III OSK 7235/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną funkcjonariusza Policji, uznając, że skierowanie pisma do Komendanta CBŚP z pominięciem drogi służbowej stanowiło przewinienie dyscyplinarne.
Funkcjonariusz Policji został ukarany naganą za skierowanie pisma do Komendanta CBŚP z pominięciem drogi służbowej. Sąd pierwszej instancji utrzymał karę w mocy, uznając, że funkcjonariusz naruszył obowiązek zachowania drogi służbowej, a pismo nie spełniało przesłanek do odstąpienia od tej zasady. Skarga kasacyjna zarzucała m.in. błędną wykładnię przepisów materialnych i proceduralnych. NSA oddalił skargę, stwierdzając, że funkcjonariusz nie wykazał, iż jego pismo spełniało przesłanki do pominięcia drogi służbowej, a wymierzona kara nagany była współmierna.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej funkcjonariusza Policji R.T. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jego skargę na orzeczenie Komendanta Głównego Policji o wymierzeniu kary dyscyplinarnej nagany. Funkcjonariusz został uznany winnym naruszenia dyscypliny służbowej poprzez skierowanie pisma do Komendanta Centralnego Biura Śledczego Policji z pominięciem drogi służbowej. Sąd pierwszej instancji uznał, że materiał dowodowy potwierdza popełnienie czynu, a funkcjonariusz naruszył obowiązek zachowania drogi służbowej wynikający z zarządzenia Komendanta Głównego Policji. WSA odrzucił argumentację skarżącego, że pismo było kontynuacją wcześniejszej korespondencji lub że spełniało przesłanki do odstąpienia od drogi służbowej. W skardze kasacyjnej funkcjonariusz zarzucił m.in. naruszenie przepisów prawa materialnego i proceduralnego, w tym błędną wykładnię przepisów dotyczących drogi służbowej, odpowiedzialności dyscyplinarnej oraz procedury postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że funkcjonariusz nie wykazał istnienia okoliczności uzasadniających pominięcie drogi służbowej, zgodnie z § 4 ust. 2 i 6 Zarządzenia nr 30 Komendanta Głównego Policji. Pismo z lipca 2019 r. nie zawierało wyraźnego wskazania na naruszenie dyscypliny służbowej przez przełożonego ani innych przesłanek uzasadniających odstąpienie od drogi służbowej. NSA podkreślił, że ocena zasadności kary dyscyplinarnej i jej współmierności należy do uznania organów dyscyplinarnych, a sąd administracyjny nie może wkraczać w tę materię, o ile nie naruszono przepisów prawa. Sąd nie dopatrzył się również naruszeń proceduralnych mających istotny wpływ na wynik sprawy.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, stanowi przewinienie dyscyplinarne, jeśli nie zachodzą okoliczności uzasadniające odstąpienie od drogi służbowej, określone w przepisach.
Uzasadnienie
Funkcjonariusz musi jednoznacznie wskazać na okoliczności uzasadniające pominięcie drogi służbowej, takie jak naruszenie dyscypliny przez przełożonego czy popełnienie przestępstwa. Samo kwestionowanie oceny służbowej lub wyrażanie opinii o błędach przełożonego nie jest wystarczającą podstawą do pominięcia drogi służbowej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (14)
Główne
u.p. art. 132 § ust. 3 pkt 3
Ustawa o Policji
Niedopełnienie obowiązków służbowych albo przekroczenie uprawnień określonych w przepisach prawa, w tym obowiązek zachowania drogi służbowej, stanowi naruszenie dyscypliny służbowej.
u.p. art. 132 § ust. 1
Ustawa o Policji
Policjant odpowiada dyscyplinarnie za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego.
u.p. art. 132 § ust. 2
Ustawa o Policji
Naruszenie dyscypliny służbowej stanowi czyn policjanta, polegający na zawinionym przekroczeniu uprawnień lub niewykonaniu obowiązków wynikających z przepisów prawa lub rozkazów i poleceń wydanych przez przełożonych.
u.p. art. 132 § ust. 3 pkt 4
Ustawa o Policji
Niedopełnienie obowiązków służbowych albo przekroczenie uprawnień określonych w przepisach prawa jest naruszeniem dyscypliny służbowej.
Zarządzenie nr 30 KGP art. 4 § ust. 1
Zarządzenie nr 30 Komendanta Głównego Policji z 16 grudnia 2013 r. w sprawie funkcjonowania organizacji hierarchicznej w Policji
Policjant jest obowiązany do zachowania drogi służbowej.
u.p. art. 134h § ust. 1
Ustawa o Policji
Kara dyscyplinarna powinna być współmierna do popełnionego przewinienia i stopnia zawinienia.
u.p. art. 134h § ust. 1a
Ustawa o Policji
Dyrektywy wymiaru kary dyscyplinarnej (okoliczności popełnienia, skutki, rodzaj i stopień naruszenia obowiązków, pobudki, zachowanie, przebieg służby itp.).
Pomocnicze
Zarządzenie nr 30 KGP art. 4 § ust. 2
Zarządzenie nr 30 Komendanta Głównego Policji z 16 grudnia 2013 r. w sprawie funkcjonowania organizacji hierarchicznej w Policji
Pominięcie drogi służbowej dopuszczalne jest, gdy policjant przekazuje informacje mogące świadczyć o popełnieniu przez innego policjanta lub pracownika Policji przestępstwa ściganego z oskarżenia publicznego lub przestępstwa skarbowego.
Zarządzenie nr 30 KGP art. 4 § ust. 6
Zarządzenie nr 30 Komendanta Głównego Policji z 16 grudnia 2013 r. w sprawie funkcjonowania organizacji hierarchicznej w Policji
Pominięcie drogi służbowej dopuszczalne jest, gdy policjant przekazuje informacje o naruszeniu przez bezpośredniego przełożonego dyscypliny służbowej, dyscypliny finansów publicznych albo o nieprzestrzeganiu przez niego zasad etyki zawodowej, lub w innych niecierpiących zwłoki wypadkach.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna oddalenia skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez NSA.
u.p. art. 135f § ust. 1 pkt 3
Ustawa o Policji
Przepis dotyczący praw obwinionego w postępowaniu dyscyplinarnym (brak gwarancji prawa do wykonywania odpisów/kopii akt).
u.p. art. 135i § ust. 5
Ustawa o Policji
Prawo obwinionego do zgłoszenia wniosku o uzupełnienie akt postępowania dyscyplinarnego i prawo do zażalenia na postanowienie o odmowie.
Dz. U. 2014 r. poz. 306 art. 15 § pkt 29
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z 13 lutego 2014 r. w sprawie szczegółowego trybu wykonywania czynności związanych z postępowaniem dyscyplinarnym w stosunku do policjantów
Wzór postanowienia o odmowie uzupełnienia akt postępowania dyscyplinarnego.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię, niewłaściwe zastosowanie, jak i niezastosowanie przepisów k.p.a. (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.) w związku z przepisami działu VIII k.p.a. (tryb skargowy), art. 1-27 ustawy o Policji (realizacja zadań Policji), art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji (naruszenie drogi służbowej), art. 132 ust. 2 i 132a ust. 1 ustawy o Policji (zawinione niewykonanie obowiązków), art. 132 ust. 4b i 4c ustawy o Policji (przewinienie mniejszej wagi), art. 134h ust. 1 ustawy o Policji (współmierność kary), art. 135e ust. 1 ustawy o Policji (niezebranie materiału dowodowego), art. 135g ust. 1 ustawy o Policji (nieuwzględnienie okoliczności korzystnych), art. 135j ust. 1 i 5 ustawy o Policji (błędy oceny dowodów, brak odstąpienia od ukarania), § 4 ust. 2 i 6 zarządzenia nr 30 KGP (niezastosowanie i błędna interpretacja). Naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.) w zw. z art. 135i ust. 5 ustawy o Policji i § 15 pkt 29 rozporządzenia MSW (nierozpatrzenie wniosku o uzupełnienie akt).
Godne uwagi sformułowania
policjant jest obowiązany do zachowania drogi służbowej działania policjanta poza drogą służbową, by nie skutkowało odpowiedzialnością dyscyplinarną, nie może pozostawiać miejsca na wariantowość interpretacji jego intencji kara nagany ma (...) charakter moralnego potępienia przewinienia policjanta dobór kary adekwatnej do przewinienia dyscyplinarnego należy do sfery uznania organów dyscyplinarnych
Skład orzekający
Mirosław Wincenciak
przewodniczący
Maciej Kobak
sprawozdawca
Przemysław Szustakiewicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja obowiązku zachowania drogi służbowej przez funkcjonariuszy Policji oraz zakresu kontroli sądowej nad orzeczeniami dyscyplinarnymi."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji funkcjonariusza Policji i wewnętrznych regulacji Policji. Ocena współmierności kary jest domeną organu dyscyplinarnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy odpowiedzialności dyscyplinarnej funkcjonariusza i interpretacji przepisów dotyczących drogi służbowej, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem administracyjnym i dyscyplinarnym.
“Policjant ukarany naganą za 'ominięcie' drogi służbowej – co to oznacza w praktyce?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII OSK 7235/21 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2023-03-29 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2021-11-12 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Maciej Kobak /sprawozdawca/ Mirosław Wincenciak /przewodniczący/ Przemysław Szustakiewicz Symbol z opisem 6192 Funkcjonariusze Policji Sygn. powiązane II SA/Wa 1860/20 - Wyrok WSA w Warszawie z 2021-06-16 Skarżony organ Komendant Policji Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Mirosław Wincenciak Sędziowie Sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz Sędzia del. WSA Maciej Kobak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 29 marca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej R.T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 czerwca 2021 r. sygn. akt II SA/Wa 1860/20 w sprawie ze skargi R.T. na orzeczenie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary dyscyplinarnej nagany oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Wyrokiem z 16 czerwca 2021 r. sygn. akt II SA/Wa 1860/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: "WSA"), po rozpoznaniu sprawy ze skargi R.T. (dalej: "skarżący" lub "funkcjonariusz") na orzeczenie Komendanta Głównego Policji (dalej: "KGP" lub "organ odwoławczy") z [...] czerwca 2020 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary dyscyplinarnej nagany – oddalił skargę. Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy. Komendant Wojewódzki Policji w Krakowie (dalej: "KWP" lub "organ I instancji") orzeczeniem nr [...] z [...] marca 2020 r. uznał skarżącego winnym tego, że w dniach od [...] do [...] lipca 2019 r. będąc zobowiązany do zachowania drogi służbowej, obowiązku tego nie dopełnił w ten sposób, że pismem z [...] lipca 2019 r. wystąpił do Komendanta Centralnego Biura Śledczego Policji (dalej: "Komendant CBŚP") z pominięciem drogi służbowej, tj. o czyn z art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy z 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t. j. Dz. U. z 2023 r., poz. 171 z późn. zm.) w zw. z § 4 ust. 1 zarządzenia nr 30 Komendanta Głównego Policji z 16 grudnia 2013 r. w sprawie funkcjonowania organizacji hierarchicznej w Policji i wymierzył skarżącemu karę dyscyplinarną nagany. Po rozpoznaniu odwołania skarżącego, KGP orzeczeniem nr [...] z [...] czerwca 2020 r. działając na podstawie art. 135n ust. 4 pkt 1 ustawy o Policji - utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie. W uzasadnieniu orzeczenia KGP stwierdził, że zebrany w toku postępowania dyscyplinarnego materiał dowodowy potwierdza popełnienie przez skarżącego zarzucanego mu czynu, natomiast okoliczności sprawy zostały udokumentowane zebranymi dowodami w sposób prawidłowy i wystarczający do oceny stopnia zawinienia skarżącego. W ocenie KGP nie ulega wątpliwości, że skarżący skierował korespondencję służbową (pismo z [...] lipca 2019 r.) bezpośrednio do Komendanta CBŚP bez wiedzy bezpośredniego przełożonego. Powyższe potwierdzają zeznania m. in. [...] - A.A., [...] T.K., [...] G.C., [...] M.W. KGP nie zgodził się z twierdzeniem skarżącego, że powyższe pismo było kontynuacją poprzedniej korespondencji kierowanej z zachowaniem drogi służbowej i chciał on jedynie wyeliminowania dokumentów przedstawiających go w złym świetle, umniejszających wykonywane przez niego czynności, osiągane wyniki oraz poniżające w oczach przełożonych i współpracowników. W ocenie KGP dla bytu zarzuconego skarżącemu przewinienia dyscyplinarnego nie ma znaczenia, czy pismo z [...] lipca 2019 r. było kontynuacją wcześniejszej korespondencji, czy też nie. Z treści § 4 ust. 1 ww. zarządzenia w sprawie funkcjonowania organizacji hierarchicznej w Policji wynika wprost, że policjant jest obowiązany do zachowania drogi służbowej. Odnosząc się do treści odwołania KGP stwierdził, że wbrew twierdzeniom funkcjonariusza, oceny jego zachowania dokonano w oparciu o całość zgromadzonego materiału dowodowego, zaś postępowanie było prowadzone rzetelnie z uwzględnieniem dyspozycji art. 135g ust. 1 i 2 ustawy o Policji. Każdy złożony przez skarżącego wniosek dowodowy został stosownie rozpatrzony. KGP nie podzielił podnoszonych przez skarżącego wątpliwości co do treści postanowienia nr [...] z [...] listopada 2019 r. o wyłączeniu przełożonego dyscyplinarnego. Natomiast badanie kwestii ewentualnej odpowiedzialności dyscyplinarnej funkcjonariuszy CBŚP nie jest przedmiotem niniejszego postępowania dyscyplinarnego i leży w wyłącznej kompetencji właściwego przełożonego dyscyplinarnego, czyli Komendanta CBŚP. KGP wskazał, że rzecznik dyscyplinarny umożliwił skarżącemu przeglądanie akt sprawy, co potwierdzają zawarte w nich protokoły dokumentujące przedmiotową czynność. Natomiast przywołane przez skarżącego uregulowania Kodeksu postępowania administracyjnego czy też Kodeksu cywilnego nie mają zastosowania w postępowaniu dyscyplinarnym, które jest postępowaniem szczególnym, a przepisy je regulujące nie podlegają wykładni rozszerzającej. Rozpatrując pozostałe kwestie opisane w odwołaniu dotyczące rzekomych przestępstw oraz przewinień dyscyplinarnych popełnionych przez funkcjonariuszy i pracowników Zarządu w Krakowie CBŚP w związku z treścią "Stanowiska" Naczelnika Zarządu w Krakowie CBŚP organ odwoławczy wskazał, że stanowią one subiektywną ocenę wyrażoną przez skarżącego i kontynuację przyjętej przez niego linii obrony. Większość z przedstawionych w odwołaniu twierdzeń ma na celu polemikę z podjętą przez KWP decyzją, nie popartą nowymi faktami, które zasługiwałyby na uwzględnienie. W ocenie KGP w toku postępowania dyscyplinarnego został zgromadzony pełny i wystarczający materiał dowodowy, który pozwolił na dokonanie obiektywnej oceny zachowania skarżącego i nie było podstaw faktycznych do powoływania komisji do zbadania zaskarżonego orzeczenia. KGP stwierdził, że przełożony dyscyplinarny w zaskarżonym orzeczeniu uwzględnił wszystkie dyrektywy wymiaru kary wskazane w art. 134h ust. 1 ustawy o Policji, a zatem rodzaj popełnionego przewinienia dyscyplinarnego (naruszenie dyscypliny służbowej w związku z wykonywaniem obowiązków służbowych), okoliczności jego popełnienia (w trakcie pełnienia służby), skutki, w tym następstwa dla służby (nadanie korespondencji z pominięciem drogi służbowej i bez wiedzy bezpośredniego przełożonego), rodzaj i stopień naruszenia ciążących na obwinionym obowiązków (obowiązek zachowania drogi służbowej), pobudki działania (odmowa podwyższenia skarżącemu dodatku służbowego i specjalnego), zachowanie policjanta po zaistniałym zdarzeniu (brak krytycznej oceny swojego postępowania) oraz dotychczasowy przebieg jego służby, w tym pozytywną opinię przełożonego z [...] lipca 2017 r. W skardze do WSA skarżący co do zasady powtórzył swoją dotychczasową argumentację podnoszoną uprzednio w odwołaniu oraz w toku postępowania dyscyplinarnego. Skarżący wyjaśnił przyczyny, z powodu których jego zdaniem wniosek z [...] lipca 2019 r. nie stanowił raportu, a zatem nie mógł zostać nadany przy zachowaniu drogi służbowej. Zarzucił organom obu instancji braki w wyjaśnieniu okoliczności faktycznych, bezzasadne pozbawienie go możliwości uczestnictwa w przesłuchaniu świadków, nieuzasadnioną odmowę uwzględnienia jego wniosków dowodowych, uzupełnienia akt postępowania, jak również brak możliwości pozyskania kopii akt sprawy. Skarżący zarzucił również naruszenie art. 135g ust. 1 ustawy o Policji, wskazując, że nie wzięto pod uwagę okoliczności przemawiających na jego korzyść. W szczególności wskazał na treść § 4 ust. 6 zarządzenia Komendanta Głównego Policji nr 30 z dnia 16 grudnia 2013 r. w sprawie funkcjonowania organizacji hierarchicznej w Policji. Wskazał, że nie dostrzeżono, iż jego przełożony popełnił czyn, o którym mowa w art. 271 k.k., wysuwając przy tym wniosek, że lepiej było ukarać jednego funkcjonariusza (czyli skarżącego) niż kilku (czyli jego przełożonych). Wywodząc o zasadności swoich twierdzeń i przypuszczeń powołał się na zaistnienie konieczności wyłączenia przełożonego dyscyplinarnego, co miało miejsce postanowieniem KGP nr [...] z [...] listopada 2019 r. Skarżący zakwestionował też i dokonał kontestacji oceny, jakiej uprzednio dokonał jego przełożony w odniesieniu do wniosku funkcjonariusza o podwyższenie dodatków. W odpowiedzi na skargę KGP wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoją dotychczasową argumentację w sprawie. W piśmie procesowym z [...] października 2020 r., skarżący podtrzymując w całości skargę, dokonał polemiki ze stanowiskiem organu zawartym w odpowiedzi na skargę. Opisanym na wstępie wyrokiem WSA oddalił skargę. W uzasadnieniu wyroku WSA wyjaśnił, że orzeczenie dyscyplinarne ani nie stanowi decyzji administracyjnej ani nie jest wydawane w toku postępowania, które zostało poddane przepisom ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2000 – dalej: "k.p.a."). Przepisy k.p.a. nie mają w tym postępowaniu żadnego zastosowania. Postępowanie dyscyplinarne prowadzone wobec funkcjonariuszy Policji prawie w całości uregulowane jest przepisami ustawy o Policji. Tylko zaś w zakresie nieuregulowanym w tej ustawie do postępowania dyscyplinarnego stosuje się odpowiednio przepisy k.p.k., dotyczące wezwań, terminów, doręczeń i świadków. WSA wskazał, że zgodnie z art. 132 ust. 1 ustawy o Policji, policjant odpowiada dyscyplinarnie za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej lub nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej. Naruszenie dyscypliny służbowej stanowi czyn policjanta, polegający na zawinionym przekroczeniu uprawnień lub niewykonaniu obowiązków wynikających z przepisów prawa lub rozkazów i poleceń wydanych przez przełożonych uprawnionych na podstawie tych przepisów (art. 132 ust. 2 ww. ustawy). W art. 132 ust. 3 ustawy o Policji wskazano ogólny katalog przypadków będących przykładami naruszenia dyscypliny służbowej przez policjanta. Stosownie do art. 132 ust. 3 pkt 3 ww. ustawy, naruszeniem dyscypliny służbowej jest niedopełnienie obowiązków służbowych albo przekroczenie uprawnień określonych w przepisach prawa. Konkretyzacja obowiązków policjantów następuje w szeregu aktach o charakterze wewnętrznym, co wynika z hierarchicznej struktury Policji. Istotą zależności służbowej jest bowiem możliwość jej regulowania przepisami administracyjnymi, wydawanymi przez sam organ administracji publicznej. Wynikające z art. 81 ust. 2 ustawy o Policji upoważnienie dla Komendanta Głównego Policji do określania sposobu pełnienia służby w formie zarządzeń, regulaminów i rozkazów wyraźnie wskazuje, że treść czynności służbowych może być regulowana w pełni w aktach wewnętrznych. WSA zgodził się, że zebrany w toku postępowania dyscyplinarnego materiał dowodowy potwierdza popełnienie przez skarżącego zarzucanego mu czynu, a opisane okoliczności zostały udokumentowane zebranymi dowodami w sposób prawidłowy i wystarczający do oceny stopnia jego zawinienia. Poza sporem pozostaje bowiem fakt, że skarżący skierował korespondencję służbową bezpośrednio do Komendanta CBŚP bez wiedzy bezpośredniego przełożonego. Potwierdzeniem tego są szeroko zacytowane w zaskarżonym orzeczeniu zeznania świadków. Wprawdzie skarżący nie przyznał się do popełnienia zarzuconego mu czynu, to jednakże wyjaśnił, że faktycznie takie pismo wysłał do Komendanta CBŚP. WSA stwierdził, że zachowanie skarżącego było zawinione, bowiem dla bytu zarzuconego mu przewinienia dyscyplinarnego nie ma znaczenia, czy pismo z [...] lipca 2019 r. było kontynuacją wcześniejszej korespondencji czy też nie. Z treści § 4 ust. 1 zarządzenia nr 30 Komendanta Głównego Policji z 16 grudnia 2013 r. w sprawie funkcjonowania organizacji hierarchicznej w Policji wynika wprost, że policjant jest obowiązany do zachowania drogi służbowej, a przesyłając korespondencję z pominięciem swoich bezpośrednich przełożonych bez uzasadnionego powodu wyszczególnionego w cytowanym powyżej zarządzeniu skarżący nie dopełnił tego obowiązku. Pomimo, że skarżący powołał się na § 4 ust. 6 ww. zarządzenia w sprawie funkcjonowania organizacji hierarchicznej w Policji, to jednak analiza jego raportu z [...] lipca 2019 r. nie dawała podstaw do uznania, że raport ten dotyczy naruszenia przez bezpośredniego przełożonego dyscypliny służbowej, dyscypliny finansów publicznych albo nieprzestrzegania przez niego zasad etyki zawodowej. Za takowe nie można bowiem uznać supozycji jakoby "stanowiska" bezpośredniego przełożonego nie polegały na prawdzie. Skarżący zaś, będący doświadczonym policjantem - w stopniu podinspektora - nie dokonał także we wskazanym piśmie sygnalizacji, że składa je właśnie w trybie uprawniającym do niezachowania drogi służbowej. Powyższe dawałoby asumpt do uznania, że jakkolwiek może on pozostawać w błędzie co do rzeczywistej oceny sytuacji, to jednakże działa w oparciu o przepis prawa. Treść wskazanego pisma, nawiązującego do pisma wcześniejszego z [...] maja 2019 r., które było wnioskiem o zbadanie zgodności z prawdą twierdzeń zawartych w stanowisku - Naczelnika Zarządu w Krakowie CBŚP z [...] sierpnia 2018 r., sama w sobie nie stanowi wniosku wypełniającego normę § 4 ust. 6 ww. zarządzenia. WSA wskazał, że wymierzenie kary nagany jest najłagodniejszą formą kary dyscyplinarnej i nie może być uznane za rażąco niewspółmierne do popełnionego czynu, albo niesprawiedliwe, czy sprzeczne z prawem, gdy zważy się, iż kara nagany oznacza wytknięcie ukaranemu przez przełożonego dyscyplinarnego niewłaściwego postępowania (art. 134a ustawy o Policji). Ponadto kara ta podlega zatarciu już po upływie 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia o ukaraniu (art. 135q ust. 1 pkt 1 ww. ustawy). Kara nagany ma zatem głównie charakter moralnego potępienia przewinienia policjanta, ponieważ nie obejmuje sfery wolnościowej i majątkowej, stanowi sformalizowaną dezaprobatę wobec jego przewinienia. W ocenie WSA przełożony dyscyplinarny w zaskarżonym orzeczeniu uwzględnił wszystkie dyrektywy wymiaru kary wskazane w art. 134h ust. 1 ustawy o Policji. Organy obu instancji uwzględniając charakter popełnionego przez skarżącego przewinienia dyscyplinarnego, a także jego postawę prawidłowo uznały, że nie ma podstaw do odstąpienia od ukarania skarżącego. W przedmiotowej sprawie zostało w wystarczający sposób wykazane, że skarżący naruszył obowiązujące go normy prawne, a wymierzona kara dyscyplinarna jest współmierna do stopnia zawinienia popełnionego przez niego czynu. WSA wskazał, że zgodnie z przepisu art. 135f ust. 1 pkt 3 ustawy o Policji, nie wynika, aby ustawodawca gwarantował prawo do wykonywania odpisów czy kopii akt sprawy. Obwiniony może sporządzać notatki, ale nie może wchodzić w posiadanie całości lub fragmentów akt postępowania. Podobnie należy ocenić brak możliwości udziału skarżącego jako obwinionego w czynnościach dowodowych. Przepisy ustawy o Policji nie gwarantują takiego udziału, zaś przepisy k.p.k., które są możliwe do odpowiedniego stosowania w toku postępowania dyscyplinarnego, nie odnoszą się do praw obwinionego. WSA nie dopatrzył się błędów w ustaleniach faktycznych dokonanych przez organ. Zdaniem WSA w niniejszej sprawie nie doszło również do naruszenia art. 135g ust. 1 ustawy o Policji, gdyż wyjaśnienia skarżącego nie zostały pominięte, a jedynie ocenione przez organy nie po myśli skarżącego. Skarżący wywiódł skargę kasacyjną od powyższego wyroku – zaskarżając to orzeczenie w całości, zarzucając w oparciu o art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 z późn. zm. – dalej: "p.p.s.a."): 1) naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię, niewłaściwe zastosowanie, jak i niezastosowanie wobec obowiązku, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w związku m. in. z: - przepisami działu VIII k.p.a., w tym m. in. art. 221, art. 222, art. 223, art. 225 § 1, art. 227, art. 228, poprzez całkowite nieuwzględnienie trybu skargowego, uprawniającego do pominięcia drogi służbowej (błędne pomijanie instytucji gwarantującej składanie skarg); - art. 1 ust. 2 pkt 3 i 4 oraz art. 27 ustawy o Policji, w zakresie pominięcia konieczności realizowania zadań Policji jako priorytetowych, nad innymi obowiązkami (pomijanie instytucji kontratypu); - art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji w zw. z § 4 ust. 1 zarządzenia nr 30 Komendanta Głównego Policji z 16 grudnia 2013 r. w sprawie funkcjonowania organizacji hierarchicznej w Policji przez błędne przyjęcie, że skarżący dopuścił się przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej, poprzez niedopełnienie obowiązków służbowych w zakresie nie zachowania drogi służbowej; - art. 132 ust. 2 i art. 132a ust. 1 ustawy o Policji, poprzez błędne przyjęcie, że czyn funkcjonariusza stanowił zawinione niewykonanie obowiązków wynikających z przepisów prawa; - art. 132 ust. 4b i 4c ustawy o Policji, poprzez ich niezastosowanie w przedmiotowej sprawie, kiedy zarzucany czyn stanowił przewinienie dyscyplinarne mniejszej wagi (jeżeli do niego doszło); - art. 134h ust. 1 ustawy o Policji, poprzez brak ustaleń i błędne ustalenia, że wymierzona kara jest współmierna do popełnionego przewinienia dyscyplinarnego i stopnia zawinienia, m. in. okoliczności popełnienia przewinienia dyscyplinarnego (np. brak przesłuchania świadka D.A., polecenie Komendanta CBŚP przesłania dokumentów, kontynuacja korespondencji, niewłaściwe rozpatrzenie raportu z [...] maja 2019 r.), nieustalenie skutków i następstw dla służby, nieustalenie stopnia naruszenia ciążących obowiązków, błędne pobudki działania (brak podwyżki), brak sprawdzenia zachowania skarżącego przed popełnieniem przewinienia dyscyplinarnego i po jego popełnieniu (np. brak wyczerpującego przesłuchania świadków, brak pełnego zbadania akt osobowych skarżącego, brak przeprowadzenia dowodów z zawiadomień i korespondencji prowadzonej z KGP i BSWP - Załącznik nr 2), ograniczenie dotychczasowego przebiegu służby do jednej opinii; - art. 135e ust. 1 ustawy o Policji, gdyż rzecznik dyscyplinarny nie zebrał w pełni materiału dowodowego, jak i nie podjął czynności niezbędnych do rzetelnego wyjaśnienia sprawy (np. odmowa uwzględnienia wszystkich wniosków dowodowych i jednego o uzupełnienie akt postępowania, nie sprawdzenie i nieprawidłowe zweryfikowanie linii obrony); - art. 135g ust. 1 ustawy o Policji poprzez zaniechanie badania oraz uwzględnienia okoliczności przemawiających zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść skarżącego (np. brak porównania dokumentów z akt osobowych z treścią stanowisk, brak badania i analizowania dokumentów umieszczonych w aktach, brak uwzględnienia w przesłuchaniu świadków zakresu udziału w stworzeniu stanowisk, brak uwzględnienia w przesłuchaniu Naczelnika Zarządu okoliczności dotyczącej przesłania dokumentacji na żądanie Komendanta CBSP i wiedzy o zamiarze pominięcia drogi służbowej, przy procedowaniu sprawy i orzekaniu); - art. 135j ust. 1 ustawy o Policji poprzez ocenę dowodów wskazującą na błędy natury faktycznej i logicznej, jak i na ich sprzeczność z doświadczeniem życiowym i wskazaniami wiedzy; - art. 135j ust. 5 ustawy o Policji poprzez nieskorzystanie z możliwości odstąpienia od ukarania, gdyż stopień winy i stopień szkodliwości przewinienia dyscyplinarnego dla służby nie był znaczny, a właściwości i warunki osobiste policjanta oraz dotychczasowy przebieg służby uzasadniały przypuszczenie, że pomimo odstąpienia od ukarania będzie on przestrzegał dyscypliny służbowej (jeżeli uznać, że doszło do czynu); - § 4 ust. 2 i § 4 ust. 6 pkt 1 lit. a) zarządzenia Komendanta Głównego Policji z 16 grudnia 2013 r. w sprawie funkcjonowania organizacji hierarchicznej w Policji, przez ich niezastosowanie i błędną interpretację, co wpłynęło na uznanie, że czyn dyscyplinarny został popełniony; 2) naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. m. in. z art. 135i ust. 5 ustawy o Policji w zw. z § 15 pkt 29 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z 13 lutego 2014 r. w sprawie szczegółowego trybu wykonywania czynności związanych z postępowaniem dyscyplinarnym w stosunku do policjantów, w zakresie nierozpatrzenia wszystkich wniosków o uzupełnienie akt postępowania dyscyplinarnego, co miało wpływ na wynik sprawy, w tym poprzez niewydanie postanowienia o odmowie uwzględnienia wniosku o uzupełnienia akt. Wobec powyższego skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi przez uchylenie orzeczenia nr [...] KWP z 11 marca 2020 r. i utrzymującego go w mocy orzeczenia nr [...] KGP z [...] czerwca 2020 r., ewentualnie o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA. Ponadto skarżący wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z dokumentów: artykułu z [...] września 2008 r. z portalu "Informacyjny Serwis Policyjny" zatytułowany "Czas służby policjanta" (5 kart); zbioru korespondencji z KGP, BKSiOP, BSWP (18 kart); kopii kart z akt osobowych skarżącego (4 karty); na okoliczności podniesione w uzasadnieniu. Skarżący wniósł również o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący przedstawił argumentację na poparcie postawionych zarzutów, a ponadto obszernie opisał okoliczności złożenia pisma z [...] lipca 2019 r. z pominięciem drogi służbowej oraz wskazał na reperkusje (w szczególności finansowe) związane z wszczęciem i prowadzeniem wobec niego postępowania dyscyplinarnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wobec oświadczenia wnoszącego skargę kasacyjną o zrzeczeniu się rozprawy i braku żądania jej przeprowadzenia przez pozostałe strony, sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym – art. 182 § 2 p.p.s.a. Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. Wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do zbadania zarzutów kasacyjnych. Skarga kasacyjna jest niezasadna i jako taka podlega oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a. Zgodnie z § 4 ust. 1 i § 1 pkt 5 Zarządzenia Nr 30 Komendanta Głównego Policji z dnia 16 grudnia 2013 r. w sprawie funkcjonowania organizacji hierarchicznej w Policji (Dz.Urz.KGP.2018.89; dalej w skrócie: "Zarządzenie nr 30") policjanci są obowiązani do zachowania drogi służbowej, przez którą należy rozumieć sposób załatwiania spraw służbowych, polegający na przekazywaniu informacji lub dokumentów albo rzeczy przez podwładnych za pośrednictwem wszystkich kolejnych przełożonych aż do tego, który jest uprawniony do rozstrzygnięcia sprawy, jak również przekazywanie rozkazów, poleceń lub wytycznych od przełożonego uprawnionego do ich wydania, przez kolejnych niższych przełożonych do podwładnego. Niewątpliwie pominięcie drogi służbowej, o ile nie zaszły uzasadniające takie działanie okoliczności, stanowi przewinienie dyscyplinarne, za które policjant ponosi odpowiedzialność dyscyplinarną - art. 132 ust. 1 ustawy o Policji. Zgodnie bowiem z treścią art. 132 ust. 3 pkt 4 ustawy o Policji naruszeniem dyscypliny służbowej jest niedopełnienie obowiązków służbowych albo przekroczenie uprawnień określonych w przepisach prawa. W tym miejscu należy odnotować, że tak organy, jak i Sąd pierwszej instancji (również skarżący kasacyjnie) wadliwie podają oznaczenie przepisu, w oparciu o który skonstruowano podstawę prawną wydanych orzeczeń. Przytaczając treść art. 132 ust. 3 pkt 4 ustawy o Policji przyporządkowały ją do art. 132 ust. 3 pkt 3 tej ustawy. Przedmiotowe uchybienie nie ma znaczenia, stanowi oczywistą omyłkę i nie wpływa na prawidłowość rozstrzygnięcia. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku, podobnie jak z uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia wynika jednoznacznie, że skarżącego uznano za winnego niedopełnienia obowiązków służbowych, przypisano mu więc naruszenie dyscypliny służbowej stypizowane w art. 132 ust. 3 pkt 4 ustawy o Policji. Jest bezsporne, że pismo z dnia [...] lipca 2019 roku skierowane przez skarżącego do Komendanta CBŚP wpisywało się w ciąg działań, jakie skarżący podejmował wcześniej. Przypomnieć trzeba, że skarżący raportem z dnia [...] czerwca 2018 r. zwrócił się do Komendanta CBŚP o rozważenie możliwości podwyższenia mu dodatku służbowego i specjalnego. Raport został wniesiony z zachowaniem drogi służbowej. Komendant CBŚP polecił przełożonemu skarżącego Naczelnikowi Zarządu w Krakowie CBŚP ustosunkować się do treści raportu. Stanowiskiem z dnia [...] sierpnia 2018 r. przełożony skarżącego dokonał oceny przebiegu jego służby i stwierdził, iż nie znajduje podstaw do uwzględnienia wniosków raportu z [...] czerwca 2018 roku. Kierując się tym stanowiskiem Komendant CBŚP, pismem z [...] września 2018 r., poinformował skarżącego, że nie znajduje podstaw do podwyższenia dodatków. Kolejnym raportem, z dnia [...] maja 2019 r., również przy zachowaniu drogi służbowej, skarżący zwrócił się o Komendanta CBŚP o weryfikację stanowiska Naczelnika Zarządu w Krakowie CBŚP z dnia [...] sierpnia 2018 r. poprzez uwzględnienie materiałów potwierdzających jego osiągnięcia w służbie. Realizując polecenie Komendanta CBŚP Naczelnik Zarządu w Krakowie CBŚP w dniu [...] maja 2019 r. sporządził kolejne stanowisko, którym podtrzymał swoją poprzednią opinię (stanowisko z [...] sierpnia 2018 roku). W konsekwencji, w dniu [...] czerwca 2019 r. Zastępca Komendanta CBŚP poinformował skarżącego o braku podstaw do podwyższenia dodatku służbowego i specjalnego. W reakcji na pismo Zastępcy Komendanta CBŚP z [...] czerwca 2019 r. skarżący podjął działanie będące podstawą jego odpowiedzialności dyscyplinarnej w niniejszej sprawie. Pismem z dnia [...] lipca 2019 roku, bez zachowania drogi służbowej, skarżący zwrócił do Komendanta CBŚP o podjęcie działań, o które wnioskował w raporcie z [...] maja 2019 roku, tj. "o przeprowadzenie co najmniej postępowania wyjaśniającego w zakresie >>stwierdzania nieprawdy<< na dokumencie tj. Stanowisku Naczelnika Zarządu w Krakowie CBŚP z dnia [...] sierpnia 2018 r." Skarżący podał, że Stanowisko przełożonego z [...] sierpnia 2018 roku jest "jednocześnie oceną i to ewidentnie negatywną oceną mojej długoletniej służby, z którą nikt mnie nie zapoznał, a została właśnie umieszczona w moich aktach osobowych, zmuszony jestem je zakwestionować oraz prosić o ponowną analizę i właściwą ocenę." Końcowo skarżący zastrzegł: "Jeżeli okaże się, iż dokument ten faktycznie zawiera nieprawdę, na co wskazuje mój raport, w tym odesłane załączniki do niego, zasadnym jest wyeliminowanie tego Stanowiska z obiegu - usunięcia z akt osobowych. Stąd też proszę o nadanie prawidłowego toku dla tego raportu - wniosku." W przekonaniu Naczelnego Sądu Administracyjnego trafne jest stanowisko, że w sprawie nie zachodziły okoliczności uzasadniające odstąpienie od drogi służbowej. Stosownie do treści § 4 ust. 2 Zarządzenia nr 30 pominięcie drogi służbowej dopuszczalne jest, gdy policjant przekazuje informacje "mogące w jego ocenie świadczyć o popełnieniu przez innego policjanta lub pracownika Policji przestępstwa ściganego z oskarżenia publicznego lub przestępstwa skarbowego." Pominięcie drogi służbowej – zgodnie z § 4 ust. 6 Zarządzenia nr 30 - dopuszczalne jest również, gdy policjant przekazuje odpowiednio kolejnemu wyższemu przełożonemu informacje o: a) naruszeniu przez bezpośredniego przełożonego dyscypliny służbowej, dyscypliny finansów publicznych albo o nieprzestrzeganiu przez niego zasad etyki zawodowej, b) innych sprawach, niż wymienione w lit. a, w wypadkach niecierpiących zwłoki, o czym jednak należy niezwłocznie poinformować pominiętego przełożonego albo przekazuje do Biura Spraw Wewnętrznych Policji inne spostrzeżenia, niż informacje określone w § 4 ust. 2, dotyczące spraw z zakresu właściwości rzeczowej tego biura. Wymienione w treści § 4 Zarządzenia nr 30 okoliczności usprawiedliwiające pominięcie drogi służbowej zostały określone w sposób jasny i precyzyjny. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie ma wątpliwości, że działania policjanta, który chce skorzystać z możliwości pominięcia drogi służbowej, powinny jednoznacznie tę wolę ujawniać, poprzez powołanie się przez niego na konkretną okoliczność, która te działania uzasadnia. Nie chodzi wyłącznie o wskazanie faktów, ale również o czytelne wyrażenie przez policjanta oceny, że te fakty, w jego ocenie, stanowią przestępstwo, naruszenie dyscypliny służbowej, dyscypliny finansów publicznych, zasad etyki zawodowej, dotyczą innej sprawy niecierpiącej zwłoki lub spostrzeżeń w sprawach należących do właściwości Biura Spraw Wewnętrznych Policji. Działanie policjanta poza drogą służbową, by nie skutkowało odpowiedzialnością dyscyplinarną, nie może pozostawiać miejsca na wariantowość interpretacji jego intencji. Analiza pisma skarżącego z [...] lipca 2019 roku nie potwierdza, że działał on w trybie § 4 ust. 2 lub ust. 6 Zarządzenia nr 30. Po pierwsze, w treści pisma skarżący w ogóle nie powołuje się na § 4 Zarządzenia nr 30; po drugie, nie wskazuje, że podejmując stanowisko z dnia [...] sierpnia 2018 r. Naczelnik Zarządu w Krakowie CBŚP popełnił przestępstwo, naruszył dyscyplinę służbową, zasady etyki zawodowej, bądź że sprawa dotyczy innej sprawy niecierpiącej zwłoki; po trzecie skarżący nie wnioskował o pociągnięcie Naczelnika Zarządu w Krakowie CBŚP do odpowiedzialności. Skarżący wnioskował natomiast o przeprowadzenie co najmniej postępowania wyjaśniającego w zakresie "stwierdzania nieprawdy’' w stanowisku z [...] sierpnia 2018 roku, gdyż zawarto w nim "ewidentnie negatywną ocenę jego długoletniej służby." Wnosił "o ponowną analizę i właściwą ocenę", wyeliminowanie Stanowiska z obiegu i usunięcie z akt osobowych. Treść pisma z [...] lipca 2019 roku w żadnym jej elemencie nie wskazuje na to, że zostało ono wniesione w trybie § 4 ust. 2 lub ust. 6 Zarządzenia nr 30. Pośrednio dowodzi tego również logika działania samego skarżącego. Po otrzymaniu odpowiedzi Komendanta CBŚP z [...] września 2018 roku, w którym powołano się na Stanowisko z [...] sierpnia 2018 roku, skarżący zapoznał się z treścią tego stanowiska poprzez wgląd do swoich akt osobowych. W reakcji na treść Stanowiska z [...] sierpnia 2018 roku skarżący nie wdrożył trybu przewidzianego w § 4 ust. 2 lub ust. 6 Zarządzenia nr 30, lecz zachowując drogę służbową skierował do Komendanta CBŚP kolejny raport z [...] maja 2019 roku. Na tym etapie, przed wystąpieniem z pismem z [...] lipca 2019 roku, skarżący nie postrzegał Stanowiska z [...] sierpnia 2018 roku, jako podstawy do podjęcia działań uzasadniających pominięcie drogi służbowej. W raporcie z [...] maja 2019 roku skarżący twierdzi, że "sprawy i czynności, które prowadziłem i wykonywałem opisane są bądź lakonicznie, tylko że prowadziłem, zdawkowo, w sposób umniejszający mojemu wniesionemu nakładowi pracy, bądź wprost stwierdzane jest, że pewnych spraw nie prowadziłem i czynności nie wykonywałem." Zdaniem skarżącego Stanowisko stwarza mylne wyobrażenie o rzeczywistym stanie, przez co jest krzywdzące i stanowi skazę na nieposzlakowanej służbie. Co zasadnicze, skarżący stwierdza, że: "Panowie Komendanci i Naczelnicy zostali wprowadzeni w błąd przez nieznanych mi funkcjonariuszy bądź pracowników cywilnych, lecz należy mieć nadzieję, iż było to nieświadome działanie osób, które nie znają się na szeroko rozumianym procesie." Z tego fragmentu raportu z [...] maja 2019 roku wynika, że skarżący twierdzi, iż sporządzając Stanowisko z [...] sierpnia 2018 roku Naczelnik Zarządu w Krakowie CBŚP został wprowadzony w błąd przez nieznane osoby, które działały albo intencjonalnie, albo niekompetentnie. Do raportu z [...] maja 2019 roku skarżący załączył tabelaryczne zestawienie oceny jego służby, w którym wyodrębniono trzy pozycje: ocenę służby skarżącego przedstawioną przez niego w Raporcie z [...] czerwca 2018, ocenę służby skarżącego przedstawioną w Stanowisku z [...] sierpnia 2018 roku i wyjaśnienia skarżącego mające wykazać, dlaczego ocena przedstawiona w tym Stanowisku jest nieprawidłowa. Treść zestawienia ma charakter szerokiej polemiki z przedstawionym przez Naczelnika Zarządu w Krakowie CBŚP Stanowiskiem z [...] sierpnia 2018 roku. Co istotne, skarżący zasadniczo nie kwestionuje poszczególnych ustaleń faktycznych, lecz ich ocenę, przeprowadzoną w kontekście prawidłowości wykonywania przez skarżącego obowiązków służbowych. Skarżący w przedmiotowym zestawieniu nie wykazuje, że istnieją podstawy do kwalifikowania Stanowiska z [...] sierpnia 2019 roku w kategoriach zdarzenia uzasadniającego podjęcie czynności z pominięciem drogi służbowej. Próbuje jedynie wykazać, że Naczelnik Zarządu w Krakowie CBŚP niewłaściwie ocenił przebieg jego służby. Skierowane poza drogą służbową pismo z [...] lipca 2019 roku jest w istocie nawiązaniem do raportu z [...] maja 2019 roku i ponowieniem wniosku o podjęcie czynności w nim wskazanych. W swych ocenach i wnioskach raport z [...] maja 2019 roku i pismo z [...] lipca 2019 roku są symetryczne. Nie jest więc zrozumiałe, z jakich przyczyn składając raport skarżący zachował drogę służbową, a kierując pismo z [...] lipca 2019 roku zdecydował się ją pominąć. Uzasadnienia dla takiego działania nie da się zbudować w oparciu o treść tego pisma, gdyż nie nawiązuje ona do okoliczności usprawiedliwiających pominięcie drogi służbowej, o których mowa w § 4 ust. 2 i ust. 6 Zarządzenia nr 30. W kontekście przedstawionych ocen podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty nie mogą odnieść oczekiwanych skutków. Nie można zgodzić się z zarzutem naruszenia art. 1 ust. 2 pkt 3 i 4 oraz art. 27 ustawy o Policji. Powołane przepisy stanowią, że do podstawowych zadań policji, które policjant zobowiązuje się realizować składając ślubowanie, należy podejmowanie działań zapobiegających popełnianiu przestępstw i wykroczeń oraz zjawiskom kryminogennym i współdziałanie w tym zakresie z organami państwowymi, samorządowymi i organizacjami społecznymi oraz wykrywanie przestępstw i wykroczeń oraz ściganie ich sprawców. W ujęciu ocenianego zarzutu, skarżący kasacyjnie swoje działania przedstawia w kategoriach kontratypu uzasadniającego pominięcie drogi służbowej z uwagi na konieczność realizacji zadań policji, o których mowa w art. 1 ust. 2 pkt 3 i 4 ustawy o Policji. Jak wyżej wykazano, brak podstaw do pozytywnej weryfikacji takiej oceny. Tym samym skarżący miał służbowy obowiązek skierowania pisma z [...] lipca 2018 roku na drogę służbową, a rezygnując z jego realizacji, naruszył art. 132 ust. 3 pkt 4 (pkt 3 w skardze kasacyjnej) ustawy o Policji w zw. z § 4 ust. 1 Zarządzenia nr 30 . Nie można zgodzić się ze skarżącym, że jego czyn nie stanowił zawinionego niewykonania obowiązków wynikających z przepisów prawa – zarzut naruszenia art. 132 ust. 2 i art. 132a ust. 1 ustawy o Policji. Skarżący, jako funkcjonariusz z wieloletnim doświadczeniem ma świadomość, a z pewnością powinien mieć świadomość, w jakim skonfigurowaniu faktyczno-pranym może podjąć czynności poza drogą służbową. Kierując do Komendanta CBŚP pismo z [...] lipca 2018 roku skarżący w sposób zawiniony naruszył § 4 ust. 1 Zarządzenia nr 30. Niewątpliwie przynajmniej powinien zdawać sobie sprawę z tego, że nie działa w okolicznościach, o których mowa w § 4 ust. 2 lub ust. 6 Zarządzenia nr 30. Nie można również zgodzić się z skarżącym kasacyjnie, że popełniony przez niego czyn stanowił przewinienie dyscyplinarne mniejszej wagi – zarzut naruszenia art. 132 ust. 4b i 4c ustawy o Policji. W orzecznictwie sądów administracyjny ukształtował się pogląd, że czyn mniejszej wagi to przewinienie dyscyplinarne, mające charakter incydentalny, obiektywnie niezamierzone, które nie wynika ze złej woli funkcjonariusza. Niewątpliwie przesłankami odpowiedzialności policjanta za przewinienia dyscyplinarne mniejszej wagi są bezprawność i wina. W obu wypadkach przewinienie jest zakwalifikowane ze względu na rodzaj uchybienia jako naruszenie "mniejszej wagi", tzn. takie, którego wpływ na wykonywanie służby jest znikomy lub niewielki. O zakwalifikowaniu czynu jako przewinienia dyscyplinarnego mniejszej wagi, czyli takiego, którego wpływ na wykonywanie służby nie jest wielki, lub jako innego przewinienia niż mniejszej wagi, decyduje jednostronnie przełożony dyscyplinarny. Znaczenie wyróżniające ma jedynie to, że szacowany przez przełożonego dyscyplinarnego stopień i rodzaj naruszenia przez policjanta dyscypliny służbowej lub nieprzestrzegania zasad etyki zawodowej oraz stopień zawinienia sprawcy pozwalają na kwalifikację czynu jako przewinienia "mniejszej wagi" – zob. wyrok NSA z 30 kwietnia 2020 r., sygn. I OSK 1229/19. W świetle przepisów ustawy o Policji o rodzaju zastosowanej kary dyscyplinarnej decyduje przełożony dyscyplinarny. Do jego uznania pozostawiona została też możliwość odstąpienia od wszczęcia postępowania przewidziana w art. 132 ust. 4b, czy odstąpienia od wymierzenia kary, o jakiej mowa w art. 135j ust. 5 ustawy o Policji. Wymienione uprawnienia przysługują wyłącznie przełożonemu dyscyplinarnemu i sąd administracyjny w ramach swoich kompetencji nie jest władny wkraczać w tę materię. Przyznanie sądowi administracyjnemu prawa kontroli legalności orzeczeń dyscyplinarnych wynikające z art. 138 ustawy o Policji, nie uprawnia Sądu do decydowania za właściwy organ o tym, jaka kara dyscyplinarna powinna zostać zastosowana, oraz o tym, czy należało odstąpić od wszczęcia postępowania z uwagi na mały ciężar gatunkowy przewinienia lub tez odstąpić od ukarania z uwagi na niski stopień zawinienia lub szkodliwości czynu. W takiej bowiem sytuacji Sąd orzekałby niejako za właściwy organ, podczas gdy nie posiada kompetencji w tym zakresie, a tylko uprawnienia do oceny orzeczenia wydanego przez przełożonego dyscyplinarnego. W ramach przysługujących uprawnień Sąd ma prawo do oceny, czy kara dyscyplinarna została wymierzona słusznie, czy znajduje się w katalogu kar przewidzianych ustawą, czy jest współmierna do popełnionego czynu oraz oceny, czy wymierzenie kary nastąpiło z zachowaniem reguł określonych ustawą o Policji. Dobór kary adekwatnej do przewinienia dyscyplinarnego należy do sfery uznania organów dyscyplinarnych, gdyż ustawodawca nie określił, jakiemu przewinieniu odpowiada każda z sankcji wymienionych w art. 134 ustawy o Policji. Sądowa kontrola orzeczenia dyscyplinarnego w części dotyczącej kary sprowadza się wyłącznie do oceny czy organy przestrzegały reguł procedowania, w tym ustawowych dyrektyw wymiaru kar. Sąd nie może natomiast ingerować w uprawnienia zastrzeżone wyłącznie dla organu prowadzącego postępowanie dyscyplinarne i oceniać celowości, czy słuszności zastosowanych przezeń sankcji - por. wyroki NSA z 31 stycznia 2014 r., sygn. I OSK 2687/12, z 12 maja 2017 r., sygn. I OSK 2048/16, z 28 lutego 2018 r., sygn. I OSK 926/16. Z analogicznych przyczyn nie było podstaw do uwzględnienia zarzutów kwestionujących brak odstąpienia od ukarania na podstawie art. 135j ust. 1 pkt 3 i ust. 5 ustawy o Policji. Stosownie do treści art. 134h ust. 1 ustawy o Policji obwinionemu wymierza się karę dyscyplinarną współmierną do popełnionego przewinienia dyscyplinarnego oraz stopnia zawinienia. Wymierzona kara dyscyplinarna powinna więc być zrelatywizowana do strony przedmiotowej i podmiotowej popełnionego przewinienia dyscyplinarnego. Dyrektywę określającą, w jaki sposób należy realizować regułę wyrażoną w art. 134h ust. 1 ustawy o Policji ustawodawca sformułował w treści art. 134h ust. 1a tej ustawy, który stanowi, że przy wymierzaniu kary dyscyplinarnej uwzględnia się okoliczności popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, jego skutki, w tym następstwa negatywne dla służby, rodzaj i stopień naruszenia ciążących na obwinionym obowiązków, pobudki działania, zachowanie obwinionego przed popełnieniem przewinienia dyscyplinarnego i po jego popełnieniu, dotychczasowy przebieg służby, opinię służbową, okres pozostawania w służbie, a także istotne w sprawie okoliczności, zarówno łagodzące, jak i obciążające. Wymierzenie skarżącemu najłagodniejszej kary dyscyplinarnej w postaci nagany świadczy o tym, że zarówno waga przewinienia, jak i stopień winy nie zostały ocenione jako znaczące (postępowanie zostało wszczęte przed wejściem w życie nowelizacji art. 134 i art. 134a ustawą z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw, Dz. U. 2020 r. poz. 1610, którą wprowadzono karę łagodniejszą, tj. upomnienie). W uzasadnieniu kwestionowanego orzeczenia Komendant CBŚP wyjaśnił, jakie okoliczności uwzględniono przy wymiarze kary (s. 11). Wina skarżącego jest bezsporna, podobnie jak okoliczności popełnienia przewinienia dyscyplinarnego; jest wiadome, że skarżący pismo z [...] lipca 2019 roku złożył z pominięciem drogi służbowej, wiadomo jakie były jego treść oraz okoliczności sporządzenia. Jak już wyjaśniono powyżej, formułując w treści art. 134 ustawy o Policji katalog kar dyscyplinarnych ustawodawca nie określił, jakiemu przewinieniu odpowiada każda z nich. Pozostawił te kwestie uznaniu organów rozstrzygających. Ocena naruszenia obowiązku służbowego, waga tego naruszenia, ustalenie jego zakresu, a także wymiar odpowiedniej kary stanowi wyłączną kompetencję organów orzekających w sprawach dyscyplinarnych. Owa "uznaniowość" nie oznacza dowolności w procesie wymiaru kar dyscyplinarnych. Organ ma bowiem obowiązek każdorazowo udowodnić fakt popełnienia czynu dyscyplinarnego oraz uzasadnić wydane w sprawie rozstrzygnięcie. Na gruncie niniejszej sprawy organy przestrzegały reguł procedowania, w tym ustawowych dyrektyw wymiaru kary. W zaskarżonym orzeczeniu Komendant CBŚP zwrócił uwagę na rodzaj popełnionego przewinienia dyscyplinarnego, okoliczności jego popełnienia, skutki, w tym następstwa dla służby, rodzaj i stopień naruszenia ciążących na obwinionym obowiązków, pobudki działania, zachowanie policjanta po zaistniałym zdarzeniu oraz dotychczasowy przebieg jego służby. Prezentowane w tym zakresie oceny są spójne i logiczne. Ich podważenie, bez skutecznego zakwestionowania ustaleń faktycznych, pozostaje poza kognicją sądu administracyjnego. W sprawie nie doszło również do naruszenia przez WSA art. 135e ust. 1 i art. 135g ust. 1 ustawy o Policji. W ramach tych zarzutów skarżący podnosi, że rzecznik dyscyplinarny nie zebrał w pełni materiału dowodowego, nie podjął czynności niezbędnych do rzetelnego wyjaśnienia sprawy i nie uwzględnił okoliczności przemawiających zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść skarżącego (np. brak porównania dokumentów z akt osobowych z treścią stanowisk, brak badania i analizowania dokumentów umieszczonych w aktach, brak uwzględnienia w przesłuchaniu świadków zakresu udziału w stworzeniu stanowisk, brak uwzględnienia w przesłuchaniu Naczelnika Zarządu okoliczności dotyczącej przesłania dokumentacji na żądanie Komendanta CBŚP i wiedzy o zamiarze pominięcia drogi służbowej, przy procedowaniu sprawy i orzekaniu). Skarżący nie dostrzega, że przedmiotem niniejszej sprawy jest kwestia jego odpowiedzialności za pominięcie drogi służbowej, a nie zasadność Stanowiska z [...] sierpnia 2018 roku. Skarżący jest uprawniony do polemiki z oceną przedstawioną w tym Stanowisku, jednakże tak długo, jak nie będą zachodzić okoliczności przewidziane w § 4 ust, 2 lub ust. 6 Zarządzenia nr 30 może tego dokonać wyłącznie z zachowaniem drogi służbowej. Jak już wyżej przyjęto, treść pisma skarżącego z [...] lipca 2018 roku oraz okoliczności jego złożenia, nie uzasadniały pomięcia drogi służbowej. Odmawiając słuszności zarzutowi naruszenia art. 135i ust. 5 ustawy o Policji w zw. z § 15 pkt 29 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z 13 lutego 2014 r. w sprawie szczegółowego trybu wykonywania czynności związanych z postępowaniem dyscyplinarnym w stosunku do policjantów (Dz. U. 2014 r. poz. 306) należy podać, iż nie są to przepisy, na podstawie których można formułować zarzut błędnych ustaleń w sprawie. Art. 135i ust. 5 ustawy o Policji stanowi, że obwiniony ma prawo w terminie 3 dni od dnia zapoznania się z aktami postępowania dyscyplinarnego zgłosić wniosek o ich uzupełnienie. Na wydane przez rzecznika dyscyplinarnego postanowienie o odmowie uzupełnienia akt postępowania dyscyplinarnego obwinionemu służy prawo złożenia zażalenia. Z kolei § 15 pkt 29 powołanego rozporządzenia ustanawia wzór postanowienia o odmowie uzupełnienia akt postępowania dyscyplinarnego. Należy przyznać rację skarżącemu kasacyjnie, że rzecznik dyscyplinarny wbrew treści art. 135i ust. 5 ustawy o Policji nie wydał postanowienia o odmowie uzupełnienia akt postępowania dyscyplinarnego. Wydał natomiast postanowienie o odmowie uwzględnienia wniosku dowodowego. W skutkach procesowych oba postanowienia są tożsame, stąd nie można przyjąć, że w wyniku tego uchybienia doszło do naruszenia praw skarżącego, które miały wpływ na wynik sprawy. Zupełnie niezrozumiały jest zarzut naruszenia przepisów działu VIII k.p.a., w tym m. in. art. 221, art. 222, art. 223, art. 225 § 1, art. 227, art. 228. Skarżący wykazuje, że organy nie uwzględniły możliwości zakwalifikowania złożonego przez niego pisma z [...] lipca 2018 roku jako skargi, która może być wniesiona z pominięciem drogi służbowej. Po pierwsze, skarżący w toku całego postępowania dyscyplinarnego utrzymywał, że pismo z dnia [...] lipca 2018 roku zostało złożone w trybie § 4 ust. 2 i ust. 6 Zarządzenia nr 30; po drugie, treść pisma nie wskazuje, iż jest to skarga wniesiona w trybie przepisów działu VIII k.p.a. Z wyłożonych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI