III OSK 710/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej dotyczącej umów o pracę radców prawnych, uznając, że indywidualne wynagrodzenia podlegają ochronie prywatności.
Sprawa dotyczyła wniosku o udostępnienie skanów umów o pracę radców prawnych zatrudnionych w Ministerstwie Finansów. Minister Finansów odmówił udostępnienia informacji o wynagrodzeniach, powołując się na ochronę prywatności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, a Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 23 października 2024 r. oddalił skargę kasacyjną, potwierdzając, że indywidualne wynagrodzenia radców prawnych nie są informacją publiczną podlegającą ujawnieniu ze względu na ochronę dóbr osobistych.
Wnioskodawca zwrócił się do Ministra Finansów o udostępnienie informacji publicznej, w tym skanów umów o pracę radców prawnych zatrudnionych w Ministerstwie. Minister Finansów odmówił udostępnienia informacji o indywidualnych wynagrodzeniach, uznając je za informacje podlegające ograniczeniu ze względu na prywatność osób fizycznych i naruszenie dóbr osobistych, zgodnie z art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę wnioskodawcy, podzielając stanowisko organu. Skarżący wniósł skargę kasacyjną, zarzucając m.in. naruszenie przepisów postępowania administracyjnego i prawa materialnego, w tym Konstytucji RP oraz ustawy o radcach prawnych, twierdząc, że radcowie prawni pełnią funkcje publiczne. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę na posiedzeniu niejawnym, oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał zarzuty naruszenia przepisów postępowania za nieskuteczne, wskazując m.in. na błędne zastosowanie przepisów k.p.a. przez skarżącego. Zarzuty naruszenia prawa materialnego również uznano za nieskuteczne, podkreślając, że nie zakwestionowano ustaleń faktycznych i ocen Sądu pierwszej instancji, a ocena zarzutów naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie ustalonego stanu faktycznego. Sąd podkreślił, że oddalenie skargi kasacyjnej ze względu na wadliwą konstrukcję zarzutów nie jest tożsame z zaakceptowaniem wykładni prawa i ocen stanu faktycznego przez Sąd pierwszej instancji.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Indywidualne wynagrodzenie radców prawnych zatrudnionych w Ministerstwie Finansów nie stanowi informacji publicznej podlegającej udostępnieniu, gdyż podlega ograniczeniu ze względu na ochronę prywatności i dóbr osobistych.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że radcowie prawni zatrudnieni w Ministerstwie Finansów nie pełnią funkcji publicznych w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej, a wysokość ich indywidualnych wynagrodzeń stanowi dobro osobiste podlegające ochronie prawnej. Udostępnianie takich informacji naruszałoby prawo do prywatności pracowników.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (17)
Główne
u.d.i.p. art. 5 § 2
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej.
P.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.d.i.p. art. 1 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 16 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 16 § 2
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
P.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.c. art. 23
Kodeks cywilny
k.c. art. 24
Kodeks cywilny
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Konstytucja RP art. 61 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
u.r.p. art. 4
Ustawa o radcach prawnych
u.r.p. art. 6 § 1
Ustawa o radcach prawnych
u.r.p. art. 14
Ustawa o radcach prawnych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Indywidualne wynagrodzenia radców prawnych podlegają ochronie prywatności i nie są informacją publiczną podlegającą udostępnieniu. Zarzuty naruszenia przepisów postępowania administracyjnego są nieskuteczne, gdy skarżący błędnie stosuje przepisy k.p.a. do postępowania sądowoadministracyjnego. Zarzut naruszenia prawa materialnego nie może być użyty do kwestionowania ustaleń faktycznych sądu pierwszej instancji.
Odrzucone argumenty
Radcowie prawni zatrudnieni w Ministerstwie Finansów pełnią funkcje publiczne i ich umowy o pracę oraz wynagrodzenia powinny być udostępnione jako informacja publiczna. Organ i Sąd pierwszej instancji naruszyły przepisy postępowania administracyjnego (art. 7, 77 § 1, 80, 107 § 3 k.p.a.) poprzez nieprawidłowe zebranie i ocenę materiału dowodowego oraz błędne uzasadnienie decyzji. Naruszenie art. 61 ust. 1 Konstytucji RP, art. 1 ust. 1 u.d.i.p., art. 5 ust. 2 u.d.i.p. oraz przepisów ustawy o radcach prawnych poprzez nieudostępnienie informacji i błędną wykładnię statusu radcy prawnego.
Godne uwagi sformułowania
Sąd pierwszej instancji nie stosuje przepisów postępowania administracyjnego, bowiem nie są one adresowane do sądu administracyjnego ocena zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie ustalonego w sprawie stanu faktycznego niedopuszczalne jest zastępowanie zarzutu naruszenia przepisów postępowania zarzutem naruszenia prawa materialnego
Skład orzekający
Mirosław Wincenciak
przewodniczący
Przemysław Szustakiewicz
sprawozdawca
Sławomir Pauter
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie, że indywidualne wynagrodzenia pracowników, nawet tych zatrudnionych w administracji publicznej, podlegają ochronie prywatności i nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu ustawy, chyba że pełnią oni funkcje publiczne w ścisłym tego słowa znaczeniu. Wskazuje na prawidłową konstrukcję zarzutów skargi kasacyjnej."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji radców prawnych zatrudnionych na umowę o pracę w ministerstwie, a nie np. radców świadczących usługi zewnętrzne. Ograniczenia wynikają z faktu, że nie zakwestionowano ustaleń faktycznych sądu pierwszej instancji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego prawa do informacji publicznej, ale z nietypowym aspektem ochrony prywatności wynagrodzeń radców prawnych. Pokazuje, jak sąd rozgranicza informacje publiczne od prywatnych.
“Czy wynagrodzenie radcy prawnego w ministerstwie to tajemnica? NSA rozstrzyga.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII OSK 710/23 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2024-10-23 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-04-04 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Mirosław Wincenciak /przewodniczący/ Przemysław Szustakiewicz /sprawozdawca/ Sławomir Pauter Symbol z opisem 6480 Hasła tematyczne Inne Skarżony organ Minister Finansów Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 935 art. 184 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Mirosław Wincenciak Sędziowie: Sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz (spr.) Sędzia del. WSA Sławomir Pauter po rozpoznaniu w dniu 23 października 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J.J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 grudnia 2022 r., sygn. akt II SA/Wa 1418/22 w sprawie ze skargi J.J. na decyzję Ministra Finansów z dnia 28 lipca 2022 r., nr BDG1.0123.2.2022 w przedmiocie odmowy udzielenia informacji publicznej oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 1 grudnia 2022 r., sygn. akt II SA/Wa 1418/22, oddalił skargę J.J. na decyzję Ministra Finansów z dnia 28 lipca 2022 r., nr BDG1.0123.2.2022 w przedmiocie odmowy udzielenia informacji publicznej. Wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: Wnioskiem z dnia 19 maja 2022 r. J.J., z pośrednictwem platformy ePUAP zwrócił się do Ministra Finansów o udostępnienie informacji publicznej w zakresie: 1. skanu aktu powołania B.Z. na stanowisko Szefa Krajowej Administracji Skarbowej; 2. skanu aktu powołania W.P. na stanowisko Dyrektora Izby Administracji Skarbowej [...]; 3. skanów aktów powołań i odwołań naczelników urzędów skarbowych, dyrektorów izb administracji skarbowej i zastępców dyrektorów izb administracji skarbowej wydanych w 2022 roku; 4. skanów zawiadomień o rozpatrzeniu skarg na dyrektorów izb administracji skarbowej złożonych w trybie k.p.a., w okresie od 1 stycznia 2021 r. do dnia wykonania wniosku; 5. skanów zarządzeń Szefa KAS wydanych w okresie od dnia 1 stycznia 2021 r. do dnia wykonania wniosku; 6. informacji o wysokości wynagrodzeń wypłaconych w ostatnim zamkniętym księgowo miesiącu poszczególnym osobom wchodzącym w skład kierownictwa Ministerstwa Finansów oraz dyrektorom i zastępcom dyrektorów komórek organizacyjnych Ministerstwa Finansów, a także zatrudnionym w Ministerstwie radcom prawnym; 7. dokumentów, na podstawie których zatrudnieni są w Ministerstwie Finansów członkowie kierownictwa Ministerstwa oraz dyrektorzy i zastępcy dyrektorów komórek organizacyjnych Ministerstwa; 8. skanów umów o pracę zawartych z zatrudnionymi w Ministerstwie Finansów radcami prawnymi. Minister Finansów, decyzją z dnia 18 lipca 2022 r., wydaną na podstawie art. 16 ust. 1 i 2 w zw. z art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r., poz. 902 dalej u.d.i.p.), odmówił wnioskodawcy udostępnienia informacji publicznej w zakresie części pkt 8, tj. udostępnienia treści umowy o pracę określającej indywidualne wynagrodzenie za pracę radców prawnych zatrudnionych w Ministerstwie Finansów. W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, że informacja o wynagrodzeniach pracowników Ministerstwa Finansów jest informacją o wydatkach pochodzących ze środków publicznych, a więc informacją o sprawach publicznych. Podanie wynagrodzenia zidentyfikowanych pracowników wykracza poza realizację celu ustawowego i narusza ich dobra prawnie chronione. Zadośćuczynienie żądaniu wnioskodawcy stanowiłoby zatem naruszenie prawa do prywatności i dóbr osobistych pracowników Ministerstwa Finansów. Organ podkreślił, że z art. 5 ust. 2 u.d.i.p., wynika, że prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu m.in. ze względu na prywatność osoby fizycznej. Z prawa do prywatności wynika, że kwoty wynagrodzenia zidentyfikowanych pracowników niepełniących funkcji publicznej nie są informacjami jawnymi i dostęp do nich podlega ograniczeniu. Następnie Minister Finansów, po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, decyzją z dnia 28 lipca 2022 r, utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia 18 lipca 2022 r. W uzasadnieniu podniósł, że radcowie prawni wymienieni w zaskarżonej decyzji nie są osobami pełniącymi funkcje publiczne. Organ podtrzymał stanowisko, że informacja o indywidualnym wynagrodzeniu stanowi informacje publiczną, do której dostęp podlega ograniczeniu, na podstawie art. 5 ust. 2 u.d.i.p., ze względu na prywatność osoby fizycznej. Informacje o wysokości wynagrodzenia pracownika należą do sfery jego życia prywatnego i podlegają ochronie na gruncie prawa cywilnego (art. 23 K.c.) jako dobro osobiste pracownika. Organ podkreślił, że informacje o wynagrodzeniach radców prawnych zatrudnionych w Ministerstwie Finansów są udostępniane przez Ministerstwo Finansów w ramach informacji publicznych. Odbywa się to w postaci informacji o wynagrodzeniach na stanowiskach radców prawnych, na przykład minimalnych, średnich oraz maksymalnych wynagrodzeniach zasadniczych, czy najniższym oraz najwyższym mnożniku kwoty bazowej na stanowisku radcy prawnego. Udostępnianie informacji o wynagrodzeniach radców prawnych w powyższy sposób w najbardziej optymalny sposób godzi dwie równoważne wartości konstytucyjne, jakimi są prawo do informacji oraz prawo do prywatności. Z powyższą decyzją nie zgodził się wnioskodawca, wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie. Powołanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej P.p.s.a.), uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd pierwszej instancji podzielił stanowisko organu, że informacja o wynagrodzeniu stanowi informację publiczną. Zgodził się również, że informacje w zakresie indywidualnego wynagrodzenia za pracę radców prawnych nie podlegają udostępnieniu. Realizacja żądania wnioskodawcy stanowiłaby bowiem naruszenie prawa do prywatności i dóbr osobistych pracowników Ministerstwa Finansów. Sąd pierwszej instancji zgodził się z twierdzeniem organu, że radcowie prawni wskazani w decyzji odmawiającej udostępnienia informacji publicznej o ich indywidualnych wynagrodzeniach nie pełnią funkcji publicznych. Zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 1166) wykonywanie zawodu radcy prawnego polega na świadczeniu pomocy prawnej, w szczególności na udzielaniu porad i konsultacji prawnych, sporządzaniu opinii prawnych, opracowywaniu projektów aktów prawnych oraz występowaniu przed urzędami i sądami w charakterze pełnomocnika lub obrońcy. W związku z tym, nie można twierdzić, że radca prawny ma realny i konkretny wpływ na treść rozstrzygnięć władczych w imieniu Państwa. Należy zatem stwierdzić, że kwoty zarobków radców prawnych nie są informacjami jawnymi, a wysokość zarobków stanowi dobro osobiste człowieka, którego ochronę gwarantują art. 23 i 24 k.c. Z powyższym wyrokiem nie zgodził się skarżący, wnosząc skargę kasacyjną i domagając się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnym w Warszawie, zasądzenia kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych oraz rozpoznania skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie: 1. art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., poprzez zebranie materiału dowodowego w sposób nieprawidłowy, jak również brak jego wszechstronnej oceny, bowiem nie przeprowadzono i nie oceniono dowodów, które wskazywałyby, że zatrudnieni radcowie prawni nie pełnią funkcji publicznej, 2. art. 151 P.p.s.a., w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że organ wyraził i uzasadnił swoje stanowisko, wskazane w zaskarżonej decyzji, w sposób wymagany przez normę prawa określoną w art. 107 § 3 k.p.a., co w konsekwencji doprowadziło do oddalenia skargi, w sytuacji, gdy z uzasadnienia decyzji nie wynika na podstawie jakiego dowodu ustalono, że radcowie prawni nie pełnią funkcji publicznej, co skutkowało odmową udzielenia informacji publicznej, 3. art. 61 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu skarżącemu informacji publicznej na wniosek, w sytuacji gdy informacje te dotyczyły osób pełniących funkcje publiczne i podlegały udostępnieniu jako informacja publiczna, a tym samym nie występowało żadne ograniczenie prawa do informacji, 4. art. 5 ust. 2 u.d.i.p., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że informacje objęte wnioskiem o udzielenie informacji publicznej, w zakresie udostępnienia skanów umów o pracę zawartych z zatrudnionymi w Ministerstwie Finansów radcami prawnymi są informacją, która podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej, 5. art. 4 w zw. z art. 6 ust. 1 w zw. z art. 14 ustawy o radcach prawnych poprzez ich błędną wykładnię i wadliwe przyjęcie, że świadczenie pomocy prawnej oraz samodzielne prowadzenie sprawy przez radcę prawnego świadczy o doradczej i opiniodawczej roli radcy prawnego, a nie przemawia za posiadaniem przez niego kompetencji decyzyjnych w ramach danego podmiotu, skutkujące uznaniem go za osobę pełniącą funkcje publiczne. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Minister wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na podstawie art. 182 § 2 i 3 P.p.s.a., niniejsza sprawa zastała rozpoznana na posiedzeniu niejawnym bowiem skarżący kasacyjnie oraz organ zrzekli się rozprawy. Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli w sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania, wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a., jak ma to miejsce w niniejszej sprawie, to NSA, rozpoznając sprawę, związany jest granicami skargi kasacyjnej. Rozpoznając skargę kasacyjną w tak zakreślonych granicach, stwierdzić należy, że skarga ta nie zasługuje na uwzględnienie. Za nieskuteczny należało uznać zarzut naruszenia art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., poprzez zebranie materiału dowodowego w sposób nieprawidłowy oraz brak jego wszechstronnej oceny, gdyż nie przeprowadzono i nie oceniono dowodów, które wskazywałyby, że zatrudnieni radcowie prawni nie pełnią funkcji publicznej. Przede wszystkim należy zaznaczyć, że Sąd pierwszej instancji nie stosuje przepisów postępowania administracyjnego, bowiem nie są one adresowane do sądu administracyjnego, a więc Sąd nie mógł wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów k.p.a. naruszyć. Ponadto, świetle przepisów P.p.s.a., w postępowaniu sądowoadministracyjnym sąd nie ustala stanu faktycznego sprawy, nie prowadzi postępowania dowodowego w sprawie w trybie przepisów k.p.a., a jedynie kontroluje zastosowanie tych przepisów przez właściwy w sprawie organ administracji publicznej. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zasadnie Sąd pierwszej instancji uznał, że organ w rozpoznawanej sprawie podjął działania (czynności), mające na celu wyjaśnienie sprawy. Mianowicie organ na podstawie materiału zgromadzonego w związku ze złożonym wnioskiem ustalił, że część informacji podlega udostępnieniu, tj. informacja, że w Ministerstwie znajdują się na dzień wpływu wniosku dwie umowy o pracę zawarte z radcami prawnymi. Natomiast w zakresie informacji o wynagrodzeniu radców prawnych uznał, że informacja w tym zakresie podlega ograniczeniu z uwagi na prywatność osób fizycznych i w tym zakresie wydał decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej. W zaskarżonej decyzji organ wskazał na przepisy prawne, które, w jego ocenie, uzasadniały stanowisko o odmowie udostępnienia informacji publicznej. W decyzji tej przeanalizował status prawny radców prawnych oraz treść umów o pracę z radcami prawnymi zatrudnionymi w Ministerstwie i wyprowadził wskazane w decyzji wnioski. Zatem organ podjął czynności niezbędne do wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Tym samym nie naruszył art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. Usprawiedliwionych podstaw nie miał również zarzut naruszenia art. 151 P.p.s.a., w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że organ wyraził i uzasadnił swoje stanowisko, wskazane w zaskarżonej decyzji, w sposób wymagany przez normę prawa określoną w art. 107 § 3 k.p.a. Zgodnie z tym ostatnim przepisem, uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaskarżona decyzja zawiera wszystkie elementy konstrukcyjne art. 107 § 3 k.p.a. Organ przedstawił stan faktyczny sprawy, wskazał i wyjaśnił podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz uzasadnił swoje stanowisko. W związku z nieskutecznością podniesionych zarzutów naruszenia przepisów postępowania wskazać należy, że służą one m.in. kwestionowaniu ustaleń i ocen w zakresie stanu faktycznego sprawy, co oznacza, że brak tego rodzaju zarzutów w niniejszej sprawie powoduje, że Naczelny Sąd Administracyjny w procesie kontroli instancyjnej przyjmuje, jako niezakwestionowany punkt odniesienia, stan faktyczny i jego ocenę przyjęte przez Sąd pierwszej instancji. Nieskuteczne okazały się również zarzuty naruszenia prawa materialnego, tj. art. 61 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji; art. 5 ust. 2 u.d.i.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że informacje objęte wnioskiem są informacją, która podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej oraz art. 4 w zw. z art. 6 ust. 1 i art. 14 ustawy o radcach prawnych poprzez ich błędną wykładnię i przyjęcie, że świadczenie pomocy prawnej nie przemawia za posiadaniem przez radcę prawnego kompetencji decyzyjnych i uznaniem go za osobę pełniącą funkcje publiczne. Z treści powyższych zarzutów wynika, że intencją skarżącego kasacyjnie było podważenie ustaleń faktycznych oraz oceny wniosku o udostępnienie informacji publicznej, dokonanych przez Sąd pierwszej instancji, które miałyby doprowadzić do stwierdzenia, że zatrudnieni w Ministerstwie radcowie prawni pełnią funkcje publiczne. W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że naruszenie prawa materialnego może przejawiać się w dwóch postaciach: jako błędna wykładnia albo jako niewłaściwe zastosowanie określonego przepisu prawa. Podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię wykazać należy, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, że sąd stosując przepis popełnił błąd subsumcji, czyli że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie nie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach skarżący kasacyjnie wykazać musi, jak, w jego ocenie, powinna być rozumiana norma zawarta w stosowanym przepisie prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia. Jednocześnie należy podkreślić, że ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie ustalonego w sprawie stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy (por. wyrok NSA z dnia 13 sierpnia 2013 r., II GSK 717/12, LEX nr 1408530; wyrok NSA z dnia 4 lipca 2013 r., I GSK 934/12, LEX nr 1372091). W odniesieniu do konstrukcji podniesionych zarzutów podkreślić należy, że skarżący kasacyjnie, podnosząc zarzut błędnej wykładni określonych przepisów prawa powinien wskazać, na czym polega błędna wykładnia tych przepisów i jaka, jego zdaniem, powinna być ich prawidłowa wykładnia. Tymczasem w niniejszej sprawie skarżący kasacyjnie nie tylko nie wykazał na czym polega, w jego ocenie, błędne rozumienie art. 4 w zw. z art. 6 ust. 1 i art. 14 ustawy o radcach prawnych przez Sąd pierwszej instancji, ani też jaka powinna być prawidłowa wykładnia tych przepisów, lecz w ogóle nie odnosił się do kwestii ich rozumienia przyjętego przez Sąd pierwszej instancji. Niewłaściwe zastosowanie prawa materialnego oznacza natomiast błąd w zakresie subsumcji stanu faktycznego wobec treści stosowanej normy prawnej. Może być zatem konsekwencją wcześniejszych błędnych ustaleń w zakresie stanu faktycznego, jak i błędnej wykładni prawa materialnego, ale może mieć miejsce również wtedy, gdy prawidłowe są ustalenia i oceny w zakresie stanu faktycznego oraz wykładnia prawa materialnego, a wadliwość przejawia się wyłącznie w zestawieniu stanu faktycznego ze stanem prawnym sprawy. W rozpatrywanej skardze kasacyjnej, nie zakwestionowano ustaleń i ocen w zakresie stanu faktycznego sprawy. Omawiane zarzuty dotyczą niewłaściwego zastosowania prawa materialnego i również w ich treści nie zakwestionowano prawidłowości wykładni wskazanych w nich art. art. 1 ust. 1 oraz art. 5 ust. 2 u.d.i.p. Wobec powyższego, w realiach niniejszej sprawy podniesione zarzuty mógłby odnieść skutek jedynie w przypadku wykazania, że Sąd pierwszej instancji w przyjętym przez siebie stanie faktycznym i prawnym sprawy dokonał ich wadliwego zestawienia. Błędu subsumcji skarżący kasacyjnie jednak nie wykazał, co czyni omawiany zarzut nieskutecznym. Z treści zarzutów naruszenia prawa materialnego, tj. art. 1 ust. 1 i art. 5 ust. 2 u.d.i.p., wynika, że skarżący kasacyjnie na ich podstawie próbuje zakwestionować poczynione przez Sąd pierwszej instancji ustalenia i oceny w zakresie stanu faktycznego sprawy, upatrując wadliwości działania Sądu pierwszej instancji w niewłaściwej ocenie, że radcowie prawni nie są osobami pełniącymi funkcje publiczne, a przez to można wobec nich zastosować ograniczenie w udostępnieniu informacji publicznej ze względu na prywatność osoby fizycznej. Tymczasem dokonanie błędnych ustaleń i ocen w zakresie stanu faktycznego mogących być następnie podstawą zastosowania norm prawa materialnego stanowi naruszenie przepisów postępowania. Zgodnie z ugruntowanymi poglądami prezentowanymi w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego niedopuszczalne jest zastępowanie zarzutu naruszenia przepisów postępowania zarzutem naruszenia prawa materialnego i za jego pomocą kwestionowanie ustaleń faktycznych. Nie można skutecznie powoływać się na zarzut niewłaściwego zastosowania lub niezastosowania prawa materialnego w odniesieniu do stanu faktycznego kwestionowanego w ramach tych zarzutów, o ile równocześnie nie zostaną także skutecznie zakwestionowane, tj. w ramach drugiej podstawy kasacyjnej, ustalenia faktyczne, na których oparto skarżone rozstrzygnięcie (zob. wyrok NSA z dnia 31 stycznia 2013 r., I OSK 1171/12, LEX nr 1298298). Próba zwalczenia ustaleń faktycznych poczynionych przez Sąd pierwszej instancji nie może skutecznie nastąpić przez zarzut naruszenia prawa materialnego (zob. wyrok NSA z dnia 29 stycznia 2013 r., I OSK 2747/12, LEX nr 1269660; wyrok NSA z dnia 6 marca 2013 r., II GSK 2327/11, LEX nr 1340137). Ocena zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie konkretnego stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy (zob. wyrok NSA z dnia 6 marca 2013 r., II GSK 2328/11, LEX nr 1340138; wyrok NSA z dnia 14 lutego 2013 r., II GSK 2173/11, LEX nr 1358369). Jeżeli strona skarżąca kasacyjnie uważa, że ustalenia faktyczne są błędne, to zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie jest co najmniej przedwczesny, zaś zarzut naruszenia prawa przez błędną jego wykładnię – niezasadny. Skoro podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty okazały się nieskuteczne, Naczelny Sąd Administracyjny, w oparciu o art. 184 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną. W realiach niniejszej sprawy podkreślenia wymaga, że oddalenie skargi kasacyjnej ze względu na wadliwą konstrukcję jej zarzutów w sytuacji, gdy Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznawał sprawę w granicach skargi kasacyjnej, nie jest tożsame z zaakceptowaniem przez Sąd kasacyjny wykładni prawa i ocen stanu faktycznego dokonanych przez Sąd pierwszej instancji. Odnosząc się do zawartego w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosku organu o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, wyjaśnić należy, iż zwrot kosztów postępowania kasacyjnego związany ze sporządzeniem i wniesieniem odpowiedzi na skargę kasacyjną dotyczy wyłącznie przypadku, w którym tego rodzaju pismo sporządził profesjonalny pełnomocnik (adwokat, radca prawny, doradca podatkowy, rzecznik patentowy – art. 175 P.p.s.a.) oraz wniósł je w terminie 14 dni od doręczenia skargi kasacyjnej (art. 179 P.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie odpowiedź na skargę kasacyjną podpisał z upoważnienia Ministra Finansów - Zastępca Dyrektora Biura Dyrektora Generalnego, a nie profesjonalny pełnomocnik działający w imieniu organu. Pismo to nie mogło zatem stanowić podstawy do zwrotu na rzecz organu kosztów postępowania kasacyjnego.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI