IV SA/Wa 2414/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję odmawiającą ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla budowy fermy drobiu, uznając niezgodność inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.
Skarżąca domagała się uchylenia decyzji odmawiającej ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla budowy fermy drobiu. Organy administracji oraz sąd uznały, że planowana inwestycja jest niezgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, który dopuszcza budowę obiektów gospodarczych jedynie na terenach oznaczonych symbolem Rg, podczas gdy inwestycja miała powstać na terenie oznaczonym symbolem Rc. Sąd podkreślił, że interpretacja planu miejscowego powinna uwzględniać jego racjonalność i celowość, a niedopuszczalne jest lokalizowanie inwestycji na obszarach, które nie zostały do tego wyraźnie przeznaczone.
Sprawa dotyczyła skargi B. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Wójta odmawiającą określenia środowiskowych uwarunkowań dla budowy fermy drobiu. Inwestycja miała polegać na budowie czterech kurników o łącznej obsadzie 480 DJP na działkach oznaczonych symbolem Rc w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Organy administracji uznały, że budowa fermy drobiu, jako obiektu gospodarczego, jest dopuszczalna jedynie na terenach oznaczonych symbolem Rg, a nie Rc, zgodnie z interpretacją § 42 i § 43 uchwały Rady Gminy. Skarżąca zarzucała błąd w wykładni przepisów planu miejscowego i ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, twierdząc, że nie istnieje bezpośredni zakaz zabudowy na terenach Rc. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. Sąd podkreślił, że plany miejscowe są aktami prawa miejscowego i podlegają tym samym regułom wykładni co inne przepisy prawa. Analiza § 9 pkt 18 oraz § 42 uchwały wykazała, że Rada Gminy precyzyjnie określiła tereny dopuszczające zabudowę gospodarczą, w tym fermy drobiu (symbol Rg), a tereny oznaczone symbolem Rc przeznaczone są pod użytkowanie ogólnorolnicze, w tym grunty orne. Sąd uznał, że niedopuszczalne jest lokalizowanie inwestycji na obszarach nieprzeznaczonych do tego celu, co wynika z zasady racjonalności prawodawcy i zakazu wykładni per non est. Sąd stwierdził również, że ograniczenia prawa własności wynikające z planu miejscowego są dopuszczalne, o ile są zgodne z Konstytucją RP.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, budowa fermy drobiu na terenie oznaczonym symbolem Rc jest niedopuszczalna, ponieważ miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego precyzyjnie określa tereny, na których dopuszczalna jest zabudowa gospodarcza.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że plan miejscowy, poprzez rozróżnienie symboli (Rc, Rg), jasno wskazuje, gdzie można lokalizować obiekty gospodarcze. Lokalizacja fermy drobiu na terenie Rc, który jest przeznaczony pod ogólnorolnicze użytkowanie i gleby chronione, jest sprzeczna z wolą prawodawcy lokalnego, który wyraźnie wskazał inne tereny dla tego typu inwestycji.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (14)
Główne
ustawa ocenowa art. 80 § ust. 2
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
Niezgodność lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego stanowi podstawę odmowy wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
Pomocnicze
ustawa ocenowa art. 71 § ust. 1 i ust. 2 pkt. 1
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
ustawa ocenowa art. 75 § ust. 1 pkt. 4
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
ustawa ocenowa art. 8 § ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1 i 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Rozporządzenie art. 2 § ust. 1 pkt. 51
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko
u.p.z.p. art. 6 § ust. 1
Ustawa z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wraz z innymi przepisami kształtują sposób wykonywania prawa własności.
k.c. art. 140
Kodeks cywilny
Konstytucja RP art. 64 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo własności podlega ograniczeniom w drodze ustawy i tylko w takim zakresie, w jakim nie narusza istoty tego prawa.
Konstytucja RP art. 31 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i wolności publicznej albo wolności i praw innych osób.
Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niezgodność planowanej inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, który dopuszcza budowę obiektów gospodarczych jedynie na terenach oznaczonych symbolem Rg, a nie Rc.
Odrzucone argumenty
Zapisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie wprowadzają bezpośredniego zakazu zabudowy na terenach Rc. Stanowisko mieszkańców wyrażone w protestach jest bezpodstawne i nie powinno być podstawą odmowy wydania decyzji. Opinia sanitarna PPIS wykroczyła poza zakres określony w art. 78 ust. 2 ustawy ocenowej.
Godne uwagi sformułowania
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Nie ma żadnych racjonalnych podstaw, aby zawężać możliwość interpretacji przepisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przykładowo tylko do dyrektyw wykładni językowej. Konsekwencja prawodawcy lokalnego jest dorobkiem polskiej nauki teorii prawa, w której zauważano, że podczas wykładni przepisów prawa zakłada się idealizujące wyobrażenie o prawodawcy przypisując mu doskonałość w tworzeniu przepisów prawa, aksjologiczną spójność czy doskonałą znajomość innych przepisów. W teorii prawa, a także praktyce interpretacyjnej obowiązuje powszechnie zakaz wykładni per non est, który oznacza, że nie wolno interpretować przepisów prawnych tak, aby pewne ich fragmenty okazały się zbędne.
Skład orzekający
Alina Balicka
przewodniczący
Aneta Dąbrowska
członek
Wojciech Rowiński
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, zasada racjonalności prawodawcy, zakaz wykładni per non est, dopuszczalność ograniczeń prawa własności przez plany miejscowe, zgodność lokalizacji inwestycji z planem miejscowym jako warunek wydania decyzji środowiskowej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej interpretacji konkretnego planu miejscowego i jego symboliki (Rc, Rg).
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak szczegółowa analiza planów miejscowych i zasady wykładni prawa mogą decydować o możliwości realizacji inwestycji, co jest kluczowe dla prawników i inwestorów w branży rolnej.
“Farma drobiu na "niewłaściwym" gruncie? Sąd wyjaśnia, jak czytać plany miejscowe.”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIV SA/Wa 2414/20 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2021-09-08 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2020-11-10 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Alina Balicka /przewodniczący/ Aneta Dąbrowska Wojciech Rowiński /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6139 Inne o symbolu podstawowym 613 Hasła tematyczne Środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia Sygn. powiązane III OSK 16/22 - Wyrok NSA z 2023-05-24 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2020 poz 283 art. 80 ust. 2 Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Alina Balicka Sędziowie: sędzia WSA Aneta Dąbrowska sędzia WSA Wojciech Rowiński (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 8 września 2021 r. sprawy ze skargi B. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] września 2020 r., nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla realizacji przedsięwzięcia oddala skargę. Uzasadnienie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej: "SKO", "Kolegium", "organ II instancji") decyzją nr [...] z [...] września 2020 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.; dalej: "k.p.a."), po rozpatrzeniu odwołania B. D. (dalej: "Wnioskodawczyni", "Strona" "Skarżąca") od decyzji Wójta Gminy [...] (dalej: "Wójt", "organ I instancji") z [...] czerwca 2020 r. Nr [...], orzekającej o odmowie określenia środowiskowych uwarunkowań na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie fermy drobiu-brojlerów składającej się z czterech kurników o łącznej obsadzie 480 DJP na działkach nr [...]i [...]w obrębie miejscowości [...], gmina [...], powiat [...], woj. [...] (dalej: "Inwestycja"), utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Decyzja została wydana w następującym stanie sprawy: Wnioskiem z 6 czerwca 2019 r. Strona zwróciła się do Wójta o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla Inwestycji. Do wniosku zostały dołączone: raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, kopia mapy ewidencyjnej, wypisy z ewidencji gruntów. Po wszczęciu postępowania Wójt zwrócił się do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] (dalej: "PPIS"), Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w [...] (dalej: "PGWWP) oraz Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] (dalej: "RDOŚ") o wydanie opinii w sprawie warunków realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Powyższe warunkowane było stwierdzeniem, że planowana Inwestycja kwalifikuje się jako wymieniona w § 2 ust. 1 pkt. 51 Rozporządzenia Rady Ministrów z 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2019 poz. 1839; dalej: "Rozporządzenie"). Opinią sanitarną Nr [...] z [...] lipca 2019 r. PPIS zaopiniował Inwestycję negatywnie z uwagi na niezgodność lokalizacji Inwestycji z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego ustanowionego Uchwałą Nr [...] Rady Gminy [...] z [...] czerwca 2005 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla miejscowości: [...], [...], [...], [...], [...], [...],[...], [...], [...], [...], [...], [...] (dalej: "Uchwała"). W jej treści podkreślono, że ma ona znajdować się na terenach oznaczonych zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego symbolem Rc, czyli obszarze produkcji rolnej z wyznaczoną strefą o przewadze kompleksów gleb chronionych. W rozdziale 11 powyższego planu, dotyczącym ustaleń zagospodarowania terenów rolniczej przestrzeni produkcyjnej w §42 wskazano, że tereny oznaczone symbolem R i Rc przeznaczono pod użytkowanie ogólnorolnicze, natomiast tereny oznaczone symbolem Rg przeznaczono pod użytkowanie ogólnorolnicze z możliwością budowy obiektów gospodarczych wymagających lokalizacji poza obrębem siedliska zagrodowego. Jednocześnie § 43 planu wskazuje, że na terenach oznaczonych symbolami R i Rl dopuszcza się budowę obiektów budowlanych, w tym budynków i budowli rolniczych, na podstawie przepisów odrębnych. W ocenie PPIS planowane umiejscowienie fermy drobiu stoi w sprzeczności z ww. regulacjami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. PGWWP wezwaniem z 3 września 2019 r. zwróciło się o uzupełnienia raportu oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, co nastąpiło w piśmie z 27 września 2019 r. Postanowieniem z [...] listopada 2019 r. PGWWP uzgodnił realizację przedsięwzięcia i określił jakie warunki należy podjąć na etapie realizacji i eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia. Wezwaniem z 22 stycznia 2020 r. RDOŚ wezwał do uzupełnienia raportu w zakresie ochrony przed hałasem, ochrony powietrza, gospodarki odpadami, gospodarki wodno- ściekowej i ochrony wód. Uzupełnienie zostało przedłożone 4 lutego i 5 marca 2020 r., po czym postanowieniem z [...] kwietnia 2020 r. RDOŚ uzgodnił realizację przedsięwzięcia i określił warunki na etapie realizacji i eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia oraz wymagania, które należy uwzględnić w zakresie ochrony środowiska. W toku postępowania – [...] lipca 2019 r. – odbyło się spotkanie z mieszkańcami miejscowości [...] oraz sąsiednich miejscowości w sprawie Inwestycji, podczas którego wyrazili oni swój zdecydowany sprzeciw wobec jej realizacji z uwagi na narażenie na oddziaływanie amoniaku, siarkowodoru i dwutlenku siarkowodoru, hałas, spadek bezpieczeństwa dzieci poruszających się drogą do szkoły oraz obniżenie wartości działek sąsiadujących. Ponadto PPIS przekazał Wójtowi protest mieszkańców miejscowości: [...], [...], [...], [...] i [...] przeciwko ww. Inwestycji. RDOŚ przy piśmie z 5 sierpnia 2019 r. przekazał Wójtowi analogiczny protest. Zawiadomieniem z 26 maja 2020 r. Wójt poinformował o zakończeniu postępowania dowodowego oraz o możliwości zapoznania się z aktami sprawy oraz zgłoszenia uwag i wniosków, a następnie wydał – w oparciu o przepisy art. 71 ust. 1 i ust. 2 pkt. 1, art. 75 ust. 1 pkt. 4 oraz art. 8 ust. 1 i 2 ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2020 r. poz. 283, dalej: "ustawa ocenowa") – wskazaną na wstępie decyzję z [...] czerwca 2020 r., którą odmówił określenia środowiskowych uwarunkowań na realizację Inwestycji. W uzasadnieniu decyzji Wójt podkreślił, że z przytoczonych w opinii sanitarnej uregulowań § 42 oraz § 43 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wynika, że możliwość posadowienia zabudowy obiektów gospodarskich istnieje na terenie obszarów oznaczonych w tym planie symbolami Rg, w przeciwnym razie w treści planu zaistniałaby wewnętrzna sprzeczność. Wobec tego, że planowana ferma drobiu miałaby powstać na terenach objętych symbolem Rc, zaistniała niezgodność przedsięwzięcia z aktem prawa miejscowego jakim jest miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Powyższe zgodnie z art. 80 ust. 2 ustawy ocenowej powoduje brak możliwości wydania pozytywnej decyzji ustalającej uwarunkowania środowiskowe dla przedsięwzięcia, szczególnie biorąc pod uwagę skalę jego oddziaływania na okoliczne tereny, w tym zdrowie mieszkańców. Wnioskodawczyni złożyła odwołanie od powyższej decyzji, w którym podniesiono, że złożona przez PPIS opinia sanitarna wykroczyła poza zakres określony w art. 78 ust. 2 ustawy ocenowej, wobec czego nie powinna być brana pod uwagę przy wydawaniu decyzji przez organ I instancji. W dalszej kolejności Strona podniosła, że stanowisko mieszkańców wsi P. wyrażone w protestach jest oczywiście bezpodstawne i pozbawione jakichkolwiek argumentów merytorycznych, a Wójt przy wydawaniu decyzji odmownej nie może kierować się sprzeciwem społeczności lokalnej. Zaznaczyła także, że w obowiązującym miejscowym pianie zagospodarowania przestrzennego nie zdefiniowano pojęcia "użytkowanie ogólnorolnicze, a w § 42 pkt 1 brak jest zakazu budowy budynków. Natomiast w § 43 na terenach oznaczonych R dopuszcza się budowę obiektów budowlanych w tym budynków i budowli rolniczych. Ustalenia te mają charakter otwarty i nie można zawęzić ich interpretacji. Wobec powyższych zarzutów Strona wniosła o uchylenie decyzji Wójta i wydanie decyzji ustalającej uwarunkowania środowiskowe dla Inwestycji. SKO wydało wskazaną na wstępie decyzję z [...] września 2020 r., utrzymującą w mocy rozstrzygnięcie organu i instancji. W pierwszej kolejności SKO zaznaczyło, że planowana Inwestycja jest objęta treścią zarówno obowiązkiem przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, jak i również przeprowadzenia kontroli zgodności jej lokalizacji z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, o czym stanowi art. 80 ust. 2 ustawy ocenowej. Teren planowanej Inwestycji jest objęty miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego wynikającym z Uchwały. Z jego treści wynika, że tereny oznaczone symbolem "R" są to obszary produkcji rolnej oraz wydzielone z niej obszary "Rc", będąca strefą o przewadze kompleksów gleb chronionych. Natomiast strefa oznaczona symbolem Rg jest to strefa upraw rolnych ze wskazana lokalizacją obiektów produkcyjno-gospodarczych. Dodatkowo