III OSK 7221/21

III OSK 7221/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-02-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-11-10
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Hanna Knysiak - Sudyka
Olga Żurawska - Matusiak /sprawozdawca/
Wojciech Jakimowicz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
III SA/Lu 132/21 - Wyrok WSA w Lublinie z 2021-06-24
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 360
art.132 ust.2 i ust.3 pkt 3
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tj.
Dz.U. 2024 poz 935
art.184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz Sędziowie: Sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak (spr.) Sędzia del. WSA Hanna Knysiak-Sudyka Protokolant: asystent sędziego Aleksandra Kraus po rozpoznaniu w dniu 7 lutego 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K.K od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 24 czerwca 2021 r. sygn. akt III SA/Lu 132/21 w sprawie ze skargi K.K. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia 23 grudnia 2020 r. nr 20 w przedmiocie przewinienia dyscyplinarnego 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od K. K. na rzecz Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z 24 czerwca 2021 r., III SA/Lu 132/21, po rozpoznaniu sprawy ze skargi K.K. (dalej: skarżący) na orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z 23 grudnia 2020 r., nr 20 w przedmiocie przewinienia dyscyplinarnego, oddalił skargę.
Powyższe orzeczenie zostało wydane w następującym stanie faktycznym sprawy.
Komendant Powiatowy Policji w [...] (dalej: Komendant PP) postanowieniem z 6 sierpnia 2020 r., nr 21/20 wszczął postępowanie dyscyplinarne przeciwko skarżącemu - referentowi Zespołu [...].
Skarżącego obwiniono o to, że:
1) [...] maja 2020 r. w [...], jako dowódca patrolu wykonującego doprowadzenie zatrzymanego do wytrzeźwienia M.M., który przebywał w radiowozie marki [...], nr rej. [...] w przedziale wydzielonym do przewożenia osób zatrzymanych, nie dopełnił ciążącego na nim obowiązku w ten sposób, że około godz. 19:50 nie obserwował zachowania doprowadzanego w celu zapobieżenia wydarzeniom nadzwyczajnym z jego udziałem i pozostawił go pod nadzorem żołnierza Wojsk Obrony Terytorialnej niemającego uprawnień do wykonywania tej czynności, sam zaś udał się do dyżurnego Komisariatu Policji [...] w celu wykonania kopii protokołu doprowadzenia w celu wytrzeźwienia, tj. przewinienie dyscyplinarne polegające na naruszeniu dyscypliny służbowej określone w art. 132 ust. 2 i ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2020 r. poz. 360, z póżn. zm., dalej: ustawa o Policji) w zw. z § 11 ust. 1 pkt 6 zarządzenia nr 360 Komendanta Głównego Policji z dnia 26 marca 2009 r. w sprawie metod i form wykonywania przez policjantów konwojów i doprowadzeń (Dz. Urz. KGP z 2018r., poz. 119, ze zm., dalej: zarządzenie nr 360 KGP);
2) [...] maja 2020 r. w [...], jako dowódca patrolu wykonującego doprowadzenie zatrzymanego do wytrzeźwienia M.M., który miał być przewieziony z Komisariatu Policji [...] do Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w [...] w celu przebadania i określenia czy istnieją lub brak jest przeciwwskazań medycznych do zatrzymania i osadzenia go w pomieszczeniach przeznaczonych do zatrzymania, nie dopełnił ciążącego na nim obowiązku w ten sposób, że w godz. 19:50-20:05 nie poinformował dyżurnego Komendy Miejskiej Policji w [...] o zmianie trasy doprowadzenia i przemieścił się radiowozem wraz z zatrzymanym do KP [...] w celu pobrania stosownej dokumentacji, tj. przewinienie dyscyplinarne polegające na naruszeniu dyscypliny służbowej określone w art. 132 ust. 2 i ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji w zw. z § 9 ust. 1 pkt 9 zarządzenia nr 360 KGP;
3) [...] maja 2020 r. w [...], jako dowódca patrolu zmotoryzowanego krypt. [...] z użyciem radiowozu marki [...], nr rej. [...] nie dopełnił obowiązków służbowych w ten sposób, że w godz. 19:50-20:05 nie utrzymywał bieżącego kontaktu z dyżurnym KMP w [...], w dyspozycji którego pełnił służbę, nie poinformował go i nie uzyskał jego zgody udania się z Komisariatu Policji [...] do KP [...] w celu pobrania stosownej dokumentacji, tj. przewinienie dyscyplinarne polegające na naruszeniu dyscypliny służbowej określone w art. 132 ust. 2 i ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji w zw. z § 29 ust. 1 i 2 zarządzenia nr 768 Komendanta Głównego Policji z dnia 14 sierpnia 2007 r. w sprawie metod i form wykonywania zadań przez policjantów pełniących służbę patrolową oraz koordynacji działań o charakterze prewencyjnym (Dz. Urz. KGP z 2018 r. poz. 108, ze zm., dalej: zarządzenie nr 768 KGP).
Komendant MP, po przeprowadzeniu postępowania dyscyplinarnego, orzeczeniem z 12 października 2020 r., nr 18/20 stwierdził winę skarżącego w zakresie popełnienia opisanych przewinień dyscyplinarnych i odstąpił od ukarania.
Po rozpoznaniu odwołania skarżącego, Komendant Wojewódzki Policji w [...](dalej: Komendant WP) orzeczeniem z 23 grudnia 2020 r., nr 20 utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie.
Organ podał, że 8 maja 2020 r. między godz. 14:00 a 22:00 skarżący pełnił służbę patrolowo-interwencyjną jako dowódca wraz z S. G. w patrolu zmotoryzowanym krypt. [...], będącym w dyspozycji Dyżurnego KMP w [...] oraz żołnierzem WOT A.A.. Około godz. 18:07 na numer alarmowy Centrum Powiadamiania Ratunkowego zostało przyjęte zgłoszenie od kierowcy autobusu, który poinformował, że w autobusie znajduje się nietrzeźwy mężczyzna. Według zgłoszenia nie awanturował się i nie potrzebował pomocy pogotowia ratunkowego. Zdarzenie zostało zakwalifikowane jako interwencja zwykła. Zastępca dyżurnego KMP w [...] o godz. 19:15 skierował na interwencję patrol krypt. [...], który przybył na miejsce o 19:24. Kierowca autobusu MPK wskazał funkcjonariuszom leżącego na podłodze pojazdu mężczyznę, od którego wyczuwalna była woń alkoholu i moczu. Policjanci obudzili mężczyznę, sprawdzili zawartość kieszeni jego odzieży i na podstawie znalezionego dowodu osobistego ustalili jego tożsamość. Mężczyzna miał zaburzenia równowagi i bełkotliwą mowę. Dowódca patrolu podjął decyzję o doprowadzeniu mężczyzny do wytrzeźwienia. Mężczyźnie założono kajdanki na ręce trzymane z tyłu i umieszczono go w przedziale dla osób zatrzymanych, w tylnej części radiowozu. Całość interwencji została zarejestrowana przy użyciu kamer nasobnych obu policjantów.
Jak wskazał organ, skarżący ustalił telefonicznie z Centrum Interwencji Kryzysowych w [...], że z powodu braku wolnych miejsc zatrzymany mężczyzna nie zostanie przyjęty. W związku z tym, patrol udał się do KP [...], aby sporządzić dokumentację doprowadzenia mężczyzny do wytrzeźwienia, do Pomieszczenia dla Osób Zatrzymanych Komendy Wojewódzkiej Policji w [...]. Po przybyciu na miejsce, skarżący pozostał w radiowozie i przystąpił do sporządzania protokołu zatrzymania, zaś S.S. udał się do dyżurnego po właściwe dokumenty. Zatrzymany mężczyzna cały czas przebywał w zamkniętym przedziale dla osób zatrzymanych. Po sporządzeniu protokołu, skarżący udał się do dyżurnego by wykonać kopię dokumentu, pozostawiając mężczyznę pod nadzorem przydzielonego do patrolu żołnierza WOT. W związku z problemami ze skompletowaniem dokumentacji, skarżący podjął decyzję o udaniu się do KP [...] w celu pobrania stosownych dokumentów. Po przybyciu na miejsce, żołnierz WOT zakończył służbę i udał się do domu, natomiast skarżący - do dyżurnego KP [...]. W radiowozie z mężczyzną pozostał S.S. Po skompletowaniu dokumentów, przed wyruszeniem w drogę do szpitala w Ł., skarżący poprosił S.S. o kontrolę mężczyzny. Kiedy S.S otwierał drzwi do przedziału, skarżącego zaniepokoił stan mężczyzny, ponieważ nie reagował na słowa, jednakże widoczny i słyszalny był jego oddech. Po chwili mężczyzna przestał oddychać, policjanci natychmiast podjęli reanimacje i powiadomili dyżurnego KP [...] o konieczności wezwania pogotowia ratunkowego. Do pomocy dołączyli też inni funkcjonariusze pełniący w tym czasie służbę. Reanimację prowadzono nieprzerwanie do czasu przybycia pogotowia ratunkowego, któremu przekazano mężczyznę. Ratownicy zdecydowali o zabraniu mężczyzny do szpitala. O zdarzeniu został powiadomiony Komendant [...] i pełniący dyżur prokurator Prokuratury Rejonowej w [...], który polecił wykonać oględziny pojazdu służbowego i inne czynności niecierpiące zwłoki bez jego udziału, łącznie z zabezpieczeniem monitoringu i nagrań konsoli na stanowisku dyżurnego KP [...]. Około godz. 21:50 ustalono, że mężczyzna ten żyje i jest w trakcie diagnostyki.
Według organu odwoławczego, z powyższych ustaleń wynika, że skarżący, jako dowódca patrolu wykonującego doprowadzenie zatrzymanego do wytrzeźwienia nie obserwował zachowania doprowadzanego w celu zapobieżenia wydarzeniom nadzwyczajnym z jego udziałem i pozostawił go pod nadzorem żołnierza WOT, który nie posiadał uprawnień do wykonywania tej czynności, kiedy sam udał się do dyżurnego Komisariatu w celu wykonania kopii protokołu doprowadzenia. Ponadto skarżący nie poinformował dyżurnego KMP w [...] o zmianie trasy doprowadzenia i przemieścił się radiowozem wraz z zatrzymanym do KP [...] w celu pobrania dokumentacji, jak również nie utrzymywał bieżącego kontaktu z dyżurnym KMP w [...], w dyspozycji którego pełnił służbę. Komendant WP podkreślił, że przy wykonywaniu zadań obowiązuje nie tylko dyscyplina służbowa, ale i przestrzeganie zasad etyki zawodowej, do których to wartości należy zaliczyć szczególną staranność w wykonywaniu obowiązków.
W ocenie organu zebrany materiał dowodowy jest wystarczający do oceny okoliczności będących przedmiotem postępowania dyscyplinarnego. Zeznania świadków, tj. A.A., A.A., S.S., A.G. i P.P. są spójne i wzajemnie się uzupełniające, dlatego wiarygodne. Potwierdza je zapis korespondencji radiowej i telefonicznej zarejestrowanej 8 maja 2020 r. przez rejestrator TRX, zapis monitoringu parkingu wewnętrznego KP [...] i zapis z kamer nasobnych skarżącego i S.S.
Komendant WP przyjął, że zarzucane skarżącemu przewinienia dyscyplinarne popełnił nieumyślnie, w postaci lekkomyślności (pkt 1) oraz niedbalstwa (pkt 2 i 3). Według organu odwoławczego, żaden z trzech deliktów dyscyplinarnych nie spowodował negatywnych skutków i następstw dla służby, zaś ich stopień społecznej szkodliwości nie był znaczny. Komendant WP stwierdził, że zachowanie obwinionego polegało na braku działania, co zakłóciło realizację zadań Policji, jednak nie naruszyło dobrego imienia Policji. Wziął również pod uwagę dotychczasowy przebieg służby policjanta wskazując, że skarżący jest jednym z najlepiej pełniących służbę policjantów KP [...] i osiągających jedne z najlepszych wyników. Zdarzenie z 8 maja 2020 r. należy – według organu – potraktować jako jednostkowy przypadek w niemal czternastoletniej służbie policjanta. Wobec tego, zdaniem Komendanta WP, odstąpienie od ukarania jest współmierne do stopnia zawinienia skarżącego.
Powyższe orzeczenie stało się przedmiotem skargi skarżącego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym orzeczeniu.
Przywołanym na wstępie wyrokiem, WSA w Lublinie oddalił skargę.
Sąd Wojewódzki wskazał w uzasadnieniu, że kwestie odpowiedzialności dyscyplinarnej policjantów uregulowane zostały w rozdziale 10 ustawy o Policji. Metody i formy wykonywania przez policjantów czynności służbowych w zakresie konwojowania i doprowadzania osób reguluje zarządzenie nr 360 KGP.
Przywołując brzmienie § 11 ust. 1 pkt 6 oraz § 9 ust. 1 pkt 9 ww. zarządzenia, jak również § 29 ust. 1 i 2 zarządzenia nr 768 KGP Sąd podniósł, że skarżący niewątpliwie był zobowiązany do obserwowania zachowania osoby konwojowanej (doprowadzanej) w celu zapobieżenia wydarzeniom nadzwyczajnym z jej udziałem oraz odpowiadał za przebieg i sposób wykonania konwoju, a w szczególności zobowiązany był do poinformowania bezpośredniego przełożonego, dostępnymi środkami łączności, o każdorazowej zmianie trasy konwoju (doprowadzenia). Skarżący był także zobowiązany do utrzymania bieżącego kontaktu z dyżurnym KMP w [...] oraz uzyskania jego zgody na opuszczenie rejonu pełnienia służby patrolowej.
W ocenie Sądu, ustalenia co do faktu popełnienia przez skarżącego zarzuconych mu czynów nie budzą wątpliwości. Sąd pierwszej instancji nie stwierdził uchybień w zakresie zbierania dowodów i ich oceny, ani nie dopatrzył się błędów w ustaleniach faktycznych, które mogłyby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wskazał, że organ zasadnie i bez naruszenia prawa uznał skarżącego za winnego popełnienia zarzuconych mu przewinień dyscyplinarnych. Co prawda – jak zauważył WSA w Lublinie – skarżący nie miał zamiaru popełnienia przewinień dyscyplinarnych, popełnił je jednak na skutek niezachowania reguł ostrożności wymaganych w danych okolicznościach. Sąd podzielił również stanowisko organu, który uznał, że żołnierze WOT nie posiadają uprawnień do wykonywania czynności określonych w zarządzeniu nr 360 KGP. Zdaniem Sądu Wojewódzkiego, nie można wywodzić takiego uprawnienia z przepisów ustawy o Policji, w związku z decyzją Ministra Obrony Narodowej nr 41/MON z 18 marca 2020 r.
W ocenie Sądu, również odstąpienie od ukarania skarżącego było uzasadnione. Podał, że organy wzięły pod uwagę wszystkie okoliczności i charakter popełnionego przewinienia dyscyplinarnego, jego następstwa, dotychczasowy przebieg służby policjanta, przez co odstąpiły od ukarania skarżącego za stwierdzone naruszenie.
Na powyższy wyrok skarżący wniósł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaskarżając go w całości. Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił:
I. naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na treść orzeczenia, tj. art. 145 §1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a., poprzez jego niezastosowanie i nieuwzględnienie skargi na orzeczenie KWP z 23 grudnia 2020 r., utrzymujące w mocy orzeczenie KMP z 12 października 2020 r., pomimo faktu, iż zaskarżone orzeczenie jest obarczone uchybieniami w postaci naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
a. art. 135n ust. 4 pkt 1 ustawy o Policji, poprzez bezpodstawne utrzymanie w mocy orzeczenia KMP, podczas gdy orzeczenie to zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania;
b. art. 132a ustawy o Policji, poprzez wadliwe uznanie, iż czyny zarzucone skarżącemu mają charakter zawiniony, podczas gdy na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego nie sposób skarżącemu przypisać niezachowania ostrożności wymaganej w danych okolicznościach, którą to możliwość miał przewidywać lub mógł i powinien przewidzieć;
c. art. 132 ust. 2 i ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji, poprzez jego błędne zastosowanie w sytuacji, w której skarżącemu nie sposób przypisać naruszenia dyscypliny służbowej, a więc brak jest znamion umożliwiających pociągnięcie go do odpowiedzialności dyscyplinarnej,
d. art. 135g ust. 1 i 2 ustawy o Policji, poprzez wadliwą, dowolną, a nie swobodną ocenę materiału dowodowego, skutkującą:
d.i. bezpodstawną odmową nadania waloru wiarygodności wyjaśnieniom skarżącego, podczas gdy są one kompleksowe, jednoznaczne i uzasadniają konkretne poczynania skarżącego w sposób uniemożliwiający poczynienie jakichkolwiek zarzutów co do jego zachowania,
d.ii. błędnym uznaniem, iż żołnierz WOT A.G. nie posiadał żadnych uprawnień do wykonywania czynności wskazanych w zarządzeniu nr 360 KGP, podczas gdy podstawą jego działania były niezastosowane przez organ przepisy ustawy o Policji, nadające skierowanym do pomocy Policji żołnierzom Sił Zbrojnych, w odpowiednim zakresie uprawnienia policjantów;
II. naruszenie prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, tj.:
a. art. 18 ust. 7 ustawy o Policji, poprzez jego wadliwą wykładnię i uznanie, że żołnierz WOT nie posiada uprawnień do wykonywania czynności określonych w zarządzeniu nr 360 KGP, podczas gdy na podstawie powyższego przepisu żołnierzom oddziałów i pododdziałów Sił Zbrojnych kierowanych do pomocy oddziałom i pododdziałom Policji przysługują w zakresie niezbędnym do wykonywania ich zadań, wobec wszystkich osób, uprawnienia policjantów określone w art. 15 i art. 16, do których to uprawnień należy wykonywanie stosownych czynności z osobą doprowadzaną do wytrzeźwienia, a w konsekwencji niezastosowanie tego przepisu do oceny sytuacji.
Skarżący kasacyjnie wniósł o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, a następnie uchylenie orzeczenia KWP z 23 grudnia 2020 r. oraz poprzedzającego go orzeczenia KMP z 12 października 2020 r. ewentualnie o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Kasator wniósł również o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zawnioskował również o rozpoznanie sprawy na rozprawie.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie w całości oraz o zasądzenie od skarżącego na rzecz organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Komendant WP wniósł również o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd drugiej instancji, który w odróżnieniu od sądu pierwszej instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.
Na wstępie zasadnym jest wskazanie, że odpowiedzialność dyscyplinarna, którą ponoszą policjanci związana jest ze szczególnym charakterem służby w Policji. Specyfika statusu pracowniczego kategorii umundurowanych funkcjonariuszy służb publicznych powoduje, że funkcjonariusz służby mundurowej od momentu powołania poddać się musi regułom pełnienia służby nacechowanej istnieniem specjalnych uprawnień, ale też szczególnych obowiązków. Wymagania stawiane policjantowi - z uwagi na charakter służby są znacznie wyższe niż obywatela niesłużącego w Policji. Objęcie policjantów odpowiedzialnością dyscyplinarną uzasadnia społeczna rola tej formacji, charakter powierzonych zadań i kompetencji oraz związane z działalnością Policji zaufanie społeczne. Cele postępowania dyscyplinarnego ukierunkowane są przede wszystkim na ochronę honoru i dobra zawodu policjanta oraz wizerunku całej formacji. Mogą przez to odwoływać się również do etycznych aspektów działania, a także rozwiązań praktycznych w zakresie dotyczącym wypełniania obowiązków zawodowych.
Na usprawiedliwionych podstawach nie został oparty zarzut naruszenia art. 132a ustawy o Policji.
W świetle art. 132a ustawy o Policji wina związana jest zarówno z umyślnym, jak i nieumyślnym przewinieniem dyscyplinarnym, przy czym ustalenie umyślności bądź nieumyślności przewinienia dyscyplinarnego warunkuje wystąpienie winy przy jego popełnieniu. Przewinienie dyscyplinarne może mieć charakter umyślny lub nieumyślny. Przewinienie umyślne ma postać dwojakiego rodzaju. Realizacji tego przewinienia towarzyszy zawsze zamiar, który może mieć postać zamiaru bezpośredniego lub zamiaru ewentualnego. Zamiar bezpośredni polega na chęci popełnienia przewinienia. Policjant działa w zamiarze bezpośrednim, jeżeli chce i równocześnie popełnia przewinienie. Druga postać umyślności to zamiar ewentualny gdy policjant nie chce popełnić określonego przewinienia, lecz mimo wszystko godzi się na jego popełnienie. Nieumyślność natomiast polega na tym, że policjant nie chce popełnić przewinienia, nie godzi się na jego popełnienie, lecz mimo to je popełnia. W takiej sytuacji popełnienie przewinienia ma charakter nieumyślności spowodowanej niezachowaniem ostrożności. Chodzi przy tym nie o zachowanie zwykłej ostrożności (sensu largo), lecz o ostrożności wymaganej w danych okolicznościach (sensu stricto). Stwierdzenie, czy funkcjonariusz w toku czynności zachował, czy też nie zachował ostrożności, należy do organu orzekającego w ramach swobodnej oceny dowodów. Organ powinien przeanalizować kwestię, czy policjant, popełniając przewinienie, miał obiektywne możliwości przewidywania skutków swojego działania.
Nieumyślność przewinienia dyscyplinarnego zarzucanego skarżącemu polega na tym, że nie chciał popełnić przewinienia, nie godził się na jego popełnienie, lecz mimo to je popełnił. W takiej sytuacji popełnienie przewinienia miało charakter nieumyślności spowodowanej niezachowaniem ostrożności wymaganej w danych okolicznościach, przy czym możliwość popełnienia przewinienia strona mogła i powinna przewidzieć (lekkomyślność w zakresie zarzutu opisanego w pkt 1 i niedbalstwo w zakresie zarzutów opisanych w pkt 2 i 3). Dla stwierdzenia tego rodzaju nieumyślności wymagane jest ustalenie, że przewinienie zostało popełnione wskutek niezachowania reguł ostrożności, a więc określony skutek można przypisać policjantowi tylko wtedy, gdy naruszył określone reguły postępowania.
Takie ustalenia odnośnie uchybienia, wnikliwie przedstawionego w orzeczeniu dyscyplinarnym, procedur przewidzianych dla wykonywania przez policjantów konwojów i doprowadzeń oraz dla pełnienia służby patrolowej, zostały w sprawie poczynione. Zgromadzony przez rzecznika dyscyplinarnego materiał dowodowy, szczegółowo omówiony i przeanalizowany przez organy dyscyplinarne, pozwalał na przyjęcie, że czyny zarzucane skarżącemu miały charakter zawiniony. Skarżący kasacyjnie, kwestionując prawidłowość takiej oceny, nie wskazuje jakie dowody, przyjęte jako podstawa ustaleń faktycznych, zostały przez organ ocenione z naruszeniem zasady swobodnej oceny dowodów. Oznacza to, że stan faktyczny sprawy nie został przez skarżącego kasacyjnie skutecznie zdyskredytowany, a to z kolei uprawniało organ dyscyplinarny do postawienia mu zarzutów popełnienia określonych przewinień dyscyplinarnych. Tym samym niezasadny jest zarzut naruszenia art. 132 ust. 2 i ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji.
Nie jest skuteczny zarzut naruszenia art. 135g ust. 1 i 2 ustawy o Policji.
Przepis art. 135g ust. 1 ustawy o Policji statuuje zasadę obiektywizmu, zgodnie z którą przełożony dyscyplinarny i rzecznik dyscyplinarny są obowiązani badać oraz uwzględniać okoliczności przemawiające zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść obwinionego. W orzecznictwie podnosi się, że wyrażona w powyższym przepisie zasada obiektywizmu nie oznacza, że obowiązkiem przełożonego dyscyplinarnego i rzecznika dyscyplinarnego jest badanie i uwzględnienie jakichkolwiek okoliczności przemawiających na korzyść, jak i na niekorzyść obwinionego. Obowiązek ten dotyczy bowiem tylko takich okoliczności, które mogą mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy (por. wyrok NSA z 8 marca 2018 r., I OSK 1024/16).
Przepis art. 135g ust. 2 zdanie pierwsze ww. ustawy kreuje zasadę domniemania niewinności w postępowaniu dyscyplinarnym. Obowiązuje ona do chwili wydania prawomocnego orzeczenia, na mocy którego uznano winę obwinionego. Natomiast zasada in dubio pro reo, wynikająca z art. 135g ust. 2 zdanie drugie ustawy oznacza, że niedające się usunąć wątpliwości powinny być rozstrzygane na korzyść obwinionego. Reguła ta odnosi się tylko do takich wątpliwości, których nie da się wyjaśnić pomimo wyczerpania wszystkich możliwości dowodowych i których nie można usunąć w drodze obiektywnej oceny dowodów. Dla oceny, czy został naruszony zakaz in dubio pro reo, nie są miarodajne wątpliwości skarżącego, ale jedynie to, czy organ orzekający wątpliwości takie powziął i rozstrzygnął je na niekorzyść obwinionego, albo czy w świetle realiów konkretnej sprawy wątpliwości takie powinien był powziąć. Gdy ustalenia faktyczne zależne są od dania wiary tej lub innej grupie dowodów, nie można mówić o naruszeniu reguły in dubio pro reo, albowiem jedną z podstawowych prerogatyw organu orzekającego jest swobodna ocena dowodów (por. wyrok NSA z 16 marca 2021 r., III OSK 283/21).
W ramach analizowanego zarzutu skarżący kasacyjnie wskazuje na wadliwą bo dowolną a nie swobodną ocenę materiału dowodowego. Wskazać zatem należy, że przepis powyższy zawiera ogólną zasadę postępowania, nie nakazuje, ani nie zakazuje organowi konkretnego sposobu procedowania. Wykazanie, że w toku postępowania dyscyplinarnego doszło do naruszenia zasady obiektywizmu wymaga określenia uchybień sprecyzowanych przepisów służących realizacji tej zasady. Skarga kasacyjna nie precyzuje konkretnych uchybień, które prowadzić miałyby do naruszenia zasady, iż organy prowadzące postępowanie dyscyplinarne są obowiązane badać oraz uwzględniać okoliczności przemawiające zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść obwinionego. O ile skarżący kasacyjnie zarzuca jej naruszenie, to nie określa, jakie okoliczności zawarte w zeznaniach świadków nie zostały dostrzeżone i rozważone. Sąd pierwszej instancji uznał ocenę materiału dowodowego dokonaną przez organy za wszechstronną i prawidłową, prowadzącą do poczynienia ustaleń faktycznych, które ostatecznie nie zostały skutecznie podważone. Okoliczności przemawiające na korzyść i na niekorzyść strony muszą wynikać ze zgromadzonych dowodów, które trzeba przeanalizować i ocenić. Niedanie wiary wyjaśnieniom obwinionego funkcjonariusza nie stanowi naruszenia powyższej zasady. Zauważyć przy tym należy, że organ nie tyle nie dał wiary wyjaśnieniom skarżącego, co uznał, że wyjaśnienia te nie przemawiają za brakiem winy skarżącego. To, że w przekonaniu skarżącego jego wyjaśnienia uzasadniają jego konkretne poczynania, nie oznacza, że organ nie był uprawniony do ich odmiennej oceny, zważywszy zwłaszcza, że stanowisko organu w tym zakresie jest przekonujące, a wnioskowanie, z odwołaniem się do konkretnych przepisów zarządzeń Komendanta Głównego Policji, zgodne z zasadami logiki.
Niezasadny jest zarzut naruszenia art. 135n ust. 4 pkt 1 ustawy o Policji. W art. 135n ust. 4 ww. ustawy uregulowany został sposób rozpatrzenia odwołania od orzeczenia dyscyplinarnego przez wyższego przełożonego dyscyplinarnego. Wyższy przełożony może wydać wyłącznie orzeczenie przewidziane w art. 135n ust. 4 ustawy o Policji. Stosownie do pkt 1 wyższy przełożony dyscyplinarny może zaskarżone orzeczenie utrzymać w mocy, co oznacza, że akceptuje w pełni orzeczenie oraz sposób przeprowadzenia postępowania dyscyplinarnego albo (2) uchylić w całości albo w części i w tym zakresie uniewinnić obwinionego, odstąpić od ukarania albo wymierzyć inną karę, bądź uchylając to orzeczenie - umorzyć postępowanie dyscyplinarne w pierwszej instancji, co oznacza możliwość zmiany, zreformowania orzeczenia, generalnie tylko na korzyść odwołującego się, albo (3) uchylić w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez przełożonego dyscyplinarnego, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga przeprowadzenia czynności dowodowych w całości lub w znacznej części.
W rozpoznawanej sprawie wyższy przełożony dyscyplinarny utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie dyscyplinarne, co oznacza, że wydał orzeczenie z katalogu rozstrzygnięć organu odwoławczego. Skarżący kasacyjnie w ramach omawianego zarzutu podnosi, że orzeczenie to jest błędne, albowiem zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania. Nie wskazuje jednak jakie przepisy zostały naruszone, co czyni niemożliwym odniesienie się do tak sformułowanego zarzutu.
Na uwzględnienie nie zasługiwał również zarzut naruszenia art. 18 ust. 7 ustawy o Policji, stosownie do którego żołnierzom oddziałów i pododdziałów Sił Zbrojnych kierowanych do pomocy oddziałom i pododdziałom Policji przysługują w zakresie niezbędnym do wykonywania ich zadań, wobec wszystkich osób, uprawnienia policjantów określone w art. 15 i art. 16. Korzystanie z tych uprawnień następuje na zasadach i w trybie określonych dla policjantów. Z treści przepisu jednoznacznie wynika, że znajduje on zastosowanie w sprawie w sytuacji, gdy żołnierze określonych formacji Sił Zbrojnych kierowani są do pomocy oddziałom i pododdziałom Policji. Nie ulega natomiast wątpliwości, że służba pełniona przez skarżącego 8 maja 2020 r. miała charakter służby patrolowo-interwencyjnej i nie odbywała się ani w ramach oddziału bądź pododdziału Policji. Powyższy przepis nie znajdował zatem w sprawie zastosowania i nie mogło dojść do jego naruszenia. Sąd pierwszej instancji szczegółowo przeanalizował zagadnienie braku uprawnień żołnierzy WOT do wykonywania czynności określonych w zarządzeniu nr 360 Komendanta Głównego Policji, i z przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku argumentacją, która nie została zdyskredytowana skutecznie w skardze kasacyjnej, należy się w pełni zgodzić.
Mając wszystkie powyższe względy na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na zasadzie art. 184 p.p.s.a., skargę kasacyjną oddalił. O kosztach orzeczono w myśl art. 204 pkt 1 p.p.s.a.