III OSK 7062/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPrzedmiotem skargi kasacyjnej była kwestia prawidłowości decyzji nakazującej H.K. usunięcie nadmiaru mas ziemnych z jego działek. Organy administracji uznały, że nawieziona ziemia, nieprzeznaczona do wykorzystania budowlanego na terenie, z którego została wydobyta, stanowi odpad (kod 17 05 04) i podlega przepisom ustawy o odpadach. Skarżący argumentował, że ziemia jest naturalna, wzbogaca teren i nie stanowi zagrożenia, a on sam, jako osoba fizyczna, jest zwolniony z obowiązku uzyskiwania zezwoleń na jej wykorzystanie na potrzeby własne, pod warunkiem przestrzegania limitów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, podkreślił, że zarzuty skarżącego dotyczące błędnego ustalenia ilości i jakości ziemi oraz naruszenia przepisów postępowania nie zasługują na uwzględnienie. Sąd wskazał, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny, a skarżący jest posiadaczem odpadów na swojej nieruchomości. Nakaz usunięcia odpadów, ograniczony do ilości przekraczającej dopuszczalny limit 0,2 Mg/m2, był zgodny z prawem. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że wyrok WSA jest prawidłowy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów ustawy o odpadach dotyczących kwalifikacji mas ziemnych jako odpadów, obowiązków posiadacza odpadów oraz możliwości wykorzystania odpadów na potrzeby własne przez osoby fizyczne.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i interpretacji przepisów w kontekście konkretnych limitów ilościowych (0,2 Mg/m2).
Zagadnienia prawne (4)
Czy masy ziemne nawiezione na działkę, które nie zostały wykorzystane do celów budowlanych na terenie ich wydobycia, stanowią odpady w rozumieniu ustawy o odpadach?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, masy ziemne, które nie spełniają warunków określonych w art. 2 pkt 3 ustawy o odpadach (niezanieczyszczona gleba i inne materiały występujące w stanie naturalnym, wydobyte w trakcie robót budowlanych, pod warunkiem że materiał ten zostanie wykorzystany do celów budowlanych w stanie naturalnym na terenie, na którym został wydobyty), stanowią odpady.
Uzasadnienie
Zastosowanie przepisu art. 2 pkt 3 ustawy o odpadach w rozumieniu a contrario prowadzi do wniosku, że masa ziemna jest traktowana jako odpad, gdy została wykorzystana w miejscu innym niż jej wydobycie.
Czy osoba fizyczna niebędąca przedsiębiorcą, wykorzystująca odpady (masy ziemne) na potrzeby własne, jest zwolniona z obowiązku uzyskania zezwolenia na ich przetwarzanie/magazynowanie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ale tylko w zakresie i metodami określonymi w przepisach wykonawczych, które dopuszczają bezpieczne wykorzystanie takich odpadów na potrzeby własne.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 45 ust. 1 pkt 2 ustawy o odpadach, osoby fizyczne niebędące przedsiębiorcami są zwolnione z obowiązku uzyskania zezwolenia na przetwarzanie odpadów, jeśli wykorzystują je na potrzeby własne zgodnie z art. 27 ust. 8. Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 10 listopada 2015 r. dopuszcza wykorzystanie mas ziemnych (kod 17 05 04) na potrzeby własne w ilości nie większej niż 0,2 Mg/m2 utwardzanej powierzchni.
Czy organ administracji ma obowiązek nakazać usunięcie odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania, jeśli zostały one tam umieszczone na prośbę i za zgodą właściciela nieruchomości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ ma taki obowiązek na podstawie art. 26 ust. 2 ustawy o odpadach.
Uzasadnienie
Przepis art. 26 ust. 2 ustawy o odpadach nakłada na organ obowiązek wydania decyzji nakazującej usunięcie odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania, jeśli posiadacz odpadów tego nie uczynił. Odpowiedzialność posiadacza odpadów jest obiektywna i oparta na fakcie zalegania odpadów w miejscu do tego nieprzeznaczonym.
Czy sąd administracyjny bada legalność decyzji administracyjnej na podstawie stanu faktycznego z daty orzekania sądu, czy z daty wydania decyzji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd administracyjny bada legalność i poprawność wydania decyzji z daty jej wydania.
Uzasadnienie
Sąd administracyjny nie orzeka o uprawnieniach lub obowiązkach strony, a jedynie kontroluje sposób, w jaki o tych uprawnieniach lub obowiązkach decydowały organy w toku postępowania administracyjnego i w stanie prawnym oraz faktycznym podejmowania przez nie decyzji. Następcze usunięcie odpadów stanowi przejaw wykonania decyzji, a nie jej bezprzedmiotowości lub wadliwości.
Przepisy (15)
Główne
u.o. art. 26 § ust. 2
Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach
Nakazuje organowi wydanie decyzji z urzędu nakazującej posiadaczowi odpadów usunięcie odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania, jeśli nie zostały one usunięte.
u.o. art. 3 § ust. 1 pkt 19
Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach
Definiuje posiadacza odpadów, domniemując, że władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów znajdujących się na nieruchomości.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna oddalenia skargi kasacyjnej.
Pomocnicze
u.o. art. 2 § pkt 3
Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach
Wyłącza spod stosowania ustawy niezanieczyszczoną glebę i inne materiały występujące w stanie naturalnym, wydobyte w trakcie robót budowlanych, pod warunkiem wykorzystania ich do celów budowlanych w stanie naturalnym na terenie, na którym zostały wydobyte.
u.o. art. 45 § ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach
Zwalnia osobę fizyczną niebędącą przedsiębiorcą, wykorzystującą odpady na potrzeby własne, z obowiązku uzyskania zezwolenia na zbieranie lub przetwarzanie odpadów.
u.o. art. 27 § ust. 8
Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach
Stanowi, że osoba fizyczna niebędąca przedsiębiorcą może poddawać odzyskowi tylko takie rodzaje odpadów, za pomocą takich metod odzysku i w takich ilościach, które może bezpiecznie wykorzystać na potrzeby własne.
Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 10 listopada 2015 r. w sprawie listy rodzajów odpadów, które osoby fizyczne lub jednostki organizacyjne niebędące przedsiębiorcami mogą poddawać odzyskowi na potrzeby własne, oraz dopuszczalnych metod ich odzysku
Wskazuje, że osoba prywatna może przyjąć na własną działkę odpady mas ziemnych i gruzu (kod 17 05 04) w ilości 0,2 Mg/m2 do utwardzania powierzchni.
p.p.s.a. art. 182 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Umożliwia rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa, że NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej.
k.p.a. art. 104
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nawieziona ziemia, nieprzeznaczona do wykorzystania budowlanego na terenie wydobycia, stanowi odpad. • Posiadacz odpadów jest zobowiązany do ich usunięcia z miejsca nieprzeznaczonego do składowania lub magazynowania. • Osoba fizyczna niebędąca przedsiębiorcą może wykorzystać odpady mas ziemnych na potrzeby własne w ilości do 0,2 Mg/m2 utwardzonej powierzchni. • Sąd administracyjny bada legalność decyzji z daty jej wydania, a nie z daty orzekania.
Odrzucone argumenty
Masy ziemne są naturalne, stanowią wartość dodaną i nie szkodzą środowisku. • Skarżący, jako osoba fizyczna, nie potrzebuje zezwoleń na wykorzystanie ziemi na potrzeby własne. • Organy nie dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych co do ilości i jakości nawiezionej ziemi. • Sąd I instancji nie ustosunkował się do zarzutów skargi dotyczących przeznaczenia mas ziemnych.
Godne uwagi sformułowania
domniemywa się, że władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów znajdujących się na nieruchomości • nakaz usunięcia odpadów kierowany do skarżącego był powinnością organu • sąd administracyjny bada legalność i poprawność wydania decyzji z daty jej wydania • następcze usunięcie odpadów stanowi przejaw wykonania decyzji, a nie jej bezprzedmiotowości bądź wadliwości
Skład orzekający
Olga Żurawska - Matusiak
sędzia
Przemysław Szustakiewicz
przewodniczący
Sławomir Pauter
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów ustawy o odpadach dotyczących kwalifikacji mas ziemnych jako odpadów, obowiązków posiadacza odpadów oraz możliwości wykorzystania odpadów na potrzeby własne przez osoby fizyczne."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i interpretacji przepisów w kontekście konkretnych limitów ilościowych (0,2 Mg/m2).
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu nielegalnego składowania odpadów, w tym mas ziemnych, na prywatnych posesjach i stanowi przykład stosowania przepisów ustawy o odpadach w praktyce.
“Czy nawieziona ziemia na Twojej działce to odpad? NSA wyjaśnia.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.