z § 42 ww. planu wynika przeznaczenie obszarów rolniczej przestrzeni produkcyjnej – dla terenów oznaczonych jako R i Rc użytkowanie ogólnorolnicze, natomiast dla Rg użytkowanie ogólnorolnicze z możliwością budowy obiektów gospodarczych wymagających lokalizacji poza obrębem siedliska zagrodowego. Zaś z § 43 planu wynika, że na terenach oznaczonych symbolami R i RL dopuszcza się budowę obiektów budowlanych, w tym budynków i budowli rolniczych, na podstawie przepisów odrębnych. SKO podzieliło interpretację powyższych regulacji, która przedstawił Wójt w zakwestionowanej decyzji. Inwestycja miała być zgodnie z przedstawionym wnioskiem realizowana na działkach znajdujących się w obszarze oznaczonym zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego symbolem Rc, natomiast budowa obiektów gospodarczych – a jako takie należy sklasyfikować budynki składające się na fermę drobiu – dopuszczona jest na obszarach oznaczonych symbolami R i Rl. W ocenie SKO organ I instancji prawidłowo orzekł, że w świetle uregulowań planu zagospodarowania przestrzennego i ustawy ocenowej, realizacja Inwestycji nie jest dopuszczalna na terenie wskazanym we wniosku. Jednocześnie Kolegium potwierdziło, że o ile to nie PPIS jest organem właściwym do badania zgodności lokalizacji planowanego przedsięwzięcia z obowiązującym planem miejscowym, to jednak obowiązkiem Wójta było wzięcie pod uwagę niezgodności zamierzenia inwestycyjnego z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, niezależnie od tego, w jaki sposób ustaliłby taką okoliczność w toku postępowania. Wnioskodawczyni złożyła na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o jej uchylenie w całości wraz z decyzją organu I instancji. W skardze podniesiono zarzuty naruszenia: 1. art. 80 ust. 2 ustawy ocenowej przez błędną wykładnię przepisu skutkującą przyjęciem, iż miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego zakazuje lokalizacji Inwestycji, bowiem z zapisów planu jednoznacznie wynika, że inwestycja realizowana będzie w strefie o przewadze kompleksów gleb chronionych i z zapisów planu wynika, że budowę obiektów budowlanych, w tym budynków i budowli rolniczych, na podstawie przepisów odrębnych, dopuszcza się tylko w strefie R i RL, podczas gdy aby ograniczyć prawo właściciela nieruchomości do podjęcia na niej określonej zabudowy lub do jej zabudowania w ogóle, nie wystarczy powołanie się na to, że teren według przeznaczenia w planie zagospodarowania przestrzennego jest gruntem rolnym położonym w strefie RC, ale konieczne jest wykazanie, że plan zagospodarowania przestrzennego wprowadza zakaz zabudowy tego terenu w ogóle lub zabudowy określonego rodzaju. Zakaz takiej zabudowy musiałby wynikać ze szczególnych warunków zagospodarowania takiego terenu, określonych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego; 2. art. 6 ust. 1 ustawy z 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w zw. z art. 140 k.c. przez niezastosowanie tego przepisu i ustalenie, że przeznaczenie terenu w planie zagospodarowania przestrzennego jako gruntu rolnego oznacza samo przez się zakaz jego zabudowy. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik Strony podkreślił, że z żadnego z przytoczonych przez organy obu instancji aktów prawnych nie wynika całkowity zakaz zabudowy na obszarach przewidzianych przez Skarżącą pod realizację Inwestycji, a stanowisko prezentowane w decyzjach wynika z nadinterpretacji przepisów. W jego ocenie, przedmiotowe tereny są przewidziane pod działalność ogólnorolniczą, w tym także hodowlę drobiu, planowane kurniki są natomiast elementem zabudowy zagrodowej i służą produkcji rolnej. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2020, poz. 190 t.j.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (art.3 § 2 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2019, poz. 2325 t.j. – zwanej dalej "p.p.s.a."). Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem wniesionej skargi jest decyzja SKO z [...] września 2020 r. dotycząca odmowy określenia środowiskowych uwarunkowań dla realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie fermy drobiu-brojlerów składającej się z czterech kurników o łącznej obsadzie 480 DJP na działkach nr [...] i [...] w obrębie miejscowości P.. Istotą sporu jest dokonana przez organy obu instancji interpretacja przepisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru, na którym miała zostać zrealizowana Inwestycja, przyjętego Uchwałą Nr [...]Rady Gminy [...] z [...] czerwca 2005 r. Zgodnie ze stanowiskiem organów, z uwagi na przyjęte w nim przeznaczenie obszarów rolniczych na działkach należących do Skarżącej, nie jest możliwe posadowienie tam tego rodzaju budynków, jakie zakładał przedstawiony wniosek. Niezgodność wniosku z treścią miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zgodnie z treścią art. 80 ust. 2 ustawy ocenowej może stanowić podstawę odmowy wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia. Na wstępie należy przytoczyć treść § 9 pkt 18 Uchwały, zgodnie z którym przeznaczeniem terenów oznaczonych symbolami literowymi R są obszary produkcji rolnej, a w jego ramach wydzielone zostały symbole: a) Rc - strefa o przewadze kompleksów gleb chronionych, b) Rg - strefa upraw rolnych ze wskazaną lokalizacją obiektów produkcyjno-gospodarczych (uciążliwych dla funkcji mieszkaniowej), c) Re - strefa użytkowania rolniczego o przewadze użytków zielonych o podwyższonych walorach ekologicznych. Ponadto symbolem RL oznaczono obszary rolnicze przeznaczone do zamiennego użytkowania rolniczo-leśnego (§9 pkt 19). Dalsze doprecyzowanie tego przeznaczenia następuje w § 42 Uchwały, zgodnie z którym przeznaczenie obszarów rolniczej przestrzeni produkcyjnej określa się następująco: 1. tereny oznaczone symbolem R i Rc pod użytkowanie ogólnorolnicze; 2. tereny oznaczone symbolem Re pod użytkowanie ogólnorolnicze z nadaną równolegle funkcją obszaru ekologicznego zobowiązującą do przestrzegania ustaleń § 65 ust. 2. Uchwały; 3. tereny oznaczone symbolem RL pod użytkowanie ogólnorolnicze z prawem zalesiania zgodnie z przepisami odrębnymi; 4. tereny oznaczone symbolem Rg pod użytkowanie ogólnorolnicze z możliwością budowy obiektów gospodarczych wymagających lokalizacji poza obrębem siedliska zagrodowego. Natomiast § 43 Uchwały stanowi, że na terenach oznaczonych symbolami R i RL dopuszcza się budowę obiektów budowlanych, w tym budynków i budowli rolniczych, na podstawie przepisów odrębnych. Jak słusznie zaznaczyło w swojej decyzji Kolegium, plany miejscowego zagospodarowania przestrzennego są aktem prawa miejscowego i stanowią jedno z konstytucyjnie określonych źródeł lokalnie obowiązującego prawa w Polsce. W ocenie Sądu mają do niego zastosowanie wszystkie reguły wykładni przepisów prawnych. Nie ma żadnych racjonalnych podstaw, aby zawężać możliwość interpretacji przepisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przykładowo tylko do dyrektyw wykładni językowej czy też na potrzeby wykładni przepisów praw miejscowego tworzyć odmienne od ogólnych reguły postępowania interpretatora. Koncepcje wykładni prawa są uniwersalnym narzędziem służącym interpretatorowi do ustalenia znaczenia danego przepisu (w teorii klaryfikacyjnej) czy też derywowania (odkodowania) normy prawnej (w teorii derywacyjnej). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że dokonując wykładni przepisów planu miejscowego tak jak w przypadku wykładni innych przepisów prawa należy zakładać, że prawodawca lokalny jest prawodawcą racjonalnym (por. wyrok NSA z 28.04.2020 r., II OSK 1804/19, LEX nr 3025700, wyrok NSA z 28.04.2020 r., II OSK 1804/19, LEX nr 3025700.). Koncepcja prawodawcy racjonalnego jest dorobkiem polskiej nauki teorii prawa, w której zauważano, że podczas wykładni przepisów prawa zakłada się idealizujące wyobrażenie o prawodawcy przypisując mu doskonałość w tworzeniu przepisów prawa, aksjologiczną spójność czy doskonałą znajomość innych przepisów. To idealizujące wyobrażenie o prawodawcy jest ważnym narzędziem interpretatora, który dokonuje odkodowania normy postępowania zawartej w przepisach prawa. Interpretacja przepisów prawa miejscowego polega zatem również na dekodowaniu normy prawnej zawartej w tych przepisach (por. powołane wyżej wyroki). W ocenie Sądu, czytając łącznie przepisy § 9 pkt 18 oraz § 42, na podstawie ich pełnej treści należy zgodzić się ze stanowiskiem przyjętym przez Kolegium w zaskarżonej decyzji. Uchwała określa ogólną kategorię R dla obszarów produkcji rolnej, jednocześnie wydziela z niej poszczególne podkategorie, które służyć mają wskazaniu konkretnych celów, pod które można przeznaczać w ramach prowadzenia gospodarki rolnej konkretne działki tym symbolem objęte. Szczególną uwagę należy zwrócić na wyszczególnienie kategorii obszarów – oznaczonych symbolem Rg – przeznaczonych celowo pod lokalizację obiektów produkcyjno-gospodarczych, dodatkowo uciążliwych dla funkcji mieszkaniowej. Również § 42 pkt 4 doprecyzowuje, że tereny oznaczony tym symbolem mogą być użytkowane pod budowę obiektów gospodarczych wymagających lokalizacji poza obrębem siedliska zagrodowego. Do takiej kategorii zabudowań z cała pewnością należy planowana przez Skarżącą Inwestycja. W ocenie Sądu zatem przepisy Uchwały w sposób jasny i klarowny wskazują, na jakich obszarach dopuszczalna jest zabudowa gospodarcza o skali przewidywanej wnioskiem Skarżącej. Skoro zatem Rada Miasta precyzuje w treści Uchwały, na jakich obszarach dopuszcza zabudowę w rodzaju planowanej przez Skarżącą, logicznym jest przyjęcie, że niedopuszczalnym jest posadowienie jej na innych obszarach. Jednocześnie należy zauważyć, że obszar oznaczony symbolem Rc, ma – jak wynika z treści przepisów § 9 i § 42 Uchwały – oznaczać przeznaczoną pod użytkowanie ogólnorolnicze strefę o przewadze kompleksów gleb chronionych – przez co należy rozumieć grunty nadające się pod uprawę. Z akt administracyjnych sprawy wynika także, że działki Skarżącej przewidziane pod realizację Inwestycji stanowią grunty orne. Zatem również w tym przypadku da się ustalić wolę organu stanowiącego co do przeznaczenia działek objętych symbolem Rc. W świetle powyższego zdaniem Sądu nietrafny jest zarzut skargi, dotyczący oparcia decyzji odmownej o "nieistniejące" w Uchwale ograniczenia w dysponowaniu prawem własności przez właścicieli gruntów położonych na terenach oznaczonych jako strefy Rc. Uchwała nie wprowadziła wprost zakazu dotyczącego zabudowy, natomiast jednoznacznie wskazała, na jakich obszarach taka zabudowa jest w ocenie organu stanowiącego dopuszczalna. W ocenie Sądu wyklucza to możliwość zlokalizowania Inwestycji na pozostałych obszarach, w tym obszarze Rc. Należy zastrzec, że powyższa interpretacja nie ma charakteru rozszerzającego, a jedynie wskazuje jak poprawnie dekodować normę prawną zawartą w przepisach prawa miejscowego. Przeciwna interpretacja, za którą opowiada się Skarżąca, wedle której Inwestycja mogłaby zostać umiejscowiona na całym obszarze oznaczonym symbolem R, w istocie powodowałaby zbędność regulacji zawartych w § 9 pkt 18 oraz § 42 Uchwały, niezasadnym i niecelowym byłoby bowiem dalsze kategoryzowanie gruntów przeznaczonych pod produkcję rolną. W teorii prawa, a także praktyce interpretacyjnej obowiązuje powszechnie zakaz wykładni per non est, który oznacza, że nie wolno intepretować przepisów prawnych tak, aby pewne ich fragmenty okazały się zbędne (por. L. Morawski, zasady wykładni prawa, Toruń 2014, s. 122-123, Uchwała TK z 14.06.1995 r., W 19/94, OTK 1995, nr 1, poz. 23, Wyrok NSA w Warszawie z 5.06.2002 r., III SA 3241/00, LEX nr 54109. Wyrok NSA w Warszawie z 30.10.2003 r., III SA 2290/02, LEX nr 111991, uchwała SN(CI) z 14.10.2004 r., III CZP 37/04, OSNC 2005, nr 3, poz. 42.) Skoro zatem działki, na których Skarżąca planowała realizację Inwestycji nie znajdują się na obszarze oznaczonym symbolem Rg, a na obszarze oznaczonym symbolem Rc, to słusznie organy obu instancji przyjęły, że nie został spełniony warunek zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego określony w art. 80 ust. 2 ustawy ocenowej, zgodnie z którym właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach po stwierdzeniu zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony. Co za tym idzie, zaistniały przesłanki do wydania decyzji o odmowie określenia środowiskowych uwarunkowań dla realizacji przedsięwzięcia. Z tego względu niesłuszny był też zarzut naruszenia art. 6 ust. 1 ustawy z 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w zw. z art. 140 k.c. Prawo własności nie jest prawem absolutnym i zgodnie z art. 64 ust. 3 Konstytucji RP podlega ograniczeniom w drodze ustawy i tylko w takim zakresie w jakim nie narusza istoty tego prawa. Niewątpliwie poprzez zamieszczone w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego ograniczenia co do sposobu zagospodarowania nieruchomości gmina we władczy sposób ingeruje w możliwość korzystania z nieruchomości przez jej właściciela, to jednak zgodnie z art. 6 ust. 1 u.p.z.p. ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wraz z innymi przepisami kształtują sposób wykonywania prawa własności. Wynikające z tego tytułu ograniczenia w wykonywaniu prawa własności są prawnie dopuszczalne, jeżeli zostały spełnione przesłanki wynikające z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, zgodnie z którym ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw, w tym prawa własności, mogą być ustanawiane tylko wtedy gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i wolności publicznej albo wolności i praw innych osób. Ingerencja w sferę prawa własności musi zatem pozostawać w racjonalnej i odpowiedniej proporcji do ww. celów, dla osiągnięcia których ustanawia się określone ograniczenia, przy czym ograniczenia te winny być dokonane wyłącznie w formie przepisów ustawowych. Takimi przepisami ustawowymi w niniejszej sprawie są regulacje ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, upoważniające do uchwalania miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, w których gminy ustalają przeznaczenie i zasady zagospodarowania terenu (art. 3 ust. 1), w konsekwencji ograniczając sposób wykonywania prawa własności. Ograniczenia te mają zatem swe źródło w ustawie, tak jak tego wymaga Konstytucja RP, jeżeli tak to ograniczenia wykonywania prawa własności wynikające z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego są prawnie dopuszczalne, jeżeli zostały spełnione wskazane powyżej konstytucyjne warunki ograniczenia prawa własności. W tej sytuacji właściciel nieruchomości nie ma pełnej swobody w kształtowaniu jej ładu przestrzennego i nie może niezgodnie z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dokonywać jej zagospodarowania (por. wyrok NSA z 23.01.2020 r., II OSK 582/18, LEX nr 2798959). Z uwagi na powyższe skarga na podstawie art. 151 p.p.s.a. podlegała oddaleniu.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI