III OSK 727/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi na bezczynność Wójta Gminy w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej w postaci kopii aktu założycielskiego spółki komunalnej. WSA w Lublinie zobowiązał organ do udostępnienia informacji, stwierdzając jednocześnie, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Organ wniósł skargę kasacyjną, zarzucając WSA naruszenie przepisów procesowych i materialnych, w tym brak formalny skargi oraz błędną ocenę stanu faktycznego i prawnego. Głównym argumentem organu było nadużycie prawa dostępu do informacji publicznej przez skarżącą, która miała składać wnioski w celach politycznych i prywatnych, aby dyskredytować władze gminy. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że zarzuty dotyczące braków formalnych skargi są nieskuteczne, ponieważ skarżąca zapewniła możliwość doręczeń. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia przepisów postępowania w zakresie oceny stanu faktycznego i prawnego. NSA podkreślił, że konstrukcja nadużycia prawa dostępu do informacji publicznej wymaga szczególnej ostrożności i nie może być stosowana w sposób dowolny. W ocenie NSA, organ nie wykazał, aby skarżąca działała w złej wierze lub w celu szykanowania władz. Sąd uznał, że żądane dokumenty są informacją publiczną, a organ był zobowiązany do ich udostępnienia. NSA oddalił wniosek dowodowy organu i oddalił skargę kasacyjną jako bezzasadną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUgruntowanie stanowiska NSA w kwestii interpretacji pojęcia nadużycia prawa dostępu do informacji publicznej, wymogów formalnych skargi oraz charakteru informacji publicznej dotyczącej spółek komunalnych.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której organ zarzucał nadużycie prawa dostępu do informacji. Interpretacja nadużycia prawa może być różnie stosowana w zależności od konkretnych okoliczności faktycznych.
Zagadnienia prawne (4)
Czy żądanie udostępnienia aktu założycielskiego spółki komunalnej stanowi informację publiczną podlegającą udostępnieniu na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, akt założycielski spółki komunalnej bezsprzecznie zawiera informacje wprost wymieniane w przepisach ustawy o dostępie do informacji publicznej, dotyczące statusu prawnego, struktury własnościowej i majątku podmiotu.
Uzasadnienie
Sąd I instancji uznał, że akt założycielski spółki komunalnej, w której gmina posiada 100% udziałów, zawiera informacje publiczne zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Czy składanie licznych wniosków o udostępnienie informacji publicznych, w tym dotyczących tego samego dokumentu, może stanowić nadużycie prawa dostępu do informacji publicznej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w okolicznościach tej sprawy ilość składanych wniosków nie stanowi dowodu nadużycia prawa. Organ nie wykazał, aby skarżąca działała w złej wierze, w celu szykanowania władz lub w sposób wykraczający poza ramy prawa.
Uzasadnienie
NSA podzielił stanowisko WSA, że argumenty organu o nadużyciu prawa nie były wystarczające. Sąd wskazał, że sama ilość wniosków nie świadczy o nadużyciu, a także że nie wykazano porozumienia z innymi podmiotami ani działania wyłącznie w interesie prywatnym lub politycznym. Prawo do informacji publicznej nie wymaga wykazywania interesu prawnego ani faktycznego.
Jaka jest właściwa forma reakcji organu na wniosek o udostępnienie informacji publicznej, jeśli organ uważa, że wnioskodawca nadużywa prawa dostępu do informacji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Odmowa udostępnienia informacji publicznej w sytuacji nadużywania prawa dostępu powinna nastąpić w drodze decyzji administracyjnej, a nie zwykłego pisma informującego o braku woli udostępnienia.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że konstrukcja nadużycia prawa wymaga szczegółowego uzasadnienia, które zapewnia decyzja administracyjna zgodnie z art. 107 § 1 i 2 k.p.a. Forma decyzji umożliwia kontrolę instancyjną i sądowoadministracyjną, co jest kluczowe dla ochrony konstytucyjnego prawa do informacji.
Czy brak wskazania adresu zamieszkania w skardze, przy jednoczesnym podaniu adresu do doręczeń (skrytki pocztowej), stanowi brak formalny skutkujący odrzuceniem skargi?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli skarżący zapewnił możliwość skutecznego doręczania pism sądowych poprzez wskazanie adresu do doręczeń, a adres zamieszkania ujawnił się w aktach sprawy (np. na potwierdzeniu wpłaty), brak ten nie jest podstawą do odrzucenia skargi.
Uzasadnienie
NSA uznał, że celem wskazania danych adresowych jest umożliwienie skutecznego doręczania pism. Podanie adresu skrytki pocztowej jako adresu do doręczeń, a także ujawnienie adresu zamieszkania w aktach sprawy, czyni zarzut braku formalnego nieskutecznym.
Przepisy (23)
Główne
u.d.i.p. art. 1 § 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 2 § 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 2 § 2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 4 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 13 § 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 16 § 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 14 § 2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 6 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
Konstytucja RP art. 61 § 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 61 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 46 § 2 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 58 § 1 pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 133 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 141 § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 149 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 149 § 1 pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § 1 pkt 6
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Konstytucja RP art. 82
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Żądane dokumenty (akt założycielski spółki komunalnej) stanowią informację publiczną. • Zarzut nadużycia prawa dostępu do informacji publicznej nie został skutecznie wykazany przez organ. • Brak formalny skargi dotyczący adresu zamieszkania nie był podstawą do odrzucenia skargi.
Odrzucone argumenty
Skarga skarżącej powinna zostać odrzucona z powodu braków formalnych (brak adresu zamieszkania). • Działania skarżącej stanowiły nadużycie prawa dostępu do informacji publicznej, motywowane celami politycznymi i prywatnymi. • Organ nie pozostawał w bezczynności, gdyż poinformował o odmowie udostępnienia informacji z powodu nadużycia prawa.
Godne uwagi sformułowania
konstrukcja nadużycia prawa dostępu do informacji publicznej wymaga jednak zachowania szczególnej ostrożności • prawo do informacji publicznej ma rangę konstytucyjną • celem wprowadzenia prawa do informacji publicznej była realizacja idei jawności życia publicznego • od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego
Skład orzekający
Wojciech Jakimowicz
przewodniczący sprawozdawca
Małgorzata Masternak-Kubiak
sędzia
Mariusz Kotulski
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska NSA w kwestii interpretacji pojęcia nadużycia prawa dostępu do informacji publicznej, wymogów formalnych skargi oraz charakteru informacji publicznej dotyczącej spółek komunalnych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której organ zarzucał nadużycie prawa dostępu do informacji. Interpretacja nadużycia prawa może być różnie stosowana w zależności od konkretnych okoliczności faktycznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia nadużycia prawa dostępu do informacji publicznej i jego granic, co jest istotne dla praktyki prawniczej i funkcjonowania administracji publicznej. Pokazuje, jak sądy interpretują to pojęcie.
“Czy nadużywasz prawa do informacji? NSA wyznacza granice!”
Sektor
administracyjne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.