III OSK 7266/21

Naczelny Sąd Administracyjny2023-03-14
NSAochrona środowiskaŚredniansa
odpadymiędzynarodowe przemieszczanie odpadówodpad niebezpiecznywózek widłowyrozporządzenie WE 1013/2006ustawa o odpadachzagospodarowanie odpadunielegalne przemieszczanie

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną dotyczącą uznania uszkodzonego wózka widłowego sprowadzonego ze Szwajcarii za odpad.

Sprawa dotyczyła uznania uszkodzonego wózka widłowego, sprowadzonego ze Szwajcarii, za odpad niebezpieczny (kod 16 01 04*) i nałożenia na odbiorcę obowiązku jego zagospodarowania. Skarżący kwestionował tę kwalifikację, twierdząc, że wózek nie był odpadem, a jedynie przedmiotem transakcji handlowej. Sąd pierwszej instancji oddalił skargę, a Naczelny Sąd Administracyjny utrzymał to rozstrzygnięcie, uznając, że stan techniczny wózka w momencie przemieszczenia oraz adnotacja "na części" w dokumencie zakupu jednoznacznie wskazywały na jego przeznaczenie jako odpadu.

Sprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła skargi kasacyjnej T. L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę na postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska. Postanowienie to wzywało T. L. do zagospodarowania odpadu w postaci uszkodzonego wózka widłowego, nielegalnie przemieszczonego ze Szwajcarii. Sąd pierwszej instancji uznał, że wózek widłowy był uszkodzony w momencie zgłoszenia do procedury celnej, co potwierdzają dokumenty, w tym adnotacja "na części" w dokumencie zakupu. Te okoliczności, zdaniem sądu, wskazywały na zamiar pozbycia się go jako odpadu. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, zważył, że nie stwierdził naruszeń przepisów postępowania ani prawa materialnego. Sąd podkreślił, że kwalifikacja przedmiotu jako odpadu zależy od zamiaru posiadacza i jego stanu w momencie przemieszczenia. W tym przypadku, uszkodzony stan wózka i dokumentacja zakupu jednoznacznie wskazywały na jego przeznaczenie jako odpadu, a nie przedmiotu handlowego. Sąd oddalił skargę kasacyjną, uznając, że organy prawidłowo zastosowały przepisy dotyczące międzynarodowego przemieszczania odpadów.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli jego stan techniczny w momencie przemieszczenia oraz dokumentacja wskazują na zamiar pozbycia się go jako odpadu, a nie jako przedmiotu handlowego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że stan techniczny wózka (uszkodzone akumulatory, pordzewiały, niesprawny) oraz dokument zakupu z adnotacją "na części" jednoznacznie wskazują, że poprzedni właściciel pozbywał się go jako odpadu, a nie jako przedmiotu przeznaczonego do dalszego użytkowania zgodnie z przeznaczeniem.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (11)

Główne

u.m.p.o. art. 25 § ust. 1 pkt 2

Ustawa o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów

rozporządzenie (WE) Nr 1013/2006 art. 24 § ust. 3 lit. a

Rozporządzenie (WE) Nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów

ustawa o odpadach art. 3 § ust. 1 pkt 6

Ustawa o odpadach

ustawa o odpadach art. 27 § ust. 2 pkt 1

Ustawa o odpadach

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

K.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 76 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Stan techniczny wózka widłowego w momencie przemieszczenia oraz dokumentacja zakupu z adnotacją "na części" jednoznacznie wskazują na jego przeznaczenie jako odpadu. Nie stwierdzono naruszeń przepisów postępowania ani prawa materialnego przez organy administracji i sąd pierwszej instancji.

Odrzucone argumenty

Wózek widłowy nie stanowił odpadu, a jedynie przedmiot transakcji handlowej. Naruszenie przepisów postępowania przez Sąd pierwszej instancji (brak zebrania i rozważenia materiału dowodowego, naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów, brak pogłębienia zaufania obywateli).

Godne uwagi sformułowania

"na części" "pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany" "stan techniczny wózka w momencie przemieszczenia" "zamiar poprzedniego posiadacza" "nielegalne międzynarodowe przemieszczanie odpadów"

Skład orzekający

Małgorzata Masternak-Kubiak

przewodniczący sprawozdawca

Piotr Korzeniowski

sędzia

Maciej Kobak

sędzia del. WSA

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uznawanie uszkodzonych pojazdów sprowadzanych z zagranicy za odpady, interpretacja przepisów o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, znaczenie dokumentacji zakupu i stanu technicznego przedmiotu."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego (uszkodzony wózek widłowy) i konkretnych przepisów UE i krajowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy praktycznego zastosowania przepisów o odpadach w kontekście międzynarodowego handlu używanymi maszynami, co może być interesujące dla firm zajmujących się importem/eksportem sprzętu.

Czy używany wózek widłowy z adnotacją "na części" to odpad? NSA wyjaśnia.

Sektor

ochrona środowiska

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III OSK 7266/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-03-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-11-16
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Maciej Kobak
Małgorzata Masternak - Kubiak /przewodniczący sprawozdawca/
Piotr Korzeniowski
Symbol z opisem
6135 Odpady
Hasła tematyczne
Odpady
Sygn. powiązane
IV SA/Wa 593/21 - Wyrok WSA w Warszawie z 2021-07-01
Skarżony organ
Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 1792
art. 25 ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (t. j.)
Dz.U.UE.L 2006 nr 190 poz 1 art. 24 ust. 3 lit. a
Rozporządzenie (WE) NR 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania  odpadów
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Piotr Korzeniowski sędzia del. WSA Maciej Kobak po rozpoznaniu w dniu 14 marca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej T. L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 lipca 2021 r. sygn. akt IV SA/Wa 593/21 w sprawie ze skargi T. L. na postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 15 lutego 2021 r. nr [...] w przedmiocie wezwania do zagospodarowania odpadu oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 1 lipca 2021r., sygn. akt IV SA/Wa 593/21, oddalił skargę T. L. na postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 15 lutego 2021 r., nr [...], w przedmiocie wezwania do zagospodarowania odpadu.
Jak wskazał Sąd pierwszej instancji Naczelnik Małopolskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Krakowie Oddziału Celnego II w Krakowie pismem z 23 kwietnia 2019r. zawiadomił Głównego Inspektora Ochrony Środowiska o nielegalnym międzynarodowym przemieszczaniu odpadu.
Główny Inspektor Ochrony Środowiska wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie określenia sposobu gospodarowania odpadem o kodzie 16 01 04* w postaci wózka widłowego - paleciaka marki [...], o numerze identyfikacyjnym [...], przez T. L. będącego odbiorcą ww. odpadu, odpowiedzialnym za jego nielegalne międzynarodowe przemieszczenie z terytorium Szwajcarii na terytorium Polski. Organ uznając przedmiotowy wózek widłowy za odpad, postanowieniem z dnia 28 sierpnia 2020 r. wezwał T. L. (dalej: "skarżący"), odpowiedzialnego za jego nielegalne przemieszczenie, do zastosowania procedur określonych w art. 24 ust. 3 rozporządzenia Nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczenia odpadu (Dz. Urz. WE L 190 z 17 lipca 2006 r.) – dalej: "rozporządzenie (WE) Nr 1013/2006", poprzez zagospodarowanie odpadu przez przedsiębiorcę posiadającego zezwolenie właściwego organu na prowadzenie działalności w zakresie przetwarzania odpadów o ww. kodzie, w terminie nie dłuższym niż 30 dni od daty doręczenia niniejszego postanowienia.
T. L. wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej powyższym postanowieniem z dnia 28 sierpnia 2020 r.
Wskazanym na wstępie postanowieniem Główny Inspektor Ochrony Środowiska postanowił: I. uchylić własne postanowienie z dnia 28 sierpnia 2020 r. w części dotyczącej terminu jego wykonania; II. utrzymać w mocy własne postanowienie z dnia 28 sierpnia 2020 r. w pozostałym zakresie; III. określić termin wykonania niniejszego postanowienia, na nie dłuższy niż 30 dni od dnia jego doręczenia.
W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy wyjaśnił, że w rozpatrywanym przypadku sporny wózek widłowy został zakupiony na terytorium Szwajcarii na podstawie dokumentu zakupu z dnia 6 marca 2019 r. z adnotacją: "na części" i ten właśnie dokument towarzyszył przedmiotowemu wózkowi w momencie przemieszczenia oraz w dacie zgłoszenia go do procedury celnej. Tym samym przedłożony przez stronę na etapie wyjaśnień kolejny dokument (dokument zakupu z dnia 11 kwietnia 2019 r., którym strona nie dysponowała w momencie przemieszczenia, w ocenie organu, pozostaje bez znaczenia dla niniejszej sprawy.
W związku z tym, że w dacie ujawnienia nielegalnego przemieszczania odpadu, tj. dacie zgłoszenia przedmiotowego wózka do procedury celnej, przemieszczany wózek był uszkodzony (uszkodzone akumulatory, pordzewiały, niesprawny), co potwierdza analiza formularza wniosku o przeprowadzenie oceny towaru oraz informacja zawarta w dokumencie MRN Nr [...] z dnia 7 marca 2019 r., jak również przedmiotowemu wózkowi towarzyszył dokument wskazujący, że dalszym jego zastosowaniem, zgodnie z wolą poprzedniego posiadacza, nie było jego dalsze użytkowanie zgodnie z przeznaczeniem, lecz pozyskanie z niego części (adnotacja "fϋr teile" - na części widniejąca w dokumencie zakupu wózka z dnia 6 marca 2019 r.) w ocenie organu, powyższe dokumenty jednoznacznie potwierdzają stan techniczny wózka, jak i wolę poprzedniego właściciela, związaną z jego dalszym przeznaczeniem.
Wózek w chwili przemieszczenia wyposażony był w akumulatory, płyny eksploatacyjne oraz inne niebezpieczne elementy, nadające im właściwości odpadu niebezpiecznego, dlatego zgodnie z załącznikiem do rozporządzenia Ministra Klimatu z dnia 2 stycznia 2020 r. należało go sklasyfikować jako odpad pod kodem 16 01 04* - "zużyte lub nienadające się do użytkowania pojazdy", do których wlicza się zużyte pojazdy wycofane z eksploatacji z różnych środków transportu (włączając maszyny pozadrogowe) oraz odpady z demontażu zużytych pojazdów wycofanych z eksploatacji oraz z przeglądów i konserwacji pojazdów.
Skargę na postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska wniósł T. L.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Ochrony Środowiska wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wskazanym na wstępie wyrokiem Sąd pierwszej instancji uznał wniesioną skargę za pozbawioną usprawiedliwionych podstaw. W uzasadnieniu wskazano, że sprowadzony przez skarżącego wózek widłowy w momencie zgłoszenia do procedury celnej bezsprzecznie był uszkodzony. Potwierdza to załączona do materiału dowodowego kopii formularza wniosku o przeprowadzenie oceny towaru, z której wynika, że wózek posiada uszkodzone akumulatory, jest pordzewiały i niesprawny. Na stan techniczny wózka wskazuje również informacja zawarta w dokumencie MRN Nr [...] z dnia 7 marca 2019 r., która zgodnie z tłumaczeniem sporządzonym przez tłumacza przysięgłego potwierdza, że przedmiotem wysyłki był "używany wózek podnośnikowy, uszkodzony". Ponadto w dokumencie zakupu wózka z dnia 6 marca 2019 r. widnieje adnotacja "fϋr teile", co według tłumaczenia przysięgłego oznacza "na części". Okoliczności te wskazują, że poprzedni właściciel, z uwagi na stan techniczny wózka (niesprawny, pordzewiały, z uszkodzonymi akumulatorami), nie widział możliwości dalszego wykorzystania przedmiotowego wózka zgodnie z jego pierwotnym przeznaczeniem, a jednocześnie umieszczona na dokumencie sprzedaży adnotacja "na części" w sposób jednoznaczny określa przeznaczenie przedmiotu nadane przez zbywającego, tj. jako źródło części zamiennych. Tym samym, Sąd pierwszej instancji uznał, że poprzedni właściciel spornego wózka, pozbył się go na rzecz skarżącego, co stanowi przesłankę do uznania przedmiotowego wózka za odpad w myśl art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 779 z późn. zm.) – dalej: "ustawa o odpadach", zgodnie z którym przez odpady rozumie się każdą substancję lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia jest obowiązany.
Dalej Sąd meriti wskazał, że organ odniósł się również do informacji zawartych w formularzu wniosku o przeprowadzenie oceny towaru, jak i kopii dokumentu Adnotacja z kontroli dokumentacyjnej bez ustalonego podmiotu Nr [...], sporządzonych przez inspektorów Małopolskiego WIOŚ, z której wynika, że w oparciu o całość dokumentacji przedmiotowy wózek widłowy należy uznać za odpad jedynie w przypadku sprowadzenia go na części, natomiast w przypadku, gdy nie został on sprowadzony na części, to w świetle przedłożonych dokumentów nie można uznać go za odpad. Organ wskazał, że w opinii Małopolskiego WIOŚ brak jest pewności czy przedłożony przez stronę na etapie sporządzania opinii kolejny dokument (Quittung/Ouittance/Ricevuta) z dnia 11 kwietnia 2019 r. potwierdzający sprzedaż towaru, jest zgodny ze stanem faktycznym i czy sprzedający (CS Baumaschinen) rzeczywiście sprzedał przedmiotowy wózek do naprawy. Z powyższych opinii nie wynika, że inspektorzy Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska jednoznacznie stwierdzili, że sporny przedmiot nie stanowi odpadu. W ocenie Sądu Wojewódzkiego nie można więc zgodzić się z zarzutem skarżącego, że organ nie uwzględnił stanowiska Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska. Główny Inspektor Ochrony Środowiska dokonał oceny urządzenia z uwzględnieniem powyższej opinii Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska. Organ odniósł się również do przedłożonego przez skarżącego kolejnego dokumentu zakupu z dnia 11 kwietnia 2019 r., w którym sprzedający wskazał, że wózek nie jest przeznaczony na części i nie stanowi odpadu. Stanowisko organu wskazujące, że w przypadku międzynarodowego przemieszczania odpadów decydujące znaczenie do uznania danego przedmiotu za odpad ma jego stan w momencie przemieszczenia, a przede wszystkim dowody z dokumentów, pozwalające ustalić zamiar poprzedniego posiadacza, jest prawidłowe. W postępowaniach w przedmiocie międzynarodowego przemieszczenia odpadów, dotyczących uszkodzonych pojazdów przewożonych przez granicę, pierwszoplanowe znaczenie mają bowiem dowody z dokumentów, pozwalające ustalić przede wszystkim zamiar poprzedniego posiadacza oraz to, czy pojazd ten może poruszać się po drogach, czyli być użytkowany zgodnie z jego pierwotnym przeznaczeniem. Orzecznictwo sądów administracyjnych, na które powołuje się organ w uzasadnieniu inkryminowanej decyzji, jest jednolite w tym zakresie.
Z tych wszystkich względów, uznając, że w sprawie organ nie naruszył przepisów postępowania oraz prawidłowo zastosował przepisy prawa materialnego, na podstawie art. 151 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.) – dalej: "P.p.s.a.", Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł T. L. Zaskarżając rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji w całości, zarzucił:
I. na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 1 § 1 i 2 P.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z:
- art. 7, art. 76 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., polegające na oddaleniu zamiast uwzględnienia skargi, a w konsekwencji nieuchyleniu postanowień organów II instancji, pomimo iż nie zebrano i nie rozważono całego materiału dowodowego w niniejszej sprawie, wyrażającego się zwłaszcza w przyjęciu, iż w niniejszej sprawie wózek widłowy - paleciak marki [...] o nr identyfikacyjnym [...] stanowi odpad o kodzie 16 01 04*, a skarżący stał się nielegalnym odbiorcą odpadu w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, w sytuacji gdy urządzenie nie stanowi pojazdu, a tym bardziej odpadu, a co za tym idzie skarżący nie dopuścił się procederu nielegalnego międzynarodowego przemieszczania odpadów,
- art. 8 K.p.a. poprzez brak pogłębienia zaufania obywateli do organów administracji publicznej poprzez zaaprobowanie przez Sąd I Instancji faktu, wydawania przez organ odmiennych decyzji przy istnieniu tożsamych stanów faktycznych i prawnych, a mianowicie nieuwzględnienie przy rozstrzygnięciu sprawy stanowiska Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska Delegatury w Nowym Sączu zawartego w Adnotacji z kontroli dokumentacyjnej bez ustalonego podmiotu NR [...], który stwierdził, że w oparciu o całość posiadanej dokumentacji należy wskazać, że przedmiotowy wózek należy uznać za odpad jedynie w przypadku jeśli został sprowadzony na części, natomiast jeśli nie został przeznaczony na części to w świetle przedłożonych dokumentów nie można uznać go za odpad, podczas gdy w ocenie skarżącego nie można w okolicznościach niniejszej sprawy poczynić tak kategorycznych wniosków jakie poczyniły organy obydwu instancji oraz Sąd I instancji;
- art. 80 K.p.a. poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów i niedokonanie wszechstronnej oceny całokształtu materiału dowodowego i uznanie, iż "poprzedni właściciel z uwagi na stan techniczny wózka (niesprawny, pordzewiały, z uszkodzonymi akumulatorami, nie widział możliwości dalszego wykorzystywania przedmiotowego wózka zgodnie z jego pierwotnym przeznaczeniem", gdy w zebranym materiale dowodowym brak jest dowodów na poparcie tego twierdzenia, a w konsekwencji ustalenie okoliczności faktycznie niezgodnie z prawidłami logiki - w innym przypadku organ wywiódłby, że pojazd nie jest odpadem - skoro bowiem nie istnieje dowód, że poprzedni właściciel nie widział możliwości dalszego wykorzystywania przedmiotowego wózka, intencją posiadacza było dokonanie transakcji handlowej sprzedaży urządzenia, a obiektywnie uznać należy, iż urządzenie nie jest odpadem i można je naprawić, a więc nie ma podstaw do uznania, że wózek widłowy był w momencie sprowadzenia odpadem.
II. na podstawie art. 174 pkt 1 P.p.s.a. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r. poz. 1792) – dalej: "u.m.p.o.", w związku z art. 24 ust. 3 lit a rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 roku w sprawie przemieszczania odpadów, art. 27 ust. 2 pkt 1 ustawy o odpadach poprzez ich zastosowanie i przyjęcie, że w niniejszej sprawie wózek widłowy - paleciak marki [...] o nr identyfikacyjnym [...] stanowi odpad o kodzie 16 01 04*, a skarżący stał się nielegalnym odbiorcą odpadu w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 4 u.m.p.o., w sytuacji gdy urządzenie nie stanowi odpadu, a co za tym idzie skarżący nie dopuścił się procederu nielegalnego międzynarodowego przemieszczania odpadów.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i uchylenie w całości postanowień organu I i II instancji; ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie, na zasadzie art. 203 pkt 1 P.p.s.a., od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego radcy prawnego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej powyższe zarzuty szerzej umotywowano.
Pismem z dnia 14 października 2021 r. pełnomocnik skarżącego kasacyjnie zrzekł się w jego imieniu przeprowadzenia rozprawy. Z kolei Główny Inspektor Ochrony Środowiska pismem z dnia 29 października 2021 r. również wniósł o rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym oraz podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Stosownie do treści art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę wystąpienie przesłanek nieważności postępowania. W tej sprawie Sąd nie stwierdza wystąpienia jakiejkolwiek przesłanki nieważności postępowania.
Związanie granicami skargi oznacza związanie podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej oraz jej wnioskami. Naczelny Sąd Administracyjny bada przy tym wszystkie podniesione przez stronę skarżącą kasacyjnie zarzuty naruszenia prawa (por. uchwała pełnego składu sędziów NSA z dnia 26 października 2009 r. sygn. akt I OPS 10/09, ONSAiWSA 2010 z. 1 poz. 1).
Zgodnie z art. 176 P.p.s.a. strona skarżąca kasacyjnie ma obowiązek przytoczyć podstawy skargi kasacyjnej wnoszonej od wyroku Sądu pierwszej instancji i szczegółowo je uzasadnić wskazując, które przepisy ustawy zostały naruszone, na czym to naruszenie polegało i jaki miało wpływ na wynik sprawy. Rola Naczelnego Sądu Administracyjnego w postępowaniu kasacyjnym ogranicza się do skontrolowania i zweryfikowania zarzutów wnoszącego skargę kasacyjną.
Na podstawie art. 182 § 2 P.p.s.a. sprawa podlega rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, ponieważ strona skarżąca kasacyjnie po wniesieniu skargi kasacyjnej zrzekła się rozprawy. Taki sam wniosek złożyła strona przeciwna po doręczeniu jej odpisu skargi kasacyjnej.
Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutów naruszenia przepisów postępowania stwierdzić należy, że całkowicie chybiony jest zarzut naruszenia art. 1 § 1 i 2 P.p.s.a. Przepis ten nie składa się bowiem z jakichkolwiek jednostek redakcyjnych. Naczelny Sąd Administracyjny zwraca uwagę, że z punktu widzenia skuteczności postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów podkreślenia wymaga, że przytoczenie podstawy kasacyjnej musi być precyzyjne. Zarzucane naruszenie zawsze należy powiązać z jego konkretną jednostką redakcyjną. Warunek przytoczenia podstawy kasacyjnej i jej uzasadnienia nie jest natomiast spełniony, gdy skarga kasacyjna zawiera wywody zmuszające sąd drugiej instancji do domyślania się, który przepis prawa autor kasacji miał na uwadze, podnosząc zarzut naruszenia przepisów prawa. Kasacja nieodpowiadająca tym wymaganiom, pozbawiona konstytuujących ją elementów treściowych, uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności.
Nie może też odnieść zamierzonego skutku zarzut naruszenia art. 145 ust. 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. Podkreślić należy, że w przypadku oddalenia skargi można zarzucić Sądowi pierwszej instancji naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, P.p.s.a. tylko wówczas, gdy Sąd ten stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mimo to nie spełni dyspozycji tej normy prawnej i nie uchyli zaskarżonego postanowienia. Natomiast, jeśli z treści zaskarżonego wyroku wynika, że Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to Naczelny Sąd Administracyjny nie może zarzucić oddalającemu skargę Sądowi pierwszej instancji naruszenia omawianego przepisu, gdyż rozstrzygnięcie jest zgodne z dyspozycją, stosowanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, normy prawnej. W rozpoznanej sprawie Sąd Wojewódzki nie stosował art. 145 § 1 pkt 1 lit. c. P.p.s.a. Podstawą prawną zaskarżonego wyroku był art. 151 P.p.s.a., zgodnie z którym w razie nieuwzględniania skargi sąd skargę oddala. Okoliczność oddalenia skargi nie mogła, więc stanowić bezpośrednio argumentu mającego świadczyć o naruszeniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. Przy tym podobnie, jak przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, P.p.s.a., również przepis art. 151 tej ustawy stanowią jedynie wynik kontroli przez sąd zaskarżonego aktu. Warunkiem ich zastosowania jest spełnienie hipotezy w postaci odpowiednio stwierdzenia czy niestwierdzenia przez sąd naruszeń prawa przez organ administracji publicznej. Naruszenie tych przepisów - powoływanych odrębnie, jak i wspólnie - jest zawsze następstwem złamania innych przepisów. W przedmiotowej sprawie Sąd Wojewódzki nie stwierdził naruszenia art. 7, art. 8, art. 76 § 1 K.p.a., art. 77 § 1 K.p.a. i art. 80 K.p.a., dlatego prawidłowo oddalił skargę. Skoro zatem, Sąd nie stwierdzi naruszenia przepisów postępowania przez organ administracji publicznej, to nie miał podstaw do zastosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. c. P.p.s.a.
Oddalenie skargi na podstawie art. 151 P.p.s.a. oznacza przede wszystkim, że Sąd dokonujący kontroli legalności zaskarżonego aktu nie stwierdził żadnej kwalifikowanej wady skutkującej sankcją nieważności oraz że nie wystąpiło takie naruszenie przepisów postępowania, które uzasadniałoby uchylenie postanowienia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. Nie można zatem zgodzić się z twierdzeniem skarżącego o przekroczeniu przez Sąd pierwszej instancji zasady prawdy obiektywnej i związanej z nią zasadą swobodnej oceny dowodów. Jak podniesiono wyżej przyjęta w sprawie faktyczna podstawa rozstrzygnięć ustalona została z uwzględnieniem wymogów wynikających z przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. Sąd zasadnie uznał, że organ ustalił wszystkie istotne do załatwienia sprawy okoliczności faktyczne i prawne, a zgromadzony w sprawie materiał dowodowy ma walor kompletności, zaś jego ocena nie nosi znamion dowolności. Na gruncie reguł i norm procesowych wyprowadził logicznie uprawnione i merytorycznie trafne wnioski. Zasadnie też ocenił, że orzekające w sprawie organy prawidłowo uzasadniły z jakich powodów uznały sporny wózek widłowy za odpad.
Nie jest trafny zarzut naruszenia art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy o przemieszczaniu odpadów w związku z art. 24 ust. 3 lit a rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 i art. 27 ust. 2 pkt 1 ustawy o odpadach.
Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach, przez odpady rozumie się każdą substancję lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany. Przepis ten stanowi implementację art. 3 pkt 1 dyrektywy nr 2008/98/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 19 listopada 2008 r. w sprawie odpadów oraz uchylającej niektóre dyrektywy (Dz.Urz.UE.L z 2008 r. poz. 312, s. 3).
Pojęcie "pozbycie się", które stanowi przesłankę do uznania za odpad, oznacza zmianę sposobu użytkowania wskazanego przedmiotu, czyli użytkowanie w inny sposób niż nakazuje to przeznaczenie danego przedmiotu, a nowy sposób użytkowania mógłby wywoływać niekorzystne oddziaływanie na środowisko. "Pozbycie się" rozumiane jest jako przekazanie przedmiotu innemu podmiotowi, który będzie ten przedmiot wykorzystywał w zasadniczo odmienny od pierwotnego sposób. Przy czym, w razie wątpliwości, czy dany przedmiot jest odpadem wskutek zmiany sposobu jego użytkowania, należy mieć na względzie ogólne cele postępowania z odpadami - ochronę życia i zdrowia ludzi oraz środowiska zgodnie z zasadą zrównoważonego rozwoju i wobec tego indywidualizować badanie przesłanki "pozbycia się" ze względu na negatywne oddziaływanie tego sposobu użytkowania na człowieka lub środowisko (por. wyrok NSA z dnia 9 października 2012 r., sygn. II OSK 1071/11, LEX nr 1234052).
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej zakwalifikowanie substancji lub przedmiotu jako "odpadów" wynika przede wszystkim z zachowania posiadacza i ze znaczenia terminu "pozbywać się" (por. wyrok z dnia 4 lipca 2019 r., Tronex, C 624/17, EU:C:2019:564, pkt 17 i przytoczone tam orzecznictwo). Z orzecznictwa TSUE wynika także, że to, czy są to "odpady" w rozumieniu dyrektywy 2008/98, należy potwierdzić w świetle wszystkich okoliczności, z uwzględnieniem celu tej dyrektywy i jej skuteczności, która nie powinna zostać naruszona. Pewne okoliczności mogą zatem stanowić wskazówkę występowania działania polegającego na pozbywaniu się, zamiaru pozbycia się lub zobowiązania do pozbycia się substancji lub przedmiotu w rozumieniu art. 3 pkt 1 dyrektywy 2008/98. Jednocześnie nie budzi wątpliwości, że pojęcie odpadów nie wyklucza substancji i przedmiotów, które mogą zostać ponownie gospodarczo wykorzystane. System nadzoru i gospodarowania ustanowiony dyrektywą 2008/98 ma bowiem na celu objęcie swoim zakresem wszystkich przedmiotów i substancji, których ich właściciel się pozbywa, nawet jeżeli mają one wartość handlową i są gromadzone z powodów handlowych do celów recyklingu, regeneracji lub ponownego wykorzystania (zob. wyrok z dnia 3 października 2013 r., Brady, C 113/12, EU:C:2013:627, pkt 42 i przytoczone tam orzecznictwo).
W rozpatrywanym przypadku sporny wózek widłowy (paleciak marki [...] o nr identyfikacyjnym [...]) został zakupiony na terytorium Szwajcarii na podstawie dokumentu zakupu, z adnotacją "na części" i ten właśnie dokument towarzyszył przedmiotowemu wózkowi w momencie przemieszczenia oraz w dacie zgłoszenia go do procedury celnej. Przedmiotowemu wózkowi towarzyszył dokument wskazujący, że dalszym jego zastosowaniem, zgodnie z wolą poprzedniego posiadacza, nie było jego dalsze użytkowanie zgodnie z przeznaczeniem, lecz pozyskanie z niego części (adnotacja "fϋr teile" – "na części" widniejąca w dokumencie zakupu wózka).
Sąd Wojewódzki trafnie zauważył, że w chwili przemieszczenia wózek wyposażony był w akumulatory, płyny eksploatacyjne oraz inne niebezpieczne elementy, nadające im właściwości odpadu niebezpiecznego, dlatego zgodnie z załącznikiem do rozporządzenia Ministra Klimatu z dnia 2 stycznia 2020 r. należało go sklasyfikować jako odpad pod kodem 16 01 04* - "zużyte lub nienadające się do użytkowania pojazdy", do których wlicza się zużyte pojazdy wycofane z eksploatacji z różnych środków transportu oraz odpady z demontażu zużytych pojazdów wycofanych z eksploatacji oraz z przeglądów i konserwacji pojazdów. Odpady sklasyfikowane pod kodem 16 01 04* nie zostały sklasyfikowane pod żadnym kodem w załącznikach III, IIIB, IV lub IVA do rozporządzenia (WE) Nr 1013/2006. Przywóz do Polski odpadów niesklasyfikowanych pod żadnym kodem w wymienionych załącznikach wymaga zastosowania procedury uprzedniego pisemnego zgłoszenia i zgody. Wbrew zarzutom skargi Sąd Wojewódzki prawidłowo zaaprobował stanowisko organów, że skarżący stał się zatem odbiorcą odpadu sprowadzonego na terytorium Polski z naruszeniem zasad określonych w tytule II rozporządzenia (WE) Nr 1013/2006, co na podstawie art. 2 pkt 35 lit. a ww. rozporządzenia stanowiło nielegalne międzynarodowe przemieszczenie odpadów.
Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 4 u.m.p.o. przez odbiorcę odpadów sprowadzonych nielegalnie, rozumie się każdą osobę fizyczną, prawną lub jednostkę organizacyjną, do której zostały przemieszczone nielegalnie odpady. Nie ma zatem możliwości przypisania odpowiedzialności za przemieszczenie odpadu podmiotowi pozbywającemu się przedmiotowego wózka widłowego, ponieważ dokonał on tej czynności na rzecz skarżącego na terytorium Szwajcarii. W związku z tym odpowiedzialność za nielegalne przemieszczenie odpadu ponosi skarżący, który sprowadził odpad na terytorium Polski.
Przeprowadzone przez organy I i II instancji postępowanie wyjaśniające, jak również zgromadzony materiał dowodowy dotyczący zobowiązania skarżącego do zastosowania procedur określonych w art. 24 ust. 3 lit a rozporządzenia (WE) Nr 1013/2006 poprzez zagospodarowanie odpadu w postaci przedmiotowego wózka widłowego, umożliwił dokonanie oceny w zakresie wystąpienia przesłanek normatywnych do wydania postanowienia utrzymującego w mocy postanowienie wydane przez organ I instancji. W niniejszej sprawie nie doszło także do naruszenia art. 25 ust. 1 pkt 2 u.m.p.o. Zgodnie z tym przepisem, w przypadku stwierdzenia nielegalnego międzynarodowego przemieszczania odpadów, albo na podstawie powiadomienia o nielegalnym przemieszczeniu otrzymanego w trybie art. 24 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 1013/2006, Główny Inspektor Ochrony Środowiska wszczyna z urzędu postępowanie administracyjne i wzywa odbiorcę odpadów - jeżeli za nielegalne międzynarodowe przemieszczanie odpadów odpowiedzialność ponosi odbiorca odpadów w drodze postanowienia, do zastosowania procedur określonych w art. 24 rozporządzenia nr 1013/2006, określając termin realizacji działań wynikających z tych procedur, nie dłuższy niż 30 dni.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., skargę kasacyjną oddalił.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI