Orzeczenie · 2025-09-02

III OSK 710/25

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-09-02
NSAAdministracyjneWysokansa
dostęp do informacji publicznejbezczynność organuskarga kasacyjnaNSAWSAgrzywnaterminynaruszenie prawa

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Pomorskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków od wyroku WSA w Gdańsku, który zobowiązał organ do udostępnienia informacji publicznej na wniosek T. K. i nałożył grzywnę za bezczynność. WSA uznał, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ organ nie udostępnił informacji ani nie wydał decyzji odmownej przez prawie 12 miesięcy od złożenia wniosku. Organ w skardze kasacyjnej zarzucił WSA naruszenie przepisów poprzez błędne zastosowanie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., stwierdzenie rażącego naruszenia prawa oraz wymierzenie grzywny. Organ argumentował, że wnioski skarżącego stanowiły nadużycie prawa do informacji publicznej, a opóźnienie wynikało z błędu byłego pracownika i dużej liczby wniosków. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że odmowa udostępnienia informacji w przypadku nadużycia prawa powinna nastąpić w drodze decyzji, a organ takiej nie wydał. NSA uznał, że bezczynność organu, trwająca prawie 12 miesięcy przy 14-dniowym terminie ustawowym, stanowiła rażące naruszenie prawa. Sąd odrzucił argumenty organu o błędzie pracownika i obciążeniu pracą, wskazując, że organ jest odpowiedzialny za organizację pracy i kontrolę terminowości. NSA potwierdził również zasadność wymierzenia grzywny, uznając ją za celową i mieszczącą się w granicach uznania sędziowskiego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Uzasadnienie rażącego naruszenia prawa przez bezczynność organu, odpowiedzialność organu za działania pracowników, konieczność wydania decyzji odmownej w przypadku nadużycia prawa do informacji publicznej.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji bezczynności organu w kontekście ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Zagadnienia prawne (4)

Czy bezczynność organu w udostępnieniu informacji publicznej, trwająca prawie 12 miesięcy, stanowi rażące naruszenie prawa?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, bezczynność organu trwająca prawie 12 miesięcy przy 14-dniowym terminie ustawowym stanowi rażące naruszenie prawa.

Uzasadnienie

NSA uznał, że znaczne przekroczenie terminu ustawowego, brak podjęcia działań przez organ i brak skorzystania z możliwości przedłużenia terminu, mimo obciążenia pracą, świadczy o rażącym naruszeniu prawa.

Czy organ może odmówić udostępnienia informacji publicznej, argumentując nadużyciem prawa przez wnioskodawcę, bez wydania decyzji odmownej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organ nie może odmówić udostępnienia informacji publicznej, argumentując nadużyciem prawa, bez wydania formalnej decyzji o odmowie.

Uzasadnienie

NSA wskazał, że nawet w przypadku podejrzenia nadużycia prawa do informacji publicznej, organ powinien wydać decyzję o odmowie udostępnienia informacji, a nie ignorować wniosek.

Czy błąd pracownika lub duża liczba wniosków mogą usprawiedliwiać bezczynność organu w udostępnieniu informacji publicznej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, błąd pracownika ani duża liczba wniosków nie usprawiedliwiają bezczynności organu.

Uzasadnienie

NSA podkreślił, że organ jest odpowiedzialny za organizację pracy i kontrolę nad pracownikami, a jego obowiązkiem jest terminowe załatwianie wniosków, niezależnie od przyczyn wewnętrznych opóźnień.

Czy sąd administracyjny może wymierzyć organowi grzywnę za bezczynność?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sąd administracyjny może, ale nie musi, orzec o wymierzeniu organowi grzywny lub przyznać sumę pieniężną na rzecz skarżącego.

Uzasadnienie

NSA potwierdził, że wymierzenie grzywny jest uznaniowe, ale w przypadku rażącej bezczynności, wynikającej z zaniedbania organu, jest uzasadnione i mieści się w granicach uprawnień sądu.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odrzucono skargę
Oddalono skargę kasacyjną organu.

Przepisy (7)

Główne

u.d.i.p. art. 13 § 1 i 2

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 4 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 149 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 149 § 1a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 149 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 154 § 6

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 156 § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Bezczynność organu trwająca prawie 12 miesięcy przy 14-dniowym terminie ustawowym stanowi rażące naruszenie prawa. • Organ nie może usprawiedliwiać bezczynności błędem pracownika ani dużą liczbą wniosków. • Organ powinien wydać decyzję odmowną, jeśli uważa, że wniosek stanowi nadużycie prawa.

Odrzucone argumenty

Wniosek skarżącego stanowił nadużycie prawa do informacji publicznej. • Opóźnienie w załatwieniu wniosku miało charakter incydentalny i wynikało z błędu pracownika. • Liczba wniosków składanych przez skarżącego stanowiła znaczne obciążenie organizacyjne dla organu. • Brak podstaw do wymierzenia organowi grzywny.

Godne uwagi sformułowania

organ nie może usprawiedliwiać zwłoki w załatwieniu wniosku błędami pracownika, którego wydajność, rzetelność i terminowość powinna podlegać bieżącej kontroli i ocenie. • przez prawie 12 miesięcy organ nie zorientował się, że wniosek skarżącego nie został rozpoznany. • zwłoka w załatwieniu wniosku wynosiła więc prawie 12 miesięcy, co w relacji do 14-dniowego terminu ustawowego pozwala przypisać jej cechę rażącego naruszenia prawa.

Skład orzekający

Małgorzata Pocztarek

przewodniczący

Maciej Kobak

sprawozdawca

Zbigniew Ślusarczyk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie rażącego naruszenia prawa przez bezczynność organu, odpowiedzialność organu za działania pracowników, konieczność wydania decyzji odmownej w przypadku nadużycia prawa do informacji publicznej."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji bezczynności organu w kontekście ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak sąd ocenia rażące naruszenie prawa przez bezczynność organu i podkreśla odpowiedzialność organów za terminowość działań, nawet w obliczu błędów pracowniczych.

Organ ukarany za 12-miesięczną bezczynność w udostępnieniu informacji. NSA: błąd pracownika nie usprawiedliwia lekceważenia prawa.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst