III OSK 7233/21

III OSK 7233/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-03-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-11-12
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Hanna Knysiak - Sudyka
Olga Żurawska - Matusiak /przewodniczący/
Przemysław Szustakiewicz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
III SA/Gl 292/21 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2021-07-20
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
ART.184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak Sędziowie: Sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz (spr.) Sędzia del. WSA Hanna Knysiak-Sudyka Protokolant: starszy asystent sędziego Magdalena Zając po rozpoznaniu w dniu 4 marca 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Prezesa Zarządu [...] Sp. z o.o. [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 20 lipca 2021 r., sygn. akt III SA/Gl 292/21 w sprawie ze skargi Stowarzyszenia [...] na decyzję Prezesa Zarządu [...] Sp. z o.o. [...] z dnia 1 lutego 2021 r., nr 1/2021 w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. oddala wniosek o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, wyrokiem z dnia 20 lipca 2021 r., sygn. akt III SA/Gl 292/21, po rozpoznaniu sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...], uchylił decyzję Prezesa Zarządu [...] Sp. z o.o. [...] z dnia 1 lutego 2021 r., nr 1/2021 w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej oraz zasądził zwrot kosztów postępowania. W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny:
Stowarzyszenie [...] wnioskiem z dnia 7 sierpnia 2019 r. zwróciło się do Urzędu Miejskiego [...] o udostępnienie informacji publicznej, dotyczącej inwestycji basenów nurkowych [...]:
1. czy ww. inwestycja została ujęta w planie zagospodarowania przestrzennego i w jakim terminie?
2. czy ww. inwestycja była prowadzona przez podmioty zewnętrzne?
3. czy ww. obiekt posiada stosowne odbiory, a w szczególności organów nadzoru budowlanego?
4. jaki był koszt końcowy adaptacji obiektu zbiorników wodnych wraz z zapleczem, drogą dojazdową i czy obiekt jest wyposażony w sprzęt do nurkowania?,
5. ile wyniósł koszt uroczystości otwarcia i oddania obiektu do użytku oraz kto był organizatorem?
6. kto jest gospodarzem obiektu?
7. czy prowadzone są zajęcia indywidualne lub grupowe i czy są zatrudniani instruktorzy nurkowi?
8. jaki jest koszt miesięczny utrzymania basenów nurkowych (zatrudnienie oraz media)?
Pismem z dnia 14 sierpnia 2019 r. Burmistrz Miasta poinformował stronę, że zgodnie z obowiązującymi przepisami ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego określają przeznaczenie terenów oraz sposób ich zagospodarowania i zabudowy. Nie jest rolą planu miejscowego wskazywanie "ujęcia inwestycji", bo postanowienia planu odnoszą się do planowanego przeznaczenia terenu, a nie do kwestii realizacji inwestycji. Co do pozostałych informacji uznano, że nie mogą zostać udostępnione i wezwano do usunięcia braków formalnych, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania.
Po uzupełnieniu wniosku, decyzją z dnia 28 sierpnia 2019 r., Burmistrz [...] odmówił udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej, powołując się na art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2018 r., poz. 1330, dalej "u.d.i.p.") W treści uzasadnienia wskazał, że żądane informacje zostały opatrzone klauzulą "tajemnica przedsiębiorstwa", tj. Prezes Zarządu [...] Sp. z o.o. [...] poinformował, że okoliczności wskazane we wniosku stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa w rozumieniu przepisów o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Ponadto Przedsiębiorstwo [...] pozostaje w sporze z podmiotem zewnętrznym, który zgłasza wysokie roszczenia pieniężne, zatem usprawiedliwiony interes prawny nie pozwala na ujawnienie informacji będących przedmiotem wniosku.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...], po rozpoznaniu odwołania, decyzją z dnia 25 września 2019 r., sygn. SKO XI/429/4396/28/2019, uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Organ odwoławczy stwierdził, że Burmistrz powinien rozważyć, czy posiada wnioskowaną informację. Jeżeli tak, to powinien z kolei ponownie rozważyć, czy nie istnieje obowiązek jej udostępnienia, ponieważ na obecnym etapie sprawy z uzasadnienia decyzji organu nie wynika, że zachodzi konieczność ochrony tajemnicy przedsiębiorcy. Jeżeli nie, to Burmistrz powinien przekazać wniosek do Przedsiębiorstwa [...] Sp. z o.o. [...] (poinformować, że wniosek powinien być złożony do Spółki).
Pismem z dnia 2 października 2019 r. Burmistrz poinformował stronę, że nie jest dysponentem wnioskowanej informacji publicznej i przekazał żądanie podmiotowi właściwemu, tj. [...] Sp. z o.o. [...].
Pismem z dnia 28 października 2019 r. Stowarzyszenie wezwało Spółkę do wykonania wniosku. Pozostało ono bez odpowiedzi, wobec czego 3 grudnia 2019 r. Stowarzyszenie skierowało do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na bezczynność. Skarga nie została jednak przekazana, dlatego też 27 maja 2020 r. Stowarzyszenie skierowało do WSA w Gliwicach wniosek o wymierzenie grzywny za nieprzekazanie skargi. Orzeczeniem z dnia 26 listopada 2020 r., sygn. akt III SO/GI 7/20, na podstawie art. 55 § 1 oraz art. 154 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej "P.p.s.a.") WSA w Gliwicach wymierzyło Spółce grzywnę w kwocie 1.000 zł za nieprzekazanie skargi.
Następnie Prezes Zarządu [...] Sp. z o.o. [...] decyzją z dnia 3 września 2020 r., Nr 1 odmówił udostępnienia informacji publicznej w zakresie dotyczącym działalności inwestycyjnej Spółki związanej z zagospodarowaniem i utrzymaniem dwóch zbiorników wody zapasowej. W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że materia będąca przedmiotem zainteresowania strony nie pozostaje w jakimkolwiek związku z realizacją powierzonych Spółce zadań publicznych wynikających z przepisów ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków; Spółka w zakresie informacji objętych wnioskiem z dnia 7 sierpnia 2019 r. pozostaje w sporze sądowym, a sprawa zawisła przed Sądem Okręgowym [...].
Na tę decyzję Stowarzyszenie wniosło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, gdyż skarżący nie wyczerpał środków zaskarżenia, albowiem nie wniósł odwołania od zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z 11 grudnia 2020 r., sygn. III SA/Gl 630/20 uchylił zaskarżoną decyzję z dnia 3 września 2020 r., wyjaśniając, że Spółka jest jednostką zobowiązaną do udzielenia informacji publicznej, gdyż jako spółka prawa handlowego wykonująca zadania publiczne polegające na bieżącej eksploatacji sieci wodociągowej, dostawy ciepła, oczyszczania ścieków oraz przetwarzania odpadów, tj. zadania istotne z punktu widzenia celów państwa, mające na celu zaspokojenie powszechnych potrzeb obywateli - jest podmiotem wykonującym zadania publiczne w rozumieniu u.d.i.p. Również przedmiot wniosku z dnia 7 sierpnia 2019 r. o udostępnienie informacji, tj. zagadnienia dotyczące inwestycji basenów nurkowych [...] stanowi informację publiczną w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. d u.d.i.p. Zdaniem Sądu, strona powołująca się na wartość gospodarczą określonych danych winna wykazać istnienie tej okoliczności i sporządzając motywy decyzji przedstawić w nich swoją argumentację w sposób wyczerpujący, czego w sprawie nie uczyniła. Organ twierdząc, że żądana informacja stanowi tajemnicę przedsiębiorstwa w żaden sposób nie uzasadnił, że tak jest. Zadane pytania nie mają takiego charakteru, który wskazywałby, że Stowarzyszenie żąda ujawnienia informacji dotyczących informacji technicznej, technologicznej, organizacyjnej przedsiębiorstwa lub innej informacji posiadającej wartość gospodarczą. W sytuacji, gdy organ uznał, że wnioskowane informacje mają taką wartość, to powinien uzasadnić swój pogląd odrębnie dla każdego z przywołanych we wniosku pytań.
Również drugi z podanych przez organ powodów odmowy udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej nie zasługiwał na uwzględnienie. Spółka wskazała, że w zakresie objętym wnioskiem pozostaje w sporze sądowym, ale nie odniosła tego faktu do poszczególnych pytań. Zdaniem Sądu, organ naruszył art. 107 § 3 k.p.a. i art. 11 u.d.i.p., ponieważ zaskarżona decyzja nie zawiera należytego uzasadnienia. Organ nie wskazał szczegółowo odrębnie do każdej żądanej we wniosku informacji od 2-8, z czego wywodzi daną przesłankę odmowy i na czym opiera swoje uzasadnienie. A tylko w przypadku prawidłowego uzasadnienia decyzji Sąd może zweryfikować argumentację organu. Konsekwencją braku należytego uzasadnienia decyzji, było naruszenie art. 61 ust. 3 Konstytucji oraz art. 16 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 2 u.d.i.p. w zakresie, w jakim w przepisach tych przewidziano możliwość odmowy udostępnienia informacji publicznej ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy.
Rozpoznając sprawę ponownie, Prezes Zarządu [...] Sp. z o.o. [...], decyzją z dnia 1 lutego 2021 r., nr [...] częściowo udostępnił wnioskodawcy informację publiczną objętą wnioskiem z dnia 7 sierpnia 2019 r., a jednocześnie ponownie odmówił odpowiedzi na pytanie 4, tj. jaki był koszt końcowy adaptacji obiektów zbiorników wodnych wraz z zapleczem i drogą dojazdową? Natomiast odnośnie do pytania 9, tj. jaki jest koszt miesięczny utrzymania basenów nurkowych (zatrudnienie oraz media) stwierdził, że informacje związane z kosztem utrzymania tego środka trwałego nie stanowią informacji publicznej i nie podlegają ujawnieniu w trybie u.d.i.p.
Pismem z dnia 10 lutego 2021 r. Stowarzyszenie wniosło skargę na powyższą decyzję w zakresie pytań 4. i 9.
Powołanym na wstępie wyrokiem, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a., uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie Sąd pierwszej instancji przypomniał, że stosownie do art. 153 P.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Przepis ten ma charakter bezwzględnie obowiązujący, wobec czego ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu, gdyż ocena ta wiąże ich w sprawie. Jeśli strona nie zgadza się z oceną i wskazaniami wyrażonymi w orzeczeniu sądu, to powinna podważać orzeczenie, w którym jest zawarta ocena prawna i wskazania, które uważa za niezgodne z prawem. Po uprawomocnieniu tego orzeczenia zawarte w nim stanowisko staje się wiążące.
W sprawie organ uwzględnił oceny prawne wyrażone w wyroku o sygn. III SA/Gl 630/20 jedynie w zakresie częściowym. W wyroku tym Sąd stanął na stanowisku, że zarówno Spółka należy do kręgu podmiotów zobowiązanych do udzielenia informacji, jak i "przedmiot wniosku z dnia 7 sierpnia 2019 r. o udostępnienie informacji, tj. dotyczącej inwestycji basenów nurkowych [...] stanowi informację publiczną w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. d u.d.i.p." Sąd stwierdził też, że "strona powołując się na wartość gospodarczą określonych danych winna wykazać istnienie tej okoliczności i sporządzając motywy decyzji przedstawić w nich swoją argumentację w sposób wyczerpujący", a uzasadnienie decyzji uznał za zdawkowe i nie zawierające uzasadnienia, że żądana informacja stanowi tajemnicę przedsiębiorstwa. Jednocześnie w ramach wskazań WSA zobowiązał organ do uwzględnienia stanowiska Sądu i rozpoznania wniosku oraz szczegółowego odniesienia się w decyzji odrębnie do każdego z pytań wniosku. I właściwe jedynie to zalecenie organ wypełnił – odniósł się odrębnie do każdego z pytań, jednak w pozostałym zakresie zaskarżona decyzja nadal dotknięta jest tymi samym wadami, co poprzednia.
Na obecnym etapie, spór odnosi się do odpowiedzi udzielonej przez Spółkę na pytanie 4. i 9. w brzmieniu:
4. jaki był koszt końcowy adaptacji obiektu zbiorników wodnych wraz z zapleczem, drogą dojazdową?
9. jaki jest koszt miesięczny utrzymania basenów nurkowych (zatrudnienie oraz media)?
Na pytanie te organ oddzielił następującej odpowiedzi:
"4. Odmawiam udzielenia odpowiedzi na powyższe pytanie z uwagi na objęcie tej okoliczności tajemnicą przedsiębiorstwa, a nadto wobec faktu, iż przedmiotowy środek trwały przed dniem 31 grudnia 2001 r. nie stanowił majątku publicznego w rozumieniu art. 6 pkt 5 u.d.i.p - informacje związane zarówno z wysokością kosztów inwestycji jak również zapleczem czy też drogą dojazdową nie stanowią informacji publicznej i z tego też względu nie podlegają ujawnieniu w trybie wskazanej wyżej ustawy";
"9. Odpowiadając na tak zredagowane pytanie stanowczo oświadczam, iż przedsiębiorstwo nie posiada środka trwałego pt. baseny nurkowe. W kwestii dotyczącej ujawnienia wysokości kosztów eksploatacji środków trwałych podaję, że wydatki z tym związane (z wyłączeniem świadczeń publiczno-prawnych) objęte są tajemnicą przedsiębiorstwa, a nadto zbiorniki wody zapasowej nigdy nie stanowiły majątku publicznego, gdyż 31 grudnia 2001 r. Spółka nabyła własność tych zbiorników od podmiotu nie będącego Gminą [...] czy też Skarbem Państwa, w konsekwencji czego informacje związane z kosztem utrzymania tego środka trwałego nie stanowią informacji publicznej i nie podlegają ujawnieniu w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej".
Zdaniem Sądu pierwszej instancji, trudno nie zauważyć, że treść odpowiedzi na pytanie 4., jak i 9. w żadnym zakresie nie respektuje dokonanej przez Sąd w poprzednim wyroku oceny, że wniosek dotyczy informacji publicznej. Również w uzasadnieniu decyzji organ skonkludował, że w sprawie nie występuje przesłanka pozytywna, polegająca na łącznym spełnieniu kryterium podmiotowego i przedmiotowego, obligujących do udzielenia informacji. Natomiast w wyroku Sądu została sformułowana bardzo jasna ocena co do tego, że objęte wnioskiem informacje mają charakter informacji publicznej. Także odnośnie do statusu Spółki jako zobowiązanej do udzielenia informacji stanowisko Sądu jest wyraźne i wynika z niego, że "Spółka (...) jest podmiotem wykonującym zadania publiczne w rozumieniu u.d.i.p." Skoro organ nie wykorzystał możliwości zaskarżenia tego wyroku, to na mocy art. 153 P.p.s.a. ocena w nim wyrażona go wiąże, dlatego aktualne prowadzenie w tym zakresie jakichkolwiek rozważań prawnych lub formułowanie przeciwnego stanowiska jest niedopuszczalne.
Odnośnie do pytania 4. Sąd zauważył, że nie wiadomo w jakim celu organ poinformował wnioskodawcę, że obiekt przed dniem 31 grudnia 2001 r. nie stanowił majątku publicznego, bo nie wywiódł z tego stwierdzenia żadnych wniosków, w tym istotnych z puntu widzenia u.d.i.p. Trudno więc stwierdzić, czy chodzi o to, że wysokości tych kosztów nie zna albo że to nie on je ponosił czy jeszcze o coś innego.
Co do odpowiedzi na pytanie 9. WSA w Gliwicach zauważył, że wnioskodawca nie pytał, czy baseny stanowią środek trwały organu, a jedynie jaki jest miesięczny koszt ich utrzymania, zatem udzielona odpowiedź jest częściowo nie na temat. Również okoliczność, kiedy i od kogo baseny zostały nabyte nie ma znaczenia w kontekście tego, że obecnie koszty ich utrzymania pokrywane są ze środków publicznych i z tego względu informacja o wysokości tych kosztów stanowi informację publiczną.
Stosownie bowiem do art. 6 ust. 1 pkt. 5 lit. d u.d.i.p., udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o majątku podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5, pochodzącym z zadysponowania majątkiem, o którym mowa w lit. a-c, oraz pożytkach z tego majątku i jego obciążeniach. Analogicznie ma się kwestia odmowy ujawnienia informacji z powołaniem się przez organ na tajemnicę przedsiębiorcy.
Stanowisko organu jest niekonsekwentne, bo gdyby uznać, że żądane dane nie stanowią informacji publicznej (czemu sprzeciwia się wyrok WSA z 11 grudnia 2020r.), to organ nie miałby obowiązku ich ujawnienia. Tajemnica przedsiębiorstwa może zaś stanowić powód nieujawniania danych, które co do zasady powinny być upublicznione, zatem informacji mających walor publiczny.
Odnośnie do ocen Sądu wyrażonych w powołanym wyroku przypomniano, że Sąd wskazał w nim na konieczność wykazania przez stronę powołującą się na wartość gospodarczą określonych danych, istnienia tej okoliczności i przedstawienia swej argumentacji w decyzji. Wskazaniom tym organ nie zadośćuczynił. W zaskarżonej decyzji co do danych objętych pytaniem 4. i 9., oświadczył bowiem jedynie, że informacje te objęte są tajemnicą przedsiębiorstwa. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia oświadczył też, że Sąd nie zwolnił Prezesa Zarządu z tajemnicy przedsiębiorstwa, "którą objęte są informacje i dokumenty przewidziane w zarządzeniu nr 1/11/2018". Natomiast z uzasadnienia wyroku Sądu wynika, że strona w ogóle nie wykazała wartości gospodarczej tych danych; Sąd wprost wskazał, że "organ nie uzasadnił, że żądana informacja do nich należy".
Wyjaśniając zagadnienie tajemnicy przedsiębiorstwa Sąd pierwszej instancji przypomniał, że została ona zdefiniowana w art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz. U. z 2020 r., poz. 1913). Stosownie do powołanego przepisu, przez tajemnicę przedsiębiorstwa rozumie się informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, które jako całość lub w szczególnym zestawieniu i zbiorze ich elementów nie są powszechnie znane osobom zwykle zajmującym się tym rodzajem informacji albo nie są łatwo dostępne dla takich osób, o ile uprawniony do korzystania z informacji lub rozporządzania nimi podjął, przy zachowaniu należytej staranności, działania w celu utrzymania ich w poufności. W orzecznictwie sądowym z powyższego brzmienia przepisu wywodzi się dwa aspekty tajemnicy przedsiębiorstwa: materialny i formalny, których łączne spełnienie warunkuje możliwość powołania się na tę tajemnicę. Ów aspekt materialny dotyczy spełnienia przez informację o charakterze technicznym, technologicznym, handlowym itd. warunku posiadania wartości gospodarczej. Formalny natomiast obejmuje ujawnienie woli utajnienia danych informacji. Tajemnicę przedsiębiorcy stanowią informacje o w skazanym charakterze, znane jedynie określonemu kręgowi osób i związane z prowadzoną przez przedsiębiorcę działalnością, wobec których podjął on wystarczające środki ochrony w celu zachowania ich w poufności. Tymczasem organ nie wykazał istnienia ani aspektu formalnego, ani materialnego, a jedynie powołał się na zarządzenie nr 1/11/2018 r. Prezesa Zarządu Spółki z dnia 15 listopada 2018 r. w sprawie określenia tajemnicy przedsiębiorstwa. Jednak lektura tego zarządzenia prowadzi do wniosku, że jest to akt kierownictwa wewnętrznego o charakterze generalnym: określa ogólnie, co stanowi taką tajemnicę, kto jest kompetentny do nadania wiadomości takiego statusu, wskazuje sposób oznaczenia jej nośników, określa konsekwencje jej naruszenia. W żaden sposób nie wynika z niej, aby w stosunku do tych konkretnych danych, które stanowią przedmiot wniosku tryb określony w zarządzeniu został zastosowany i stosowna klauzula "tajemnica przedsiębiorstwa" lub "t.p." została im nadana. Wskazuje to na fakt, że aspekt formalny konieczny dla uznania wiadomości za tajemnicę przedsiębiorstwa nie został spełniony. WSA w Gliwicach zaznaczył, że nawet gdyby tak się stało, to Sąd nie może takiego zastrzeżenia przyjmować bezkrytycznie. Nie jest decydująca wyłącznie subiektywna wola przedsiębiorcy co do nadania danej informacji charakteru tajemnicy przedsiębiorstwa, lecz konieczne jest, aby obiektywnie zawierała ona takie treści, których ujawnienie mogłoby spowodować niekorzystne konsekwencje dla przedsiębiorcy.
Nie został także spełniony aspekt materialny – organ w żaden sposób nie wykazał, dlaczego żądane informacje posiadają dla niego wartość gospodarczą i o jakim charakterze – technicznym, organizacyjnym, konkurencyjnym itd. Tym samym zasadny okazał się zarzut naruszenia art. 5 ust. 2 u.d.i.p poprzez nieuzasadnioną odmowę udostępnienia informacji publicznej.
W dniu 17 września 2021 r. skargę kasacyjną na powyższy wyrok złożył Prezes Zarządu [...] Sp. z o.o. [...], zaskarżając go w całości i wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych wraz z opłatą skarbową od pełnomocnictwa.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie art. 5 ust. 2 u.d.i.p. przez niewłaściwe jego zastosowanie przejawiające się w tym, że WSA w Gliwicach uchylając decyzję z dnia 1 lutego 2021 r., przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, chociaż żądane przez skarżącego informacje podlegają tajemnicy przedsiębiorcy i z tego tytułu nie podlegają ujawnieniu w trybie u.d.i.p.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Stowarzyszenie wniosło o jej oddalenie w całości jako bezzasadnej oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie należy przytoczyć kilka uwag związanych z wymogami dla skargi kasacyjnej przewidzianymi w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Godzi się bowiem przypomnieć, że rozpoznając skargę kasacyjną - po myśli art. 183 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny czyni to w granicach zakreślonych przez ramy tego środka odwoławczego, gdyż jest nimi związany, biorąc pod rozwagę z urzędu tylko nieważność postępowania. Przy braku przesłanek nieważnościowych w sprawie podlegały rozpoznaniu wyłącznie zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej na uzasadnienie przytoczonych podstaw kasacyjnych. W myśl art. 174 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:
1. naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;
2. naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Związanie NSA podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym - zdaniem skarżącego kasacyjnie - uchybił sąd; określenia, jaką postać miało to naruszenie; uzasadnienia zarzutu ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia przepisów postępowania - wykazania dodatkowo, że to wytknięte uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zarzut naruszenia prawa materialnego może przejawiać się w dwóch postaciach: jako błędna wykładnia albo jako niewłaściwe zastosowanie określonego przepisu prawa. Podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię wykazać należy, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, że sąd stosując przepis popełnił błąd subsumcji, czyli że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie nie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi, jak, w jego ocenie, powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia. Jednocześnie należy podkreślić, że ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie ustalonego w sprawie stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy (por. wyrok NSA z 13 sierpnia 2013 r., sygn. akt II GSK 717/12; wyrok NSA z 4 lipca 2013 r., sygn. akt I GSK 934/12). Z punktu widzenia skuteczności postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów podkreślenia wymaga, że przytoczenie podstawy kasacyjnej musi być precyzyjne. Jeżeli przepis prawa składa się z kilku jednostek redakcyjnych wówczas zarzucane naruszenie należy powiązać z jego konkretną jednostką redakcyjną. W odniesieniu do przepisu, który nie stanowi jednej zamkniętej całości, a składa się z paragrafów, punktów i innych jednostek redakcyjnych, wymóg skutecznie wniesionej skargi kasacyjnej jest spełniony wówczas, gdy wskazuje ona konkretny przepis naruszony przez sąd pierwszej instancji, z podaniem numeru artykułu, ustępu, punktu i ewentualnie innej jednostki redakcyjnej przepisu. Warunek przytoczenia podstawy kasacyjnej i jej uzasadnienia nie jest spełniony, gdy skarga kasacyjna zawiera wywody zmuszające sąd drugiej instancji do domyślania się, który przepis prawa autor skargi kasacyjnej miał na uwadze, podnosząc zarzut naruszenia przepisów prawa. Skarga kasacyjna nieodpowiadająca tym wymaganiom, pozbawiona konstytuujących ją elementów treściowych uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności. Ze względu na wymagania stawiane skardze kasacyjnej, usprawiedliwione zasadą związania Naczelnego Sądu Administracyjnego jej podstawami, sporządzenie skargi kasacyjnej jest obwarowane przymusem adwokacko - radcowskim (art. 175 § 1-3 P.p.s.a.). Opiera się on na założeniu, że powierzenie czynności sporządzenia skargi kasacyjnej wykwalifikowanym prawnikom zapewni jej odpowiedni poziom merytoryczny i formalny, umożliwiający Sądowi kasacyjnemu dokonanie kontroli zaskarżonego orzeczenia.
Pełnomocnik reprezentujący Prezesa Zarządu Spółki nie wszystkim wskazanym wymogom sprostał, ponieważ jego zarzut nie dotyczy w istocie treści zaskarżonego orzeczenia. Wskazać bowiem należy, że skarżący kasacyjnie zarzucił WSA w Gliwicach obrazę art. 5 ust. 2 u.d.i.p. poprzez uznanie, że żądane przez skarżącego informacje we wniosku z dnia 7 sierpnia 2019 r. nie podlegają tajemnicy przedsiębiorcy i z tego tytułu nie podlegają ujawnieniu w trybie u.d.i.p. Zarzut ten nie jest tożsamy z treścią zaskarżonego orzeczenia. Po pierwsze, WSA w Gliwicach rozstrzygał sprawę po raz drugi i słusznie wskazał, że zgodnie z art. 153 P.p.s.a. jest związany prawomocnym wyrokiem WSA w Gliwicach z dnia 11 grudnia 2020 r., sygn. akt III SA/Gl 630/20, w którym to wyroku jednoznacznie wskazano, że Spółka jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, a przedmiot wniosku z dnia 7 sierpnia 2019 r. o udostępnienie informacji publicznej stanowi, w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. d u.d.i.p., informację publiczną. W sprawie nie jest zatem spornym, że informacje opisane w pkt 4 i 9 wniosku o udostępnienie informacji publicznej są informacją publiczną. Po drugie, WSA w Gliwicach nie uznał, że żądane dane nie są objęte tajemnicą przedsiębiorstwa. Sąd pierwszej instancji wskazał natomiast, że "organ nie wykazał w zaskarżonej decyzji istnienia aspektu formalnego ani materialnego" koniecznych dla uznania, że informacje są objęte klauzulą tajemnicy przedsiębiorcy (s. 9 uzasadnienia), a sposób uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie odpowiada warunkom określony w art. 107 § 3 k.p.a. (s. 10 uzasadnienia). Tak więc WSA w Gliwicach nie uznał, że żądane informacje nie są objęte tajemnicą przedsiębiorcy, lecz wykazał, że w zaskarżonej decyzji z dnia 1 lutego 2021 r., Prezes Zarządu Spółki nie wykazał w sposób przekonujący, że spełnione zostały przesłanki objęcia żądanych przez Stowarzyszenie danych tajemnicą przedsiębiorcy.
Biorąc zatem pod uwagę, że skarga kasacyjna nie zawierała usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny, w oparciu o art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji.
W zakresie wniosku Stowarzyszenia o zwrot kosztów postępowania kasacyjnego Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do ich zasądzenia. Zgodnie z art. 204 pkt 2 P.p.s.a. w razie oddalenia skargi kasacyjnej strona, która wniosła skargę kasacyjną, obowiązana jest zwrócić niezbędne koszty postępowania kasacyjnego poniesione przez skarżącego, jeżeli zaskarżono skargą kasacyjną wyrok sądu pierwszej instancji uwzględniający skargę. Niemniej jednak do niezbędnych kosztów postępowania prowadzonego przez stronę osobiście lub przez pełnomocnika, który nie jest adwokatem lub radcą prawnym, zalicza się poniesione przez stronę koszty sądowe, koszty przejazdów do sądu strony lub pełnomocnika oraz równowartość zarobku lub dochodu utraconego wskutek stawiennictwa w sądzie (art. 205 § 1 P.p.s.a.). Sąd powinien każdorazowo rozważyć, czy czynność, która spowodowała koszty była w ujęciu obiektywnym potrzebna do realizacji praw strony oraz czy i do jakiego poziomu poniesione koszty stanowiły także z obiektywnego punktu widzenia wydatek konieczny (zob. postanowienie NSA z dnia 3 lipca 2008 r., I OZ 498/08). W okolicznościach niniejszej sprawy Stowarzyszenie nie poniosło kosztów sądowych w postępowaniu kasacyjnym, a złożona przez niego odpowiedź na skargę kasacyjną została sporządzona osobiście przez pracownika Stowarzyszenia.