III OSK 7236/21

III OSK 7236/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-04-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-11-12
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Ireneusz Dukiel
Jerzy Stelmasiak
Przemysław Szustakiewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6197 Służba Celna
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II SA/Wa 381/21 - Wyrok WSA w Warszawie z 2021-07-12
Skarżony organ
Szef Krajowej Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Jerzy Stelmasiak sędzia del. WSA Ireneusz Dukiel Protokolant starszy asystent sędziego Joanna Ukalska po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej E.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 lipca 2021 r. sygn. akt II SA/Wa 381/21 w sprawie ze skargi E.K. na decyzję Szefa Krajowej Administracji Skarbowej z dnia 3 grudnia 2020 r. nr DOS1.1125.188.2020.EDE w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od E.K. na rzecz Szefa Krajowej Administracji Skarbowej kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 12 lipca 2021 r., sygn. akt II SA/Wa 381/21, oddalił skargę E.K. na decyzję Szefa Krajowej Administracji Skarbowej z dnia 3 grudnia 2020 r., nr DOS1.1125.188.2020.EDE w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego. W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny:
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej [...] (dalej: DIAS), decyzją z dnia 28 marca 2018 r., określił E.K. nowe warunki pełnienia służby w Służbie Celno-Skarbowej w Izbie Administracji Skarbowej [...], na mocy której funkcjonariuszowi powierzone zostało stanowisko służbowe młodszego eksperta Służby Celno-Skarbowej.
DIAS, po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, decyzją z dnia 18 maja 2018 r., nr 1601-IZK.lll.175.2018.3, umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie wniosku (dotyczącego decyzji ustalającej warunki pełnienia służby z dnia 28 marca 2018 r.), w związku z niezłożeniem przez funkcjonariusza oświadczenia o przyjęciu propozycji pełnienia służby.
Następnie wnioskiem z dnia 26 czerwca 2018 r. funkcjonariusz zwrócił się do Szefa Krajowej Administracji Skarbowej o wznowienie postępowania w ww. sprawie podnosząc, że DIAS rozpatrując jego wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, nie uwzględnił oświadczenia o przyjęciu propozycji pełnienia służby.
DIAS, postanowieniem dnia 17 września 2018 r., nr 1601-IZK.l 11.302.2018.5, wznowił postępowanie w sprawie zakończonej decyzją z dnia 18 maja 2018 r. uznając, że zaistniały ustawowe przesłanki określone w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. do wznowienia postępowania.
Jednocześnie, w związku z powzięciem wątpliwości co do oryginalności dowodu (w postaci oświadczenia o przyjęciu propozycji służby z pieczęcią potwierdzającą złożenie dokumentu w Sekretariacie Izby Administracji Skarbowej [...] w dniu 18 kwietnia 2018 r.), wobec faktu braku wpisania tego dokumentu do księgi korespondencji oraz nie odnotowania złożenia przez funkcjonariusza jakiegokolwiek pisma w dniu 18 kwietnia 2018 r., dokonano zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa, polegającego na nieuprawnionym posłużeniu się pieczęcią urzędową oraz podrobionym dokumentem.
Postępowanie prowadzone przez Prokuraturę zostało zakończone postanowieniem z dnia 20 maja 2019 r., sygn. akt [...] wydanym przez Sąd Rejonowy [...], utrzymującym w mocy postanowienie Prokuratury Rejonowej [...] z dnia 8 lutego 2019 r. o umorzeniu śledztwa wobec braku danych dostatecznie uzasadniających podejrzenie popełnienia czynu zabronionego.
Mając powyższe na uwadze, DIAS decyzją z dnia 18 lipca 2019 r., nr 1601-IZK.l 11.1499.2019 orzekł o:
1) uchyleniu decyzji ostatecznej z dnia 18 maja 2018 r. umarzającej postępowanie administracyjne w sprawie wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy o wydanie decyzji ustalającej warunki pełnienia służby z dnia 28 marca 2018 r. dla funkcjonariusza;
2) umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy o wydanie decyzji ustalającej warunki pełnienia służby z dnia 28 marca 2018 r. dla funkcjonariusza w związku z jego bezprzedmiotowością.
Podstawę powyższego stanowiło ustalenie, że wobec ustalenia dla funkcjonariusza decyzją Zakładu Emerytalno-Rentowego MSWiA z dnia 15 listopada 2018 r., prawa do emerytury od dnia 1 sierpnia 2018 r., funkcjonariusza nie pozostaje w stosunku służbowym.
Na skutek złożonego odwołania, Szef KAS decyzją z dnia 10 września 2019 r., nr DOSI.1124.29.2019, orzekł o uchyleniu decyzji z dnia 18 lipca 2019 r. w całości i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że DIAS nie podał w uzasadnieniu swojej decyzji, co legło u podstaw podjętego w pkt 1 rozstrzygnięcia. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie wskazuje, czy w świetle materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy, w tym postanowienia Sądu Rejonowego [...] z dnia 20 maja 2019 r., utrzymującego w mocy postanowienie Prokuratury Rejonowej [...] z dnia 8 lutego 2019 r. o umorzeniu śledztwa, DIAS uznał, iż funkcjonariusz złożył skutecznie oświadczenie o przyjęciu propozycji pełnienia służby z dnia 28 marca 2018 r., czy też inne były przyczyny podjętego w pkt 1 rozstrzygnięcia. Ponadto w przypadku uznania, że funkcjonariusz złożył w terminie oświadczenie o przyjęciu propozycji pełnienia służby z dnia 28 marca 2018 r., DIAS winien merytorycznie rozpoznać wniosek skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Pismem z dnia 11 października 2019 r. DIAS wezwał funkcjonariusza do złożenia do akt sprawy oświadczenia o przyjęciu propozycji pełnienia służby z dnia 28 marca 2018 r., opatrzonego oryginalną pieczęcią urzędową, potwierdzającą przyjęcie dokumentu w Sekretariacie IAS w dniu 18 kwietnia 2018 r., w terminie 7 dni. W odpowiedzi na powyższe wezwanie, funkcjonariusz przesłał uwierzytelnioną przez radcę prawnego, kserokopię oświadczenia jednocześnie informując, że nie może powierzyć oryginału DIAS.
W celu ustalenia autentyczności oświadczenia z dnia 18 kwietnia 2018 r. oraz faktu jego złożenia w organie, DIAS wyznaczył termin rozprawy administracyjnej i wezwał funkcjonariusza do przedłożenia w czasie jej przebiegu jego oryginału. Funkcjonariusz nie stawił się na rozprawę, zaś jego pełnomocnik odmówił przekazania opisanego dokumentu DIAS. Następnie w piśmie z 13 stycznia 2020 r. organowi przedłożony został uwierzytelniony przez notariusza odpis oświadczenia funkcjonariusza z dnia 18 kwietnia 2018 r. o przyjęciu propozycji pełnienia służby z dnia 28 marca 2018 r.
Decyzją z dnia 29 stycznia 2020 r., nr 1601-IZK.l 11.1499.2019, DIAS odmówił uchylenia decyzji ostatecznej z dnia 18 maja 2018 r. umarzającej postępowanie administracyjne w sprawie z wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy o wydanie decyzji ustalającej funkcjonariuszowi warunki pełnienia służby z dnia 28 marca 2018 r. DIAS uznał, że wobec braku współpracy z organem przez funkcjonariusza, okoliczności mające zostać stwierdzone (złożenie oświadczenia o przyjęciu propozycji pełnienia służby w DIAS) dowodami wskazywanymi przez stronę, nie mogły zostać potwierdzone przez organ. Tym samym brak jest podstaw do uchylenia weryfikowanego rozstrzygnięcia w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.
Na skutek złożonego odwołania, Szef KAS decyzją z dnia 2 czerwca 2020 r., nr DOS1.1125.58.2020.EDE, orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Stwierdził bowiem, że podnoszony przez DIAS fakt odmowy złożenia w organie oryginału oświadczenia z dnia 18 kwietnia 2018 r. o przyjęciu propozycji pełnienia służby, przy jednoczesnym i niekwestionowanym przez organ, fakcie okazania tego dokumentu do wglądu, nie jest wystarczający do uznania, że oświadczenie, na które powołuje się funkcjonariusz, nie zostało złożone w ustawowym terminie. Do dnia wydania zaskarżonej decyzji nie wykazano, aby dokument ten był nieautentyczny lub złożony w innej dacie niż twierdzi funkcjonariusz, a co za tym idzie, by istniały podstawy do uznania, iż nie daje on podstaw do uchylenia weryfikowanego rozstrzygnięcia w trybie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.
W dniu 6 lipca 2020 r. w siedzibie organu I instancji odbyła się rozprawa administracyjna, w wyniku której biegły sądowy złożył opinię stwierdzającą, że analiza porównawcza przeprowadzona pomiędzy dowodowym odciskiem pieczęci oraz odciskami pieczęci występującymi w materiale porównawczym, wykazała występowanie zgodności upoważniających do przyjęcia wniosku, iż do wykonania odcisków pieczęci na dokumencie dowodowym oraz materiale porównawczym użyto tej samej pieczęci. Dalsza analiza szczegółowa wykazała jednak występowanie różnic w topografii i stosunkach mierzalnych pomiędzy odciskiem pieczęci na dokumencie dowodowym oraz na zgodnych pod względem treści odciskach porównawczych. Powyższe obserwacje oraz wykonane badania upoważniły do przyjęcia wniosku, iż pieczęć datownika na kwestionowanym dokumencie dowodowym nie została odciśnięta w tym samym czasie co odciski pieczęci na pozostałych dokumentach porównawczych z datą pieczęci 18 kwietnia 2018 r., a występujące pomiędzy dokumentem dowodowym i dokumentami porównawczymi różnice wykluczają przypadkowy charakter widocznych zmian układu elementów pieczęci.
Mają na uwadze powyższe, DIAS, decyzją z dnia 7 sierpnia 2020 r., nr 1601-IZK. 111.1499.2019, działając na podstawie art. 104 § 1 i § 2, art. 151 § 1 pkt 1 w zw. art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., orzekł o odmowie uchylenia decyzji ostatecznej z dnia 18 maja 2018 r. umarzającej postępowanie administracyjne w sprawie wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy o wydanie decyzji ustalającej warunki pełnienia służby z dnia 28 marca 2018 r. dla funkcjonariusza. W ocenie organu, rozstrzygnięcie podjęte w sprawie, a określone w decyzji z dnia 18 maja 2018 r. jest w pełni zasadne. W świetle złożonej w sprawie opinii biegłego uznano, iż oświadczenie z dnia 18 kwietnia 2018 r. nie stanowi nowego dowodu w sprawie, istniejącego w dacie wydania decyzji z dnia 18 maja 2018 r., a nieznanego organowi, który wydał decyzję. Organ wyjaśnił w tym zakresie, że w sprawie istnieje pismo z odciśniętym datownikiem wysyłki dokumentów wytworzonych w IAS, który to datownik znajduje się w Sekretariacie IAS ("wysłano dnia 18 kwietnia 2018 r."), zawierające w swojej treści oświadczenie o przyjęciu propozycji służby z dnia 28 marca 2018 r. Zebrany materiał dowodowy, w tym opinia biegłego, bezsprzecznie kwestionują fakt złożenia oświadczenia o przyjęciu propozycji pełnienia służby w dacie 18 kwietnia 2018 r. Brak jest zatem podstaw dla innego zakończenia postępowania. Powyższe okoliczności, a zwłaszcza fakt nie złożenia przez funkcjonariusza w ustawowym terminie oświadczenia o przyjęciu propozycji pełnienia służby powoduje, że DIAS podtrzymuje w całości stanowisko zawarte w decyzji ostatecznej z dnia 18 maja 2018 r. umarzającej postępowanie administracyjne w sprawie wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy o wydanie decyzji ustalającej warunki pełnienia służby z dnia 28 marca 2018 r. dla funkcjonariusza.
Rozpatrując odwołanie od tej decyzji, Szef KAS, decyzją z dnia 3 grudnia 2020 r., nr DOS 1.1125.188.2020.EDE, utrzymał w mocy decyzję z dnia 7 sierpnia 2020 r.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia, organ podniósł, że decyzją ostateczną z dnia 18 maja 2018 r. umorzone zostało postępowanie w sprawie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej wydania decyzji ustalającej warunki pełnienia służby z dnia 28 marca 2018 r., z uwagi na ustalenie, że funkcjonariusz nie złożył oświadczenia o przyjęciu propozycji pełnienia służby. Wobec ujawnienia w toku dalszego postępowania pisma zawierającego w swej treści oświadczenie o przyjęciu przez funkcjonariusza propozycji pełnienia służby, datowanego na dzień 18 kwietnia 2018 r., postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną, zostało wznowione.
Ze złożonej w sprawie przez biegłego sądowego opinii dotyczącej tego pisma (na okoliczność ustalenia, czy pieczęć datownika na kwestionowanym dokumencie została odciśnięta w tym samym czasie co odciski pieczęci na pozostałych dokumentach porównawczych z datą pieczęci 18 kwietnia 2018 r.) wynika, że analiza porównawcza, przeprowadzona pomiędzy dowodowym odciskiem pieczęci oraz odciskami pieczęci występującymi w materiale porównawczym wykazała, że do wykonania odcisków pieczęci na dokumencie dowodowym oraz materiale porównawczym użyto tej samej pieczęci. Jednakże dalsza analiza szczegółowa wykazała występowanie różnic w topografii i stosunkach mierzalnych pomiędzy odciskiem pieczęci na dokumencie dowodowym oraz na zgodnych pod względem treści odciskach porównawczych. Dlatego biegły przyjął, że pieczęć datownika na kwestionowanym dokumencie dowodowym nie została odciśnięta w tym samym czasie, co odciski pieczęci na pozostałych dokumentach porównawczych z datą pieczęci 18 kwietnia 2018 r. Co ważniejsze, występujące pomiędzy dokumentem dowodowym i dokumentami porównawczymi różnice, wykluczają przypadkowy charakter widocznych zmian układu elementów pieczęci.
Propozycja pełnienia służby w Służbie Celno-Skarbowej stanowi decyzję ustalającą warunki pełnienia służby, od której w terminie 14 dni od dnia przyjęcia propozycji, przysługuje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zatem przesłanką warunkującą możliwość skutecznego wystąpienia z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, jest złożenie oświadczenia o przyjęciu propozycji. Skoro biegły w swojej opinii zakwestionował autentyczność tego dokumentu, należy uznać, że funkcjonariusz takiego oświadczenia nie złożył. Nie wystąpiły więc przesłanki, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. wznowienia postępowania, a w konsekwencji uchylenia decyzji z dnia 18 maja 2018 r.
Organ odwoławczy podniósł, że w sprawie nie doszło do naruszenia art. 77 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 76a § 1 k.p.a., poprzez przedłożenie biegłemu sądowemu celem sporządzenia opinii dokumentów znajdujących się w posiadaniu organu, bez wcześniejszego dopuszczenia dowodu z tych dokumentów stosownym postanowieniem. Jak bowiem wynika z akt sprawy, postanowieniem z dnia 14 grudnia 2019 r., DIAS dopuścił opisany dowód z opinii biegłego. Postanowienie to zostało doręczone funkcjonariuszowi w dniu 27 grudnia 2019 r.
W sprawie nie doszło też do naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. Wprawdzie w aktach sprawy brak jest pisma informującego o przysługujących stronie uprawnieniach wynikających z tego przepisu, niemniej jednak niezaprzeczalnym jest fakt, że funkcjonariusz miał wiedzę o toczącym się przed organem I instancji postępowaniu. Ponadto nie wykazał, że uchybienie to uniemożliwiło mu dokonanie konkretnych czynności procesowych. Organ ocenił też, że w sprawie przeprowadzone zostało kompletne postępowanie dowodowe. Materiał dowodowy zgromadzony w toku tego postępowania jest spójny, a wywiedzione na jego podstawie wnioski słuszne. Dążenie organu do wyjaśnienia wszelkich wątpliwości świadczy bowiem o tym, że organ dążył do obiektywnego załatwienia sprawy, co jednak nie zawsze musi pokrywać się z zakończeniem postępowania z wynikiem pomyślnym dla strony. Takie działanie organu oznacza jednak, że podjęte zostały wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia sprawy, a podjęte rozstrzygnięcie zapadło na podstawie rzeczywistych i potwierdzonych przesłanek.
Skargę na powyższą decyzję złożył funkcjonariusz.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Powołanym na wstępie wyrokiem, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej "P.p.s.a.") uznał, że skarga podlega oddaleniu.
Na wstępie swoich rozważań Sąd I instancji podniósł, że prowadzone przez organy postępowanie administracyjne toczyło się w ramach postępowania nadzwyczajnego, tj. w trybie wznowienia postępowania. Wznowienie postępowania jest instytucją procesową, mającą na celu stworzenie prawnej możliwości przeprowadzenia ponownego postępowania wyjaśniającego i ponownego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, w której została już wydana decyzja ostateczna. Celem tego postępowania jest ustalenie czy postępowanie zwykłe było dotknięte określonymi wadami i usunięcie ewentualnych wadliwości, ustalenie, czy i w jakim zakresie ta wadliwość wpłynęła na byt prawny decyzji ostatecznej oraz w razie stwierdzenia wadliwości decyzji dotychczasowej - doprowadzenie do jej uchylenia i wydania nowej merytorycznej decyzji.
Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Podstawa wznowienia, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. zachodzi jedynie wówczas, gdy zaistnieją łącznie wszystkie przesłanki, wymienione w tym przepisie. Po pierwsze, ujawnione muszą zostać nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody. Po wtóre, musiały one istnieć w dacie wydania decyzji ostatecznej, kończącej postępowanie administracyjne. Po trzecie zaś, dowody te bądź okoliczności nie mogły być znane organowi administracji publicznej, wydającemu decyzję. Brak realizacji którejkolwiek przesłanki uniemożliwia oparcie wznowienia tak z urzędu, jak i na wniosek.
W tym kontekście kluczowym dla oceny niniejszej sprawy było ustalenie, czy w sprawie ujawniony został nowy dowód – oświadczenie skarżącego o przyjęciu propozycji służby z dnia 18 kwietnia 2018 r., które to oświadczenie istniało w dacie podjęcia przez DIAS decyzji o umorzeniu postępowania (z dnia 18 maja 20218 r.) oraz czy organ I instancji miał wiedzę o tym oświadczeniu w dacie podjęcia decyzji ostatecznej.
W ocenie Sądu, zebrany w niniejszej sprawie materiał dowodowy, w szczególności złożona przez biegłego sądowego z zakresu Ekspertyzy Pisma Ręcznego i Badania Dokumentów opinia potwierdza, że przedłożone oświadczenie nie jest autentyczne, nadto nie zostało złożone w organie. Jak wynika z opinii badaniom poddano materiał dowodowy, który stanowiły: pieczęć prostokątna o treści: "IZBA ADMINISTRACJI SKARBOWEJ [...] wysłano dnia 2018-04-18 SEKRETARIAT (2)" widniejąca w prawym górnym rogu dokumentu adresowanego do "Pani B.C. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej [...]". Podłoże stanowi karta w formacie A4 i dokument oznaczono w dalszej części jako dokument dowodowy. Na dokumencie dowodowym nie dopatrzono się uszkodzeń i śladów ingerencji w powierzchnię świadczących o celowym mechanicznym bądź chemicznym oddziaływaniu na dokument ze szczególnym uwzględnieniem obszaru, na którym występuje dowodowy odcisk pieczęci. W charakterze materiału porównawczego do badań użyte zostały przekazane przez IAS materiały w postaci odcisków pieczęci na innych dokumentach datowanych na dzień 18 i 19 kwietnia 2018 r., oraz 20 i 21 czerwca 2018 r. Łącznie analizie porównawczej poddano 32 dokumenty. Ostatecznie analiza porównawcza przeprowadzona pomiędzy dowodowym odciskiem pieczęci oraz odciskami pieczęci, występującymi w materiale porównawczym wykazała, iż do wykonania odcisków pieczęci na dokumencie dowodowym oraz materiale porównawczym użyto tej samej pieczęci. Dalsza analiza szczegółowa wykazała natomiast występowanie różnic w topografii i stosunkach mierzalnych pomiędzy odciskiem pieczęci na dokumencie dowodowym oraz na zgodnych pod względem treści odciskach porównawczych. We wnioskach końcowych opinii biegły stwierdził, że pieczęć datownika na kwestionowanym dokumencie dowodowym nie została odciśniętą w tym samym czasie, co odciski pieczęci na pozostałych dokumentach porównawczych z datą pieczęci 18.04.2018 r., a występujące pomiędzy dokumentem dowodowym i dokumentami porównawczymi różnice wykluczają przypadkowy charakter widocznych zmian układu elementów pieczęci.
Skoro złożona w sprawie opinia biegłego sądowego wyklucza fakt złożenia przez skarżącego oświadczenia o przyjęciu propozycji służby w dniu 18 kwietnia 2018 r. w sekretariacie IAS, to niewątpliwie zasadnym jest wniosek orzekających w sprawie organów, że oświadczenie to nie stanowi nowego dowodu, który istniał w dacie podjęcia przez DIAS decyzji ostatecznej o umorzeniu postępowania (z dnia 18 maja 20218 r.). W sprawie nie wystąpiła więc ustawowa przesłanka wznowienia postępowania administracyjnego, określona w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.
W konsekwencji, zdaniem WSA w Warszawie, prawidłowe jest ustalenie, że w ustawowym terminie skarżący nie złożył oświadczenia o przyjęciu propozycji pełnienia służby. Prawidłowe jest też stanowisko organów, iż postępowanie administracyjne zainicjowane wnioskiem funkcjonariusza o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji z dnia 28 marca 2018 r. ustalającej warunki pełnienia przez niego służby, podlegało umorzeniu z uwagi na jego bezprzedmiotowość. Skoro zgodnie z art. 170 ust. 2 u.p.w.u.KAS funkcjonariusz, któremu przedstawiono propozycję zatrudnienia lub pełnienia służby, składa w terminie 14 dni od dnia jej otrzymania oświadczenie o przyjęciu albo odmowie przyjęcia propozycji, a niezłożenie takiego oświadczenia traktowane jest jako odmowa przyjęcia propozycji, to niełożenie przez skarżącego oświadczenia o przyjęciu propozycji pełnienia służby w zakreślonym ustawowo terminie, traktować należy jako odmowę jej przyjęcia. Prawidłowo też uznały organy, iż ustalenie braku podstaw do wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. skutkowało wydaniem decyzji odmawiającej uchylenia decyzji ostatecznej.
W konsekwencji Sąd stwierdził, iż w sprawie nie doszło do naruszenia powołanych w skardze przepisów postępowania, ani też prawa materialnego. W przeprowadzonym w sprawie postępowaniu podjęto wszelkie możliwe czynności i dopuszczono dowody w celu ustalenia w sposób wyczerpujący jej stanu faktycznego, a następnie zebrany materiał dowodowy został oceniony, w kontekście zaistnienia przesłanki wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.
W dniu 5 października 2021 r. skargę kasacyjną na powyższy wyrok wywiódł skarżący, zaskarżając go w całości i domagając się jego uchylenia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie:
1. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80, art. 8 k.p.a. w zw. z art. 6, art. 7 i art. 9 k.p.a. oraz art. 145 § 1 pkt. 1 P.p.s.a.
2. art. 145 § 1 pkt. 5 k.p.a. poprzez:
a) ustalenie przez WSA w Warszawie, że przedłożone oświadczenie o przyjęciu propozycji służby z dnia 18 kwietnia 2018 roku:
i. nie jest autentyczne oraz
ii. nie zostało złożone w organie
takie ustalenie stanu faktycznego zostało dokonane wbrew zebranemu materiałowi dowodowemu w sprawie w szczególności wbrew opinii biegłego sporządzonej w niniejszej sprawie,
b) ocena sporządzonej opinii biegłego jest powierzchowna i dowolna, albowiem ani organy I jak i II instancji jak również WSA w Warszawie nie zwrócili uwagi, że biegły spośród przedłożonych mu dokumentów użył jedynie kilku z nich pomijając pozostałe, podczas, gdy prawidłowo przeprowadzony dowód winien opierać się na analizie oraz porównaniu wszystkich dokumentów przedłożonych do wglądu biegłemu, co mogło wykazać, że odcisk pieczęci (datownika) na dokumencie posiadanym przez stronę tj. oświadczeniu z dnia 18 kwietnia 2018 roku jest zbieżny z odciskami pieczęcie na innych dokumentach, które nie zostały przeanalizowane przez biegłego;
c) ocena sporządzonej opinii biegłego jest powierzchowna i dowolna, albowiem ani organy I jak i II instancji jak również WSA w Warszawie nie zwrócili uwagi czy dokumenty przekazane biegłemu do analizy pochodzą z tego samego okresu, tj. odcisk pieczęci z godzin porannych może się różnić od odcisku pieczęci z godzin popołudniowych (takiej sytuacji nie można z góry wykluczyć - w trakcie pracy datownik mógł ulec przesunięciu) w aktach sprawy brak jest dowodów potwierdzających czy pisma przedłożone przez organ do badania biegłemu są pismami zarejestrowanymi pod kolejnymi numerami wpływu czy też nie;
d) brak przeprowadzenia postępowania dowodowego w zakresie przesłuchania pracowników organu pracujących w dniu 18 kwietnia 2018 r. na okoliczność złożenia przez stronę dokumentu w organie. Przesłuchanie pracowników przyjmujących dokumenty w tym dniu mogło doprowadzić do ustalenia złożenia przez stronę oświadczenia z dnia 18 kwietnia 2018 r. w organie;
e) uznanie, że oświadczenie strony o przyjęciu proponowanych warunków służby datowanym na dzień 18 kwietnia 2018 r. nie stanowi nowego dowodu w rozumieniu art. 145 § 1 pkt. 5 k.p.a. - podczas, gdy dokument ten istnieje, jest autentyczny i istnieje dowód złożenia go w aktach organu.
3. art. 31 ust. 3 Konstytucji RP w zw. z art. 81a § 2 pkt. 4 k.p.a.- zdaniem pełnomocnika w sprawie zachodzą niedające się wyjaśnić wątpliwości co do stanu faktycznego, które powinny zostać rozstrzygnięte na korzyść strony. (Organy administracyjne jak i WSA winny stwierdzić, że art. 81a § 2 pkt. 4 k.p.a. ingeruje w prawa obywateli w sposób nadmierny, nieproporcjonalny i niesprawiedliwy co prowadzi do dyskryminacji osób będących funkcjonariuszami w stosunku do innych osób, o których prawach decyduje organ administracyjny w sposób władczy i jednostronny).
Mając na uwadze powyższe zarzuty skarżący kasacyjnie wniósł, aby NSA wystąpił w trybie art. 193 Konstytucji do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie zgodności przepisów art. 81a § 2 pkt. 4 k.p.a. z art. 32 ust. 1, 32 ust. 2 oraz art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, albowiem od odpowiedzi na pytanie prawne zależy rozstrzygnięcie sprawy toczącej się przed NSA.
Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 P.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zmiana lub rozszerzenie podstaw kasacyjnych ograniczone jest natomiast, określonym w art. 177 § 1 P.p.s.a. terminem do wniesienia skargi kasacyjnej. Rozwiązaniu temu towarzyszy równolegle uprawnienie strony postępowania do przytoczenia nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych sformułowanych w skardze. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.
Jako pierwszy, jako najdalej idący będzie rozpoznany zarzut naruszenia art. 31 ust. 3 Konstytucji RP w zw. z art. 81a § 2 pkt. 4 k.p.a. wraz z wnioskiem o wystąpienie przez Naczelny Sąd Administracyjny do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie zgodności ww. przepisu postępowania administracyjnego ogólnego z art. 32 ust. 1-3 Konstytucji RP. Zarzut ten jest nieskuteczny.
Na wstępie należy wskazać, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego jednolicie przyjmuje się, że "w przypadku wskazania przez autora skargi kasacyjnej przepisów prawa procesowego - jak to miało miejsce w niniejszej sprawie - obowiązkiem kasatora jest wskazanie konkretnych przepisów prawa, które - w jego ocenie - naruszył sąd pierwszej instancji i precyzyjne wyjaśnienie, na czym polegało naruszenie przepisów postępowania oraz wykazanie istotnego wpływu naruszeń przepisów postępowania na wynik sprawy" (wyrok NSA z dnia 13 grudnia 2024 r., sygn. akt I FSK 1017/21, tak samo m.in. wyroki NSA z dnia 14 maja 2024 r., sygn. akt I GSK 957/20 i z dnia 20 marca 2024 r., sygn. akt I GSK 1356/20). Skarżący kasacyjnie powinien zatem wskazać na konkretne przepisy prawa procesowego, którym uchybił wojewódzki sąd administracyjny oraz powinien wykazać wpływ jakie naruszanie tych przepisów miało na wynik sprawy.
Tymczasem skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie w istotnym zakresie nie spełnia opisanych wyżej wymogów, ponieważ choć skarżący kasacyjnie przytoczył argumenty uzasadniające, jego zdaniem, poważne wątpliwości co do zgodności z Konstytucją RP art. 81a § 2 pkt. 4 k.p.a. – to jednak w żaden sposób na s. 7-10 uzasadnienia skargi kasacyjnej nie wykazał w jaki sposób zastosowanie lub niezastosowanie wskazanego przepisu przez Sąd I instancji miało wpływ na wynik rozpoznawanej sprawy.
Wskazana wyżej wada skargi kasacyjnej wynika z tego, że WSA w Warszawie w ogóle nie odwołał się do treści art. 81a § 2 pkt. 4 k.p.a. Na stronach uzasadnienia prawnego orzeczenia Sądu I instancji ten przepis nie jest powoływany, ponieważ WSA w Warszawie wobec uznania, że stan sprawy jest dostatecznie wyjaśniony i nie budzi wątpliwości w ogóle nie uznał za konieczne przywoływanie tego przepisu, a skarżący kasacyjnie w skardze do WSA również nie wskazywał na możliwość zastosowania art. 81 § 1 k.p.a., mimo wyłączenia jakie jest statuowane w art. 81a § 2 pkt. 4 k.p.a.
Skarżący kasacyjnie wniósł o skierowanie do Trybunału Konstytucyjnego pytania prawnego dotyczącego zgodności art. 81a § 2 pkt. 4 k.p.a. z art. 32 ust. 1-3 Konstytucji RP. Należy jednak podnieść, że przewidziana w art. 193 Konstytucji RP instytucja pytania prawnego co do zgodności aktu normatywnego z Konstytucją, ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi lub ustawą, które to pytanie może skierować do Trybunału Konstytucyjnego każdy sąd, ma zastosowanie w sytuacji, gdy od odpowiedzi na pytanie prawne zależy rozstrzygnięcie sprawy toczącej się przed tym sądem. W sprawie sytuacja taka nie wystąpiła. Sugerowane pytanie prawne dotyczyło bowiem przepisu, który w ogóle nie był zastosowany przez Sąd I instancji.
Pierwszy zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia zarówno przepisów prawa materialnego jak i przepisów prawa procesowego sprowadza się do zakwestionowania przejętego przez WSA w Warszawie stanu faktycznego sprawy, w tym przede wszystkim do uznania za wiarygodną opinii biegłego sądowego wydanej na okoliczność ustalenia czy istotnie pieczęć datownika na złożonym przez niego oświadczeniu o przyjęciu propozycji pełnienia służby z dnia 28 marca 2018 r. – została odciśnięta w tym samym czasie co odciski pieczęci na pozostałych dokumentach.
Skarżący kasacyjnie w istocie kwestionuje wiarygodność ustaleń opinii, ale w żaden sposób nie kwestionując wybranej metody badawczej, ustaleń oraz sposobu dochodzenia do konkluzji. Autor skargi kasacyjnej stara się mnożyć wątpliwości, ale zarzuty te są gołosłowne, ponieważ po pierwsze, sama opinia nie została sporządzona na podstawie jednego dokumentu, ale na wybranych dokumentach z kilku dni, a zatem nie można zarzucić samej opinii, jak i dokonanym na jej podstawie ustaleniom WSA w Warszawie, że nie wzięto pod uwagę swego rodzaju "wybiórczości" przestawionych biegłemu dokumentów, co zdaniem skarżącego kasacyjnie podważa wiarygodność konkluzji opinii. Po drugie, poza opinią biegłego okolicznością wskazującą, że oświadczenie o przejęciu propozycji nowych warunków służby nie zostało przedstawione w dniu 18 kwietnia 2018 r. świadczy nie tylko brak tego oświadczenia w aktach sprawy, ale brak jakiegokolwiek śladu złożenia takiego oświadczenia lub jakiegokolwiek innego dokumentu przez skarżącego w rejestrach podawczych organu.
Biorąc zatem pod uwagę, że skarga kasacyjna nie zawierała usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny, w oparciu o art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
O kosztach postępowania Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 204 pkt 2 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a.