III OSK 7146/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego od wyroku WSA w Warszawie, który uchylił decyzję Szefa SGWP w przedmiocie wypłaty świadczenia pieniężnego dla przedsiębiorstwa. Przedsiębiorstwo wnioskowało o zwrot kosztów odprawy wypłaconej pracownikowi powołanemu do służby przygotowawczej. Organy administracji obu instancji odmówiły przyznania świadczenia, argumentując, że art. 134a ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP nie przewiduje rekompensaty dla pracodawców w przypadku służby przygotowawczej, a jedynie dla żołnierzy rezerwy z przydziałem kryzysowym lub żołnierzy obrony terytorialnej. WSA uchylił decyzję organu drugiej instancji, uznając, że umorzenie postępowania było niezasadne i że pracodawcy przysługuje przymiot strony. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, uchylił wyrok WSA i oddalił skargę przedsiębiorstwa. Sąd podkreślił, że zgodnie z literalnym brzmieniem art. 134a ustawy, prawo do rekompensaty przysługuje pracodawcy zatrudniającemu żołnierza rezerwy z nadanym przydziałem kryzysowym lub żołnierza obrony terytorialnej za okres odbywania ćwiczeń wojskowych, pełnienia okresowej służby wojskowej lub terytorialnej służby wojskowej rotacyjnie. Służba przygotowawcza, w której brał udział pracownik skarżącej, nie spełnia tych przesłanek. Pracownik stał się żołnierzem rezerwy dopiero po zakończeniu służby przygotowawczej, a brak było dowodów na nadanie mu przydziału kryzysowego. NSA uznał, że pracodawca nie posiadał legitymacji materialnej do wystąpienia z wnioskiem o świadczenie, a tym samym nie był stroną postępowania. Sąd uznał, że WSA błędnie uchylił decyzję organu drugiej instancji i zobowiązał go do merytorycznego rozpoznania sprawy, podczas gdy organ drugiej instancji prawidłowo umorzył postępowanie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 134a ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP w zakresie prawa pracodawcy do rekompensaty kosztów odpraw związanych z powołaniem pracownika do służby przygotowawczej oraz kwestia przymiotu strony w takich postępowaniach.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji powołania do służby przygotowawczej i nie obejmuje innych form czynnej służby wojskowej, które mogą być inaczej uregulowane.
Zagadnienia prawne (3)
Czy pracodawcy przysługuje świadczenie pieniężne z tytułu rekompensaty kosztów odprawy wypłaconej pracownikowi powołanemu do pełnienia służby przygotowawczej na podstawie art. 134a ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, pracodawcy nie przysługuje takie świadczenie, ponieważ art. 134a ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP nie obejmuje rekompensaty kosztów odprawy wypłaconej pracownikowi powołanemu do służby przygotowawczej. Prawo do rekompensaty przysługuje jedynie pracodawcy zatrudniającemu żołnierza rezerwy posiadającego nadany przydział kryzysowy lub żołnierza obrony terytorialnej za okres odbywania ćwiczeń wojskowych, pełnienia okresowej służby wojskowej lub terytorialnej służby wojskowej rotacyjnie.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że literalna wykładnia art. 134a ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP jasno określa krąg podmiotów uprawnionych do rekompensaty. Służba przygotowawcza nie jest wymieniona jako podstawa do przyznania świadczenia, a pracownik w tym okresie nie posiadał statusu żołnierza rezerwy z przydziałem kryzysowym ani żołnierza obrony terytorialnej. Rozważania dotyczące art. 125 i 133 ustawy są nieistotne dla kwestii zwrotu kosztów pracodawcy.
Czy pracodawca, który wypłacił pracownikowi odprawę w związku z powołaniem do służby przygotowawczej, ma przymiot strony w postępowaniu o wypłatę świadczenia pieniężnego rekompensującego te koszty?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, pracodawca nie posiada przymiotu strony w postępowaniu o wypłatę świadczenia pieniężnego rekompensującego koszty odprawy wypłaconej pracownikowi powołanemu do służby przygotowawczej, ponieważ nie wynika to z przepisów prawa materialnego.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że brak jest normy prawnej, która przyznawałaby pracodawcy interes prawny w uzyskaniu rekompensaty w sytuacji powołania pracownika do służby przygotowawczej. W związku z tym, skarżąca spółka nie była stroną postępowania administracyjnego.
Czy WSA prawidłowo uchylił decyzję organu drugiej instancji i uznał, że postępowanie administracyjne nie stało się bezprzedmiotowe?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, WSA błędnie uchylił decyzję organu drugiej instancji. Organ drugiej instancji prawidłowo umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe, ponieważ pracodawca nie miał legitymacji materialnej do żądania świadczenia.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że choć teoretyczne rozważania WSA dotyczące bezprzedmiotowości postępowania były trafne, to błędne było samo rozstrzygnięcie, w którym stwierdzono, że organ drugiej instancji zobligowany był do merytorycznego rozpoznania sprawy. W sytuacji braku legitymacji materialnej strony, organ drugiej instancji prawidłowo umorzył postępowanie.
Przepisy (24)
Główne
u.p.o.rp. art. 134a § ust.1,2 i 7
Ustawa z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej
p.p.s.a. art. 188
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.p.o.rp. art. 125
Ustawa z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej
u.p.o.rp. art. 133
Ustawa z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej
k.p.a. art. 104 § §1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 105 § §1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 61a § §1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 28
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 29
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 207 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 203 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądammi administracyjnymi
u.p.o.rp. art. 59 § ust. 1 pkt 5
Ustawa z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej
u.p.o.rp. art. 98b
Ustawa z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej
u.p.o.rp. art. 98e
Ustawa z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej
u.p.o.rp. art. 99
Ustawa z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej
u.p.o.rp. art. 99a § ust. 4
Ustawa z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej
u.p.o.rp. art. 100 § ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej
u.p.o.rp. art. 108 § ust. 1
Ustawa z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej
u.p.o.rp. art. 98i
Ustawa z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej
u.p.o.rp. art. 98j § ust. 1
Ustawa z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej
u.p.o.rp. art. 98k § ust. 1
Ustawa z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pracodawcy nie przysługuje świadczenie pieniężne z tytułu rekompensaty kosztów odprawy wypłaconej pracownikowi powołanemu do służby przygotowawczej, gdyż nie jest on objęty zakresem art. 134a ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP. • Pracownik w okresie służby przygotowawczej nie posiadał statusu żołnierza rezerwy z nadanym przydziałem kryzysowym ani żołnierza obrony terytorialnej. • Pracodawca nie posiadał przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym o wypłatę świadczenia.
Odrzucone argumenty
Argumentacja WSA, że organ drugiej instancji zobligowany był do merytorycznego rozpoznania sprawy, mimo braku legitymacji materialnej strony. • Argumentacja WSA, że pracodawcy przysługuje przymiot strony w postępowaniu.
Godne uwagi sformułowania
literalna dyspozycja przepisu art. 134a ustawy o obowiązku obrony RP • brak legitymacji materialnej skarżącej spółki do wystąpienia z żądaniem • nie można uznać pracodawcy zatrudniającego pracownika powołanego do pełnienia służby przygotowawczej za stronę postępowania o rekompensatę kosztów wypłaconej odprawy
Skład orzekający
Olga Żurawska-Matusiak
przewodniczący sprawozdawca
Przemysław Szustakiewicz
członek
Hanna Knysiak-Sudyka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 134a ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP w zakresie prawa pracodawcy do rekompensaty kosztów odpraw związanych z powołaniem pracownika do służby przygotowawczej oraz kwestia przymiotu strony w takich postępowaniach."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji powołania do służby przygotowawczej i nie obejmuje innych form czynnej służby wojskowej, które mogą być inaczej uregulowane.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praktycznego dla pracodawców zatrudniających pracowników podlegających obowiązkowi obrony, a rozstrzygnięcie NSA precyzuje zakres ochrony prawnej pracodawców.
“Czy pracodawca odzyska pieniądze za pracownika powołanego do wojska? NSA wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.