III OSK 7226/21

Naczelny Sąd Administracyjny2023-03-24
NSAAdministracyjneWysokansa
Policjazwolnienie ze służbytrwała niezdolność do służbyochrona trwałości stosunku służbowegourlop rodzicielskiurlop ojcowskiurlop wychowawczyprawo administracyjnepostępowanie administracyjne

NSA oddalił skargę kasacyjną funkcjonariusza Policji, uznając, że jego zwolnienie ze służby z powodu trwałej niezdolności do jej pełnienia było zasadne, mimo wniosków o urlopy rodzicielskie, które nie zostały formalnie udzielone.

Funkcjonariusz Policji został zwolniony ze służby z powodu trwałej niezdolności do jej pełnienia, stwierdzonej orzeczeniem komisji lekarskiej. Skarżący wniósł skargę kasacyjną, argumentując naruszenie przepisów dotyczących ochrony trwałości stosunku służbowego w okresie urlopów rodzicielskich. Sąd uznał, że zwolnienie było obligatoryjne na mocy art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji, a ochrona z art. 44 ust. 1 nie miała zastosowania, gdyż wnioski o urlopy nie zostały formalnie udzielone i skarżący nie korzystał z nich w momencie zwolnienia.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej funkcjonariusza Policji, P. P., od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jego skargę na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji o zwolnieniu ze służby. Głównym zarzutem skarżącego było naruszenie przepisów materialnych i proceduralnych, w tym art. 41 ust. 1 pkt 1 i art. 44 ust. 1 ustawy o Policji, poprzez zwolnienie go ze służby pomimo złożenia wniosków o urlop ojcowski, rodzicielski i wychowawczy. Skarżący argumentował, że w dniu zwolnienia korzystał z ochrony trwałości stosunku służbowego przewidzianej dla rodziców. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że przesłanka obligatoryjnego zwolnienia ze służby z powodu trwałej niezdolności do jej pełnienia (art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji) została spełniona. Sąd podkreślił, że ochrona z art. 44 ust. 1 ustawy o Policji ma zastosowanie tylko wtedy, gdy funkcjonariusz faktycznie korzysta z wymienionych urlopów. W tej sprawie wnioski o urlopy nie zostały formalnie zaakceptowane przez przełożonego, a skarżący nie korzystał z nich w momencie zwolnienia. Ponadto, sąd uznał, że zwolnienie od obowiązków służbowych z powodu niezdolności do ich pełnienia wyklucza możliwość skorzystania z urlopów rodzicielskich. Sąd uznał również, że uzasadnienie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności było wystarczające, biorąc pod uwagę obligatoryjny charakter zwolnienia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Nie, funkcjonariusz może zostać zwolniony, jeśli nie korzystał faktycznie z tych urlopów w momencie zwolnienia, a wnioski nie zostały formalnie zaakceptowane.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że obligatoryjna przesłanka zwolnienia ze służby z powodu trwałej niezdolności do jej pełnienia została spełniona. Ochrona z art. 44 ust. 1 ustawy o Policji nie ma zastosowania, gdy funkcjonariusz nie korzysta faktycznie z urlopów rodzicielskich, a wnioski o ich udzielenie nie zostały formalnie zatwierdzone.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (25)

Główne

u.o. Policji art. 41 § 1 pkt 3

Ustawa o Policji

Podstawa obligatoryjnego zwolnienia policjanta ze służby w przypadku orzeczenia trwałej niezdolności do służby.

Pomocnicze

u.o. Policji art. 43 § 1

Ustawa o Policji

Okres ochronny 12 miesięcy od zaprzestania służby z powodu choroby, przed zwolnieniem z powodu trwałej niezdolności.

u.o. Policji art. 44 § 1

Ustawa o Policji

Zakaz zwalniania policjanta w okresie ciąży, urlopu macierzyńskiego, ojcowskiego, rodzicielskiego lub wychowawczego.

P.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres rozpoznania skargi kasacyjnej przez NSA.

P.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a)

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa uwzględnienia skargi w przypadku naruszenia prawa materialnego.

P.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa oddalenia skargi.

P.p.s.a. art. 174 § pkt 1 i 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy wniesienia skargi kasacyjnej.

P.p.s.a. art. 182 § 2 i 3

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym.

P.p.s.a. art. 184

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzekania przez NSA.

k.p. art. 179 § 1

Kodeks pracy

Przepis dotyczący urlopu rodzicielskiego.

k.p. art. 186 § 7

Kodeks pracy

Przepis dotyczący urlopu wychowawczego.

k.p.a. art. 6

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada działania na podstawie prawa.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do załatwienia sprawy.

k.p.a. art. 8 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie.

k.p.a. art. 11

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada przekonywania.

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada swobodnej oceny dowodów.

k.p.a. art. 107 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi uzasadnienia decyzji.

k.p.a. art. 135

Kodeks postępowania administracyjnego

Rozpoznanie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji.

Konstytucja RP art. 18

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada demokratycznego państwa prawnego.

Konstytucja RP art. 71

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Ochrona rodziny i macierzyństwa.

Konstytucja RP art. 47

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Ochrona życia prywatnego i rodzinnego.

Konstytucja RP art. 32

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada równości wobec prawa.

Konstytucja RP art. 30

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Ochrona godności ludzkiej.

Konstytucja RP art. 31

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Ograniczenie praw i wolności.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zwolnienie funkcjonariusza ze służby z powodu trwałej niezdolności do jej pełnienia jest obligatoryjne. Ochrona trwałości stosunku służbowego z art. 44 ust. 1 ustawy o Policji nie ma zastosowania, gdy funkcjonariusz nie korzysta faktycznie z urlopów rodzicielskich, a wnioski o ich udzielenie nie zostały formalnie zaakceptowane. Zwolnienie od obowiązków służbowych z powodu niezdolności do ich pełnienia wyklucza możliwość skorzystania z urlopów rodzicielskich.

Odrzucone argumenty

Zwolnienie ze służby naruszało przepisy o ochronie trwałości stosunku służbowego w okresie urlopów rodzicielskich, ponieważ skarżący złożył wnioski o te urlopy. Organ nie rozpoznał wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji. Postępowanie było prowadzone z naruszeniem zasad współżycia społecznego i zaufania do władzy publicznej.

Godne uwagi sformułowania

„jedynie prawomocne orzeczenie komisji lekarskiej o trwałej niezdolności do służby stanowi podstawę obligatoryjnego zwolnienia policjanta ze służby w Policji." „nie oznacza to jednak, że samo złożenie wniosku jest wystarczające do uznania, iż urlop został udzielony. Wniosek o urlop uruchamia tylko procedurę zmierzającą do oceny zasadności udzielenia urlopu." „Przesłanka ta nie jest spełniona w przypadku gdy rodzic nie wykonuje obowiązków, bo tak jak w niniejszej sprawie został od nich zwolniony." „interes służby" tj. konieczność zapewnienia prawidłowego działania służby, należało rozumieć jako obowiązek niezwłocznego rozwiązania stosunku służbowego z funkcjonariuszem, wobec którego orzeczono trwałą niezdolność do służby.

Skład orzekający

Małgorzata Pocztarek

przewodniczący sprawozdawca

Teresa Zyglewska

sędzia

Grzegorz Jankowski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących obligatoryjnego zwolnienia funkcjonariuszy Policji z powodu trwałej niezdolności do służby oraz stosowania ochrony trwałości stosunku służbowego w kontekście urlopów rodzicielskich."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji funkcjonariusza Policji i nie może być bezpośrednio stosowane do innych zawodów, choć zasady interpretacji przepisów mogą mieć szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia ochrony praw pracowniczych (funkcjonariuszy) w kontekście rodzicielstwa i jednocześnie konieczności zapewnienia sprawnego funkcjonowania służb mundurowych. Pokazuje, jak formalne aspekty procedury (np. brak formalnego udzielenia urlopu) mogą decydować o wyniku sprawy.

Czy złożenie wniosku o urlop rodzicielski chroni przed zwolnieniem policjanta? NSA wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III OSK 7226/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-03-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-11-10
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Grzegorz Jankowski
Małgorzata Pocztarek /przewodniczący sprawozdawca/
Teresa Zyglewska
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne
Policja
Sygn. powiązane
II SA/Wa 82/21 - Wyrok WSA w Warszawie z 2021-06-09
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 1990 nr 30 poz 179
art. 41 UST 1 PKT 3
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Teresa Zyglewska Sędzia del. NSA Grzegorz Jankowski po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej P. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 czerwca 2021 r., sygn. akt II SA/Wa 82/21 w sprawie ze skargi P. P. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia 19 listopada 2020 r., nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 9 czerwca 2021 r., sygn. akt II SA/Wa 82/21 po rozpoznaniu sprawy ze skargi P. P na rozkaz personalnym Komendanta Głównego Policji z dnia 19 listopada 2020 r., nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby oddalił skargę.
Skarżący pismem z 6 października 2021 r. wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę kasacyjną, zaskarżając powyższe rozstrzygnięcie w całości. Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329, ze zm.), dalej jako: "P.p.s.a." zarzucił Sądowi I instancji:
I. Naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 134 § 1 i art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a., poprzez oddalenie skargi w sytuacji, w której skarga powinna zostać uwzględniona, gdyż zaskarżony rozkaz personalny został wydany z naruszeniem:
1. przepisu art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji zwolnienie Skarżącego kasacyjnie ze służby z dniem 20 listopada 2020 roku, z uwagi na okoliczność, iż P. P. od dnia 19 listopada 2019 roku zaprzestał pełnienia służby z powodu choroby, a w konsekwencji jego niedyspozycji zdrowotnej, orzeczeniem lekarskim nr RKLPo-596-2020/POL Wielkopolskiej Rejonowej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w Poznaniu z dnia 3 marca 2020 roku, uznano P. P. za trwale niezdolnego do służby w Policji, a który to termin zwolnienia, uwzględniał 12-miesięczną ochronę trwałości stosunku służbowego w myśl przepisu art. 43 ust. 1 ustawy o Policji, podczas gdy brak było podstaw do zwolnienia ze służby skarżącego kasacyjnie, bowiem z uwagi na okoliczność, iż w dniu 17 marca 2020 roku urodził się syn skarżącego kasacyjnie - raportem z dnia 10 sierpnia 2020 roku:
a) skarżący kasacyjnie zwrócił się do Komendanta Centralnego Biura Śledczego Policji o udzielenie mu urlopu ojcowskiego w wymiarze 14 dni w okresie od 1 września 2020 roku do dnia 14 września 2020 roku - w konsekwencji czego, bezpośredni przełożony skarżącego tj. Naczelnik CBŚP w [...] uwzględnił wniosek skarżącego kasacyjnie i udzielił mu urlopu ojcowskiego w terminie wskazanym we wniosku;
b) skarżący kasacyjnie zwrócił się do Komendanta Centralnego Biura Śledczego Policji o udzielenie mu: części urlopu rodzicielskiego, w wymiarze 26 tygodni w okresie od dnia 15 września 2020 roku do dnia 15 marca 2021 roku, oraz o udzielenie mu urlopu wychowawczego w wymiarze 35 miesięcy w okresie od dnia 16 marca 2021 roku do dnia 15 lutego 2024 roku, informując przy tym jednocześnie, że matka dziecka w tym okresie nie będzie korzystała z w/w urlopu, a które to wnioski pomimo tego, że nie zostały rozpoznane, w świetle treści przepisów normujących podstawę udzielenia zarówno urlopu wychowawczego, tj. przepisu art. 186 § 7 Kodeksu pracy, jak również normujących podstawę udzielenia urlopu rodzicielskiego, tj. przepisu art. 1791 § 5 k.p. - winny przez pracodawcę zostać uwzględnione, co zostało wyraźnie wskazane również w ugruntowanym piśmiennictwie,
a w konsekwencji zwolnienie skarżącego kasacyjne winno zostać uznane za działanie pozostające w oczywistej sprzeczności z przepisem art. 44 ust.1 ustawy o Policji;
2. przepisu art. 44 ust. 1 ustawy o Policji poprzez:
a) błędną jego interpretację, a także jego niezastosowanie i w konsekwencji zwolnienie ze służby skarżącego z dniem 20 listopada 2020 roku, a tym samym nieuwzględnienie ochrony trwałości stosunku służbowego funkcjonariusza, a którą to ochronę ustawodawca zagwarantował funkcjonariuszom w w/w normie prawnej, bowiem w cyt. przepisie zostało wyraźnie wskazane, iż policjanta nie można zwolnić ze służby w okresie ciąży, w czasie urlopu macierzyńskiego, urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego, urlopu ojcowskiego, urlopu rodzicielskiego lub urlopu wychowawczego, z wyjątkiem przypadków w ustawie wskazanych, które nie mają zastosowania w niniejszej sprawie, na co zarówno organ, jak i Wojewódzki Sąd Administracyjny uwagi nie zwrócili, a w świetle obowiązku pracodawcy/przełożonych, dotyczącego uwzględnienia złożonego przez skarżącego kasacyjnie wniosku o udzielenie mu urlopu ojcowskiego, części urlopu rodzicielskiego, a także urlopu wychowawczego - pozostaje oczywistym, iż skarżący w dniu zwolnienia ze służby, taką ochroną był objęty, bowiem dzień jego zwolnienia przypadał na okres jego urlopu rodzicielskiego;
b) błędną jego interpretację, prowadzącą do niewłaściwego uznania, iż brak jest podstaw do zastosowania cyt. przepisu, podczas gdy ochrony trwałości stosunku służbowego w okresie ciąży, w czasie urlopu macierzyńskiego, urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego, urlopu ojcowskiego, urlopu rodzicielskiego lub urlopu wychowawczego nie stosuje się w przypadkach uregulowanych w przepisie art. 41 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o Policji, a także w przypadkach uregulowanych w przepisie art. 41 ust. 2 pkt 2, 3, 5, 6 ustawy o Policji - a żadna z tychże okoliczności w niniejszej sprawie nie zaistniała, w związku z czym, brak było jakichkolwiek podstaw do całkowitego pominięcia wspomnianego przepisu;
3. przepisu art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji poprzez jego zastosowanie przy jednoczesnym nieuwzględnieniu ochrony trwałości stosunku służbowego, która to ochrona została zagwarantowana przez ustawodawcę w przepisie art. 44 ust. 1 ustawy o Policji, co doprowadziła do naruszenia naczelnych zasad Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej, tj. przepisu art. 18 Konstytucji RP w zw. z art. 71 Konstytucji RP w zw. z art. 47 Konstytucji RP w zw. z art, 32 Konstytucji RP w zw. z art. 30 Konstytucji RP w zw. z art. 31 Konstytucji RP;
II. W związku z art. 134 § 1 P.p.s.a. i art, 151 P.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a., naruszenie przepisów postępowania, poprzez oddalenie skargi w sytuacji, w której skarga powinna zostać uwzględniona, gdyż zaskarżony rozkaz personalny został wydany z naruszeniem:
1. przepisu 135 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego w zw. z art. 6 k.p.a., polegające na nierozpoznaniu wniosku o wstrzymanie natychmiastowego wykonania decyzji tj. nadanego rozkazowi personalnemu rygoru natychmiastowej wykonalności i niewydanie w tym przedmiocie stosownego aktu, pomimo, że strona w odwołaniu z dnia 22 września 2020 roku zawarła stosowny wniosek, a organ administracji publicznej obowiązany do działania na podstawie i w graniach prawa, przedmiotowego wniosku nie rozpoznał;
2. przepisu art. 7 k.p.a. poprzez zaniechanie podjęcia przez organy administracji publicznej wszelkich czynności niezbędnych do załatwienia sprawy, w szczególności podejmowanie działań niezgodnych z interesem społecznym i słusznym interesem obywateli - interesem funkcjonariusza Policji, w tym nieuwzględnienie indywidualnej sytuacji skarżącego, czego Wojewódzki Sąd Administracyjny nie spostrzegł;
3. przepisu art. 8 § 1 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowań zarówno przed organem 1, jak i II instancji w sposób niebudzący zaufania strony postępowania do władzy publicznej, jak również nie kierując się zasadami proporcjonalności i równego traktowania, bowiem:
a) z całkowitym pominięciem przepisu art. 44 ust. 1 ustawy o Policji, w świetle treści którego to przepisu ustawodawca wyraźnie zaznaczył, iż policjanta nie można zwolnić ze służby w okresie ciąży, w czasie urlopu macierzyńskiego, urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego, urlopu ojcowskiego, urlopu rodzicielskiego lub urlopu wychowawczego, z wyjątkiem przypadków w ustawie wskazanych, które nie mają zastosowania w niniejszej sprawie, na co zarówno organ, jaki Wojewódzki Sąd Administracyjny uwagi nie zwrócił, a w świetle obowiązku pracodawcy/przełożonych dotyczącego uwzględnienia złożonego przez skarżącego kasacyjnie wniosku o udzieleniu mu urlopu ojcowskiego, części urlopu rodzicielskiego, a także urlopu co zostało wyraźnie określone w przepisach art. 1791 § 5 k.p. i art. 186 § 7 k.p. - pozostaje oczywistym, iż skarżący w dniu zwolnienia ze służby, taką ochroną był objęty, bowiem dzień jego zwolnienia przypadał na okresie jego urlopu rodzicielskiego;
b) nieuwzględnienie indywidualnej sytuacji skarżącego, w tym w szczególności tego, iż uchybienie bezpośredniego przełożonego polegające na braku udzielenia odpowiedzi w świetle złożonych przez skarżącego kasacyjnie wniosków o udzielenie mu urlopu rodzicielskiego i urlopu wychowawczego, doprowadziło do tego, że skarżący został zwolniony ze służby bez uwzględnienia ochrony przewidzianej w przepisie art. 44 ust. 1 ustawy o Policji;
4. przepisu art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie ustawowego obowiązku należącego do organów administracji publicznej, stojących na straży praworządności, które winny podjąć wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, mając przy tym na uwadze słuszny interes obywateli, a także które obowiązane są w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, poddać go skrupulatnej analizie i dokonać w sposób rzetelny wykładni przepisów prawa, na podstawie których podejmowane jest rozstrzygnięcie, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca;
5. przepisu art. 80 k.p.a. poprzez dowolną i arbitralną ocenę całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, co doprowadziło organ do przekonania, iż w okolicznościach niniejszej sprawy pomimo ochrony trwałości stosunku służbowego, istnieją podstawy do zwolnienia ze służby skarżącego, w tym w szczególności błędne wskazanie, iż:
a) udzielenie urlopu rodzicielskiego przez pracodawcę (przełożonego) musi być wyraźne, podczas gdy zgodnie z przepisem art. 1791 § 5 k.p., pracodawca (przełożony) jest zobowiązany do uwzględnienia złożonego przez pracownika (funkcjonariusza) wniosku, a ponadto, korzystanie przez skarżącego kasacyjnie z urlopu rodzicielskiego było następstwem wyrażonej przez przełożonego zgody, na udzieleniu mu urlopu ojcowskiego;
b) wolą skarżącego kasacyjnie jest wykorzystanie szczególnej instytucji ochrony stosunku służbowego zawartej w przepisie art. 44 ust. 1 ustawy o Policji, podczas gdy taka ochrona skarżącemu została zagwarantowana w cyt. przepisie, a jej pozbawienie i w konsekwencji zwolnienie ze służby narusza naczelne zasady konstytucyjne;
c) skarżący kasacyjnie z uwagi na zwolnienie ze służby może sprawować opiekę nad dzieckiem, a w związku z tym, brak jest podstaw do skorzystania przez skarżącego z uprawnień przysługujących mu z tytułu rodzicielstwa;
6. przepisu art. 11 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez:
a) naruszenie zasady przekonywania i brak należytego wyjaśnienia stronie zasadności przesłanek, którymi przy jej załatwieniu kierowały się organy;
b) nienależyte sporządzenie uzasadnienie zaskarżonego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i poprzedzającego go rozkazu personalnego i objawiające się w braku wskazania faktów, które organy uznały za udowodnione oraz dowodów, na których się oparły;
7. przepisu art. 8 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. w zw., z art. 15 k.p.a. poprzez arbitralne działania zarówno organu I jak i II instancji, objawiające się brakiem przeprowadzenia odpowiedniego, rzetelnego postępowania dowodowego oraz działania organu II instancji, który w uzasadnieniu wydanej decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu pierwszoinstancyjnego, nie dostrzegł uchybienia przepisów prawa, w postaci błędnego ich zastosowania, a tym samym powielił argumentację Komendanta Centralnego Biura Śledczego Policji, opisując jedynie szerzej zastosowanie w sprawie przepisu prawa administracyjnego materialnego - czego Wojewódzki Sąd Administracyjny nie spostrzegł;
8. naruszenie przepisów postępowania przed sądami administracyjnymi tj. art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia zaskarżonego wyroku bez wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia tj. oddalenie skargi bez należytego odniesienia się do poczynionych w skardze zarzutów i stanowisk stron, w tym w szczególności bez wskazania podstaw nadania zaskarżonemu rozkazowi rygoru natychmiastowej wykonalności.
W konkluzji skargi kasacyjnej, na podstawie art. 176 § 1 pkt 3 P.p.s.a., skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i rozkazu personalnego Komendanta Głównego Policji z 19 listopada 2020 r. oraz poprzedzającego go rozkazu personalnego Komendanta Centralnego Biura Śledczego Policji z 31 sierpnia 2020 r. Z ostrożności procesowej, w razie uznania, że nie zachodzą podstawy do uchylenia wyroku i poprzedzających decyzji, skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania.
Skarżący wniósł również o wstrzymanie wykonania zaskarżonego rozkazu personalnego oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania od organu. Ponadto oświadczył, że wnosi o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym wobec zrzeczenia się przeprowadzenia rozprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 182 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. z 2022 r., poz. 329) - zwanej dalej P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Z kolei według 182 § 3 P.p.s.a. na posiedzeniu niejawnym Naczelny Sąd Administracyjny orzeka w składzie jednego sędziego, a w przypadkach, o których mowa w § 2, w składzie trzech sędziów. Ponieważ w rozpoznawanej sprawie strona skarżąca kasacyjnie zrzekła się rozprawy, a strona przeciwna nie przedstawiła żadnych wniosków procesowych, skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym.
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
W niniejszej sprawie do rekonstrukcji kompletnej normy opisującej możliwość zwolnienia ze służby funkcjonariusza Policji w przypadku orzeczenia trwałej niezdolności do służby niezbędne są trzy przepisy – art. 41 ust. 1 pkt 1, art. 43 ust. 1 oraz art. 44 ust. 1 ustawy o Policji.
Zgodnie z pierwszym przepisem z w/w, policjanta zwalnia się ze służby w przypadku orzeczenia przez komisję lekarską trwałej niezdolności do służby. Przytoczony powyżej przepis ma charakter obligatoryjny, co wynika z jego sformułowania "zwalnia się", tym samym w przypadku spełnienia przesłanki organ jest zobligowany do zwolnienia funkcjonariusza ze służby. Warto zauważyć, że w niniejszej sprawie niewątpliwie przesłanka z art. 41 ust. 1 pkt 1 została spełniona, ponieważ w dniu 3 marca 2020 r. skarżący został uznany przez Komisję Lekarską za osobę trwale niezdolną do służb w Policji.
Natomiast zgodnie z treścią art. 43 ust. 1 ustawy zwolnienie policjanta ze względu na trwałą niezdolność do służby nie może nastąpić przed upływem 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby, chyba że policjant zgłosi pisemnie wystąpienie ze służby. Wskazuje się, że powołany przepis ma charakter ochronny, ponieważ chroni trwałość stosunku służbowego policjanta w okresie 12 miesięcy nieobecności z powodu choroby (wyrok WSA w Gdańsku z dnia 29 stycznia 2009 r., III SA/Gd 359/08, LEX nr 484041). Ochrona przewidziana przepisem art. 43 ust. 1 ustawy o Policji służy wyłącznie tym policjantom, którzy od jakiegoś czasu nie pełnili służby z powodu choroby, a następnie komisja lekarska stwierdziła ich trwałą niezdolność do służby w Policji. Podkreślić należy, że przez okres 12 miesięcy zaprzestania służby należy rozumieć, nieprzerwany okres, w którym funkcjonariusz nie wykonywał obowiązków służbowych z powodu choroby, nie należy utożsamiać tej przesłanki z nieprzerwanym zwolnieniem lekarskim trwającym 12 miesięcy (wyrok NSA z dnia 20 listopada 2019 r., I OSK 3291/18, LEX nr 2768821).
Niewątpliwie celem regulacji zawartej w art. 41 ust. 1 pkt 1 i art. 43 ust. 1 ustawy o Policji jest zapewnienie możliwości wykluczenia z grona funkcjonariuszy osób, które z uwagi na swój stan zdrowia w sposób trwały nie mogą już dalej pełnić służby i tym samym realizować niezwykle ważkich zadań powierzonych macierzystej formacji. Jednocześnie ustawodawca wykluczył możliwość natychmiastowego rozwiązania z takimi policjantami stosunku służbowego, gwarantując funkcjonariuszom prawo do pozostania w służbie, ale wyłącznie przez pewien, ściśle określony okres, to jest przez 12 miesięcy od dnia zaprzestania przez nich wykonywania obowiązków służbowych z powodu choroby. Taką gwarancję ustawodawca powiązał z datą zwolnienia policjanta ze służby, a nie z datą wydania decyzji. Gdyby w analizowanym przypadku warunkiem wydania decyzji zwolnieniowej miałaby być nie tylko trwała niezdolność do służby stwierdzona przez komisję lekarską, ale także upływ wskazanego okresu ochronnego, to obie takie przesłanki zostałyby wprost zawarte w art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji. Takiej treści powyższemu przepisowi jednak nie nadano (Wyrok NSA z 7 lipca 2022 r., III OSK 2584/21)
Jak wynika z akt sprawy skarżący od dnia 19 listopada 2019 r. do dnia 18 marca 2020 r. przebywał na zwolnieniu lekarskim, natomiast w dniu 3 marca 2020 r. orzeczeniem RKLPo-596-2020/F/POL Komisja Lekarska podległa Ministrowi właściwemu ds. Wewnętrznych w Poznaniu stwierdziła u skarżącego trwałą niezdolność do pracy. Zgodnie z przyjętym stanowiskiem sądów administracyjnych "jedynie prawomocne orzeczenie komisji lekarskiej o trwałej niezdolności do służby stanowi podstawę obligatoryjnego zwolnienia policjanta ze służby w Policji." (Wyrok NSA z 18.02.2016 r., I OSK 2849/14, LEX nr 2080560). Skarżący w związku z orzeczeniem komisji lekarskiej został zwolniony od zajęć służbowych na okres do dnia zwolnienia ze służby, o czym został powiadomiony pismem z dnia 19 marca 2020 r.
W tym czasie ( niewykonywania obowiązków służbowych ) skarżący złożył wnioski o udzielenie mu urlopu – ojcowskiego, rodzicielskiego i wychowawczego. Z akt sprawy nie wynika, aby wnioski zostały zaakceptowane.
W niniejszej sprawie istotna jest również regulacja art. 44 ust. 1 ustawy o Policji zgodnie z którym nie jest możliwe zwolnienie ze służby policjanta w okresie ciąży, w czasie urlopu macierzyńskiego, urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego, urlopu ojcowskiego, urlopu rodzicielskiego lub urlopu wychowawczego.
Przepis ten znajduje zastosowanie pod warunkiem w nim przewidzianym tj. gdy zwolnienie policjanta ma miejsce w czasie korzystania przez niego z wymienionych urlopów. Sytuacja taka nie miała jednak miejsca w rozpoznawanej sprawie. Skarżący w dniu zwolnienia ze służby nie korzystał z żadnego z urlopów wymienionych powyżej. Rzeczywiście w dniu 10 sierpnia 2020 r. złożył raporty, w których wniósł o przyznanie: od 1 do 14 września 2020 r. urlopu ojcowskiego, od 15 września do 15 marca 2021 r. urlopu rodzicielskiego oraz od 16 marca 2021 r. do dnia 15 lutego 2024 r. urlopu wychowawczego, jednakże wnioski te nie uzyskały formalnej akceptacji przełożonego skarżącego. Co prawda zgodnie z art. 79 ustawy o Policji do spraw funkcjonariuszy związanych z uprawnieniami rodzicielskimi zastosowanie ma ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy i odpowiednio art. 1791, art. 1823, art. 186. W treści powołanych przepisów znajduje się zapis, na podstawie którego, pracodawca jest obowiązany uwzględnić wniosek pracownika. Nie oznacza to jednak, że samo złożenie wniosku jest wystarczające do uznania, iż urlop został udzielony. Wniosek o urlop uruchamia tylko procedurę zmierzającą do oceny zasadności udzielenia urlopu. W żadnym wypadku samo złożenie wniosku nie jest wystarczające do tego, aby policjant zaczął korzystać z wnioskowanego urlopu. Oznaczałoby to bowiem, że to wnioskujący policjant sam sobie udziela urlopu. Taka teza nie znajduje potwierdzenia w ustawie o Policji oraz przepisach wykonawczych. Obowiązkiem organu do którego kierowany jest wniosek jest bowiem sprawdzenie spełnienia przez policjanta warunków formalnych do udzielenia urlopu oraz wyraźne zaakceptowanie terminu jego rozpoczęcia. Należy jednak zaznaczyć, że w niniejszej sprawie udzielenie wnioskowanych urlopów nie było możliwe, ponieważ przesłanka z art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji powstała wcześniej, niż możliwość skarżącego do skorzystania z uprawnień rodzicielskich. Nadto trzeba przypomnieć, że przesłanką udzielenia urlopów związanych z rodzicielstwem jest konieczność zapewnienia pracującemu rodzicowi zwolnienia od obowiązków zawodowych ( służbowych ) w celu zapewnienia dziecku opieki. Przesłanka ta nie jest spełniona w przypadku gdy rodzic nie wykonuje obowiązków, bo tak jak w niniejszej sprawie został od nich zwolniony.
Należy wyraźnie podkreślić, że warunkiem zastosowania ochrony z art. 44 ust. 1 ustawy o Policji jest fakt korzystania przez policjanta z urlopu, wymienionego w tym przepisie. Zdarzenie to nie nastąpiło w rozpoznawanej sprawie, co oznacza że skarżący nie mógł skorzystać z ochrony przewidzianej w w/wym. przepisie. Nie można zatem, jak chce tego skarga kasacyjna zarzucić Sądowi I instancji błędne niezastosowanie analizowanego przepisu.
Wbrew wywodom skargi kasacyjnej skarżącemu, z uwagi na okoliczności sprawy ( przewidywane zwolnienie ze służby ze względu na całkowitą niezdolność do służby oraz zwolnienie od obowiązków służbowych ) nie przyznano wnioskowanych uprawnień. W związku z tym skarżący nie korzystał z urlopu gwarantującego mu ochronę przed zwolnieniem ze służby.
Mając na uwadze powyższe, należało uznać, że Sąd I instancji prawidłowo oddalił skargę w oparciu o art. 151 P.p.s.a.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie rozkazu personalnego co do nadania rygoru natychmiastowej wykonalności pozwala poznać przesłanki jakimi organ kierował się korzystając z tego uprawnienia. Organ I instancji wskazał, że rygor natychmiastowej wykonalności został nadany ze względu na interes społeczny, który w tym wypadku jest tożsamy z interesem służby, albowiem z uwagi na orzeczoną wobec skarżącego całkowitą niezdolność do służby nie może on wykonywać obowiązków służbowych i konieczne jest niezwłoczne zwolnienie go ze służby. W przekonaniu Sądu II instancji w okolicznościach tej sprawy uzasadnienie to jest wystarczające, ponieważ obowiązkiem organu było zwolnienie policjanta. Czynienie zatem pogłębionych rozważań i szersze argumentowanie zaistnienia w sprawie interesu społecznego przemawiającego za nadaniem rozkazowi rygoru natychmiastowej wykonalności było zbyteczne, skoro i tak organ nie miał możliwości podjęcia innego rozstrzygnięcia w sprawie. Niewątpliwie wykonanie decyzji nieostatecznej ma charakter wyjątkowy, dlatego też przesłanki nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności poddawane są ścisłej wykładni. W rozpoznawanej sprawie "interes służby" tj. konieczność zapewnienia prawidłowego działania służby, należało rozumieć jako obowiązek niezwłocznego rozwiązania stosunku służbowego z funkcjonariuszem, wobec którego orzeczono trwałą niezdolność do służby.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dokonał dokładnej analizy stanu faktycznego sprawy. W uzasadnieniu wyroku wskazał ustalenia, na których oparł się wydając zaskarżone orzeczenie. Równie wyczerpująco przedstawiono argumentację prawną przemawiającą za oddaleniem skargi, dokonano poprawnej wykładni przepisów - art. 43 ust. 1 oraz art. 44 ust. 1 ustawy o Policji.
Z tych wszystkich względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI