III OSK 7228/21

Naczelny Sąd Administracyjny2025-02-28
NSAAdministracyjneWysokansa
ochrona danych osobowychpolicjanotatka służbowakodeks wykroczeńprzetwarzanie danychUODONSAsąd administracyjny

NSA oddalił skargę kasacyjną w sprawie przetwarzania danych osobowych w notatce służbowej Policji, uznając, że przepisy o ochronie danych osobowych w związku z zapobieganiem i zwalczaniem przestępczości nie mają zastosowania do postępowań wykroczeniowych.

Skarga kasacyjna dotyczyła przetwarzania danych osobowych w notatce służbowej Policji sporządzonej w związku z postępowaniem wykroczeniowym. Skarżąca zarzucała naruszenie przepisów o ochronie danych osobowych, wskazując na nadmierne i zbędne przetwarzanie informacji. Sąd I instancji oraz Naczelny Sąd Administracyjny uznały jednak, że ustawa o ochronie danych osobowych przetwarzanych w związku z zapobieganiem i zwalczaniem przestępczości nie ma zastosowania do akt spraw wykroczeniowych. W konsekwencji, skarga kasacyjna została oddalona.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej M. C. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jej skargę na decyzję Prezesa UODO w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie przetwarzania danych osobowych. Skarżąca zarzucała naruszenie przepisów o ochronie danych osobowych przez sporządzenie przez Policję notatki służbowej zawierającej jej dane, w tym opinię o problemach natury psychicznej. Organ administracji oraz Sąd I instancji uznali, że notatka została sporządzona legalnie w ramach postępowania wykroczeniowego, a przepisy ustawy o ochronie danych osobowych przetwarzanych w związku z zapobieganiem i zwalczaniem przestępczości nie mają zastosowania do takich postępowań. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, potwierdził to stanowisko. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 3 pkt 1 ustawy o ochronie danych osobowych przetwarzanych w związku z zapobieganiem i zwalczaniem przestępczości, przepisów tej ustawy nie stosuje się do ochrony danych osobowych znajdujących się w aktach spraw wykroczeniowych. Notatka służbowa została sporządzona w związku z postępowaniem w sprawie o wykroczenie i włączona do akt sprawy, a następnie odniesiono się do niej w wyroku Sądu Rejonowego. W związku z tym, organ nadzorczy nie był uprawniony do kontroli prawidłowości przetwarzania danych w tej notatce na podstawie wskazanej ustawy. Sąd oddalił skargę kasacyjną, uznając zarzuty naruszenia prawa materialnego i procesowego za niezasadne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, przepisy tej ustawy nie mają zastosowania do ochrony danych osobowych znajdujących się w aktach spraw wykroczeniowych.

Uzasadnienie

Ustawa o ochronie danych osobowych przetwarzanych w związku z zapobieganiem i zwalczaniem przestępczości, zgodnie z art. 3 pkt 1, wyłącza stosowanie swoich przepisów do danych osobowych zawartych w aktach spraw wykroczeniowych. Notatka służbowa sporządzona w postępowaniu wykroczeniowym podlega innym regulacjom.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (29)

Główne

u.o.d.o.z.z.p. art. 3 § pkt 1

Ustawa o ochronie danych osobowych przetwarzanych w związku z zapobieganiem i zwalczaniem przestępczości

Przepisów ustawy nie stosuje się do ochrony danych osobowych znajdujących się w aktach spraw postępowań w sprawach wykroczeniowych.

Ustawa z dnia 14 grudnia 2018 r. o ochronie danych osobowych przetwarzanych w związku z zapobieganiem i zwalczaniem przestępczości art. 3 § pkt 1

Pomocnicze

u.o.d.o.z.z.p. art. 13 § ust. 1

Ustawa o ochronie danych osobowych przetwarzanych w związku z zapobieganiem i zwalczaniem przestępczości

u.o.d.o.z.z.p. art. 5 § ust. 1 pkt 1 i 7

Ustawa o ochronie danych osobowych przetwarzanych w związku z zapobieganiem i zwalczaniem przestępczości

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.w. art. 37 § § 1

Ustawa - Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

Określa wymogi dotyczące protokołu z czynności mających znaczenie dla sprawy, w tym możliwość ograniczenia utrwalenia czynności wyjaśniających do notatki urzędowej.

k.p.w. art. 54 § § 3

Ustawa - Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

Określa wymogi notatki urzędowej, która powinna zawierać wskazanie rodzaju czynności, czasu i miejsca, osób uczestniczących, krótki opis przebiegu czynności i podpis sporządzającego.

k.p.a. art. 105 § § 1

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

Określa przesłanki umorzenia postępowania administracyjnego, w tym bezprzedmiotowość.

u.o.Policji art. 20 § ust. 1 i ust. 2a

Ustawa o Policji

Ustawa z dnia 14 grudnia 2018 r. o ochronie danych osobowych przetwarzanych w związku z zapobieganiem i zwalczaniem przestępczości art. 8 § ust. 2

Ustawa z dnia 14 grudnia 2018 r. o ochronie danych osobowych przetwarzanych w związku z zapobieganiem i zwalczaniem przestępczości art. 13 § ust. 1

Ustawa z dnia 14 grudnia 2018 r. o ochronie danych osobowych przetwarzanych w związku z zapobieganiem i zwalczaniem przestępczości art. 5 § ust. 1 pkt 1 i 7

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174 § pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 176 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 250

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 258-261

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.w. art. 135

Ustawa z dnia 20 maja 1971 r. - Kodeks wykroczeń

k.p.w. art. 37 § § 1

Ustawa z dnia 24 sierpnia 2001 r. - Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

k.p.w. art. 54 § § 3

Ustawa z dnia 24 sierpnia 2001 r. - Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

k.p.a. art. 105 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Zarządzenie nr 1426 KGP art. 52 § ust. 2 pkt 5

Zarządzenie nr 1426 Komendanta Głównego Policji z dnia 23 grudnia 2004 r.

Konstytucja RP art. 93 § ust. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ustawa o ochronie danych osobowych przetwarzanych w związku z zapobieganiem i zwalczaniem przestępczości nie ma zastosowania do postępowań wykroczeniowych. Notatka służbowa sporządzona w postępowaniu wykroczeniowym jest dokumentem procesowym, do którego kontroli nie jest właściwy Prezes UODO na podstawie ustawy o ochronie danych osobowych przetwarzanych w związku z zapobieganiem i zwalczaniem przestępczości.

Odrzucone argumenty

Naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 13 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 1 i 7 ustawy z dnia 14 grudnia 2018 r. poprzez zaakceptowanie przetwarzania danych osobowych ponad zakres niezbędny. Naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie § 52 ust. 2 pkt 5 zarządzenia nr 1426 KGP w zw. z art. 93 ust. 2 Konstytucji RP poprzez nieuprawnione zastosowanie przepisów wewnętrznych. Naruszenie przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.) przez nieuchylenie decyzji wydanej z naruszeniem art. 5 ust. 1 pkt 1 i 7 ustawy z dnia 14 grudnia 2018 r. Naruszenie przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.) przez nieuchylenie decyzji wydanej z naruszeniem art. 105 § 1 k.p.a. z powodu braku bezprzedmiotowości postępowania.

Godne uwagi sformułowania

Ustawa ta nie ma zastosowania do ochrony danych osobowych znajdujących się w aktach spraw postępowań w sprawach wykroczeniowych. Organ nadzorczy nie był uprawniony do kontroli prawidłowości przetwarzania danych osobowych zawartych w notatce służbowej z dnia 9 sierpnia 2016 r., sprawowanej na podstawie ustawy z dnia 14 grudnia 2018 r. o ochronie danych osobowych przetwarzanych w związku z zapobieganiem i zwalczaniem przestępczości.

Skład orzekający

Ewa Kwiecińska

sprawozdawca

Mariusz Kotulski

członek

Zbigniew Ślusarczyk

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie zakresu stosowania przepisów o ochronie danych osobowych w kontekście postępowań wykroczeniowych i innych postępowań szczególnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przetwarzania danych w notatce służbowej Policji w ramach postępowania wykroczeniowego. Interpretacja art. 3 ustawy o ochronie danych osobowych przetwarzanych w związku z zapobieganiem i zwalczaniem przestępczości.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu ochrony danych osobowych w kontekście działań organów ścigania, a konkretnie wyłączenia stosowania przepisów RODO w postępowaniach wykroczeniowych. Jest to istotne dla prawników procesowych i specjalistów ds. ochrony danych.

Czy notatka policji z opinią o Twoim stanie psychicznym narusza RODO? NSA wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III OSK 7228/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-02-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-11-10
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Ewa Kwiecińska /sprawozdawca/
Mariusz Kotulski
Zbigniew Ślusarczyk /przewodniczący/
Symbol z opisem
647  Sprawy związane z ochroną danych osobowych
Hasła tematyczne
Ochrona danych osobowych
Sygn. powiązane
III OSK 1002/25 - Postanowienie NSA z 2025-07-10
II SA/Wa 2284/20 - Wyrok WSA w Warszawie z 2021-08-25
Skarżony organ
Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 125
art. 3 pkt 1
Ustawa z 14 grudnia 2018 r. o ochronie danych osobowych przetwarzanych w związku z zapobieganiem i zwalczaniem przestępczości
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk Sędziowie sędzia NSA Ewa Kwiecińska (spr.) sędzia del. WSA Mariusz Kotulski protokolant asystent sędziego Przemysław Iżycki po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 sierpnia 2021 r. sygn. akt II SA/Wa 2284/20 w sprawie ze skargi M. C. na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych z dnia 1 września 2020 r. nr ZSOŚS.440.81.2019.89535,89536 w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie przetwarzania danych osobowych oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 25 sierpnia 2021 r., sygn. akt II SA/Wa 2284/20, wydanym po rozpoznaniu sprawy ze skargi M. C. (dalej "skarżąca") na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych z dnia 1 września 2020 r. nr ZSOŚS.440.81.2019.89535,89536
w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie przetwarzania danych osobowych, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", oddalił skargę w całości.
W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji podał poniższy stan faktyczny
i prawny.
Skarżąca złożyła do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych skargę na naruszenie przez dzielnicowego, podległego Komendantowi Miejskiemu Policji
w [...], dalej zwanego "Komendantem", przepisów o ochronie danych osobowych. Zdaniem skarżącej, naruszenie to polegało na sporządzeniu bezpodstawnej i nieprawdziwej notatki służbowej wobec skarżącej - pokrzywdzonej
w sprawie o wykroczenie z art. 135 ustawy z dnia 20 maja 1971 r. - Kodeks wykroczeń (Dz. U. z 2021 r., poz. 281). Do skargi została załączona m.in. kserokopia wspomnianej notatki służbowej z 9 sierpnia 2016 r. sporządzonej przez sierż. [...]
W toku postępowania administracyjnego organ ustalił, że w trakcie czynności służbowych podjętych 5 sierpnia 2016 r. funkcjonariusze odbyli rozmowę z właścicielką sklepu warzywnego – [...], zwaną dalej: "właścicielką", która odmówiła skarżącej sprzedaży truskawek. W dniu 9 sierpnia 2016 r. funkcjonariusz sporządził notatkę urzędową z interwencji przeprowadzonej na targowisku handlowym, polegającej na przeprowadzeniu ww. rozmowy. Notatka zawierała wyjaśnienia właścicielki, która stwierdziła m.in. że: "Pani C. prawdopodobnie ma problemy natury psychicznej i stąd może wynikać jej nieracjonalne zachowanie".
Ponadto w prowadzonym postępowaniu Komendant wyjaśnił, że - w ramach prowadzonych czynności w sprawie o wykroczenie - dane osobowe skarżącej były przetwarzane przez komisariaty podległe Komendantowi, a on sam przetwarzał jej dane osobowe w ramach prowadzonych postępowań skargowych, w oparciu
o przepisy działu VIII k.p.a. Natomiast skarżąca nie zwracała się o sprostowanie lub usunięcie jej danych osobowych.
Uzasadniając umorzenie postępowania w sprawie, organ przywołał unormowanie art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2018 r. o ochronie danych osobowych przetwarzanych w związku z zapobieganiem i zwalczaniem przestępczości (Dz. U. z 2019 r., poz. 125, zwaną dalej: "ustawą z dnia 14 grudnia 2018 r."). Podniósł, że to ten akt normatywny określa m.in. zasady i warunki ochrony danych osobowych przetwarzanych przez właściwe organy w celu rozpoznawania, zapobiegania, wykrywania i zwalczania czynów zabronionych, w tym zagrożeń dla bezpieczeństwa i porządku publicznego, a także wykonywania tymczasowego aresztowania, kar, kar porządkowych i środków przymusu skutkujących pozbawieniem wolności. Zgodnie z art. 8 ust. 2 tejże ustawy, Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych, w drodze decyzji administracyjnej, nakazuje administratorowi lub podmiotowi przetwarzającemu przywrócenie stanu zgodnego z prawem.
Organ zwrócił też uwagę na przepis art. 20 ust. 1 i ust. 2a ustawy z dnia
6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. 2020 r., poz. 360) w zakresie zbierania
i przetwarzania informacji, w tym danych osobowych na potrzeby prowadzonych postępowań, a także na § 52 zarządzenia nr 1426 Komendanta Głównego Policji
z dnia 23 grudnia 2004 r. w sprawie metodyki wykonywania czynności dochodzeniowo-śledczych przez służby policyjne wyznaczone do wykrywania przestępstw i ścigania ich sprawców (Dz. Urz. KGP z 2005 r., nr 1, poz. 1, dalej zwanego "zarządzeniem nr 1426") w zakresie wymogów i zadań notatek służbowych, sporządzanych przez funkcjonariuszy Policji.
Prezes uznał, że funkcjonariusz Policji całkowicie legalnie zebrał dane osobowe i sporządził notatkę, w której odzwierciedlił wyjaśnienia zainteresowanej strony – właścicielki. Był on bowiem uprawniony do przeprowadzenia wywiadu środowiskowego na targowisku osiedlowym i sporządzenia notatki urzędowej, którą załączono do akt postępowania w sprawie o wykroczenie. Sama zaś kwestia oceny wyjaśnień zawartych w notatce nie należy z kolei do organów Policji, a do Sądu.
Oznacza to, że organ nie jest właściwy w sprawach o naruszenie dóbr osobistych. W tym zakresie ocenę, czy doszło do naruszenia czci skarżącej, należy pozostawić sądowi cywilnemu.
Biorąc powyższe okoliczności pod uwagę, organ uznał, że nie ma podstaw do przyjęcia, że doszło do bezprawnego przetwarzania danych osobowych skarżącej. Co więcej, od samego początku nie miało miejsca naruszenie przepisów o ochronie danych osobowych, co, zdaniem organu, czyniło postępowanie bezprzedmiotowym
w całości, a w dalszej konsekwencji prowadziło do jego umorzenia.
Skarżąca wniosła skargę na powyższą decyzję do WSA w Warszawie.
Sąd I instancji uznał, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Według Sądu I instancji, organ prawidłowo uznał, że w sprawie nie wystąpiły przesłanki dla dalszego prowadzenia postępowania. Tym samym organ zasadnie stwierdził, że w sprawie dane osobowe skarżącej były przetwarzane na podstawie obowiązujących przepisów prawa, przez uprawniony do tego organ, co uzasadniało umorzenie postępowania zainicjowanego jej skargą.
WSA w Warszawie zgodził się ze stanowiskiem organu, że czynności operacyjne Policji winny być utrwalane w formie notatek służbowych. Powyższe, jak wyjaśnił Sąd, wynika bezpośrednio z treści art. 37 § 1 ustawy z dnia 24 sierpnia
2001 r. - Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia (Dz. U. z 2021 r., poz. 457), zgodnie z którym protokół sporządza się z każdej czynności mającej znaczenie dla sprawy, (...) a także z dokonanych poza rozprawą czynności dowodowych, chyba, że ustawa stanowi inaczej. Skoro zatem w ocenie funkcjonariusza Policji, okoliczności sprawy nie budziły wątpliwości, to na podstawie art. 54 § 3 ww. ustawy sporządzono notatkę urzędową, która w myśl tego przepisu powinna zawierać wskazanie rodzaju czynności, czasu i miejsca oraz osób uczestniczących, a także krótki opis przebiegu czynności i podpis osoby, która sporządziła notatkę.
Sąd I instancji podał nadto, że notatkę służbową sporządzono również zgodnie z treścią art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2018 r. Funkcjonariusz Policji spisał bowiem notatkę służbową w toku podjętych czynności. Zawarł w niej dane osobowe – nie dotyczące tylko skarżącej, a już na pewno nie jej stanu zdrowia – co było dopuszczalne na podstawie wskazanego powyżej art. 37 § 1 ustawy - Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia. Wedle oceny Sądu, sporządzona notatka zgodna była również z treścią § 52 zarządzenia nr 1426 Komendanta Głównego Policji. I tak, w § 52 ust. 2 pkt 5 zarządzenia nr 1426 wskazano, że notatka powinna zawierać stwierdzenie okoliczności, których dotyczy. Przedmiotem podjętych czynności była rozmowa z właścicielką, a zatem jej twierdzenia – opinie mogły znaleźć swoje odzwierciedlenie w treści notatki.
Sąd wyjaśnił przy tym, że notatka nie zawierała danych osobowych skarżącej dotyczących jej stanu zdrowia. Dokument ten nie został sporządzony przez osobę uprawnioną, czy właściwą w świetle prawa do oceny stanu zdrowia skarżącej. Informacje zawarte w notatce nie stanowią zatem stwierdzenia określonego faktu co do jej stanu zdrowia, a jedynie opinię przesłuchiwanej właścicielki.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła skarżąca, reprezentowana przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu. Skarżąca kasacyjnie zaskarżyła wyrok w całości.
Wniosła o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. W skardze kasacyjnej pełnomocnik skarżącej zawarł też wniosek o zasądzenie na jego rzecz kosztów pomocy prawnej świadczonej z urzędu - według norm przepisanych. Jednocześnie oświadczył, że koszty takie nie zostały w całości ani w części uiszczone. Na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a. skarżąca kasacyjnie wniosła o rozpoznanie sprawy na rozprawie.
Zaskarżonemu wyrokowi Sądu I instancji skarżąca kasacyjnie zarzuciła:
1. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., przez błędną wykładnię, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie art. 13 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 1 i 7 ustawy z dnia 14 grudnia 2018 r. o ochronie danych osobowych przetwarzanych w związku z zapobieganiem i zwalczaniem przestępczości (Dz. U. z 2019 r. poz. 125 - dalej jako "ustawa z dnia 14 grudnia 2018 r."), polegające na zaakceptowaniu przetwarzania danych osobowych skarżącej kasacyjnie ponad zakres niezbędny dla przeprowadzenia postępowania w sprawie z zawiadomienia skarżącej
o podejrzeniu popełnienia wykroczenia - wbrew przepisom zakazującym nadmiernego i zbędnego przetwarzania danych;
2. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., przez błędną wykładnię, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie § 52 ust. 2 pkt 5 zarządzenia nr 1426 Komendanta Głównego Policji z dnia 23 grudnia 2004 r. w sprawie metodyki wykonywania czynności dochodzeniowo-śledczych przez służby policyjne wyznaczone do wykrywania przestępstw i ścigania ich sprawców w zw. z art. 93 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez nieuprawnione zastosowanie przepisów wewnętrznych do uregulowania sytuacji prawnej obywatela, podczas gdy przywołany przepis Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w sposób jednoznaczny tego zabrania;
3. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., polegające na nieuchyleniu w całości decyzji wydanej z naruszeniem art. 5 ust. 1 pkt 1 i 7 ustawy z dnia 14 grudnia 2018 r. i nieuprawnionym wywiedzeniu – wbrew przywołanym przepisom, że "Żądanie Wnioskodawczyni nie mieści się bowiem w katalogu postępowań do kontroli których uprawniony jest wyspecjalizowany organ właściwy w sprawach ochrony danych osobowych.", podczas gdy do zadań Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych należy w szczególności monitorowanie i egzekwowanie stosowania przepisów niniejszej ustawy oraz wydanych na jej podstawie aktów wykonawczych oraz - o ile przepis szczególny nie stanowi inaczej, kontrola zgodności przetwarzania danych osobowych z przepisami niniejszej ustawy;
4. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., polegające na nieuchyleniu w całości decyzji wydanej z naruszeniem art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, z późn. zm. - dalej jako "k.p.a."), podczas gdy w sprawie nie zachodziły przesłanki bezprzedmiotowości - jest bowiem strona uprawniona do ochrony jej praw w postępowaniu administracyjnym, jest przedmiot postępowania i podstawa prawna żądania.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych wniósł o jej oddalenie. Uzasadniając tak sformułowany wniosek procesowy, podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz.U. z 2024 r., poz. 935) - zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.
Skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:
1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,
2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 p.p.s.a.).
Granice skargi kasacyjnej wyznaczają wskazane w niej podstawy.
W skardze kasacyjnej zarzucono zarówno naruszenie prawa materialnego, jak i naruszenie przepisów postępowania. W sytuacji, gdy skarga kasacyjna zarzuca naruszenie prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania, co do zasady w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania (por. wyrok NSA z dnia 27 czerwca 2012 r., II GSK 819/11, LEX nr 1217424; wyrok NSA z dnia 26 marca 2010 r., II FSK 1842/08, LEX nr 596025; wyrok NSA z dnia 4 czerwca 2014 r., II GSK 402/13, LEX nr 1488113; wyrok NSA z dnia 17 lutego 2023 r., II GSK 1458/19; wyrok NSA z dnia 1 marca 2023 r., I FSK 375/20). Dopiero bowiem po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy, albo nie został dostatecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez sąd pierwszej instancji przepis prawa materialnego. Dla uznania za usprawiedliwioną podstawę kasacyjną z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. nie wystarcza samo wskazanie naruszenia przepisów postępowania, ale nadto wymagane jest, aby skarżący wykazał, że następstwa stwierdzonych wadliwości postępowania były tego rodzaju lub skali, iż kształtowały one lub współkształtowały treść kwestionowanego w sprawie orzeczenia (por. wyrok NSA z dnia 5 maja 2004 r., FSK 6/04, LEX nr 129933; wyrok NSA z dnia 26 lutego 2014 r., II GSK 1868/12, LEX nr 1495116; wyrok NSA z dnia 29 listopada 2022 r., I OSK 931/22).
Ze względu na sposób skonstruowania skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie, należy przypomnieć, że Naczelny Sąd Administracyjny, ze względu na ograniczenia wynikające ze wskazanych regulacji prawnych, nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich bądź w inny sposób korygować. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej oznacza również związanie wskazanymi w niej podstawami zaskarżenia, które determinują zakres kontroli kasacyjnej, jaką Naczelny Sąd Administracyjny sprawuje na podstawie i w granicach prawa (art. 7 Konstytucji RP) - w celu stwierdzenia ewentualnej wadliwości zaskarżonego orzeczenia. Z faktu związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej wynika wykluczenie możliwości domniemywania intencji strony składającej ten środek zaskarżenia, konkretyzowania jego zarzutów, czy też uzupełniania występujących w nim braków dotyczących podstaw skargi kasacyjnej i ich uzasadnienia.
W pierwszej kolejności podlegają rozpoznaniu, jako najdalej idące, sformułowane w punktach 3 i 4 skargi kasacyjnej zarzuty naruszenia prawa procesowego odnoszące się do kwestii zakresu kontroli przetwarzania danych osobowych sprawowanej przez Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych. Odnosząc się zatem do zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 1 i 7 ustawy z dnia 14 grudnia 2018 r. o ochronie danych osobowych przetwarzanych w związku z zapobieganiem i zwalczaniem przestępczości, dalej "u.o.d.o.z.z.p.", poprzez nieuprawnione wywiedzenie przez Sąd I instancji, że żądanie wnioskodawczyni nie mieści się w katalogu postępowań, do kontroli których uprawniony jest wyspecjalizowany organ właściwy w sprawach ochrony danych osobowych, a także zarzutu naruszenia art. 105 § 1 k.p.a., gdyż – zdaniem skarżącej kasacyjnie - w sprawie nie zachodziły przesłanki bezprzedmiotowości postępowania, zwrócić należy uwagę, iż wspomniana ustawa o ochronie danych osobowych przetwarzanych w związku z zapobieganiem i zwalczaniem przestępczości w art. 3 zawiera istotne ograniczenia jej stosowania. Zgodnie z treścią art. 3 pkt 1 u.o.d.o.z.z.p. przepisów ustawy nie stosuje się do ochrony danych osobowych znajdujących się w aktach spraw: postępowań w sprawach nieletnich, karnych, karnych skarbowych, wykroczeniowych oraz postępowań z osobami z zaburzeniami psychicznymi stwarzającymi zagrożenie życia. Drugie z wyłączeń zawarte w art. 3 pkt 2 u.o.d.o.z.z.p. odnosi się do wszystkich danych osobowych przetwarzanych w związku z zapewnieniem bezpieczeństwa narodowego, w tym w ramach realizacji zadań ustawowych ABW, AW, SKW, SWW oraz CBA.
W analizowanej sprawie sporna notatka służbowa z dnia 9 sierpnia 2016 r. sporządzona została przez funkcjonariusza Policji sierż. P. W., który przyjął od skarżącej zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia wykroczenia z art. 135 Kodeksu wykroczeń. Przedmiotowa notatka dotyczyła okoliczności ewentualnego popełnienia, określonego w zawiadomieniu skarżącej, wykroczenia i została następnie włączona do akt sprawy prowadzonej w oparciu o przepisy Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia. Postępowanie to zakończone zostało wydanym w trybie nakazowym wyrokiem Sądu Rejonowego [...] – [...] [...] Wydział Karny z dnia 14 listopada 2017 r., sygn. akt [...]. Mocą tego wyroku obwiniona [...] została uznana winną wykroczenia z art. 135 Kodeksu wykroczeń. Jak wynika z uzasadnienia wyroku, w aktach sprawy o sygn. akt [...] znajdowała się ww. notatka służbowa. Do treści tej notatki orzekający w sprawie Sąd Rejonowy odniósł się na stronie 5 uzasadnienia, zaliczając ją do materiału dowodowego sprawy.
Wobec powyższego jako trafne uznać należy stanowisko Sądu I instancji, iż w analizowanej sprawie organ nadzorczy nie był uprawniony do kontroli prawidłowości przetwarzania danych osobowych zawartych w notatce służbowej z dnia 9 sierpnia 2016 r., sprawowanej na podstawie ustawy z dnia 14 grudnia 2018 r. o ochronie danych osobowych przetwarzanych w związku z zapobieganiem i zwalczaniem przestępczości. Ustawy tej nie stosuje się bowiem, jak stanowi jej art. 3 pkt 1, do ochrony danych osobowych znajdujących się w aktach spraw postępowań w sprawach wykroczeniowych. WSA w Warszawie trafnie też zauważył, iż podstawę formalnoprawną do sporządzenia takiej notatki stanowił przepis art. 54 § 3 Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia. Stosownie do tego przepisu: "Jeżeli okoliczności czynu nie budzą wątpliwości, utrwalenie czynności wyjaśniających można ograniczyć do sporządzenia notatki urzędowej, zawierającej ustalenia niezbędne do sporządzenia wniosku o ukaranie. Notatka powinna zawierać wskazanie rodzaju czynności, czasu i miejsca oraz osób uczestniczących, a także krótki opis przebiegu czynności i podpis osoby, która sporządziła notatkę". Skoro zatem przedmiotowa notatka służbowa sporządzona została wskutek zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia wykroczenia, w postępowaniu prowadzonym w oparciu o przepisy Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia, które zostało zakończone wyrokiem Sądu Rejonowego [...] – [...], to prawidłowym było umorzenie, na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., postępowania administracyjnego wszczętego wskutek skargi skarżącej kasacyjnie wniesionej do Prezesa UODO na bezprawne przetwarzanie jej danych osobowych przez Komendanta Miejskiego Policji [...] polegające na sporządzeniu przez funkcjonariusza Policji w dniu 9 sierpnia 2016 r. "bezpodstawnej i nieprawdziwej" notatki służbowej. Wobec powyższego podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty sformułowane w punktach 3 i 4 tej skargi nie zasługują na uwzględnienie.
Przechodząc do omówienia zarzutów sformułowanych w ramach pierwszej podstawy kasacyjnej, należy przypomnieć, że naruszenie prawa materialnego może przejawiać się w dwóch postaciach: jako błędna wykładnia albo jako niewłaściwe zastosowanie określonego przepisu prawa. Podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię, wykazać należy, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego, wykazać należy, że sąd stosując przepis, popełnił błąd subsumcji, czyli że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie nie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi, jak w jego ocenie powinna być rozumiana norma zawarta w stosowanym przepisie prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia. Jednocześnie należy podkreślić, że ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie ustalonego w sprawie stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy (por. wyrok NSA z dnia 13 sierpnia 2013 r., II GSK 717/12, LEX nr 1408530; wyrok NSA z dnia 4 lipca 2013 r., I GSK 934/12, LEX nr 1372091).
W ramach pierwszego zarzutu naruszenia prawa materialnego skarżąca kasacyjnie zarzuca Sądowi I instancji naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. przez błędną wykładnię a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie art. 13 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 1 i 7 ustawy z dnia 14 grudnia 2018 r. o ochronie danych osobowych przetwarzanych w związku z zapobieganiem i zwalczaniem przestępczości polegające na zaakceptowaniu przetwarzania danych osobowych skarżącej kasacyjnie ponad zakres niezbędny dla przeprowadzenia postępowania w sprawie z zawiadomienia skarżącej o podejrzeniu popełnienia wykroczenia – wbrew przepisom zakazującym nadmiernego i zbędnego przetwarzania danych. Z uwagi na treść powyższego zarzutu podkreślenia wymaga to, że podnosząc zarzut błędnej wykładni określonych przepisów prawa, strona skarżąca kasacyjnie powinna wskazać, na czym polega błędne rozumienie tych przepisów i jaka, jej zdaniem, powinna być ich prawidłowa wykładnia. Tymczasem w niniejszej sprawie skarżąca kasacyjnie nie tylko nie wykazała, na czym polega w jej ocenie błędne rozumienie art. 13 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 1 i 7 ustawy o ochronie danych osobowych przetwarzanych w związku z zapobieganiem i zwalczaniem przestępczości przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, ani też jaka powinna być prawidłowa wykładnia tych przepisów, lecz w ogóle nie odniosła się do kwestii ich rozumienia przyjętego przez Sąd I instancji. Dlatego też omawiany zarzut okazał się niezasadny.
Nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. przez błędną wykładnię a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie § 52 ust. 2 pkt 5 zarządzenia nr 1426 Komendanta Głównego Policji z dnia 23 grudnia 2004 r. w sprawie metodyki wykonywania czynności dochodzeniowo-śledczych przez służby policyjne wyznaczone do wykrywania przestępstw i ścigania ich sprawców w zw. z art. 93 ust. 2 Konstytucji RP poprzez nieuprawnione zastosowanie przepisów wewnętrznych do uregulowania sytuacji prawnej obywatela. Odnosząc się do tak sformułowanego zarzutu, podkreślić należy, iż WSA w Warszawie przywołał powyższy przepis zarządzenia KGP jedynie uzupełniająco, zasadniczą zaś podstawę prawną oceny legalności udokumentowania czynności podjętej przez funkcjonariusza Policji w przedmiotowej notatce służbowej stanowiły przepisy Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenie, a mianowicie art. 37 § 1 i art. 54 § 3 tej ustawy regulujące kwestie sporządzania protokołów i notatek urzędowych.
Z powołanych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną skarżącej, która nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach.
Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o zwrocie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielanej przez pełnomocnika ustanowionego dla skarżącej w ramach prawa pomocy. Wynagrodzenie bowiem dla pełnomocnika za wykonaną pomoc prawną należne od Skarbu Państwa w oparciu o art. 250 p.p.s.a., przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w art. 258-261 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI