III OSK 7174/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA uchylił wyrok WSA i umorzył postępowanie w sprawie dotyczącej zasad wynajmowania lokali komunalnych z uwagi na prawomocne osądzenie tej kwestii w innej sprawie.
Sprawa dotyczyła skarg kasacyjnych od wyroku WSA w Gliwicach, który oddalił skargę Prokuratora Okręgowego na uchwałę Rady Miasta Katowice w sprawie zasad wynajmowania lokali komunalnych. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę, stwierdził, że przedmiot sprawy został już prawomocnie osądzony w innej, wcześniej zakończonej sprawie przez NSA. W związku z tym, na podstawie art. 183 § 2 pkt 3 P.p.s.a., NSA uchylił zaskarżony wyrok i umorzył postępowanie, uznając, że doszło do nieważności postępowania z powodu ponownego orzekania w tej samej kwestii.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargi kasacyjne Prokuratora Okręgowego w Katowicach oraz Stowarzyszenia [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który oddalił skargę Prokuratora na uchwałę Rady Miasta Katowice dotyczącą zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy. NSA, działając z urzędu, stwierdził wystąpienie przesłanki nieważności postępowania z art. 183 § 2 pkt 3 P.p.s.a., zgodnie z którym nieważność zachodzi, gdy w tej samej sprawie toczy się postępowanie wcześniej wszczęte lub sprawa została już prawomocnie osądzona. Sąd ustalił, że przedmiot sprawy objętej sygnaturą III OSK 7174/21 został już prawomocnie osądzony w sprawie o sygn. akt III OSK 6685/21, gdzie NSA wyrokiem z dnia 9 lutego 2023 r. uchylił zaskarżony wyrok i stwierdził nieważność części uchwały. Ponadto, NSA zauważył, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach dwukrotnie orzekał w tym samym dniu (30 marca 2021 r.) w sprawach o podobnym zakresie zaskarżenia, co stanowiło podstawę do stwierdzenia nieważności postępowania. W konsekwencji, NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA i umorzył postępowanie na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w związku z art. 193 P.p.s.a. Odstąpiono również od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Nie, Sąd pierwszej instancji uznał, że zapis ten nie oznacza włączenia pomieszczeń tymczasowych do mieszkaniowego zasobu gminy, a jedynie dopuszcza wynajmowanie lokali mieszkalnych jako pomieszczeń tymczasowych.
Uzasadnienie
Sąd pierwszej instancji uznał, że zapis § 2 pkt 6 uchwały dotyczy sytuacji, gdy lokal mieszkalny jest wynajmowany jako pomieszczenie tymczasowe, a nie włączenia pomieszczeń tymczasowych do zasobu mieszkaniowego. Podkreślono różnice w standardzie, funkcjach i celach lokalu mieszkalnego i pomieszczenia tymczasowego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
umorzono
Przepisy (18)
Główne
P.p.s.a. art. 183 § § 2 pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Nieważność postępowania zachodzi, jeżeli w tej samej sprawie toczy się postępowanie wcześniej wszczęte przed sądem administracyjnym albo jeżeli sprawa taka została już prawomocnie osądzona.
P.p.s.a. art. 161 § § 1 pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Postępowanie podlega umorzeniu w przypadkach określonych w art. 193.
P.p.s.a. art. 193
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Jeżeli przedmiotem skargi kasacyjnej jest wyłącznie naruszenie przepisów postępowania, a sprawa została już prawomocnie osądzona, sąd uwzględnia skargę kasacyjną i umarza postępowanie.
u.o.p.l. art. 2 § ust. 1 pkt 4, 5a, 10
Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego
u.o.p.l. art. 4 § ust. 1, 2
Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego
u.o.p.l. art. 21 § ust. 1 pkt 2, ust. 3
Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego
u.o.p.l. art. 25a
Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego
u.o.p.l. art. 6 § ust. 1
Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego
u.s.g. art. 91 § ust. 1, 4
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Konstytucja RP art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 32
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 94
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 75
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
u.g.n. art. 25 § ust. 1
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 189
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uwzględnia skargę kasacyjną i orzeka co do istoty sprawy lub uchyla orzeczenie i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania.
P.p.s.a. art. 207 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W przypadku uchylenia orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, sąd zasądza od strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.
P.p.s.a. art. 239 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania od strony wnoszącej skargę kasacyjną, jeżeli wady postępowania nie zostały zauważone w skardze kasacyjnej.
P.p.s.a. art. 111 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd może zarządzić połączenie kilku toczących się spraw, które dotyczą tej samej lub podobnej podstawy faktycznej lub prawnej, w celu ich wspólnego rozpoznania lub rozstrzygnięcia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przedmiot sprawy został już prawomocnie osądzony w innej sprawie, co stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności postępowania i jego umorzenia na podstawie art. 183 § 2 pkt 3 P.p.s.a.
Godne uwagi sformułowania
nie budzi wątpliwości, że przedmiot sprawy rozpoznawanej pod sygn. akt III OSK 7174/21 został już prawomocnie osądzony w sprawie o sygn. akt III OSK 6685/21. Okoliczność ponownego orzekania przez Sąd pierwszej instancji w niniejszej sprawie w takim samym zakresie jak w sprawie o sygn. akt III SA/Gl 159/21 spełnia przesłankę nieważności postępowania, określoną w art. 183 § 2 pkt 3 P.p.s.a.
Skład orzekający
Jerzy Stelmasiak
sędzia
Kazimierz Bandarzewski
sprawozdawca
Tamara Dziełakowska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wskazuje na konieczność badania, czy dana sprawa nie została już prawomocnie osądzona, aby uniknąć stwierdzenia nieważności postępowania i jego umorzenia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ponownym rozpoznawaniem sprawy o tożsamym przedmiocie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak istotne jest badanie, czy dana kwestia nie była już przedmiotem prawomocnego rozstrzygnięcia, co może prowadzić do umorzenia postępowania. Jest to ważna lekcja proceduralna dla prawników.
“Sprawa umorzona przez NSA z powodu wcześniejszego prawomocnego osądzenia – lekcja o badaniu historii orzeczniczej.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII OSK 7174/21 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2023-03-21 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2021-11-05 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Jerzy Stelmasiak Kazimierz Bandarzewski /sprawozdawca/ Tamara Dziełakowska /przewodniczący/ Symbol z opisem 6219 Inne o symbolu podstawowym 621 6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym) Hasła tematyczne Samorząd terytorialny Sygn. powiązane III SA/Gl 819/20 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2021-03-30 Skarżony organ Rada Miasta Treść wyniku Uchylono zaskarżony wyrok i umorzono postępowanie Powołane przepisy Dz.U. 2019 poz 2325 art. 183 § 2 pkt 3, art. 161 § 1 pkt 3, art. 193 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Tamara Dziełakowska Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak Sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 21 marca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skarg kasacyjnych Prokuratora Okręgowego w Katowicach oraz Stowarzyszenia [...] z siedzibą w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 30 marca 2021 r. sygn. akt III SA/Gl 819/20 w sprawie ze skargi Prokuratora Okręgowego w Katowicach na uchwałę Rady Miasta Katowice z dnia 30 maja 2019 r. nr VIII/146/19 w przedmiocie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy I. uchyla zaskarżony wyrok i umarza postępowanie w sprawie, II. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 30 marca 2021 r. sygn. akt III SA/Gl 819/20 oddalił skargę Prokuratora Okręgowego w Katowicach na uchwałę Rady Miasta Katowice z dnia 30 maja 2019 r. nr VIII/146/19 w sprawie przyjęcia "Zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta Katowice", zwanej dalej w skrócie uchwałą. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd pierwszej instancji wskazał, że nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 2 ust. 1 pkt 4 i 5a w zw. z art. 25a ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz.U. z 2018 r., poz. 1234 z późn. zm.) zwanej dalej ustawą o ochronie praw lokatorów, poprzez ustalenie w § 2 pkt 6, że lokale mieszkalne wchodzące w skład mieszkaniowego zasobu gminy mogą być wynajmowane jako pomieszczenia tymczasowe, a tym samym pomieszczenia tymczasowe włączono do mieszkaniowego zasobu gminy. Zgadzając się z tym, że mieszkaniowy zasób gminy stanowią lokale służące do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych (art. 2 ust. 1 pkt 10 ustawy), a pomieszczenia tymczasowe nie są lokalami i stanowią przedmiot odrębnego zasobu pomieszczeń tymczasowych (art. 25a ustawy w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 5a ustawy o ochronie praw lokatorów) Sąd stwierdził, że przez zapis § 2 pkt 6 załącznika do uchwały nie nastąpiło włączenie pomieszczeń tymczasowych w skład mieszkaniowego zasobu gminy. Nie to wynika z jego treści, bo ona dotyczy takiej sytuacji, kiedy lokal mieszkalny może być wynajmowany jako pomieszczenie tymczasowe. Zwrócono przy tym uwagę, że inny jest standard lokalu mieszkalnego i pomieszczenia tymczasowego, inne są ich funkcje i cele. Jeśli do realizacji celu, któremu co do zasady służy pomieszczenie tymczasowe, używa się lokalu mieszkalnego, to nie ma tu mowy o uszczupleniu uprawnień i pogorszeniu sytuacji osoby ubiegającej się o najem pomieszczenia tymczasowego, wręcz przeciwnie, a jeśli dodać do tego wyjaśnienie Miasta, że z taką chwilą następuje wykreślenie lokalu z zasobu mieszkaniowego, to zarzut Prokuratora nie wskazuje na istotne naruszenie prawa. Nie podzielono także zrzutów skargi wskazujących, że zapisy § 3 ust. 7, § 34 oraz § 35 załącznika do uchwały naruszają art. 4 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 21 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 ustawy o ochronie praw lokatorów, jak również art. 7 Konstytucji RP i art. 32 Konstytucji RP. Sąd wyjaśnił, że Gmina nie zrezygnowała z zaspokajania potrzeb mieszkaniowych mieszkańców, lecz dąży do usprawnienia procesu zawierania umów najmu. Przepis art. 21 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie praw lokatorów zezwala gminie na uchwalenie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy. Przykładowe wskazanie tych zasad znajduje się w art. 21 ust. 3 ww. ustawy. Postanowienia § 3 ust. 7, § 34 oraz § 35 załącznika do uchwały mieszczą się w pojęciu zasad wynajmowania lokali, nie wykraczają poza delegację ustawową i nie da się z nich wykoncypować, że Miasto rezygnuje z realizacji obowiązku zaspokajania potrzeb mieszkaniowych obywateli, lub kogokolwiek dyskryminuje. Dwukrotna odmowa przyjęcia propozycji zawarcia umowy najmu socjalnego, trzykrotna odmowa zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego oraz niezawarcie umowy w okresie dwóch lat od ujęcia na liście przydziałów nie z winy Miasta muszą rodzić jakieś konsekwencje, bo taki stan nie może trwać długo z uwagi na konieczność kontynuacji zadań Miasta w zakresie gospodarowania mieszkaniowym zasobem. Żaden przepis ustawy nie gwarantuje osobom ubiegającym się o najem lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy prawa do swobodnego wyboru lokalu. Lokale oferowane w poszczególnych kategoriach muszą spełniać wymogi ustawowe i to jest gwarantowane ustawą. Dwukrotne, czasem trzykrotne proponowanie zawarcia umowy najmu i oczekiwanie na zawarcie umowy przez dwa lata są dostatecznym wyrazem uwzględnienia indywidualnych zapatrywań osób zainteresowanych. Odnosząc się do kwestionowanej przez Prokuratora regulacji zawartej w § 19 załącznika do uchwały, w którym określona została wysokość kaucji mieszkaniowej Sąd podniósł, że z art. 6 ust. 1 ustawy o ochronie praw lokatorów wynika jedynie to, że zawarcie umowy najmu może być uzależnione od wpłacenia przez najemcę kaucji zabezpieczającej i wskazana jest jej górna granica. Nie da się wywnioskować z jego treści, że wysokość kaucji nie może być określona w uchwale rady gminy. Trzeba mieć na uwadze przepis art. 21 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy, zgodnie z którym rada gminy ustala zasady wynajmowania lokali wchodzących w skład jej mieszkaniowego zasobu. Jeśli przy tym żaden przepis nie wyklucza kompetencji rady gminy do ustalenia wysokości kaucji, a tak jest, to trzeba zdaniem Sądu uznać, że uprawnienie to mieści się w kompetencji do ustalenia zasad wynajmowania lokali przy zastrzeżeniu, że wysokość kaucji nie może przekroczyć górnej granicy ustawowej. Skargi kasacyjne od powyższego wyroku wnieśli Prokurator Okręgowy w Katowicach oraz Stowarzyszenie [...] z siedzibą w K. Prokurator Okręgowy w Katowicach zaskarżając wyrok w całości, podniósł zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego: 1) art. 2 ust 1 pkt 4 i 5 a w zw. z art. 25a ustawy o ochronie praw lokatorów poprzez ich błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, iż poprzez wskazanie w § 2 pkt 6 załącznika do zaskarżonej uchwały, że lokale mieszkalne wchodzące w skład mieszkaniowego zasobu miasta Katowice mogą być wynajmowane jako pomieszczenia tymczasowe, nie nastąpiło włączenie pomieszczeń tymczasowych w skład mieszkaniowego zasobu gminy, podczas gdy prawidłowa wykładnia tych przepisów prowadzi do wniosku przeciwnego; 2) art. 4 ust. 1 i 2 oraz art. 21 ust. 1 pkt i ust. 3 ustawy o ochronie praw lokatorów w związku z art. 91 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2020 r., poz. 713) zwanej dalej u.s.g. oraz art. 7 Konstytucji RP, poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż określenie w § 3 ust. 7 załącznika do uchwały, że dwukrotna odmowa przyjęcia propozycji zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego przez osobę posiadającą uprawnienie do otrzymania lokalu na podstawie § 3 ust. 5 lub ust. 6 traktowana będzie jako rezygnacja z uprawnienia do otrzymania lokalu, nie stanowi istotnego naruszenia prawa; 3) art. 4 i 1 oraz art. 21 ust. 1 pkt i ust. 3 ustawy o ochronie praw lokatorów w związku z art. 91 ust. 1 i 4 u.s.g. oraz art. 7 Konstytucji RP, poprzez ich błędną wykładnię, polegająca na przyjęciu, iż określenie w § 34 załącznika do uchwały, że jeżeli osoba umieszczona na liście, o której mowa w § 29 ust. 3 i 9 oraz w § 29 ust. 4, trzykrotnie odmówi przyjęcia propozycji zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego zostanie skreślona z listy, nie stanowi istotnego naruszenia prawa; 4) art. 4 i 1 oraz art. 21 ust. 1 pkt i ust. 3 ustawy o ochronie praw lokatorów w związku z art. 91 ust. 1 i 4 u.s.g. oraz art. 7 i art. 32 Konstytucji RP, poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż określenie w § 35 załącznika do uchwały, że jeżeli osoba umieszczona na liście, o której mowa w § 29 ust. 3 i 9 z przyczyn nieleżących po stronie miasta Katowice nie zawrze umowy najmu lokalu mieszkalnego w okresie 2 lat od dnia umieszczenia jej na liście, zostanie skreślona z listy, nie stanowi istotnego naruszenia prawa; 5) art. 6 ust. 1 i art. 21 ust 1 pkt 2 ustawy o ochronie praw lokatorów w związku z art. 30 ust. 2 pkt 3 i art. 91 ust. 1 i 4 u.s.g. i art. 25 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2020 r. poz. 1990) oraz art. 7 i art. 94 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, poprzez ich błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, iż określenie w § 19 ust. 2 załącznika do zaskarżonej uchwały, że wysokość kaucji wynosi 6-krotność miesięcznego czynszu za wynajmowany lokal obliczonego według stawek obowiązujących w dniu zawarcia umowy najmu, nie stanowi istotnego naruszenia prawa. W oparciu o powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach do ponownego rozpoznania, ewentualnie o uwzględnienie skargi kasacyjnej i uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi poprzez jej uwzględnienie w całości. Natomiast Stowarzyszenie [...] z siedzibą w K. zaskarżając wyrok Sądu pierwszej instancji w części, to jest w zakresie w jakim oddalono skargę, zarzuciło naruszenie prawa materialnego: 1) art. 2 ust.1 pkt 4, 5a i 10, art. 4 ust. 1 i 2, art. art. 20 ust. 1 i ust. 2 i art. 25a ustawy o ochronie praw lokatorów poprzez ich błędną wykładnię i przyjęcie, że zapis § 2 pkt 6 załącznika do zaskarżonej uchwały, który stanowi, że lokale wchodzące w skład mieszkaniowego zasobu gminy mogą być wynajmowane jako pomieszczenia tymczasowe, nie wskazuje na istotne naruszenie prawa – pomimo tego że: - z treści art. 2 ust. 1 pkt 10, art. 20 ust. 1 i art. 25a ww. ustawy wynika, iż mieszkaniowy zasób gminy jest zasobem odrębnym od zasobu pomieszczeń tymczasowych, - z treści art. 2 ust. 1 pkt 4, pkt 5a i art. 4 ust. 2a ww. ustawy wynika, że tymczasowe pomieszczenie jest kategorią odrębną od lokalu mieszkalnego i inna jest jego funkcja- nie służy zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych, wskazywane jest na czas przeprowadzania czynności egzekucyjnych, a po zakończeniu okresu najmu pomieszczenia tymczasowego, nie staje się ono lokalem w rozumieniu ww. ustawy, - z treści art. 4 ust. 1 i 2 ww. ustawy wynika obowiązek gminy zaspokajania potrzeb mieszkaniowych gospodarstw domowych o niskich dochodach i podstawowymi warunkami, jakie musi spełniać osoba ubiegająca się o lokal z zasobów mieszkaniowych gminy są: niezaspokojone potrzeby mieszkaniowe oraz niski dochód- zaś przebywanie w pomieszczeniu tymczasowym nie jest zaspokojeniem potrzeb mieszkaniowych, - zgodnie z art. 20 ust. 2 ww. ustawy, lokale stanowiące mieszkaniowy zasób gminy z wyjątkiem lokali będących przedmiotem najmu socjalnego i lokali, o których mowa w art. 20 ust. 3 ww. ustawy, mogą być wynajmowane tylko na czas nieoznaczony, zaś pomieszczenia tymczasowe wynajmowane są wyłącznie na czas oznaczony, - konsekwencją treści zapisu § 2 pkt 6 załącznika do ww. uchwały jest nieuprawnione przyjęcie przez gminę, że osoba, która zajmuje pomieszczenie tymczasowe, również po wygaśnięciu umowy najmu tego pomieszczenia, ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, jeśli w pomieszczeniu tym przekroczone jest tzw. kryterium powierzchniowe na osobę, określone w § 3 ust. 2, 3 załącznika (co stanowi o traktowaniu tegoż pomieszczenia jako lokal mieszkalny) i osoba taka nie może ubiegać się o zawarcie umowy najmu lokalu mieszkalnego, o którym mowa w § 2 pkt 1 załącznika do uchwały - co prowadzi do tym większego zmarginalizowania i wykluczenia społecznego osób zajmujących pomieszczenia tymczasowe i zmusza je do bezdomności, by starać się o lokal z zasobów komunalnych, 2) art. 94 i art. 75 Konstytucji RP poprzez przyjęcie, że zapis § 2 pkt 6 załącznika do zaskarżonej uchwały nie wskazuje na istotne naruszenie prawa, pomimo tego, że akt prawa miejscowego ewidentnie narusza normy prawne wynikające z regulacji ustawowych, wskazanych powyżej w pkt 1 i stoi w opozycji do nałożonego na władze publiczne obowiązku prowadzenia polityki sprzyjającej zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych obywateli, w szczególności przeciwdziałania bezdomności. W oparciu o podniesione zarzuty wniesiono o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i rozpoznanie skargi Prokuratora poprzez jej uwzględnienie, tj. stwierdzenie nieważności § 2 pkt 6 załącznika do zaskarżonej uchwały, względnie o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Prokuratora Okręgowego w Katowicach Rada Miasta Katowice wniosła o jej oddalenie i zasądzenie zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sprawa ta podlega na podstawie art. 182 § 2 P.p.s.a. rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, ponieważ strony wnoszące skargi kasacyjne zrzekły się rozprawy, a strona przeciwna po doręczeniu odpisu skargi kasacyjnej nie zażądała jej przeprowadzenia. Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.) zwanej dalej P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod rozwagę jedynie przesłanki uzasadniające nieważność postępowania wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a. W niniejszej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził wystąpienie przesłanki uzasadniającej nieważność postępowania. Z art. 183 § 2 pkt 3 P.p.s.a. wynika, że nieważność postępowania zachodzi, jeżeli w tej samej sprawie toczy się postępowanie wcześniej wszczęte przed sądem administracyjnym albo jeżeli sprawa taka została już prawomocnie osądzona. Z akt sprawy o sygn. akt III SA/Gl 159/21 wynika, że Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 30 marca 2021 r. oddalił skargę Wojewody Śląskiego na uchwałę Rady Miasta Katowice z dnia 30 maja 2019 r. nr VIII/146/19 w sprawie przyjęcia "Zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta Katowice". Po wniesieniu od ww. wyroku skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 9 lutego 2023 r. sygn. akt III OSK 6685/21 w punkcie pierwszym uchylił zaskarżony wyrok i stwierdził nieważność § 2 pkt 6, § 5 pkt 1, § 7, § 11 zdanie drugie, § 13 ust. 4, § 15 ust. 2, § 16 ust. 3 pkt 3, § 19 ust. 1 i ust. 3-7, § 37 ust. 1, § 44 ust. 1 pkt 2, § 46, § 48, § 50 ust. 2 pkt 2, § 51 ust. 2 pkt 2, § 53, § 54 i § 55 załącznika do zaskarżonej uchwały, w punkcie drugim oddalił skargę w pozostałym zakresie i w punkcie trzecim odstąpił od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania sądowego w całości. Natomiast z akt tej sprawy objętej sygnaturą III OSK 7174/21 wynika, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 30 marca 2021 r. sygn. akt III SA/Gl 819/20 oddalił skargę Prokuratora Okręgowego w Katowicach na tę samą uchwałę, która była przedmiotem rozstrzygania w sprawie o sygn. akt III SA/Gl 159/21. Porównując zakresy zaskarżenia w obu ww. sprawach należy stwierdzić, że wszystkie zarzuty podniesione przed Sądem pierwszej instancji w sprawie o sygn. akt III SA/Gl 819/20 były także rozpoznawane w sprawie o sygn. akt III SA/Gl 159/21. Ponadto wszystkie zarzuty zawarte w skardze kasacyjnej wniesionej w sprawie o sygn. akt III OSK 7174/21 były objęte rozstrzygnięciem w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 lutego 2023 r. sygn. akt III OSK 6685/21. Tym samym nie budzi wątpliwości, że przedmiot sprawy rozpoznawanej pod sygn. akt III OSK 7174/21 został już prawomocnie osądzony w sprawie o sygn. akt III OSK 6685/21. Należy ponadto stwierdzić, że zarówno ze sprawy o sygn. akt III OSK 6685/21 jak i ze sprawy o sygn. akt III OSK 7174/21 wynika, że Sąd pierwszej instancji odrębnie rozstrzygał w obu sprawach w tym samym dniu (30 marca 2021 r.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach nie mógł w tym samym dniu i na tym samym posiedzeniu niejawnym dwukrotnie orzekać w przedmiocie oddalenia skarg na tę samą uchwałę i to w sytuacji, gdy zakres zaskarżenia w obu sprawach był zbieżny. Sprawy te powinny być połączone do wspólnego rozstrzygnięcia na podstawie art. 111 § 1 P.p.s.a. Ponadto należy zauważyć, że pierwsze z orzeczeń Sądu pierwszej instancji o oddaleniu skargi było wprawdzie nieprawomocne w dacie orzekania w drugiej sprawie, w której zostały wniesione skargi kasacyjne objęte tą sprawą, to jednak pozbawiło ten Sąd możliwości ponownego orzekania w tym samym zakresie nawet ze skargi innego podmiotu. W sprawie, w której Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach orzekał w dniu 30 marca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym (sygn. akt III SA/Gl 159/21) Sąd ten oceniał zgodność z prawem zaskarżonej uchwały, m.in. w zakresie obejmującym jej § 2 ust. 6, § 3 ust. 7, § 19 ust. 2, § 34 i § 35. Taki sam zakres orzekania objęty został wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego sygn. akt III SA/Gl 819/20 (wyrok również z dnia 30 marca 2021 r.). Tym samym skoro w dniu 9 lutego 2021 r. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając skargę kasacyjną od wyroku Sądu pierwszej instancji sygn. akt III SA/Gl 159/21 prawomocnie orzekł m.in. w zakresie § 2 ust. 6, § 3 ust. 7, § 19 ust. 2, § 34 i § 35 tej samej uchwały, to bezprzedmiotowym stało się orzekanie przez Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie III OSK 7174/21 ze skarg kasacyjnych od wyroku WSA z 30 marca 2021 r. sygn. akt III SA/Gl 819/20, ponieważ w obu tych skargach kasacyjnych także zakres zaskarżenia obejmuje § 2 ust. 6, § 3 ust. 7, § 19 ust. 2, § 34 i § 35 ww. uchwały. W związku z powyższym postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega, stosownie do art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. w związku z art. 193 P.p.s.a., umorzeniu. Jak już zostało to podniesione, zgodnie z art. 183 § 2 pkt 3 P.p.s.a. nieważność postępowania zachodzi w przypadku, gdy w tej samej sprawie toczy się postępowanie wcześniej wszczęte przed sądem administracyjnym albo jeżeli sprawa taka została już prawomocnie osądzona. W zakresie pierwszej z wymienionych z ww. przepisu przesłanek mieści się sytuacja, w której Sąd wydał jedno orzeczenie i następnie w kolejnej sprawie obejmującej identyczny zakres zaskarżenia i przedmiot zaskarżenia ponownie orzekał w tym samym zakresie. Nie ma przy tym istotniejszego znaczenia, czy obie sprawy zostały wniesione w tym samym czasie do Sądu pierwszej instancji. Istotnym jest ich rozpoznanie przez Sąd, które nastąpiło w sprawie o sygn. akt III SA/Gl 819/20 i w sprawie oznaczonej sygnaturą III SA/Gl 159/21 nawet, jeżeli miało to miejsce w tym samym dniu. Okoliczność ponownego orzekania przez Sąd pierwszej instancji w niniejszej sprawie w takim samym zakresie jak w sprawie o sygn. akt III SA/Gl 159/21 spełnia przesłankę nieważności postępowania, określoną w art. 183 § 2 pkt 3 P.p.s.a., która to okoliczność podlega uwzględnieniu w postępowaniu kasacyjnym z urzędu, nawet bez formułowania w tym zakresie zarzutu kasacyjnego (por. wyrok NSA z 22 marca 2019 r. sygn. akt I OSK 1431/17). Z tej przyczyny, na podstawie art. 189 w związku z art. 183 § 2 pkt 3 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł w punkcie pierwszym wyroku uznając także zaistnienie podstaw do orzeczenia o umorzeniu postępowania przed Sądem pierwszej instancji, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w związku z art. 193 P.p.s.a. W punkcie drugim wyroku na podstawie art. 207 § 2 P.p.s.a. odstąpiono od zasądzenia na rzecz strony skarżącej kasacyjnie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości stwierdzając, że wadliwość postępowania Sądu pierwszej instancji, dostrzeżona i podlegająca uwzględnieniu z urzędu nie została zauważona w skargach kasacyjnych, dlatego zarzuty i argumenty zawarte w tych skargach nie miały znaczenia dla wyniku rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Odstąpiono również od zasadzenia od Prokuratora na rzecz strony przeciwnej do tej strony skarżącej kasacyjnie kosztów postępowania kasacyjnego w całości stwierdzając, że rozstrzygnięcie o odstąpieniu od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego od wnoszącego skargę prokuratora znajduje uzasadnienie w art. 239 § 1 pkt 2 P.p.s.a. (por. uchwała składu 7 sędziów NSA z 3 lipca 2017 r., sygn. akt I OPS 1/17).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI