III OSK 73/23

III OSK 73/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-10-02
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-01-12
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Maciej Kobak /sprawozdawca/
Tamara Dziełakowska /przewodniczący/
Zbigniew Ślusarczyk
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
658
Hasła tematyczne
Policja
Sygn. powiązane
II SAB/Wa 607/21 - Wyrok WSA w Warszawie z 2022-06-21
III OSK 73/22 - Wyrok NSA z 2025-05-20
II SA/Łd 320/21 - Wyrok WSA w Łodzi z 2021-09-16
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 1882
art.33 ust.3
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Tamara Dziełakowska sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk sędzia del. WSA Maciej Kobak (spr.) Protokolant asystent sędziego Anna Krupa po rozpoznaniu w dniu 2 października 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej R. T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 czerwca 2022 r. sygn. akt II SAB/Wa 607/21 w sprawie ze skargi R. T. na bezczynność Komendanta Centralnego Biura Śledczego Policji w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 24 sierpnia 2020 r. w sprawie rozliczenia nadgodzin I. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie; II. zasądza od Komendanta Centralnego Biura Śledczego Policji na rzecz R. T. kwotę 1060,10 (tysiąc sześćdziesiąt złotych i dziesięć groszy) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 21 czerwca 2022 r. sygn. akt II SAB/Wa 607/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę R. T. (dalej: "skarżący") na bezczynność Komendanta Centralnego Biura Śledczego Policji (dalej: "organ") w przedmiocie rozpoznania wniosku (raportu) z dnia 24 sierpnia 2020 r. w sprawie rozliczenia nadgodzin.
Powyższy wyrok został wydany w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.
Raportem z 24 sierpnia 2020 r. skarżący wystąpił do organu o rozliczenie czasu służby za okres ostatnich 3 lat, ponieważ nie wszystkie wykonywane przez niego czynności służbowe lub bezpośrednio związane ze służbą, były uwzględniane jako ponadnormatywny czas pełnienia służby. Skarżący podniósł, że z raportu Naczelnika
z 19 czerwca 2019 r. (dotyczącego nadgodzin skarżącego wypracowanych 18 czerwca 2019 r.), wynika, że istnieje możliwość ewidencjonowania, a tym samym rozliczenia godzin służby co do minuty.
W ocenie skarżącego, prawdopodobnie dochodzi do ukrycia rzeczywistego czasu jego służby. Według niego, co najmniej 27 godzin nie zostało zaewidencjonowanych (w tym wynikające ze zwrócenia rekompensaty za okres od 1 lipca 2019 r. do 31 grudnia 2019 r.), co ma bezpośrednie przełożenie na kwestię finansową (ich zwrot w tym samym wymiarze lub rekompensata pieniężna w wysokości co najmniej 1.060 zł brutto). W podsumowaniu skarżący zarzucił organowi naruszenie art. 33 i art. 132 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r.
o Policji (Dz. U. z 2021 r., poz. 1882 r. ze zm.; dalej: "u.P.").
Raport wpłynął do organu 7 września 2020 r. W odpowiedzi, organ pismem
z 30 września 2020 r. poinformował, że zgodnie z § 5 jego decyzji nr 26 z 9 października 2014 r. w sprawie rozkładu czasu służby policjantów pełniących służbę w Centralnym Biurze Śledczym Policji oraz upoważnienia kierowników komórek organizacyjnych do ustalania indywidualnego rozkładu czasu służby, a także wyznaczania do pełnienia dyżuru domowego, ewidencja czasu służby policjantów Centralnego Biura Śledczego Policji prowadzona jest przy pomocy kierowników komórek organizacyjnych w stosunku do podległych policjantów, w przypadku skarżącego - przez Naczelnika.
Organ stwierdził, iż zasadnie Naczelnik odmówił skarżącemu wydania wydruków elektronicznej ewidencji wejścia/wyjścia do budynku, w którym pełni służbę, gdyż - podobnie jak ewidencja pobranych kluczy - nie stanowią one dokumentu potwierdzającego przedłużony czas służby. Nadgodziny to czas pracy/służby ponad obowiązujące normy czasu pracy, wykonywany na polecenie przełożonego.
W kwestii rozliczenia podroży służbowych Komendant CBŚP powołał się na dominujący w doktrynie i orzecznictwie pogląd, zgodnie z którym podroż służbowa z reguły nie jest czasem pracy, jeżeli w tej sprawie pracownik nie wykonuje pracy; czas podroży służbowej, przypadającej w godzinach pracy danego pracownika, traktuje się jako czas pracy z prawem do wynagrodzenia, natomiast czas podroży odbywanej poza normalnymi godzinami pracy nie jest traktowany jako czas pracy i nie
przysługuje za ten czas wynagrodzenie, o ile pracownik nie wykonuje jednocześnie pracy. Czasu podroży służbowej nie zalicza się do czasu pracy również w przypadku
podroży odbywanej w dniu wolnym od pracy, z wyjątkiem przypadków, gdy podczas przejazdu pracownik wykonuje pracę.
Przy rozliczaniu czasu służby (podobnie jak czasu pracy) obowiązuje zasada, iż dojazd do miejsca wykonywania zadania wynikającego z podroży służbowej oraz powrotu nie jest wliczany do czasu służby.
Przeprowadzona na polecenie Naczelnika analiza w zakresie nadpracowanych nadgodzin (m.in. wynikających z delegacji służbowych) nie potwierdziła innych wypracowanych nadgodzin skarżącego, które nie zostały zawarte w ewidencji czasu służby.
Organ przypomniał, iż od 1 kwietnia 2016 r. obowiązuje polecenie służbowe Naczelnika z 31 marca 2016 r. nr 17/2016 dotyczące dokumentowania informacji o przedłużonym czasie pracy w karcie przedłużonego czasu pracy na podstawie przedkładanych raportów policjantów zatwierdzonych przez przełożonych w terminie do dwóch tygodni - od momentu wypracowania. Z powyższym zarządzeniem skarżący zapoznał się 6 kwietnia 2016 r., co potwierdza jego podpis złożony na karcie zapoznania. Ponadto zgodność ewidencji czasu służby skarżącego potwierdzili kolejno w notatkach służbowych: Zastępca Naczelnika (24 czerwca 2020 r.) oraz Naczelnik Wydziału Wywiadu Kryminalnego Zarządu w Krakowie Centralnego Biura Śledczego Policji (29 czerwca 2020 r.).
Organ zwrócił też uwagę, że skarżący, zapoznając się z zaświadczeniami potwierdzającymi wypracowane nadgodziny, nie wnosił do nich uwag.
Organ zaznaczył, że z wnioskiem o udzielenie czasu wolnego za wypracowane nadgodziny skarżący może wystąpić w kolejnym okresie rozliczeniowym. Jednocześnie organ nadmienił, iż 12 września 2020 r. weszło w życie rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 11 września 2020 r. w sprawie czasu służby policjantów (Dz. U. 2020 r., poz. 1574). W myśl § 8 tego aktu, czasu wolnego od służby w zamian za czas służby przekraczający normę, o której mowa w art. 33 ust. 2 u.P., w tym za służbę pełnioną w dniu wolnym od służby, udziela się w tym samym wymiarze w dniach, godzinach lub minutach. Wzmiankowana przez skarżącego możliwość "rozliczania godzin służby co do minuty" została uregulowana w ww. przepisie.
Raportem z 20 grudnia 2020 r. skarżący zwrócił się do Komendanta Głównego Policji (za pośrednictwem Komendanta CBŚP) o zrealizowanie jego wcześniejszych raportów i rozliczenia czasu jego służby za okres ostatnich 3 lat.
Natomiast pismem z 27 lipca 2021 r. (sprecyzowanym pismem z 7 stycznia 2022 r.), skarżący, reprezentowany przez małżonkę E. T., wywiódł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie obszerną skargę m.in. na bezczynność Komendanta CBŚP w przedmiocie rozpoznania jego wniosku (raportu) z 24 sierpnia 2020 r. w sprawie rozliczenia nadgodzin. W skardze tej skarżący opisał szereg okoliczności związanych z jego służbą na stanowisku eksperta w Wydziale do
Zwalczania Zorganizowanej Przestępczości, w tym te odnoszące się do rozliczania nadgodzin.
W odpowiedzi na skargę Komendant CBŚP wniósł o jej oddalenie, akcentując, że pismem z 30 września 2020 r. udzielił szczegółowego wyjaśnienia na raport skarżącego z 24 sierpnia 2020 r., który wpłynął do niego 7 września 2020 r.
Opisanym na wstępie wyrokiem WSA oddalił skargę. W ocenie Sądu I instancji, nie można skutecznie zarzucić organowi bezczynności bądź przewlekłości postępowania, gdyż po otrzymaniu w dniu 7 września 2020 r. raportu skarżącego, opatrzonego datą 24 sierpnia 2020 r., organ w ciągu 23 dni udzielił skarżącemu wyczerpującej odpowiedzi w zakresie rozliczenia nadgodzin. Jej sporządzenie wymagało zapoznania się z obszernym materiałem dowodowym, w tym bardzo licznymi pismami skarżącego, które składał od 2018 r. i w których poruszał wiele rożnych kwestii, zarzucając przełożonym przekroczenie uprawnień oraz nieprzestrzeganie zasad etyki zawodowej, a także popełnianie deliktów, takich jak (m.in.) mobbing i dyskryminacja. Sprawy zakwalifikowane przez skarżącego jako przestępstwa zostały przekazane, według właściwości, do Biura Spraw Wewnętrznych Policji w celu oceny karnoprawnej oraz dalszego procedowania. Inne wystąpienia skarżącego przekazano, zgodnie z jego intencją, Pełnomocnikowi Komendanta Głównego Policji ds. Ochrony Praw Człowieka oraz Pełnomocnikowi Komendanta CBŚP ds. Ochrony Praw Człowieka.
WSA wyjaśnił, że jeżeli skarżący nie zgadza się wyjaśnieniami organu, powinien
wystąpić do niego z jasno i zwięźle sformułowanym wnioskiem za ile konkretnie nadgodzin żąda rekompensaty oraz kiedy i w jakich okolicznościach zostały one wypracowane. Dopiero taki klarowny wniosek - w przypadku jego nieuwzględnienia - powinien implikować wydaniem decyzji administracyjnej.
Skarżący zakwestionował powyższy wyrok skargą kasacyjną, zaskarżając go
w całości i zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, tj.:
1. art. 33 u.p. i art. 35 § 1, art. 104 § 1, art. 107 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U z 2022 r. poz. 2000, dalej "K.p.a.") poprzez ich błędną wykładnię i przyjęcie, że organ nie podzielając stanowiska skarżącego w zakresie rozliczenia czasu służby, kierując do niego pismo zamiast wydać stosowną decyzję nie pozostaje
w stanie bezczynności (albowiem odpowiedział skarżącemu w terminie 23 dni), pomimo, że reakcją organu na złożony przez skarżącego raport powinno być uwzględnienie jego żądań lub w sytuacji nie podzielenia jego stanowiska wydanie decyzji odmownej, w której zostałyby wskazane przyczyny i podstawy tegoż rozstrzygnięcia, a tym samym Sąd przyjmując, że organ działał prawidłowo, dopuścił się błędnej wykładni rzeczonych przepisów prawa;
2. § 9 ust. 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 października 2001 r. w sprawie rozkładu czasu służby policjantów (Dz.U. z 2001 r. poz. 131 nr. 1471 z poźn. zm., dalej: "rozporządzenie MSWiA z 18.10.2001 r.") i art. i art. 35 § 1 i art. 104 § 1 k.p.a. poprzez ich błędną wykładnię i przyjęcie, iż organ nie dopuścił się bezczynności nie wydając skarżącemu wnioskowanej przez niego ewidencji pomimo, iż skarżący wniósł o jej udostępnienie w sierpniu 2020 r. i do dnia wniesienia skargi nadal jej nie uzyskał, a uprawnienie do jej udostępnienia wynika wprost z powyżej przytoczonego rozporządzenia, a tym samym Sąd przyjmując, że organ działał prawidłowo, dopuścił się błędnej wykładni rzeczonych przepisów prawa;
3. art. 134i i 135 ust 2 u.P. w zw. z art. 35 K.p.a. poprzez ich błędną wykładnię i przyjęcie, że organ nie dopuścił się bezczynności w sytuacji, w której organ nie podjął żadnych czynności w sprawie pomimo posiadania wiedzy o mogących mieć miejsce poważnych naruszeniach i uchybieniach przepisów prawa przez podległych funkcjonariuszy, co obligowało go do podjęcia stosownych działań, względnie w razie gdyby postępowania wyjaśniające nie potwierdziły popełnienia czynów stanowiących przewinienia dyscyplinarne, do wydania postanowień o odmowie ich wszczęcia i zgodnie z treścią art. 135 ust. 2 u.p. do doręczenia ich pokrzywdzonemu tj. skarżącemu, a tym samym Sąd przyjmując, że organ działał prawidłowo, dopuścił się błędnej wykładni rzeczonych przepisów prawa.
4. art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, dalej: "p.p.s.a.") mające istotny wpływ na wynik sprawy polegające na nierozpoznaniu przez Sąd meriti istoty sprawy i nieprawidłowe sporządzenie uzasadnienia sprowadzające się jedynie do odniesienia poprawności rozliczeń czasu służby skarżącego oraz zasadności twierdzeń podnoszonych przez organ, podczas gdy przedmiotem skargi była bezczynność organu i przewlekłość prowadzenia postępowania w zakresie udostępnienia ewidencji czasu pracy oraz w odniesieniu do wskazanych przez skarżącego uchybień, jakich mieli dopuszczać się funkcjonariusze policji a także braku wydania stosownego rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku o rozliczenie czasu służby;
5. art. 3 § 1 i art. 149 p.p.s.a. w zw. z art. 33, 134i, 135 ust. 2 u.p. i § 9 ust. 6 Rozporządzenia MSWiA z 18.10.2001 r. mające istotny wpływ na wynik sprawy a polegające na tym, że Sąd pierwszej instancji w wyniku niewłaściwej kontroli działalności organu nie stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności oraz przewlekłego prowadzenia postępowania, nie zobowiązał organu do podjęcia czynności, nie wymierzył organowi grzywny a nadto nie stwierdził, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, w sytuacji gdy, żądanie skarżącego do wydania mu ewidencji czasu pracy w dalszym ciągu nie zostało zrealizowane. Organ nie wydał stosownego rozstrzygnięcia w sprawie rozliczenia czasu służby skarżącego a nadto nie podjął stosownych czynności w zakresie zasygnalizowanych przez skarżącego naruszeń, jakich mieli dopuszczać się funkcjonariusze policji;
6. art. 151 p.p.s.a w zw. z art. 6, art. 7, art. 8, art. 35 § 1 i art. 104 § 1 k.p.a.
art. 33, 134i, 135 ust. 2 u.P. i § 9 ust. 6 Rozporządzenia MSWiA z 18.10.2001 r. mające istotny wpływ na wynik sprawy poprzez oddalenie skargi w konsekwencji wadliwego przeprowadzenia przez Sąd kontroli stosowania oraz wykładni przepisów prawa przez organ a nadto poprzez niewyjaśnienie przez Sąd wszystkich istotnych okoliczności sprawy oraz podzielenia stanowiska organu a w konsekwencji akceptacji naruszenia przepisów jakich dopuścił się organ co w konsekwencji doprowadziło do nieuwzględnienia skargi, pomimo obowiązku odmiennego rozstrzygnięcia.
Na podstawie powyższych zarzutów wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie uchylenie zaskarżonego orzeczenia i rozpoznanie skargi; zobowiązanie organu do wydania wszelkiej ewidencji umożliwiającej stwierdzenie rzeczywistego czasu służby skarżącego w terminie czternastu dni od daty doręczenia organowi wyroku; stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; wymierzanie organowi grzywny w jej maksymalnej wysokości i przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.; poinformowanie w formie postanowienia organów zwierzchnich tj. Komendanta Głównego Policji o dostrzeżonych istotnych naruszeniach prawa oraz okolicznościach mających wpływ na ich powstanie; zasądzenie na rzecz skarżącego od organu kosztów postępowania według norm prawem przepisanych, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego wraz z opłatą skarbową, a także kosztów stawiennictwa skarżącego w Sądzie, zgodnie z załączonym do niniejszego wniosku zestawieniem. Skarżący kasacyjnie wniósł o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną wniesiono o jej oddalenie w całości oraz zasądzenie od strony skarżącej kosztów zastępstwa procesowego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183
§ 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. Wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do zbadania zarzutów kasacyjnych.
Skarga kasacyjna jest zasadna, choć nie wszystkie zarzuty podlegały uwzględnieniu.
I. Pozytywnej weryfikacji podlegał zarzut błędnej wykładni art. 33 ust. 3 u.P. (w związku z art. 35 § 1, art. 104 § 1, art. 107 § 1 K.p.a.) W jego ramach skarżący kasacyjnie wytknął, iż Sąd pierwszej instancji wadliwie przyjął, że odmowa uwzględnienia wniosku (raportu) z 24 sierpnia 2020 r. o rozliczenie czasu służby za okres ostatnich trzech lat mogła nastąpić zwykłym pismem, bez wydania decyzji administracyjnej.
Zgodnie z treścią art. 33 ust. 3 u.P. w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania kwestionowanej skargą decyzji (Dz. U. 2020r. poz. 360 ze zm.) "[w] zamian za czas służby przekraczający normę (...) policjantowi przysługuje w okresie rozliczeniowym czas wolny od służby w tym samym wymiarze albo po zakończeniu okresu rozliczeniowego rekompensata pieniężna, o ile w terminie 10 dni od zakończenia okresu rozliczeniowego nie wystąpi z wnioskiem o udzielenie czasu wolnego od służby w tym samym wymiarze.
W judykaturze prezentowane jest jednolite stanowisko, że uprawnienie organu polegające na przyznawaniu policjantowi rekompensaty za służbę pełnioną w czasie ponadnormatywnym - w trybie art. 33 ust. 3 u.P. - jest częścią administracyjnoprawnego stosunku służbowego łączącego policjanta z organem Policji i jest ono realizowane w formie decyzji administracyjnej – wyrok NSA z 15 listopada 2011 r., I OSK 575/11. Precyzując, sądy administracyjne stoją na stanowisku, że uwzględnienie żądania opartego na podstawie art. 33 ust. 3 u.P. następuje w drodze czynności materialno-technicznej – wypłata ekwiwalentu pieniężnego albo udzielenie czasu wolnego od służby. Odmowa uwzględnienia tego żądania powinna zaś mieć formę decyzji administracyjnej – szerzej NSA w wyroku
z 15 kwietnia 2014 r., I OSK 542/13 oraz w powołanych tam orzeczeniach.
Zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku stanowisko WSA dotyczące przedmiotowej kwestii jest niekonsekwentne. Z jednej strony Sąd pierwszej instancji potwierdza, że odmowa uwzględnienia żądania rozliczenia ponadnormatywnych godzin służby powinna mieć formę decyzji administracyjnej,
z drugiej przyjmuje, że organ nie dopuścił się bezczynności, albowiem udzielił skarżącemu odpowiedzi pismem w terminie 23 dni. Argumentacja wspierająca przyjęte przez WSA stanowisko ogranicza się do stwierdzenia, że jeżeli skarżący nie zgadza się z pisemnym stanowiskiem organu, to powinien "wystąpić do Komendanta CBŚP
z jasno i zwięźle sformułowanym wnioskiem za ile konkretnie nadgodzin żąda rekompensaty oraz kiedy i w jakich okolicznościach zostały one wypracowane. Dopiero taki klarowny wniosek - w przypadku jego nieuwzględnienia - powinien implikować wydanie decyzji administracyjnej".
Sąd pierwszej instancji nie wyjaśnia na jakiej podstawie przyjął, iż precyzja wniosku o rozliczenie ponadnormatywnych godzin służby determinuje formę jego rozstrzygnięcia. WSA nie dostrzega, że kwestia ustalenia, czy policjant wypracował nadgodziny, w jakim wymiarze i w jakich warunkach (kiedy) jest elementem stanu faktycznego sprawy administracyjnej prowadzonej w oparciu o materialnoprawną podstawę z art. 33 ust. 3 u.P. Ustalenie okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia tej sprawy następuje w reżimach kodeksowych, a zatem nie jest wymagane już na etapie wniosku inicjującego postępowanie.
Z wyłożonych względów skarga kasacyjna podlegała uwzględnieniu.
II. Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł natomiast podstaw do uwzględnienia zarzutu błędnej wykładni § 9 ust. 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych
i Administracji z dnia 18 października 2001 r. w sprawie rozkładu czasu służby policjantów (Dz.U.2001r. nr 131, poz. 1471 z późn. zm.). Zgodnie z treścią powołanego przepisu "[p]rzełożony właściwy w sprawach osobowych prowadzi ewidencję czasu służby policjantów przy pomocy wskazanych przez niego kierowników komórek organizacyjnych. Ewidencję czasu służby udostępnia się policjantowi na jego żądanie."
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uprawnienie policjanta do uzyskania na żądanie ewidencji czasu pracy nie ma charakteru publicznoprawnego, lecz pracowniczy – art. 5 w zw. z art. 149 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. 2023 r. poz. 1465 ze zm.). Odmowa udostępnienia ewidencji czasu pracy policjantowi nie przybiera postaci decyzji administracyjnej ani innego aktu podlegającego kontroli sądów administracyjnych. Tym samym skarga na bezczynność organu w tym zakresie nie mogła zostać uwzględniona.
III. Oczywiście bezzasadny jest zarzut błędnej wykładni art. 134i i 135 ust 2 u.P. Oba przepisy dotyczą podstaw wszczęcia i odmowy wszczęcia postępowania dyscyplinarnego wobec policjanta. Konstruując podstawę materialnoprawną swojego wyroku Sąd pierwszej instancji w ogóle nie powołał się na art. 134i i 135 ust 2 u.P.,
a zatem z założenia nie mógł dopuścić się ich błędnej interpretacji. Kwestia podstaw wszczęcia postępowania administracyjnego w oparciu o sygnalizowane przez skarżącego w toku postępowania okoliczności pozostaje poza granicami niniejszej sprawy, które zostały wyznaczone raportem z 24 sierpnia 2020 roku oraz wniesioną do WSA skargą.
Należy odnotować, iż wobec sporządzenia skargi w sposób uniemożliwiający identyfikację przedmiotu zaskarżenia zarządzeniem z dnia 30 listopada 2021 roku pełnomocnik skarżącego został wezwany do jej sprecyzowania poprzez wskazanie, czy przedmiotem zaskarżenia jest działanie Komendanta Głównego Policji, w tym zaniedbania lub nienależyte wykonywanie zadań przez podległe mu organy lub ich pracowników, czy też przedmiotem zaskarżenia jest bezczynność Komendanta Centralnego Biura Śledczego Policji w przedmiocie rozpoznania wniosku (raportu) skarżącego dotyczącego rozliczenia nadgodzin. Jednocześnie poinformowano pełnomocnika skarżącego, że w przypadku nieudzielenia odpowiedzi na wezwanie sądu w zakreślonym terminie, sąd przyjmie, że skarżący kwestionuje ww. działanie Komendanta Głównego Policji.
W odpowiedzi z dnia 7 stycznia 2022 roku pełnomocnik skarżącego nie potrafiła jednoznacznie określić, co jest przedmiotem skargi. Przyznała jednak, że jest to: "działanie - zaniechanie, bezczynność". Kierując się gwarancyjną funkcją prawa do sądu przyjęto, że skarga dotyczy "bezczynności w przedmiocie rozpoznania wniosku (raportu) z 24 sierpnia 2020 r. w sprawie rozliczenia nadgodzin". Naczelny Sąd Administracyjny w pełni aprobuje przedmiotowe działania WSA. W innym wypadku należałoby przyjąć, że skarga mimo wezwania do skonkretyzowania jej treści nie realizuje rygorów z art. 57 § 1 p.p.s.a. i podlega odrzuceniu. To do skarżącego należy wskazanie przedmiotu zaskarżenia. Sąd nie może działać w tym zakresie za skarżącego i identyfikować jego intencji na podstawie przypuszczeń i niepewnych założeń co do racjonalności treści skargi. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak, co do zasady, związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że w celu skutecznego zainicjowania postępowania sądowoadministracyjnego skarżący musi wskazać rozstrzygnięcie, czynność lub bezczynność organu, która ma stanowić przedmiot kontroli sądu. Tylko w ten sposób wyznaczy granice sprawy sądowoadministracyjnej.
IV. Uzasadnienie wyroku Sądu pierwszej instancji posiada elementy wymagane treścią art. 141 § 4 p.p.s.a. Stosownie do jego treści uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie.
Zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. co do zasady odnosi się do wadliwości konstrukcyjnej uzasadnienia wyroku, która uniemożliwia weryfikację podjętego w nim rozstrzygnięcia. Chodzi więc nie o wadliwość przyjętych przez Sąd pierwszej instancji ocen prawnych, lecz o niekompletność elementów treściowych uzasadnienia kształtujących podstawę faktyczną i prawną tych ocen. Do uwzględnienia zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. może więc dojść jedynie w takim układzie, w którym nie da się odtworzyć procesu kształtowania ocen prawnych sądu pierwszej instancji, na których oparł on sformułowane w wyroku rozstrzygnięcie. W realiach niniejszej sprawy takie skonfigurowanie procesowe nie występuje.
V. Zarzuty naruszenia:
- art. 3 § 1 i art. 149 p.p.s.a. w zw. z art. 33, 134i, 135 ust. 2 u.P. i § 9 ust. 6
rozporządzenia MSWiA z 18.10.2001 r.;
- art. 151 p.p.s.a w zw. z art. 6, art. 7, art. 8, art. 35 § 1 i art. 104 § 1 k.p.a. art. 33, 134i,
135 ust. 2 u.P. i § 9 ust. 6 rozporządzenia MSWiA z 18.10.2001 r.
- sformułowano jako alternatywę dla ocenionych wcześniej zarzutów. Wspierająca je argumentacja oraz wnioski są analogiczne do tych, jakie przytoczono na potwierdzenie zasadności zarzutów ocenionych w punktach I-III części zważającej niniejszego uzasadnienia.
Z podanych przyczyn, wobec uwzględnienia zarzutu naruszenia prawa materialnego – art. 33 ust. 3 u.P. Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. uchylił w całości zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Rozpoznając ponownie sprawę WSA uwzględni oceny prawne przyjęte przez Naczelny Sąd Administracyjny i rozstrzygnie o wszystkich żądaniach skargi, tj.
o: 1) zobowiązaniu organu do wydania w określonym terminie aktu lub dokonaniu czynności; 2) stwierdzeniu, czy organ dopuścił się bezczynności z rażącym naruszeniem prawa; 3) zasądzeniu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw; 4) przyznaniu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 i art. 205 § 2 oraz § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. 2023 r. poz. 1964 ze zm.).
Na zasądzoną kwotę 1060,10 zł złożyły się koszty dojazdu (683,10 zł) wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika (360 zł) i opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17 zł).