III OSK 707/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Rzecznika Praw Pacjenta od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. WSA zobowiązał Rzecznika do rozpoznania wniosku J.J. o udostępnienie informacji publicznej w określonych punktach, stwierdzając jednocześnie, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Rzecznik Praw Pacjenta wniósł skargę kasacyjną, zarzucając WSA naruszenie przepisów poprzez zobowiązanie go do rozpoznania wniosku, podczas gdy jego zdaniem wnioskodawca nadużył prawa do informacji publicznej, a odpowiedź w formie pisma była wystarczająca. NSA oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że nawet w przypadku nadużycia prawa do informacji publicznej, odmowa udostępnienia informacji musi nastąpić w formie decyzji administracyjnej, zgodnie z art. 16 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Forma pisma nie zapewnia odpowiednich gwarancji procesowych ani możliwości kontroli sądowej. NSA uznał, że WSA prawidłowo zobowiązał Rzecznika do rozpoznania wniosku, ponieważ organ nie wydał wymaganej decyzji administracyjnej odmawiającej udostępnienia informacji.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUgruntowanie stanowiska, że odmowa udostępnienia informacji publicznej z powodu nadużycia prawa wymaga formy decyzji administracyjnej, a nie zwykłego pisma.
Dotyczy spraw związanych z dostępem do informacji publicznej i procedurą administracyjną.
Zagadnienia prawne (3)
Czy odmowa udostępnienia informacji publicznej z powodu domniemanego nadużycia prawa przez wnioskodawcę może nastąpić w formie zwykłego pisma, czy wymaga formy decyzji administracyjnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Odmowa udostępnienia informacji publicznej z powodu nadużycia prawa musi nastąpić w formie decyzji administracyjnej, a nie zwykłego pisma.
Uzasadnienie
Forma decyzji administracyjnej zapewnia gwarancje procesowe, możliwość kontroli instancyjnej i sądowoadministracyjnej, a także pozwala na szczegółowe uzasadnienie faktyczne i prawne, co jest niezbędne do oceny zasadności kwalifikowania zachowania jako nadużycia prawa.
Czy organ pozostaje w bezczynności, jeśli zamiast decyzji odmownej wyda zwykłe pismo informujące o nadużyciu prawa do informacji publicznej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ pozostaje w bezczynności, jeśli nie wyda decyzji administracyjnej o odmowie udostępnienia informacji publicznej lub umorzeniu postępowania, nawet jeśli powołuje się na nadużycie prawa przez wnioskodawcę.
Uzasadnienie
Bezczynność organu w rozumieniu przepisów P.p.s.a. zachodzi, gdy organ nie podejmuje wymaganych prawem czynności, w tym nie wydaje decyzji administracyjnej w sytuacji, gdy jest do tego zobowiązany.
Czy wnioskodawca domagający się informacji publicznej musi wykazać interes prawny lub faktyczny?
Odpowiedź sądu
Nie, zgodnie z art. 2 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego.
Uzasadnienie
Ustawodawca wyraźnie wyłącza wymóg wykazywania interesu przy korzystaniu z prawa do informacji publicznej, co jest istotne przy ocenie, czy doszło do nadużycia tego prawa.
Przepisy (8)
Główne
P.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 149 § § 1 pkt 1 i 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.d.i.p. art. 1 § ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 6 § ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 16 § ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
Odmowa udostępnienia informacji publicznej lub umorzenie postępowania następuje w drodze decyzji administracyjnej.
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 8
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.d.i.p. art. 2 § ust. 2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
Od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego.
k.p.a. art. 107 § § 1 pkt 6
Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Odmowa udostępnienia informacji publicznej z powodu nadużycia prawa musi być poprzedzona wydaniem decyzji administracyjnej, a nie zwykłego pisma. • Forma decyzji administracyjnej zapewnia gwarancje procesowe i możliwość kontroli sądowej. • Bezczynność organu zachodzi, gdy nie wyda on wymaganej decyzji administracyjnej.
Odrzucone argumenty
Argument Rzecznika Praw Pacjenta, że zwykłe pismo informujące o nadużyciu prawa do informacji publicznej jest wystarczającą formą odpowiedzi. • Argument Rzecznika, że w sytuacji nadużycia prawa do informacji publicznej organ nie pozostaje w bezczynności.
Godne uwagi sformułowania
zachowanie mające cechy nadużywania prawa nie powinno korzystać z ochrony prawnej • Odmowa ochrony nie następuje jednak poprzez zakwestionowanie przedmiotu określonego prawa, lecz wiąże się z odmową realizacji roszczenia, które z niego wynika • Nadużywanie prawa do informacji może bowiem ograniczać dostęp do niej innym podmiotom i zakłócać funkcjonowanie urzędu.
Skład orzekający
Przemysław Szustakiewicz
przewodniczący sprawozdawca
Mirosław Wincenciak
sędzia
Sławomir Pauter
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska, że odmowa udostępnienia informacji publicznej z powodu nadużycia prawa wymaga formy decyzji administracyjnej, a nie zwykłego pisma."
Ograniczenia: Dotyczy spraw związanych z dostępem do informacji publicznej i procedurą administracyjną.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa do informacji publicznej – jak organ powinien reagować na wnioski, które uważa za nadużycie prawa. Wyjaśnia, że formalne wymogi proceduralne są kluczowe, nawet w takich sytuacjach.
“Czy Rzecznik Praw Pacjenta może odmówić informacji zwykłym pismem? NSA: Tylko decyzją administracyjną!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.