzając stanowisko WSA i organu ochrony danych, że przetwarzanie danych osobowych przedsiębiorcy po wygaśnięciu zobowiązania bez jego zgody i bez spełnienia wymogów informacyjnych jest nielegalne.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie, że przepisy Prawa bankowego dotyczące przetwarzania danych osobowych po wygaśnięciu zobowiązania dotyczą również przedsiębiorców, oraz że banki muszą spełnić wymogi informacyjne.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów Prawa bankowego w brzmieniu obowiązującym w czasie zdarzeń.
Zagadnienia prawne (3)
Czy art. 105a Prawa bankowego, regulujący przetwarzanie danych osobowych po wygaśnięciu zobowiązania, ma zastosowanie do osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą (przedsiębiorców)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, art. 105a Prawa bankowego ma zastosowanie do wszystkich osób fizycznych, w tym przedsiębiorców.
Uzasadnienie
Literalne brzmienie art. 105a ust. 3 Prawa bankowego nie wyklucza stosowania go do przedsiębiorców. Zmiana brzmienia przepisu, eliminująca odniesienie do 'konsumentów', dodatkowo przemawia za szeroką wykładnią. Brak jest wyjątkowych okoliczności uzasadniających odstąpienie od wykładni językowej.
Czy bank spełnił wymogi informacyjne określone w art. 105a ust. 3 Prawa bankowego przed przetwarzaniem danych osobowych przedsiębiorcy po wygaśnięciu zobowiązania bez jego zgody?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, bank nie wykazał skutecznego poinformowania osoby fizycznej o zamiarze przetwarzania jej danych osobowych bez zgody po wygaśnięciu zobowiązania.
Uzasadnienie
Bank nie przedstawił dowodu na prawidłowe doręczenie wnioskodawcy informacji o zamiarze przetwarzania jego danych bez zgody, co jest warunkiem przetwarzania na podstawie art. 105a ust. 3 Prawa bankowego.
Czy art. 105 ust. 4 Prawa bankowego w zw. z art. 6 ust. 1 lit. f RODO może stanowić samoistną podstawę prawną przetwarzania danych osobowych przez biuro informacji kredytowej po wygaśnięciu zobowiązania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, art. 105 ust. 4 Prawa bankowego ma charakter ogólny i nie może stanowić samoistnej podstawy do przetwarzania danych osobowych, jeśli zastosowanie mają szczegółowe regulacje art. 105a Prawa bankowego.
Uzasadnienie
Art. 105 ust. 4 Prawa bankowego określa możliwość utworzenia instytucji do gromadzenia danych, ale zasady przetwarzania danych objętych tajemnicą bankową określa art. 105a Prawa bankowego. Ocena dopuszczalności przetwarzania musi być dokonywana na gruncie tego ostatniego przepisu.
Przepisy (14)
Główne
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 204 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Prawo bankowe art. 105a § ust. 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe
Prawo bankowe art. 105a § ust. 3
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe
Pomocnicze
Prawo bankowe art. 105 § ust. 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe
RODO art. 6 § ust. 1 lit. f
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE
u.o.d.o. art. 160 § ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych
Prawo bankowe art. 105a
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe
k.p.a. art. 104 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8 § § 1 i 2
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Art. 105a Prawa bankowego ma zastosowanie do wszystkich osób fizycznych, w tym przedsiębiorców. • Bank nie wykazał spełnienia wymogów informacyjnych z art. 105a ust. 3 Prawa bankowego. • Art. 105 ust. 4 Prawa bankowego nie jest samoistną podstawą do przetwarzania danych osobowych po wygaśnięciu zobowiązania, gdy zastosowanie ma art. 105a Prawa bankowego.
Odrzucone argumenty
Art. 105a Prawa bankowego ma zastosowanie wyłącznie do konsumentów. • Bank był uprawniony do przetwarzania danych osobowych przedsiębiorcy po wygaśnięciu zobowiązania bez jego zgody, na podstawie art. 105 ust. 4 Prawa bankowego w zw. z art. 6 ust. 1 lit. f RODO. • WSA naruszył zasadę zaufania do władzy publicznej (art. 8 k.p.a.) poprzez odstąpienie od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw.
Godne uwagi sformułowania
Literalne brzmienie art. 105a ust. 3 Prawa bankowego nie pozostawia wątpliwości co do tego, że hipoteza (zakres podmiotowy) statuowanej nim normy obejmuje wszystkie osoby fizyczne. • Od wyników wykładni językowej można odstąpić w sytuacjach w założeniu wyjątkowych – ilekroć w świetle powszechnie akceptowanych wartości jawią się one jako rażąco niesłuszne lub niesprawiedliwe, sprzeczne z wartościami konstytucyjnymi względnie wskazują na oczywisty błąd legislacyjny. • Warto przy tym podkreślić, że chodzi o regulację, która ma zastosowanie w obliczu kolizji wartości – ochrony dóbr osobistych i danych osobowych z jednej strony i możliwości oceny zdolności kredytowej i analizy ryzyka kredytowego z drugiej strony.
Skład orzekający
Zbigniew Ślusarczyk
przewodniczący
Ewa Kwiecińska
członek
Tadeusz Kiełkowski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie, że przepisy Prawa bankowego dotyczące przetwarzania danych osobowych po wygaśnięciu zobowiązania dotyczą również przedsiębiorców, oraz że banki muszą spełnić wymogi informacyjne."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów Prawa bankowego w brzmieniu obowiązującym w czasie zdarzeń.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu ochrony danych osobowych w kontekście bankowym i kredytowym, z kluczowym rozstrzygnięciem dotyczącym przedsiębiorców, co ma szerokie znaczenie praktyczne.
“Czy Twoje dane osobowe jako przedsiębiorcy są tak samo chronione jak dane konsumenta? NSA wyjaśnia!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.