III OSK 7084/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną dotyczącą odmowy przywrócenia poprzedniego stanu wody na gruncie lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom, uznając zarzuty naruszenia przepisów postępowania za nieuzasadnione.
Skarga kasacyjna została wniesiona od wyroku WSA w Łodzi, który oddalił skargę na decyzję SKO odmawiającą przywrócenia poprzedniego stanu wody na gruncie lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom. Skarżąca zarzucała naruszenie przepisów o właściwości rzeczowej organów, zasadę dwuinstancyjności, a także naruszenie przepisów postępowania dotyczących dowodów z opinii biegłego i zawiadomienia o oględzinach. Naczelny Sąd Administracyjny uznał te zarzuty za nieuzasadnione, oddalając skargę kasacyjną.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez U.G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który oddalił jej skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Skierniewicach. Decyzja ta odmawiała przywrócenia poprzedniego stanu wody na gruncie lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom. Skarżąca zarzuciła Sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania, w tym błędne uznanie właściwości rzeczowej organu (Wójta zamiast organu nadzoru budowlanego), naruszenie zasady dwuinstancyjności, a także niewłaściwą ocenę dowodu z opinii biegłego i uchybienie terminowi przy zawiadomieniu o oględzinach. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, szczegółowo przeanalizował podniesione zarzuty. Sąd uznał, że Wójt był właściwy do rozpoznania sprawy na podstawie przepisów Prawa wodnego, a zarzut naruszenia właściwości rzeczowej jest niezasadny. Podobnie, zarzut naruszenia zasady dwuinstancyjności został uznany za nieuzasadniony, gdyż organ odwoławczy dokonał ponownej analizy materiału dowodowego. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia przepisów dotyczących oceny dowodu z opinii biegłego, wskazując, że organy nie są nim związane, a skarżąca nie przedstawiła dowodu przeciwnego. Uchybienie terminu przy zawiadomieniu o oględzinach, choć stwierdzone, zostało uznane za nie mające istotnego wpływu na wynik sprawy, ponieważ skarżąca miała możliwość wypowiedzenia się co do zgromadzonych dowodów i nie zakwestionowała skutecznie ustalonego stanu faktycznego. W konsekwencji, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Tak, organ samorządowy jest właściwy na podstawie art. 234 ust. 3 Prawa wodnego, a przepisy Prawa budowlanego dotyczące nadzoru budowlanego nie wyłączają tej właściwości.
Uzasadnienie
Kompetencje organów nadzoru budowlanego są odrębne od kompetencji organów samorządowych wynikających z Prawa wodnego. Art. 234 ust. 3 Prawa wodnego stanowi samodzielną podstawę prawną do wszczęcia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy dotyczącej zmian stanu wody na gruncie, niezależnie od procedur prawnobudowlanych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (16)
Główne
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
dotyczy naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.w. art. 234 § 3
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
nakaz przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom wodnym
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
rozpoznanie sprawy w granicach skargi kasacyjnej
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
k.p.a. art. 6
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
zasada prawdy obiektywnej
k.p.a. art. 15
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
zasada dwuinstancyjności
k.p.a. art. 75
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
dowody w postępowaniu
k.p.a. art. 77 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego
k.p.a. art. 79 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
zawiadomienie o przeprowadzeniu dowodu
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
zasada swobodnej oceny dowodów
k.p.a. art. 156 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
podstawy stwierdzenia nieważności decyzji
p.b. art. 84 § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
zakres zadań organów nadzoru budowlanego
ustawa COVID-19 art. 15zzs4 § 3
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
podstawa rozpoznania skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów o właściwości rzeczowej organów (Wójt zamiast organu nadzoru budowlanego). Naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania przez organ odwoławczy. Przyznanie opinii biegłego szczególnej mocy dowodowej i związanie nią organów. Uchybienie terminowi przy zawiadomieniu o oględzinach, uniemożliwiające udział strony.
Godne uwagi sformułowania
Kompetencje organów właściwych w sprawach dotyczących nadzoru budowlanego są różne od kompetencji organów samorządowych - wójta, burmistrza lub prezydenta miasta, wynikających w sposób konkretny z art. 234 ust. 3 p.w. Procedura wskazana w art. 234 ust. 3 p.w. jest niezależna od procedur prawnobudowlanych, zawartych w konkretnych przepisach p.b., dlatego też stwierdzić należy, że oba rodzaje organów są właściwe w zakresie własnych kompetencji do oceny określonych stanów faktycznych. Organ odwoławczy nie jest obowiązany do przeprowadzenia ponownego postępowania wyjaśniającego w całości ani nawet w znacznej części. Szczególny charakter dowodu z opinii biegłego nie zwalnia jednak organów administracyjnych z weryfikacji jego przydatności dla celów dowodowych. Organy administracyjne nie są związane opinią biegłego. W warunkach niniejszej sprawy, mimo naruszenia art. 79 § 1 k.p.a., skarżąca miała możliwość zapoznania się z zebranymi w sprawie materiałami i dowodami oraz wypowiedzenia się w tym zakresie.
Skład orzekający
Rafał Stasikowski
przewodniczący
Tadeusz Lipiński
sprawozdawca
Teresa Zyglewska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja właściwości rzeczowej organów w sprawach dotyczących zmian stanu wody na gruncie, oceny dowodu z opinii biegłego oraz wpływu naruszeń proceduralnych na wynik sprawy."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów Prawa wodnego oraz Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa wyjaśnia kluczowe kwestie proceduralne dotyczące właściwości organów i oceny dowodów, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.
“Właściwość organów w sprawach wodnych: Kto decyduje, gdy roboty budowlane wpływają na stosunki wodne?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII OSK 7084/21 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2023-03-02 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2021-10-26 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Rafał Stasikowski /przewodniczący/ Tadeusz Lipiński /sprawozdawca/ Teresa Zyglewska Symbol z opisem 6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom Hasła tematyczne Wodne prawo Sygn. powiązane II SA/Łd 682/20 - Wyrok WSA w Łodzi z 2021-04-29 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2019 poz 2325 art. 134 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i pkt 2, art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. 2020 poz 256 art. 6, art. 7, art. 15, art. 75, art. 77 § 1, art. 79 § 1, art. 80, art. 156 § 1 pkt 1 i 2 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j. Dz.U. 2020 poz 310 art. 234 Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne - t.j. Dz.U. 2019 poz 1186 art. 84 ust. 1 pkt 1 Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Rafał Stasikowski Sędziowie: sędzia del. WSA Tadeusz Lipiński (spr.) sędzia NSA Teresa Zyglewska po rozpoznaniu w dniu 2 marca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej U.G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 29 kwietnia 2021 r. sygn. akt II SA/Łd 682/20 w sprawie ze skargi U.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Skierniewicach z dnia 8 lipca 2020 r. nr KO.4113.37.2020 w przedmiocie odmowy przywrócenia poprzedniego stanu wody na gruncie lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Wyrokiem z 29 kwietnia 2021 r., II SA/Łd 682/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę U.G. (dalej: skarżąca) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Skierniewicach (dalej: Kolegium) z 8 lipca 2020 r., nr KO.4113.37.2020, w przedmiocie odmowy przywrócenia poprzedniego stanu wody na gruncie lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodła skarżąca. Zaskarżając przedmiotowy wyrok w całości, na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), zarzuciła Sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1/ art. 134 § 1 i art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy powinna zostać uwzględniona, gdyż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które powinno skutkować stwierdzeniem nieważności decyzji obydwu instancji, tj.: – art. 6 i art. 156 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.; dalej k.p.a.) i art. 84 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2019 r., poz. 1186 ze zm.; dalej: p.b.) poprzez wydanie decyzji przez organ I instancji w oparciu o art. 234 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. – Prawo wodne (Dz. U. z 2020 r., poz. 310 ze zm.; dalej: p.w.), pomimo że prace wykonane na działce nr [...]/1 (dalej: działka X) miały charakter robót budowlanych, a zatem właściwym organem do rozpoznania sprawy w I instancji był organ nadzoru budowlanego, a nie Wójt Gminy B. (dalej: Wójt), co stanowiło naruszenie przepisów o właściwości rzeczowej organów, – art. 15 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania polegające na nieprzeprowadzeniu przez Kolegium ponownego pełnego postępowania wyjaśniającego i ograniczeniu się jedynie do weryfikacji decyzji organu I instancji, 2/ art. 134 § 1 i art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy skarga powinna zostać uwzględniona, gdyż zaskarżona decyzja została wydania z naruszeniem przepisów postępowania, tj.: – art. 7 w zw. z art. 75, 77 § 1 i 80 k.p.a. poprzez przyznanie opinii biegłego szczególnej mocy dowodowej nieprzewidzianej w postępowaniu administracyjnym, a w konsekwencji przyjęcie, że organy były związane treścią tej oceny, co doprowadziło do pominięcia przez Kolegium twierdzeń i dowodów przedstawionych przez skarżącą na etapie postępowania odwoławczego, – art. 79 § 1 k.p.a. poprzez poinformowanie skarżącej o przeprowadzeniu oględzin z uchybieniem terminu określonego w tym przepisie, co uniemożliwiło jej wzięcie udziału w przeprowadzeniu tego dowodu, składanie oświadczeń i wyjaśnień. W oparciu o przytoczoną podstawę kasacyjną, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, stwierdzenie w całości nieważności decyzji obydwu instancji i umorzenie postępowania lub o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, uchylenie decyzji obydwu instancji i umorzenie postępowania, a w przypadku nieuwzględnienia tych wniosków - o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Skarżąca wniosła ponadto o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259; dalej: p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli w sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania, wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., jak ma to miejsce w niniejszej sprawie, to Sąd rozpoznając sprawę związany jest granicami skargi. Związanie granicami skargi oznacza związanie podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej oraz jej wnioskiem. W świetle art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podstawę kasacyjną, na której oparta została skarga w niniejszej sprawie, uznać należy za nieusprawiedliwioną, co uzasadnia oddalenie skargi kasacyjnej. Jak wynika z art. 193 zd. 2 p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Przepis ten wyznacza granice, w jakich Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu tego rodzaju wyrok. Jako przepis szczególny modyfikuje normę zawartą w art. 141 § 4 p.p.s.a., stosowanym odpowiednio w związku z art. 193 zd. 1 p.p.s.a., w ten sposób, że pozwala Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu ograniczyć się do oceny zarzutów skargi kasacyjnej, umożliwiając tym samym pominięcie tych elementów uzasadnienia wyroku, które nie są niezbędne dla wyjaśnienia istoty podjętego przez ten Sąd rozstrzygnięcia. W pierwszej kolejności Naczelny Sąd Administracyjny odniesie się zatem do zarzutu naruszenia art. 134 § 1 i art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z niedostrzeżeniem przez Sąd I instancji podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji obydwu instancji wynikających z art. 156 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. Stosownie do art. 156 § 1 k.p.a., organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości (pkt 1); wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2). W skardze kasacyjnej skarżąca zauważyła, że wprawdzie wystąpiła do Wójta o nakazanie właścicielom działki przywrócenia w określonym terminie stanu poprzedniego nieruchomości lub wykonanie urządzeń zapobiegających zalewaniu sąsiedniego gruntu na podstawie art. 234 ust. 3 p.w., lecz skoro w złożonym wniosku wskazała jednocześnie, że doszło do utwardzenia powierzchni tej działki kostką brukową, a zatem do wykonania robót budowlach, to obecnie jest zdania, że właściwym do rozpoznania tego wniosku nie mógł być Wójt, lecz - w myśl art. 84 ust. 1 pkt 1 p.b. - organy nadzoru budowlanego. Stanowisko to jest błędne. Wskazać należy, że kompetencje organów właściwych w sprawach dotyczących nadzoru budowlanego są różne od kompetencji organów samorządowych - wójta, burmistrza lub prezydenta miasta, wynikających w sposób konkretny z art. 234 ust. 3 p.w. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, właściwy organ samorządowy, z urzędu lub na wniosek, w drodze decyzji, nakazuje właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom, ustalając termin wykonania tych czynności. Zadania nadzoru budowlanego wykonują natomiast co do zasady: powiatowy inspektor nadzoru budowlanego, wojewoda przy pomocy wojewódzkiego inspektora nadzoru budowlanego i Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (art. 80 ust. 2 pkt 1-3 p.b.). Zakres zadań organów nadzoru budowlanego określony został w sposób ogólny w art. 84 ust. 1 p.b. Wśród tych zadań ustawodawca wskazał m.in. kontrolę przestrzegania i stosowania przepisów prawa budowlanego (art. 84 ust. 1 pkt 1 p.b.). Podkreślić jednak należy, że przywołany w podstawie kasacyjnej art. 84 ust. 1 pkt 1 p.b. jako przepis wyznaczający ogólny zakres zadań organów nadzoru budowlanego nie może stanowić samodzielnej podstawy prawnej do wszczęcia postępowania administracyjnego oraz rozstrzygnięcia sprawy w formie decyzji. Nie mógł stanowić zatem podstawy rozpoznania wniosku skarżącej o nakazanie przywrócenia w określonym terminie stanu poprzedniego nieruchomości lub wykonanie urządzeń zapobiegających zalewaniu sąsiedniego gruntu. Właściwość rzeczowa powiatowego inspektora nadzoru budowlanego oraz wojewódzkiego inspektora nadzoru budowlanego jako organów I instancji określona została odpowiednio w art. 83 ust. 1 p.b. i w art. 83 ust. 3 p.b. Procedura wskazana w art. 234 ust. 3 p.w. jest niezależna od procedur prawnobudowlanych, zawartych w konkretnych przepisach p.b., dlatego też stwierdzić należy, że oba rodzaje organów są właściwe w zakresie własnych kompetencji do oceny określonych stanów faktycznych. W warunkach niniejszej sprawy tak też uczynił Wójt, który w wyniku rozpatrzenia wniosku skarżącej i oceny okoliczności faktycznych sprawy w kontekście naruszenia stosunków wodnych w wyniku przekształceń gruntu spowodowanych przez właścicieli działki oraz ich skutków, wydał - zgodnie ze swoją właściwością rzeczową - decyzję na podstawie art. 234 ust. 3 p.w. Zauważyć należy jednocześnie, że przepis ten ma zastosowanie w przypadku zmiany stanu wody na gruncie, zaś z twierdzeń samej skarżącej zawartych we wniosku, a także w skardze, wynika, że w warunkach niniejszej sprawy doszło do naruszenia stosunków wodnych spowodowanych nie tylko utwardzeniem znacznej części działki kostką betonową, ale przede wszystkim nawiezieniem i rozplantowaniem znacznych mas ziemi na terenie tej działki. W konsekwencji zarzut wydania decyzji, objętych kontrolą Sądu I instancji, z naruszeniem przepisów o właściwości i niedostrzeżenia tego naruszenia przez Sąd uznać należy za niezasadny. W ramach omawianej podstawy kasacyjnej skarżąca podniosła również zarzut naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania, wyrażonej w art. 15 k.p.a., stanowiącego, w jej ocenie, podstawę stwierdzenia nieważności z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. z powodu rażącego naruszenia prawa. Mając to na uwadze zauważyć należy, że zgodnie z art. 15 k.p.a., postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Dwuinstancyjność postępowania oznacza, że każda sprawa administracyjna rozpoznana i rozstrzygnięta decyzją organu I instancji podlega - w wyniku złożenia odwołania przez uprawniony podmiot - ponownemu rozpoznaniu i rozstrzygnięciu przez organ II instancji. Istota zasady dwuinstancyjności sprowadza się zatem do dwukrotnego rozpoznania i rozstrzygnięcia tożsamej pod względem przedmiotowym i podmiotowym sprawy administracyjnej. Podkreślić przy tym należy, iż przedmiotem postępowania odwoławczego jest zarówno rozpatrzenie konkretnej sprawy i jej załatwienie, jak i weryfikacja decyzji organu I instancji. Zasada dwuinstancyjności stanowi o istocie postępowania administracyjnego. Nie każde jednak jej naruszenie będzie stanowiło podstawę stwierdzenia nieważności podjętej w jego toku decyzji, a jedynie takie, które będzie miało charakter rażącego naruszenia prawa. W skardze kasacyjnej skarżąca podnosi jedynie bardzo ogólnie, że naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania polegało na nieprzeprowadzeniu przez Kolegium ponownego pełnego postępowania wyjaśniającego i ograniczeniu się do weryfikacji decyzji organu I instancji. W jej ocenie, Kolegium nie rozstrzygnęło sprawy na nowo, a jedynie skoncentrowało się na ocenie prawidłowości działania organu I instancji. Z uzasadnienia omawianego zarzutu nie wynika jednak z czego konkretnie skarżąca wywodzi, że nie doszło do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia niniejszej sprawy przez Kolegium. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika bowiem wyraźnie, że organ odwoławczy ponownie przeanalizował wszystkie istotne okoliczności sprawy i ocenił zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w tym w szczególności opinię biegłego z zakresu hydrogeologii, którą uznał za wiarygodny i wyczerpujący dowód w sprawie. Zauważyć przy tym należy, że organ odwoławczy nie jest obowiązany do przeprowadzenia ponownego postępowania wyjaśniającego w całości ani nawet w znacznej części. Organ odwoławczy uprawniony jest bowiem jedynie do uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie. W warunkach niniejszej sprawy nie uznał tego jednak za konieczne. W oparciu o poczynione ustalenia uznał natomiast, że brak jest podstaw do zastosowania nakazów określonych w art. 234 ust. 3 p.w. Organ odwoławczy odniósł się również do zarzutów podniesionych w odwołaniu. Nie znajdując zaś podstaw do uchylenia decyzji organu I instancji utrzymał ją w mocy. W tych okolicznościach zarzut wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem zasady dwuinstancyjności i to w stopniu rażącym oraz niedostrzeżenia tego naruszenia przez Sąd I instancji uznać należy za niezasadny. W świetle powyższego podstawę kasacyjną w zakresie, w jakim oparta została na zarzucie naruszenia art. 134 § 1 i art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. uznać należy za nieusprawiedliwioną. W dalszej kolejności odnieść należy się do zarzutu naruszenia art. 134 § 1 i art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z niedostrzeżeniem przez Sąd I instancji podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. W świetle tego przepisu, Sąd uwzględniając skargę uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi inne niż dające podstawę do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności decyzji naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podstawę uchylenia zaskarżonej decyzji stanowi, w ocenie skarżącej, naruszenie art. 7 w zw. z art. 75, 77 § 1 i 80 k.p.a. poprzez przyznanie opinii biegłego szczególnej mocy dowodowej i przyjęcie, że organy administracyjne były związane jej treścią, co doprowadziło do pominięcia przez Kolegium twierdzeń i dowodów przedstawionych przez nią na etapie postępowania odwoławczego. Zgodnie z art. 7 k.p.a., wyrażającym zasadę prawdy obiektywnej, w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Z przepisem tym koresponduje art. 77 § 1 k.p.a., w świetle którego organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Art. 75 k.p.a. reguluje kwestię dowodów w postępowaniu, stanowiąc w § 1 zd. 1, że jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Art. 80 k.p.a. statuuje natomiast zasadę swobodnej oceny dowodów, wskazując, że organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Wobec tak sformułowanego zarzutu, w pierwszej kolejności zauważyć należy, że dowód z opinii biegłego jest dowodem szczególnego rodzaju. Jego wartość jest związana z tym, że dowód ten przeprowadza się tylko wówczas, gdy do rozstrzygnięcia sprawy wymagane są wiadomości specjalne (zob. art. 84 § 1 k.p.a.). Kwestie dotyczące zmiany stanu wody na gruncie należą bezspornie do wiadomości specjalnych, dlatego też słuszne było w warunkach niniejszej sprawy powołanie biegłego z zakresu hydrogeologii. Szczególny charakter dowodu z opinii biegłego nie zwalnia jednak organów administracyjnych z weryfikacji jego przydatności dla celów dowodowych. Organy administracyjne nie są związane opinią biegłego. Dowód ten podlega bowiem ich swobodnej ocenie tak, jak każdy inny dowód w sprawie, zgodnie ze wskazanymi wyżej zasadami postępowania administracyjnego. Przedstawione stanowisko na temat charakteru dowodu z opinii biegłego i związania jego mocą dowodową jest zgodne ze stanowiskiem organów administracyjnych wyrażonym wyraźnie w uzasadnieniu decyzji Kolegium. W warunkach niniejszej sprawy, wbrew stanowisku skarżącej, z uzasadnień decyzji objętych kontrolą przez Sąd I instancji nie wynika, że organy administracyjne uznały, że są związane opinią biegłego. Opinia wraz z odpowiedzią biegłego na zarzuty skarżącej poddane zostały ich ocenie, a w jej wyniku opinia ta uznana została za wiarygodny dowód w sprawie. Jak wskazało Kolegium, biegły, będący osobą mającą wymaganą w niniejszej sprawie wiedzę specjalistyczną, przeprowadził określone badania na gruntach, dokonał stosownych badań i analiz oraz ustaleń, a sporządzona w ich efekcie opinia zawiera klarowne, jednoznaczne wnioski, jak też przesłanki, z których wnioski te wywiedziono. Sąd I instancji podzielił stanowisko organów co do wiarygodności tego dowodu. Z drugiej strony, podkreślić należy, że podejmując próbę podważenia wiarygodności tego dowodu - skarżąca nie powołała się na żadne opracowanie konkurencyjne o podobnej mocy dowodowej, nie zawnioskowała o dopuszczenie dowodu z takiego dokumentu. W tych okolicznościach zarzut naruszenia przez organy administracyjne art. 7 k.p.a. w zw. z art. 75, 77 § 1 i 80 k.p.a. oraz niedostrzeżenia tego naruszenia przez Sąd I instancji uznać należy za niezasadny. Zarówno Kolegium, jak i Sąd, słusznie wskazali bowiem, że jeśli skarżąca nie zgadzała się z opinią biegłego, mogła skorzystać z możliwości zlecenia kontropinii we własnym zakresie i przedłożyć ją jako dowód w sprawie. Dowodu takiego skarżąca nie przedstawiła, zaś organ prowadzący postępowanie nie ma obowiązku powołania kolejnego biegłego, jeżeli uzna, że sporządzona opinia jest wiarygodnym dowodem wystarczającym do wydania decyzji. Jako podstawę uchylenia zaskarżonej skarżąca wskazała ponadto art. 79 § 1 k.p.a. naruszony poprzez poinformowanie jej o przeprowadzeniu oględzin w sprawie z uchybieniem terminu określonego w tym przepisie, co uniemożliwiło jej wzięcie udziału w przeprowadzeniu tego dowodu oraz złożenie oświadczeń i wyjaśnień. Zgodnie z tym przepisem, strona powinna być zawiadomiona o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu ze świadków, biegłych lub oględzin przynajmniej na siedem dni przed terminem. Odnosząc się do tego zarzutu, zauważyć należy, że w warunkach niniejszej sprawy, przedmiotowe naruszenie prawa zostało dostrzeżone zarówno przez Kolegium, jak i Sąd I instancji. Sąd wskazał, że skarżąca odebrała korespondencję informującą o terminie przeprowadzenia oględzin w zakresie pomiarów wysokości nawierzchni z kostki betonowej przez geodetę wyznaczonych na 13 grudnia 2019 r. w dniu 12 grudnia 2019 r., lecz uznał, że stwierdzone uchybienie - w świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego - pozostawało bez istotnego wpływu na wynik sprawy. W uzasadnieniu tego zarzutu skarżąca podniosła, że z uwagi na uchybienie przez organ terminu z art. 79 § 1 k.p.a. nie wzięła udziału w oględzinach i nie miała możliwości składania oświadczeń i reagowania na przebieg postępowania dowodowego. Uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy - umożliwienie jej udziału w oględzinach mogło przyczynić się do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego. Mając to na uwadze zauważyć należy, że w warunkach niniejszej sprawy, mimo naruszenia art. 79 § 1 k.p.a., skarżąca miała możliwość zapoznania się z zebranymi w sprawie materiałami i dowodami oraz wypowiedzenia się w tym zakresie. Skarżąca skorzystała też z tego prawa, wnosząc już na etapie postępowania w I instancji zastrzeżenia do opinii sporządzonej przez biegłego, do których biegły ustosunkował się w dodatkowym piśmie, a następnie wnosząc odwołanie od decyzji Wójta. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu I instancji, zgodnie z którym w warunkach niniejszej sprawy przedmiotowe uchybienie procesowe pozostawało bez istotnego wpływu na wynik sprawy, bowiem mimo późniejszej możliwości wypowiedzenia się co do zgromadzonych dowodów, skarżąca nie zakwestionowała skutecznie ustalonego stanu faktycznego. W ramach podniesionych podstaw kasacyjnych nie został również skutecznie podważony stan faktyczny sprawy przyjęty do wyrokowania przez Sąd I instancji. W konsekwencji zarzut naruszenia art. 79 § 1 k.p.a. uznać należy za niezasadny. W świetle powyższego podstawę kasacyjną w zakresie, w jakim oparta została na zarzutach naruszenia art. 134 § 1 i art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uznać należy również za nieusprawiedliwioną. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną. Podstawą rozpoznania skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym był przepis art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r., poz. 2095 ze zm.).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI