III OSK 73/22

Naczelny Sąd Administracyjny2025-05-20
NSAochrona środowiskaWysokansa
prawo wodneopłaty za pobór wódopłata zmiennaodwadnianiepozwolenie wodnoprawnewody podziemneusługi wodnePaństwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną spółki, potwierdzając prawidłowość naliczenia opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych, a nie za odwadnianie obiektów budowlanych.

Spółka zaskarżyła decyzję o naliczeniu opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych, twierdząc, że stanowi to odwadnianie obiektów budowlanych, które powinno być zwolnione z tej opłaty. Sąd pierwszej instancji oddalił skargę, uznając, że pobór wód na cele socjalno-bytowe i przemysłowe podlega opłacie zmiennej. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, podzielił stanowisko sądu niższej instancji, oddalając skargę i potwierdzając, że pobór wód podziemnych na cele inne niż samo odwadnianie stanowi usługę wodną podlegającą opłacie zmiennej.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej P. Spółki Akcyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który oddalił skargę spółki na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie. Decyzja ta określała spółce opłatę zmienną za pobór wód podziemnych z ujęcia "[...]" w III kwartale 2019 r. Spółka argumentowała, że pobór wód służył odwadnianiu obiektu budowlanego i powinien być traktowany jako usługa wodna zwolniona z opłaty zmiennej, zgodnie z art. 35 ust. 3 pkt 8 Prawa wodnego. Organ administracji oraz sąd pierwszej instancji uznali jednak, że pobór wód na cele socjalno-bytowe i przemysłowe, nawet jeśli związany z odwodnieniem, stanowi odrębną usługę wodną (art. 35 ust. 3 pkt 1 Prawa wodnego), podlegającą opłacie zmiennej. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, uznał zarzuty spółki za niezasadne. Sąd podkreślił, że pozwolenie wodnoprawne obejmowało zarówno odwodnienie, jak i wykorzystanie wód na inne cele, co kwalifikuje pobór jako usługę podlegającą opłacie zmiennej. Sąd odwołał się do wcześniejszych orzeczeń w podobnych sprawach, w tym prawomocnego wyroku WSA w Łodzi oraz wyroku NSA, które potwierdzały prawidłowość stanowiska organu. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną, a także odstąpił od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego z uwagi na szczególnie uzasadniony przypadek.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Pobór wód podziemnych na cele socjalno-bytowe i przemysłowe, nawet jeśli związany z odwodnieniem obiektu, stanowi odrębną usługę wodną podlegającą opłacie zmiennej, a nie usługę trwałego odwadniania zwolnioną z tej opłaty.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że pozwolenie wodnoprawne obejmowało zarówno odwodnienie, jak i wykorzystanie wód na inne cele, co kwalifikuje pobór jako usługę podlegającą opłacie zmiennej. Brak powrotu wody do środowiska oraz wykorzystanie jej na cele przemysłowe i socjalno-bytowe wyklucza zastosowanie przepisów dotyczących zwolnienia z opłaty zmiennej za samo odwadnianie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (8)

Główne

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.w. art. 35 § ust. 3 pkt 1

Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne

Usługi wodne obejmują pobór wód podziemnych lub wód powierzchniowych.

Pomocnicze

p.w. art. 35 § ust. 3 pkt 8

Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne

Usługi wodne obejmują trwałe odwadnianie gruntów, obiektów lub wykopów budowlanych oraz zakładów górniczych, a także odprowadzanie do wód - wód pochodzących z odwodnienia gruntów w granicach administracyjnych miast.

p.w. art. 268 § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne

p.w. art. 270 § ust. 3

Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne

Opłaty za usługi wodne za odprowadzanie do wód - wód pochodzących z odwodnienia gruntów w granicach administracyjnych miast ponosi się wyłącznie w formie opłaty stałej.

p.w. art. 272 § ust. 1 i 2

Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7a § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Odrzucone argumenty

Pobór wód podziemnych z ujęcia stanowi usługę trwałego odwadniania gruntów, obiektów lub wykopów budowlanych, zwolnioną z opłaty zmiennej. Woda pochodząca z ujęcia obciążonego opłatą zmienną jest retencjonowana, co wyklucza naliczenie opłaty zmiennej. Cel poboru wody jest sprzeczny z zapisami pozwolenia wodnoprawnego. Naruszenie art. 7a § 1 k.p.a. przez utrzymanie w mocy decyzji niekorzystnej dla strony w sytuacji wątpliwości co do treści normy prawnej. Naruszenie art. 77 § 1 k.p.a. przez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego.

Godne uwagi sformułowania

Pobór wód podziemnych stanowi w świetle art. 35 ust. 3 pkt 1 p.w. usługę wodną inną niż usługę określoną w art. 35 ust. 3 pkt 8 p.w. polegającą na trwałym odwadnianiu gruntów, obiektów lub wykopów budowlanych... W kontrolowanej sprawie nie mogłyby mieć zastosowania przepisy art. 268 ust. 1 pkt 3 w zw. art. 270 ust. 3 p.w., według których opłaty za usługi wodne uiszcza się za odprowadzanie do wód - wód pochodzących z odwodnienia gruntów w granicach administracyjnych miast. Opłatę za usługi wodne za odprowadzanie do wód - wód pochodzących z odwodnienia gruntów w granicach administracyjnych miast ponosi się wyłącznie w formie opłaty stałej.

Skład orzekający

Jerzy Stelmasiak

przewodniczący

Piotr Korzeniowski

sprawozdawca

Tadeusz Kiełkowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa wodnego dotyczących rozróżnienia między poborem wód podziemnych a odwadnianiem obiektów budowlanych w kontekście opłat zmiennych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji poboru wód podziemnych z ujęcia, które służy zarówno odwodnieniu, jak i innym celom (socjalno-bytowym, przemysłowym).

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii rozróżnienia między różnymi rodzajami usług wodnych i ich opodatkowania, co ma znaczenie praktyczne dla wielu przedsiębiorców korzystających z zasobów wodnych.

Czy odwadniasz, czy pobierasz wodę? Kluczowe rozróżnienie w prawie wodnym dla Twojej firmy.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III OSK 73/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-05-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-01-12
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jerzy Stelmasiak /przewodniczący/
Piotr Korzeniowski /sprawozdawca/
Tadeusz Kiełkowski
Symbol z opisem
6099 Inne o symbolu podstawowym 609
Hasła tematyczne
Wodne prawo
Sygn. powiązane
III OSK 73/23 - Wyrok NSA z 2024-10-02
II SAB/Wa 607/21 - Wyrok WSA w Warszawie z 2022-06-21
II SA/Łd 320/21 - Wyrok WSA w Łodzi z 2021-09-16
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2020 poz 310
art. 268 ust. 1 pkt 1, art. 272 ust. 1 i 2 oraz art. 35 ust. 3) pkt 1 i pkt 8
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jerzy Stelmasiak Sędziowie sędzia NSA Piotr Korzeniowski (spr.) sędzia del. WSA Tadeusz Kiełkowski Protokolant: starszy asystent sędziego Tomasz Godlewski po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P. Spółki Akcyjnej z siedzibą w C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 16 września 2021 r. sygn. akt II SA/Łd 320/21 w sprawie ze skargi P. Spółki Akcyjnej z siedzibą w C. na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w Sieradzu Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 19 lutego 2021 r. nr PO.ZUO.5.470.6613.OZ.2019.EP w przedmiocie określenia opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych I. oddala skargę kasacyjną; II. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 16 września 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi (dalej: Sąd I instancji), sygn. akt II SA/Łd 320/21 po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 września 2021 r. sprawy ze skargi P. Spółki Akcyjnej z siedzibą w C. (dalej: Spółka) na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w Sieradzu Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (dalej: Dyrektor Zarządu Zlewni) z dnia 19 lutego 2021 r., nr PO.ZUO.5.470.6613.OZ.2019.EP w przedmiocie określenia opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych, oddalił skargę.
W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji wskazał, że decyzją z 19 lutego 2021 r., nr PO.ZUO.5.470.6613.OZ.2019.EP wydaną na podstawie art. 14 ust. 6 pkt 2, art. 273 ust. 6, art. 272 ust. 1, art. 555 ust. 2 pkt 2, ust. 2a pkt 2 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (tekst jedn.: DZ.U. z 2020 r. poz. 310 ze zm., dalej: p.w.); § 5 ust 1 pkt 27 lit. a, § 5 ust. 2 pkt 5 rozporządzenia Rady Ministrów z 27 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz.U. z 2017 r. poz. 2502, dalej: rozporządzenie); art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.) - dalej: k.p.a., w zw. z art. 14 ust. 2 p.w. oraz art. 63 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn.: Dz.U. z 2020 r. poz. 1325 ze zm.) – dalej: o.p., w zw. z art. 300 ust. 1 p.w., Dyrektor Zarządu Zlewni określił Spółce opłatę zmienną w wysokości 85 362 zł za pobór wód podziemnych z ujęcia "[...]" zlokalizowanego w C. na działce o nr ew. [...], za okres od 1 lipca do 30 września 2019 r. (III kwartał 2019 r.).
Nie zgadzając się z wydanym rozstrzygnięciem Spółka, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, wnosząc o uchylenie kwestionowanej decyzji w zakresie objętym skargą na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c, p.p.s.a, oraz o zasądzenie, na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 ustawy p.p.s.a. kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Zarządu Zlewni wnosił o jej oddalenie.
W piśmie procesowym z dnia 26 sierpnia 2021 r. pełnomocnik skarżącej Spółki podtrzymał stanowisko zawarte w skardze. Podkreślił, że udzielając odpowiedzi na wniesioną skargę organ administracji pominął zupełnie podnoszoną w skardze kwestię retencjonowania części wód pochodzących z ujęcia [...].
Sąd I instancji oddalając skargę w uzasadnieniu wyroku wskazał, że zasadniczą istotą sporu pomiędzy stronami niniejszego postępowania pozostaje kwestia, czy jak twierdzi skarżąca Spółka dokonany w III kwartale 2019 r. pobór wód podziemnych z ujęcia [...] stanowi usługę trwałego odwadniania gruntów, obiektów lub wykopów budowlanych oraz zakładów górniczych w granicach administracyjnych miast w rozumieniu art. 35 ust. 3 pkt 8 p.w., zwolnioną z opłaty zmiennej stosownie do treści art. 270 ust. 3 p.w.; czy też jak twierdzi organ administracji usługę wodną poboru wód podziemnych lub wód powierzchniowych wymienioną w art. 35 ust. 3 pkt 1 p.w., podlegającą opłacie zmiennej stosownie do treści art. 270 ust. 1 w zw. z art. 272 ust. 1 p.w.
W ocenie strony skarżącej, zasadniczym i pierwotnym celem poboru wód podziemnych z przedmiotowego ujęcia jest odwadnianie budynku [...], co wprost wynika z treści udzielonego spółce decyzją Prezydenta Miasta C. z 5 marca 2014 r. (zmienioną decyzją Prezydenta Miasta C. z 1 grudnia 2017 r.) pozwolenia wodnoprawnego, a przewidziana w pozwoleniu możliwość wykorzystania wód na cele socjalno-bytowe oraz przemysłowe stanowi jedynie dopuszczalne rozwiązanie pozwalające na racjonalne korzystanie z zasobów wodnych. Jednocześnie skarżąca podnosi, że nawet gdyby przyjąć, że dokonuje ona poboru wód podziemnych, to cel tego poboru jakim jest odwodnienie nie został wymieniony w katalogu art. 274 p.w., a co za tym idzie brak jest podstaw prawnych do naliczania opłat wskazanych w kwestionowanej skargą decyzji.
Stanowiska skarżącej Spółki nie podziela organ administracji, który wskazuje, że z treści udzielonego stronie pozwolenia wodnoprawnego jednoznacznie wynika, że obejmuje ono szczególne korzystanie z wód w zakresie poboru wód podziemnych z ujęcia [...] w ramach prowadzonego odwodnienia obiektu budowlanego, to jest budynku [...], z wykorzystaniem wód dla potrzeb socjalno-bytowych i przemysłowych. Natomiast kwestionowana opłata zmienna za III kwartał 2019 r. określona została na podstawie danych przedstawionych w złożonym przez skarżącą spółkę oświadczeniu z dnia 29 stycznia 2020 r. podmiotu obowiązanego do ponoszenia opłat za usługi wodne w celu ustalenia opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych, zawierającego informacje o ilości i jakości pobranych w tym okresie wód podziemnych z ujęcia [...].
Sąd I instancji wskazał, że kwestia zasadności ustalenia skarżącej Spółce opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych z ujęcia [...], w oparciu o pozwolenie wodnoprawne udzielone powołaną wyżej decyzją Prezydenta Miasta C. z dnia 5 marca 2014 r., była już przedmiotem oceny Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który wyrokiem z 18 listopada 2020 r., sygn. akt II SA/Łd 562/20 oddalił skargę Spółki na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni z 9 listopada 2018 r., nr PO.ZUO.5.470.616.OZ.2018.3TI ustalającą opłatę zmienną za pobór wód podziemnych z ujęcia [...] w I kwartale 2018 r.
W ocenie Sądu I instancji, za prawidłowe uznać należało stanowisko organu, że odwodnienie obiektów lub wykopów budowlanych oraz zakładów górniczych jest rodzajem działalności, nie stanowiącym szczególnego korzystania z wód w zakresie poboru wód podziemnych na co udzielono pozwolenia skarżącej Spółce wskazanym wyżej pozwoleniem wodnoprawnym. Pobór wód podziemnych stanowi w świetle art. 35 ust. 3 pkt 1 p.w. usługę wodną inną niż usługę określoną w art. 35 ust. 3 pkt 8 p.w. polegającą na trwałym odwadnianiu gruntów, obiektów lub wykopów budowlanych oraz zakładów górniczych, a także odprowadzaniu do wód - wód pochodzących z odwodnienia gruntów w graniach administracyjnych miast. W kontrolowanej sprawie nie mogłyby mieć zastosowania przepisy art. 268 ust. 1 pkt 3 w zw. art. 270 ust. 3 p.w., według których opłaty za usługi wodne uiszcza się za odprowadzanie do wód - wód pochodzących z odwodnienia gruntów w granicach administracyjnych miast. Opłatę za usługi wodne za odprowadzanie do wód - wód pochodzących z odwodnienia gruntów w granicach administracyjnych miast ponosi się wyłącznie w formie opłaty stałej. Co więcej, jak przyznaje skarżąca spółka nie jest ona w posiadaniu zezwolenia na odprowadzanie wód pochodzących z odwodnienia budynku [...] do wód. W tych okolicznościach Sąd podzielił stanowisko organu administracji, co do istnienia podstawy prawnej do określenia spółce opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych z ujęcia [...].
Sąd I instancji rozpoznający przedmiotową skargę w pełni podzielił stanowisko wyrażone w uzasadnieniu powołanego wyżej wyroku i przyjmuje je za własne odnośnie zasadności ustalenia skarżącej spółce opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych z ujęcia [...] w III kwartale 2019 r.
W skardze kasacyjnej Spółka, reprezentowana przez r.pr., na podstawie art. 173 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. z 22 listopada 2019 r., Dz.U. z 2019 r. poz. 2325, dalej: p.p.s.a.) zaskarżyła w całości wyrok Sądu I instancji. Zaskarżonemu wyrokowi, na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. zarzucono:
1) naruszenie przepisów prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie art. 268 ust. 1 pkt 1, art. 272 ust. 1 i 2 oraz 35 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (tj. z 28 stycznia 2020 r., Dz. U. z 2020 r. poz. 310) polegające na akceptacji stanowiska organu, zgodnie z którym w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z usługą wodną poboru wód podziemnych lub powierzchniowych, a nie faktycznie wykonywaną usługą trwałego odwadniania gruntów, obiektów lub wykopów budowlanych oraz zakładów górniczych w granicach administracyjnych miast oraz pominięciu faktu, że woda pochodząca z ujęcia obciążonego opłatą zmienną jest retencjonowana, a w konsekwencji bezpodstawnym dopuszczeniem do naliczenia opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych;
2) naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 274 Prawa wodnego i akceptację celu poboru wody stanowiącego podstawę naliczenia opłaty zmiennej, który jest sprzeczny z zapisami pozwolenia wodnoprawnego wydanego dla ujęcia "[...]";
3) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 7a § 1 k.p.a. przez utrzymanie w mocy decyzji niekorzystnej dla strony w sytuacji, kiedy istnieją wątpliwości co do treści normy prawnej a przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku;
4) naruszenie art. 77 § 1 k.p.a. przez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji w sytuacji, gdy nie wykonano obowiązku zebrania w sposób wyczerpujący i rozpatrzenia całego materiału dowodowego mającego wpływ na treść wydanej decyzji i ustalenie podstawy naliczenia opłaty zmiennej.
W skardze kasacyjnej wniesiono o:
- uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, rozpoznanie skargi Spółki na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni z dnia 19 lutego 2021 r. oraz jej uwzględnienie jako zasadnej; ewentualnie:
- uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi;
- na podstawie art. 200 oraz art. 205 § 2 p.p.s.a., o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania, z uwzględnieniem kosztów zastępstwa procesowego za obydwie instancje według norm przepisanych oraz faktu, że przedmiotem "niemniejszego" postępowania jest należność pieniężna.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono argumentację na poparcie zarzutów skargi kasacyjnej.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Zarządu Zlewni, reprezentowany przez r.pr., wniósł: 1. na podstawie art. 184 p.p.s.a. o jej oddalenie z uwagi na brak jej usprawiedliwionych podstaw; 2. na podstawie art. 204 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a, wniósł o zasądzenie od skarżącej na rzecz organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych z uwzględnieniem faktu, że przedmiotem niniejszego postępowania jest należność pieniężna.
W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę kasacyjną wskazano, że w sprawie nie mamy do czynienia z usługą wodną polegającą na trwałym odwadnianiu gruntów, obiektów lub wykopów budowlanych oraz zakładów górniczych, a także odprowadzaniem do wód - wód pochodzących z odwodnienia gruntów w granicach administracyjnych miast, ponieważ - jak wskazywała sama skarżąca w toku postępowania przed organem - woda nie wraca do środowiska. Wody zebrane w związku z prowadzonym odwodnieniem [...] są pobierane i wykorzystywane przez skarżącą dla potrzeb socjalno – bytowych oraz przemysłowych, co potwierdza złożone przez skarżącą w trybie art. 552 ust. 2a pkt 2) ustawy Prawo wodne oświadczenie. Z chwilą zatem poboru tych wód, co jest usługą wodną wymienioną w art. 35 ust. 3 pkt 1 ustawy Prawo wodne, następuje odpadnięcie przesłanki zwolnienia z obowiązku ponoszenia opłaty zmiennej wynikającej z art. 270 ust. 3 ustawy Prawo wodne. Zgodnie z jego brzmieniem, opłatę za usługi wodne za odprowadzanie do wód - wód pochodzących z odwodnienia gruntów w granicach administracyjnych miast ponosi się wyłącznie w formie opłaty stałej. Brak zatem powrotu pobranej wody z powrotem do środowiska jest pierwszą przyczyną uniemożliwiającą zastosowanie art. 270 ust. 3 ustawy Prawo wodne. Drugą jest również i to, że w ust. 3 art. 270 przywoływanej ustawy chodzi o wody pochodzące wyłącznie z odwodnienia gruntów. Tymczasem, w przedmiotowej sprawie bezsporne jest, że pobierana woda służy odwodnieniu obiektu. Dodatkowo zważyć trzeba również, że w przypadku ujęcia "[...]", sąd administracyjny badał już prawidłowość naliczania przez organ opłaty stałej za poprzednie kwartały.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Niniejsza sprawa podlegała rozpoznaniu na posiedzeniu jawnym.
Skarga kasacyjna nie jest zasadna. Wszystkie zarzuty przedstawione w petitum skargi kasacyjnej oraz w jej uzasadnieniu nie zasługiwały na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie podstawy nieważności wskazane w art. 183 § 2 p.p.s.a. nie zachodzą, zaś granice skargi kasacyjnej zostały wyznaczone przez jej podstawy, czyli wskazane naruszenia przepisów prawa. Rozpoznając zatem skargę kasacyjną w tak określonych granicach NSA uznał, że nie zawiera ona usprawiedliwionych podstaw.
W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie przepisów postępowania oraz przepisów prawa materialnego.
W sytuacji, gdy w skardze kasacyjnej zarzuca się zarówno naruszenie prawa materialnego, jak i naruszenie przepisów postępowania, w pierwszej kolejności co do zasady rozpoznaniu podlega ostatnio wymieniony zarzut. Dopiero bowiem po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez Sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo, że nie został skutecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez Sąd I instancji przepis prawa materialnego, chyba, że postawiony w skardze kasacyjnej zarzut procesowy jest w istocie konsekwencją zarzutów dotyczących naruszenia prawa materialnego. W takiej sytuacji uzasadnione jest dokonanie jego oceny w ramach analizy tych właśnie zarzutów (materialnych).
Zarzuty kasacyjne zostały częściowo nieprawidłowo sformułowane, ponieważ spółka powołała się na podstawy kasacyjne z art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., tylko w odniesieniu do niektórych zarzutów precyzując, czy stanowią one zarzuty naruszenia prawa procesowego czy materialnego. Natomiast w przypadku zarzutów podnoszących naruszenie przez Sąd I instancji art. 77 § 1 k.p.a. spółka nie dokonała kwalifikacji prawnej tych przepisów w rozumieniu art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. Ponadto Sąd I instancji nie stosował i nie mógł stosować powołanych przepisów, ponieważ wojewódzki sąd administracyjny dokonuje jedynie kontroli stosowania tego rodzaju przepisów przez właściwy organ administracji publicznej.
Na uwzględnienie nie zasługiwał zarzut kasacyjny przedstawiony w pkt 1) petitum skargi kasacyjnej podnoszący naruszenie przez Sąd I instancji art. 268 ust. 1 pkt 1, art. 272 ust. 1 i 2 oraz art. 35 Prawa wodnego. Odnotować należy, że art. 35 Prawa wodnego w dacie wydania zaskarżonej decyzji dzielił się na trzy ustępy, a ustęp trzeci na dziewięć punktów. Brak powołania właściwej jednostki redakcyjnej tego przepisu w zarzucie kasacyjnym stanowi uchybienie formalne. Spółka dopiero w uzasadnieniu skargi kasacyjnej odniosła się do art. 35 ust. 3) pkt 1 Prawa wodnego, który stanowi, że usługi wodne obejmują pobór wód podziemnych lub wód powierzchniowych oraz art. 35 ust. 3 pkt 8) Prawa wodnego, według którego usługi wodne obejmują: trwałe odwadnianie gruntów, obiektów lub wykopów budowlanych oraz zakładów górniczych, a także odprowadzanie do wód - wód pochodzących z odwodnienia gruntów w granicach administracyjnych miast.
Spór w tej sprawie sprowadza się bowiem do ustalenia, czy spółka na podstawie udzielonego jej pozwolenia wodnoprawnego dokonuje wyłącznie odwodnienia obiektu czy też poboru wód podziemnych, ponieważ w pierwszym z tych przypadków opłata zmienna byłaby nienależna.
Sąd I instancji dokonał prawidłowej i dogłębnej analizy treści udzielonego spółce pozwolenia wodnoprawnego. Według Sądu I instancji, z treści udzielonego stronie pozwolenia wodnoprawnego jednoznacznie wynika, że obejmuje ono szczególne korzystanie z wód w zakresie poboru wód podziemnych z ujęcia [...] w ramach prowadzonego odwodnienia obiektu budowlanego, to jest budynku [...], z wykorzystaniem wód dla potrzeb socjalno-bytowych i przemysłowych. Natomiast kwestionowana opłata zmienna za III kwartał 2019 r. określona została na podstawie danych przedstawionych w złożonym przez skarżącą spółkę oświadczeniu z dnia 29 stycznia 2020 r. podmiotu obowiązanego do ponoszenia opłat za usługi wodne w celu ustalenia opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych, zawierającego informacje o ilości i jakości pobranych w tym okresie wód podziemnych z ujęcia [...].
Prawidłowo Sąd I instancji zwrócił uwagę, że kwestia zasadności ustalenia skarżącej spółce opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych z ujęcia [...], w oparciu o pozwolenie wodnoprawne udzielone powołaną wyżej decyzją Prezydenta Miasta C. z dnia 5 marca 2014 r., była już przedmiotem oceny Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który wyrokiem z dnia 18 listopada 2020 r., sygn. akt II SA/Łd 562/20 oddalił skargę Spółki na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni z dnia 9 listopada 2018 r., nr PO.ZUO.5.470.616.OZ.2018.3TI ustalającą opłatę zmienną za pobór wód podziemnych z ujęcia [...] w I kwartale 2018 r.
W niniejszej sprawie tak samo jak w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem WSA w Łodzi z 18 listopada 2020 r. sygn. akt II SA/Łd 562/20 udzielone skarżącej pozwolenie wodnoprawne wydane zostało na podstawie przepisów obowiązującej wówczas ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 267).
W trafnej ocenie Sądu I instancji, za prawidłowe uznać należało stanowisko organu, że odwodnienie obiektów lub wykopów budowlanych oraz zakładów górniczych jest rodzajem działalności, nie stanowiącym szczególnego korzystania z wód w zakresie poboru wód podziemnych na co udzielono pozwolenia skarżącej Spółce wskazanym wyżej pozwoleniem wodnoprawnym. Pobór wód podziemnych stanowi w świetle art. 35 ust. 3 pkt 1 p.w. usługę wodną inną niż usługę określoną w art. 35 ust. 3 pkt 8 p.w. polegającą na trwałym odwadnianiu gruntów, obiektów lub wykopów budowlanych oraz zakładów górniczych, a także odprowadzaniu do wód - wód pochodzących z odwodnienia gruntów w graniach administracyjnych miast. W kontrolowanej sprawie nie mogłyby mieć zastosowania przepisy art. 268 ust. 1 pkt 3 w zw. art. 270 ust. 3 p.w., według których opłaty za usługi wodne uiszcza się za odprowadzanie do wód - wód pochodzących z odwodnienia gruntów w granicach administracyjnych miast. Opłatę za usługi wodne za odprowadzanie do wód - wód pochodzących z odwodnienia gruntów w granicach administracyjnych miast ponosi się wyłącznie w formie opłaty stałej. Co więcej, jak przyznaje skarżąca Spółka nie jest ona w posiadaniu zezwolenia na odprowadzanie wód pochodzących z odwodnienia budynku [...] do wód. W tych okolicznościach Sąd I instancji prawidłowo podzielił stanowisko organu administracji, co do istnienia podstawy prawnej do określenia spółce opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych z ujęcia [...].
Prawidłowo Sąd I instancji rozpoznający przedmiotową skargę w pełni podzielił stanowisko wyrażone w uzasadnieniu powołanego wyżej prawomocnego wyroku WSA w Łodzi z 18 listopada 2020 r. sygn. akt II SA/Łd 562/20 odnośnie zasadności ustalenia skarżącej spółce opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych z ujęcia [...] w III kwartale 2019 r. Wyjaśnić dodatkowo należy, że Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 6 czerwca 2023 r., sygn. akt III OSK 5032/21 oddalił skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 18 listopada 2020 r. sygn. akt II SA/Łd 562/20.
Z tych też względów Sąd I instancji zasadnie za chybione uznał zarzuty skargi, co do naruszenia art. 268 ust. 1 pkt 1, art. 270 ust. 1 i ust. 2 i art. 35 p.w. oraz art. 274 p.w.
Zarzut naruszenia przedstawiony w pkt 4) petitum skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 77 § 1 k.p.a. również nie zasługiwał na uwzględnienie, ponieważ kwestia ustaleń stanu faktycznego w tej sprawie została już prawomocnie przesądzona w wyroku NSA z 26 maja 2020 r. sygn. akt II OSK 3200/19. Ponadto chociaż Naczelny Sąd Administracyjny odniósł się w tym wyroku do zarzutów podnoszących naruszenie art. 7 i art. 80 k.p.a., lecz wskazał jednocześnie, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy to Sąd I instancji powinien we własnym zakresie rozstrzygnąć, czy stanowisko organu odwoławczego w zakresie interpretacji treści pozwolenia wodnoprawnego jest prawidłowe (zob. też wyrok NSA z 6 czerwca 2023 r., sygn. akt III OSK 5032/21). Zgodzić należy się z Sądem I instancji, że skoro strona skarżąca świadczy usługę wodną polegającej na poborze wód podziemnych, organ prawidłowo zaskarżoną decyzją ustalił z tego tytułu opłatę zmienną za III kwartał 2019 r. Ma rację Sąd I instancji, że poddana kontroli tego Sądu decyzja pozostaje w zgodzie z obowiązującymi w dacie jej podjęcia przepisami prawa materialnego, a poprzedzające jej wydanie postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone z poszanowaniem reguł zdefiniowanych w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. W trafnej ocenie Sądu I instancji w realiach rozpatrywanej sprawy organ nie naruszył art. 7a § 1 k.p.a.
Z tych względów i na podstawie art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku. O odstąpieniu od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego Sąd orzekł na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a. uznając, że w tej sprawie zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek, o którym stanowi ten przepis.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI