III OSK 7317/21

III OSK 7317/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-05-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-11-24
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jerzy Stelmasiak /przewodniczący/
Małgorzata Masternak - Kubiak /sprawozdawca/
Małgorzata Pocztarek
Symbol z opisem
6340 Potwierdzenie represji
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II SA/Op 224/21 - Wyrok WSA w Opolu z 2021-08-19
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 319
art. 5 ust. 1, art. 2 ust. 1, art. 3
Ustawa z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych - t..j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jerzy Stelmasiak Sędziowie: sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak (spr.) sędzia NSA Małgorzata Pocztarek po rozpoznaniu w dniu 9 maja 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 19 sierpnia 2021 r. sygn. akt II SA/Op 224/21 w sprawie ze skargi J. M. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 18 lutego 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wyrokiem z dnia 19 sierpnia 2021 r., sygn. akt II SA/Op 224/21, oddalił skargę J. M. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 18 lutego 2021 r., nr [...], w przedmiocie odmowy potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych.
Jak wskazał Sąd pierwszej instancji wnioskiem z dnia 21 kwietnia 2018 r. J. M. (dalej: "skarżąca") zwróciła się do Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych o potwierdzenie, że jej zmarły ojciec – A. K. był działaczem opozycji antykomunistycznej lub osobą represjonowaną z powodów politycznych w świetle przepisów ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r. poz. 319, ze zm.) – dalej: "ustawa o działaczach opozycji". We wniosku wskazała, że jej ojciec od dnia 9 stycznia 1958 r. do dnia 2 marca 1959 r. pełnił zastępczą służbę wojskową w Jednostce Wojskowej Nr [...], z kolei od dnia 17 lutego 1958 r. do dnia 2 marca 1959 r. przymusowo był zatrudniony w kopalni węgla. Z tytułu przymusowej służby nigdy nie otrzymał odszkodowania, czy zadośćuczynienia za poniesione krzywdy. Do wniosku dołączyła kserokopię zaświadczenia Wojskowego Komendanta Uzupełnień w N. o przebiegu służby wojskowej ojca.
Do pisma z dnia 9 lipca 2020 r., stanowiącego uzupełnienie wniosku, skarżąca dołączyła m.in. decyzję Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z dnia 17 czerwca 2020 r., Nr [...], stwierdzającą, że A. K. nie był pracownikiem, funkcjonariuszem lub żołnierzem organów bezpieczeństwa państwa i w archiwum IPN nie zachowały się dokumenty wytworzone przez niego lub przy jego udziale, w ramach czynności wykonywanych przez niego w charakterze tajnego informatora lub pomocnika przy operacyjnym zdobywaniu informacji przez organy bezpieczeństwa państwa.
Specjalista Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych zwrócił się do Archiwum IPN o przekazanie informacji o treści zgromadzonych przez Instytut dokumentów dotyczących działalności lub doznanych represjach przez A. K. oraz o przekazanie uwierzytelnionych kopii tych dokumentów.
W wyniku szczegółowej kwerendy dotyczącej A. K., przeprowadzonej w zasobach archiwalnych IPN, nie odnaleziono dokumentów spełniających wymogi z art. 2 ustawy.
W tak ustalonym stanie faktycznym, decyzją z dnia 28 października 2020 r., Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, na podstawie art. 5 ust. 1 w związku z art. 2 ust. 1 oraz art. 3 ustawy o działaczach opozycji, odmówił potwierdzenia, że zmarły A. K. był działaczem opozycji antykomunistycznej lub osobą represjonowaną z powodów politycznych.
Z rozstrzygnięciem tym nie zgodziła się J. M. i - składając wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy - zwróciła się o uchylenie powyższej decyzji.
Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wskazaną na wstępie decyzją z dnia 18 lutego 2021 r., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W ocenie organu odwoławczego, brak jest dowodów, aby skierowanie A. K. do pełnienia zastępczej służby wojskowej spowodowane było działalnością na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce.
Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem, J. M. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, domagając się zmiany zaskarżonej decyzji ewentualnie jej uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, a także zabezpieczenia przez Sąd dowodu w postaci dokumentacji IPN.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalanie skargi, podtrzymując argumentację zwartą w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Wskazanym na wstępie wyrokiem Sąd pierwszej instancji uznał wniesioną skargę za pozbawioną usprawiedliwionych podstaw. Jak wskazał w uzasadnieniu skarżąca uzyskała decyzję Prezesa IPN, w której organ ten stwierdził, że jej ojciec – A. K. nie był pracownikiem, funkcjonariuszem lub żołnierzem organów bezpieczeństwa państwa i w archiwum Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu nie zachowały się dokumenty wytworzone przez niego lub przy jego udziale, w ramach czynności wykonywanych przez niego w charakterze tajnego informatora lub pomocnika przy operacyjnym zdobywaniu informacji przez organy bezpieczeństwa państwa. Ponadto, organ skorzystał z trybu określonego w art. 5 ust. 5 ustawy o działaczach opozycji, tj. zwrócił się do Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu o przekazanie informacji o treści zgromadzonych przez Instytut dokumentów dotyczących warunków, o których mowa w art. 2 i art. 3, oraz o przekazanie uwierzytelnionych kopii tych dokumentów. W wyniku kwerendy przeprowadzonej w zasobie archiwalnym zgromadzonym przez IPN, nie odnaleziono dokumentów mogących poświadczyć działalność opozycyjną A. K., w rozumieniu art. 2 ust. 1 ustawy o działaczach opozycji. Tym samym Sąd meriti wskazał, że wobec ojca skarżącej nie zachodzą przesłanki negatywne, co do przyznania wnioskowanego statusu.
Jednocześnie odnosząc się do złożonego do akt sprawy zaświadczenia z dnia 11 lutego 2020 r., nr [...] r., w którym wskazano, że ojciec skarżącej w okresie od dnia 9 stycznia 1958 r. do dnia 2 marca 1959 r. pełnił zasadniczą służbę wojskową w Jednostce Wojskowej Nr [...], i w tym okresie od 17 lutego 1958 r. do 2 marca 1959 r. był przymusowo zatrudniony w kopalni węgla, Sąd Wojewódzki podzielił stanowisko organu, że postępowanie przeprowadzone w sprawie nie doprowadziło do wykazania, że do odbycia tej służby ojciec skarżącej został powołany za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce. O ile bowiem sam fakt przymusowej pracy w kopalni rzeczywiście stanowił szczególny rodzaj represji z przyczyn politycznych, co wynika zresztą z preambuły ustawy z dnia 2 września 1994 r. o świadczeniu pieniężnym i uprawnieniach przysługujących żołnierzom zastępczej służby wojskowej przymusowo zatrudnianym w kopalniach węgla, kamieniołomach, zakładach rud uranu i batalionach budowlanych (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r. poz. 1373, ze zm.) – dalej: "ustawa o świadczeniu pieniężnym i uprawnieniach przysługujących żołnierzom zastępczej służby wojskowej przymusowo zatrudnianym w kopalniach", to jednak skarżąca nie powołała żadnych konkretnych okoliczności świadczących o spełnieniu przesłanki z art. 3 pkt 2 ustawy o działaczach opozycji.
Jak wskazał Sąd pierwszej instancji represje, jakich doznał ojciec skarżącej, w związku z przymusowym zatrudnieniem w kopalni węgla w ramach zasadniczej służby wojskowej nie zostały wymienione ustawie o działaczach opozycji i nie stanowią podstawy do przyznania statusu osoby represjonowanej. Kwestia dotycząca przyznania świadczeń z tytułu przymusowego zatrudniania żołnierzy zastępczej służby wojskowej w kopalniach węgla w latach 1949-1959 regulowana jest przepisami ustawy o świadczeniu pieniężnym i uprawnieniach przysługujących żołnierzom zastępczej służby wojskowej przymusowo zatrudnionym w kopalniach, nierealizowanej przez Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, ale przez właściwy miejscowo zakład emerytalno-rentowy (ZUS, KRUS). Zgodnie z art. 1 tej ustawy, przymusowe zatrudnianie żołnierzy zastępczej służby wojskowej w kopalniach węgla, kamieniołomach i zakładach wydobywania rud uranu stanowiło szczególny rodzaj represji z przyczyn politycznych. Okoliczność ta nie przesądza jednak o spełnieniu warunku określonego w art. 3 pkt 2 ustawy, gdyż odbywana przez ojca skarżącej służba wojskowa nie miała charakteru zasadniczej służby wojskowej, ani też nie była czynną służbą wojskową w ramach ćwiczeń wojskowych, a tylko taki jej rodzaj uzasadniałby przyznanie skarżącemu - będącego żołnierzem zastępczej służby wojskowej - wnioskowanego statusu.
Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, ze zm.) – dalej: "P.p.s.a.", skargę oddalił.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła J. M. Zaskarżając rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji w całości, zarzuciła naruszenie:
1) prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, to jest art. 3 w związku z art. 4 ust. 1 i 2 ustawy o działaczach opozycji w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a przez błędne uznanie, że zmarły A. K. nic posiadał statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych, co skutkowało nieuchyleniem zaskarżonej decyzji, mimo że w stanie faktycznym i prawnym sprawy zmarły A. K. posiadał status działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych,
2) przepisów postępowania, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 7 K.p.a., art. 10 § 1 K.p.a., art. 77 § 1 K.p.a., art. 80 K.p.a. przez uznanie, że zaskarżona decyzja nie została wydana w oderwaniu od całokształtu okoliczności sprawy i wbrew zasadzie czynnego udziału strony, co skutkowało nieuchyleniem zaskarżonej decyzji, mimo iż postępowanie dowodowe w sprawne nie zostało przeprowadzone w pełnym zakresie, w szczególności nie zmierzało do ustalenia całokształtu okoliczności sprawy, a udział skarżącej w postępowaniu administracyjnym okazał się jałowy i został pominięty.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Opolu; zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania; zasądzenie, na rzecz pełnomocnika ustanowionego z urzędu kosztów zastępstwa w niniejszym postępowaniu za obie instancje - przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu. Nadto na podstawie art. 176 § 2 P.p.s.a. pełnomocnik skarżącej kasacyjnie zrzekł się w jej imieniu przeprowadzenia rozprawy w niniejszej sprawie.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazane powyżej zarzuty szerzej umotywowano.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Stosownie do treści art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę wystąpienie przesłanek nieważności postępowania. W tej sprawie Sąd nie stwierdza wystąpienia jakiejkolwiek przesłanki nieważności postępowania.
Związanie granicami skargi oznacza związanie podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej oraz jej wnioskami. Naczelny Sąd Administracyjny bada przy tym wszystkie podniesione przez stronę skarżącą kasacyjnie zarzuty naruszenia prawa (por. uchwała pełnego składu sędziów NSA z dnia 26 października 2009 r. sygn. akt I OPS 10/09, ONSAiWSA 2010 z. 1 poz. 1).
Zgodnie z art. 176 P.p.s.a. strona skarżąca kasacyjnie ma obowiązek przytoczyć podstawy skargi kasacyjnej wnoszonej od wyroku Sądu pierwszej instancji i szczegółowo je uzasadnić wskazując, które przepisy ustawy zostały naruszone, na czym to naruszenie polegało i jaki miało wpływ na wynik sprawy. Rola Naczelnego Sądu Administracyjnego w postępowaniu kasacyjnym ogranicza się do skontrolowania i zweryfikowania zarzutów wnoszącego skargę kasacyjną.
Na podstawie art. 182 § 2 P.p.s.a. sprawa podlega rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, ponieważ strona skarżąca kasacyjnie po wniesieniu skargi kasacyjnej zrzekła się rozprawy, natomiast strona przeciwna po doręczeniu jej odpisu skargi kasacyjnej nie zażądała przeprowadzenia rozprawy.
Przechodząc w pierwszej kolejności do rozpoznania podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów natury procesowej, wskazać należy, że w przypadku oddalenia skargi można zarzucić Sądowi pierwszej instancji naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. tylko wówczas, gdy Sąd ten stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mimo to nie spełni dyspozycji tej normy prawnej i nie uchyli zaskarżonego postanowienia. Natomiast, jeśli z zaskarżonego wyroku wynika, że Sąd nie dopatrzył się naruszenia takich przepisów, to Naczelny Sąd Administracyjny nie może zarzucić oddalającemu skargę Sądowi pierwszej instancji naruszenia omawianych unormowań, gdyż rozstrzygnięcie jest zgodne z dyspozycją, stosowanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, normy prawnej.
W rozpoznanej sprawie Sąd Wojewódzki nie stosował art. 145 § 1 pkt 1 lit. c. P.p.s.a. Podstawą prawną zaskarżonego wyroku był przepis art. 151 P.p.s.a., zgodnie z którym w razie nieuwzględniania skargi sąd skargę oddala. Okoliczność oddalenia skargi nie mogła, więc stanowić bezpośrednio argumentu mającego świadczyć o naruszeniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. Przy tym podobnie, jak przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., również przepis art. 151 tej ustawy stanowi jedynie wynik kontroli przez sąd zaskarżonego aktu. Warunkiem ich zastosowania jest spełnienie hipotezy w postaci odpowiednio stwierdzenia, czy niestwierdzenia przez sąd naruszeń prawa przez organ administracji publicznej. Naruszenie tych przepisów - powoływanych odrębnie, jak i wspólnie - jest zawsze następstwem złamania innych przepisów.
W świetle okoliczności wynikających z wniosku skarżącej, składanych przez nią oświadczeń i przedłożonych dokumentów, jak również przedstawionego w sprawie stanowiska Archiwum IPN, Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych zasadnie uznał, że nie pozwalają one na pozytywne rozpatrzenie zgłoszonego przez stronę żądania. Powyższe stwierdzenie organu poprzedzone zostało rzetelnym i wyczerpującym postępowaniem administracyjnym, zmierzającym do zweryfikowania istnienia przesłanek koniecznych do potwierdzenia wnioskowanego przez stronę statusu działacza politycznego lub osoby represjonowanej z powodów politycznych, zarówno w oparciu o materiały przedstawione przez wnioskodawczynię, jak i podjęte w ramach swoich kompetencji czynności zmierzające do wyjaśnienia istotnych w sprawie okoliczności i zebrania niezbędnego materiału dowodowego (art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a.). Procedujący w sprawie organ administracji działał w granicach i na podstawie obowiązującego prawa (art. 6 K.p.a.), kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania (art. 8 § 1 K.p.a.), a strona miała zapewniony czynny udział w każdym stadium prowadzonego postępowania (art. 10 § 1 K.p.a.). Także uzasadnienie wydanego w sprawie rozstrzygnięcia odpowiada wymogom z art. 107 § 3 K.p.a.
Przechodząc do rozpoznania wskazanych w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego, wyjaśnić należy w pierwszej kolejności, że nie każda działalność opozycyjna, jak również nie każda represja z powodów politycznych ze strony władz komunistycznych jest przez prawodawcę uznawana jako podlegająca ustawie, a tym samym uprawniająca do ubiegania się o świadczenia pieniężne czy pomoc pieniężną. Ustawa o działaczach opozycji dla potrzeb realizacji przewidzianych w niej uprawnień, każe wyróżniać dwie kategorie podmiotów. Pierwszą kategorią są działacze opozycji antykomunistycznej, czyli osoby, które w okresie od dnia 1 stycznia 1956 r. do dnia 4 czerwca 1989 r., łącznie przez co najmniej 12 miesięcy prowadziły, w ramach struktur zorganizowanych lub we współpracy z nimi, zagrożoną odpowiedzialnością karną, działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce (art. 2 ust. 1 ustawy o działaczach opozycji). Do wskazanego w art. 2 ust. 1 okresu 12 miesięcy, z mocy wyraźnej decyzji ustawodawcy, nie wlicza się okresów działalności w ramach niezależnego ruchu związkowego lub niezależnego ruchu studenckiego, prowadzonej w okresie od dnia 31 sierpnia 1980 r. do dnia 12 grudnia 1981 r. Natomiast drugą kategorię uprawnionych stanowią: "osoby represjonowane z powodów politycznych". Definicję takiej osoby zawarto w art. 3 ustawy o działaczach opozycji. Powołany przepis wskazuje na kilka rodzajów okoliczności uznawanej przez ustawodawcę za represjonowanie z powodów politycznych, co powoduje, że zaistnienie choćby jednej z nich uzasadnia nadanie przez organ żądanego przez wnioskodawcę statusu.
W niniejszej sprawie organ stwierdził, że ojciec skarżącej nie był pracownikiem, funkcjonariuszem lub żołnierzem organów bezpieczeństwa państwa i w archiwum Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu nie zachowały się dokumenty wytworzone przez niego lub przy jego udziale, w ramach czynności wykonywanych przez niego w charakterze tajnego informatora lub pomocnika przy operacyjnym zdobywaniu informacji przez organy bezpieczeństwa państwa. Tym samym należy wskazać, że wobec ojca skarżącej nie zachodzą przesłanki negatywne, co do przyznania wnioskowanego statusu.
Jednakże za osobę represjonowaną może być uznana jedynie taka osoba, która spotkała się z dolegliwościami wymienionymi w art. 3 ustawy o działaczach opozycji. Jak wynika z akt sprawy swoje żądanie skarżąca wywodzi z art. 3 pkt 2 tej ustawy. W sprawie bezspornym jest, że ojciec skarżącej w okresie od 9 stycznia 1958 r. do 2 marca 1959 r. pełnił zastępczą służbę wojskową w Jednostce Wojskowej Nr [...], to jednak rację ma Sąd pierwszej instancji, że postępowanie przeprowadzone w sprawie nie doprowadziło do wykazania, że do odbycia tej służby ojciec skarżącej został powołany za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce. O ile bowiem sam fakt przymusowej pracy w kopalni ojca skarżącej rzeczywiście stanowił szczególny rodzaj represji z przyczyn politycznych, co wynika wprost z preambuły ustawy o świadczeniu pieniężnym i uprawnieniach przysługujących żołnierzom zastępczej służby wojskowej przymusowo zatrudnianym w kopalniach o spełnieniu przesłanki z art. 3 pkt 2 ustawy o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych.
Należy zatem uznać, że organ, a w ślad za nim Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenili, na podstawie całokształtu materiału dowodowego, że okoliczności uzasadniające potwierdzenie ojcu skarżącej statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych, nie zostały w tym przypadku udowodnione. Organ opierał się przy tym zarówno na dowodach dostarczonych przez skarżącą, jak również pozyskanych we własnym zakresie i wyprowadził z nich wnioski, które w sposób racjonalny uzasadnił w wydanej decyzji. Podkreślić w tym miejscu należy, że powszechne rozumienie represji politycznych jest znacznie szersze niż przyjmowane przez ustawodawcę w art. 3 ustawy o działaczach opozycji, który to przepis wymienia enumeratywnie okoliczności, jakie muszą zachodzić wobec osoby, aby przyznać jej status represjonowanego. Poczucie osobistej krzywdy, doznanej traumy, cierpienia, utrudnień życiowych w tamtym czasie nie zostały uznane przez ustawodawcę za przesłankę umożliwiającą uzyskanie przedmiotowego statusu.
W konsekwencji prawidłową jest konstatacja organu, a następnie Sądu Wojewódzkiego, że represje jakich doznał ojciec skarżącej w związku z przymusowym zatrudnieniem w kopalni węgla w ramach zasadniczej służby wojskowej nie zostały wymienione w ustawie o działaczach opozycji i nie stanowią podstawy do przyznania statusu osoby represjonowanej. Należy w tym miejscu również wskazać, że kwestia dotycząca przyznania świadczeń z tytułu przymusowego zatrudniania żołnierzy zastępczej służby wojskowej w kopalniach węgla w latach 1949-1959 regulowana jest przepisami ustawy o świadczeniu pieniężnym i uprawnieniach przysługujących żołnierzom zastępczej służby wojskowej przymusowo zatrudnionym w kopalniach węgla, nierealizowanej przez Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, ale przez właściwy miejscowo zakład emerytalno-rentowy (ZUS, KRUS).
Z tych względów, na podstawie art. 184 w związku z art. 182 § 2 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.
Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł w wyroku o przyznaniu pełnomocnikowi strony skarżącej kasacyjnie wynagrodzenia na zasadzie prawa pomocy, bowiem wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa (art. 250 P.p.s.a.), przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258-261 P.p.s.a.