Orzeczenie · 2024-04-30

III OSK 708/22

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2024-04-30
NSAAdministracyjneWysokansa
służba wojskowasłużba przygotowawczarekompensataodprawaprawo pracypostępowanie administracyjnestrona postępowaniainteres prawnyNSA

Sprawa dotyczyła wniosku spółki S. sp. z o.o. o wypłatę świadczenia rekompensującego koszty odprawy wypłaconej pracownikowi z tytułu powołania do służby przygotowawczej. Organ pierwszej instancji odmówił wypłaty, a organ odwoławczy (Szef Sztabu Generalnego Wojska Polskiego) uchylił decyzję organu pierwszej instancji i umorzył postępowanie, uznając, że spółce nie przysługuje świadczenie z art. 134a ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP, a tym samym nie jest ona stroną postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję organu odwoławczego, uznając, że brak spełnienia przesłanek do wypłaty świadczenia nie oznacza bezprzedmiotowości postępowania i powinno ono zakończyć się odmową wypłaty. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną organu, uchylił wyrok WSA i oddalił skargę spółki. Sąd kasacyjny stwierdził, że pracownik spółki w okresie pełnienia służby przygotowawczej nie był żołnierzem rezerwy z nadanym przydziałem kryzysowym ani żołnierzem obrony terytorialnej, co wykluczało możliwość przyznania rekompensaty na podstawie art. 134a ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP. Sąd podkreślił, że spółka nie posiadała interesu prawnego do bycia stroną w postępowaniu administracyjnym w tej sprawie.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja art. 134a ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP w kontekście rekompensaty dla pracodawców za odprawy wypłacone pracownikom powołanym do służby przygotowawczej oraz kwestia legitymacji procesowej strony w postępowaniu administracyjnym.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji pracownika powołanego do służby przygotowawczej i pracodawcy domagającego się rekompensaty. Interpretacja przepisów dotyczących służby wojskowej może być złożona.

Zagadnienia prawne (3)

Czy pracodawcy przysługuje rekompensata kosztów odprawy wypłaconej pracownikowi z tytułu powołania do służby przygotowawczej na podstawie art. 134a ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, pracodawcy nie przysługuje taka rekompensata, jeśli pracownik w okresie służby przygotowawczej nie był żołnierzem rezerwy z nadanym przydziałem kryzysowym ani żołnierzem obrony terytorialnej.

Uzasadnienie

Sąd NSA stwierdził, że art. 134a ustawy o obronie RP literalnie wskazuje, że rekompensata przysługuje pracodawcy zatrudniającemu żołnierza rezerwy z przydziałem kryzysowym lub żołnierza obrony terytorialnej. Pracownik spółki w okresie służby przygotowawczej nie posiadał tych statusów, a uzyskał status żołnierza rezerwy dopiero po jej zakończeniu. Spółka nie wykazała również posiadania przydziału kryzysowego przez pracownika.

Czy brak spełnienia przesłanek do wypłaty świadczenia przez organ administracji oznacza bezprzedmiotowość postępowania i konieczność jego umorzenia?

Odpowiedź sądu

Nie, brak spełnienia przesłanek do wypłaty świadczenia nie oznacza bezprzedmiotowości postępowania, lecz może prowadzić do wydania rozstrzygnięcia o odmowie wypłaty świadczenia.

Uzasadnienie

NSA uznał, że WSA błędnie stwierdził, iż organ II instancji był zobligowany do merytorycznego rozpoznania sprawy po umorzeniu postępowania. Sąd kasacyjny potwierdził, że teoretyczne rozważania WSA dotyczące instytucji umorzenia postępowania administracyjnego były trafne, jednak samo rozstrzygnięcie było błędne.

Czy spółka posiadała interes prawny do bycia stroną w postępowaniu administracyjnym dotyczącym rekompensaty kosztów odprawy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, spółka nie posiadała interesu prawnego do bycia stroną w postępowaniu administracyjnym.

Uzasadnienie

Sąd NSA, powołując się na ugruntowane orzecznictwo, stwierdził, że pojęcie strony w postępowaniu administracyjnym wynika z prawa materialnego. W wyniku analizy art. 134a ustawy o obronie RP nie stwierdzono przyznania ani ograniczenia uprawnienia lub nałożenia/zwolnienia z obowiązku skarżącej, co oznacza brak interesu prawnego.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i oddalono skargę S. sp. z o.o.

Przepisy (42)

Główne

P.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 183 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 188

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.o.o.RP art. 134a § ust. 1

Ustawa z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej

u.p.o.o.RP art. 134a § ust. 2

Ustawa z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej

u.p.o.o.RP art. 134a § ust. 7

Ustawa z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej

u.p.o.o.RP art. 125

Ustawa z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej

u.p.o.o.RP art. 133

Ustawa z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 138 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 136

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 28

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 29

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 61a § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 105 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 15

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 203 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.o.o.RP art. 55

Ustawa z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej

u.p.o.o.RP art. 59

Ustawa z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej

u.p.o.o.RP art. 99

Ustawa z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej

u.p.o.o.RP art. 100

Ustawa z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej

u.p.o.o.RP art. 98a

Ustawa z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej

u.p.o.o.RP art. 98b

Ustawa z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej

u.p.o.o.RP art. 98e

Ustawa z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej

u.p.o.o.RP art. 59b

Ustawa z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej

u.p.o.o.RP art. 99a

Ustawa z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej

u.p.o.o.RP art. 108

Ustawa z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej

u.p.o.o.RP art. 98i

Ustawa z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej

u.p.o.o.RP art. 98j

Ustawa z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej

u.p.o.o.RP art. 98k

Ustawa z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 61

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 61a § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 105 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 28

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 29

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 15

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pracodawcy nie przysługuje rekompensata za odprawę wypłaconą pracownikowi pełniącemu służbę przygotowawczą, gdyż nie spełnia on kryteriów z art. 134a ustawy o obronie RP (brak statusu żołnierza rezerwy z przydziałem kryzysowym lub żołnierza obrony terytorialnej). • Spółka nie posiadała interesu prawnego do bycia stroną w postępowaniu administracyjnym.

Odrzucone argumenty

Argumentacja WSA, że brak spełnienia przesłanek do wypłaty świadczenia nie oznacza bezprzedmiotowości postępowania i powinno ono zakończyć się odmową wypłaty, a nie umorzeniem. • Argumentacja spółki, że organ odwoławczy obowiązany był do ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy, a nie umorzenia postępowania. • Argumentacja spółki dotycząca obowiązku wypłaty odprawy przez pracodawcę na podstawie art. 133 w zw. z art. 125 ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP.

Godne uwagi sformułowania

Literalna dyspozycja przepisu art. 134a ustawy o obowiązku obrony RP. • Pojęcie strony, jakim posługuje się art. 28 kpa, może być wyprowadzone tylko z administracyjnego prawa materialnego. • Mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym znaczy to samo, co ustalić przepis prawa powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu.

Skład orzekający

Tamara Dziełakowska

przewodniczący sprawozdawca

Rafał Stasikowski

sędzia

Maciej Kobak

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 134a ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP w kontekście rekompensaty dla pracodawców za odprawy wypłacone pracownikom powołanym do służby przygotowawczej oraz kwestia legitymacji procesowej strony w postępowaniu administracyjnym."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji pracownika powołanego do służby przygotowawczej i pracodawcy domagającego się rekompensaty. Interpretacja przepisów dotyczących służby wojskowej może być złożona.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z prawami pracodawców w kontekście służby wojskowej pracowników, co może być interesujące dla firm i prawników zajmujących się prawem pracy i administracyjnym.

Czy pracodawca odzyska pieniądze za odprawę dla pracownika idącego do wojska? NSA wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 500 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst