III OSK 7052/21

III OSK 7052/21 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2023-03-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-10-22
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jerzy Stelmasiak /przewodniczący/
Kazimierz Bandarzewski /sprawozdawca/
Rafał Stasikowski
Symbol z opisem
6142 Szkoły wyższe niepaństwowe, w tym  zawodowe
6401 Skargi organów nadzorczych na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Samorząd terytorialny
Sygn. powiązane
III SA/Gl 89/21 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2021-05-10
Skarżony organ
Rada Gminy
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 572
art. 173a ust. 1 i ust. 2
Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym - tekst jednolity.
Dz.U. 2001 nr 142 poz 1591
art. 7 ust. 1 pkt 8, art. 18 ust. 2 pkt 14a, art. 91 ust. 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - t. jedn.
Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
art. 16 ust. 1, art. 166, art. 169 ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak Sędziowie Sędzia NSA Rafał Stasikowski Sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 7 marca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wojewody Śląskiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 10 maja 2021 r. sygn. akt III SA/Gl 89/21 w sprawie ze skargi Wojewody Śląskiego na uchwałę Rady Gminy Pawłowice z dnia 27 listopada 2012 r. nr XXII/282/2012 w przedmiocie systemu stypendialnego oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 10 maja 2021 r. sygn. akt III SA/Gl 89/21, sprostowanym postanowieniem z dnia 31 maja 2021 r., po rozpoznaniu skargi Wojewody Śląskiego na uchwałę Rady Gminy Pawłowice z dnia 27 listopada 2012 r. nr XXII/282/2012 w sprawie Programu Stypendialnego "Szansa", stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w części określonej w § 6 ust. 2 (punkt 1), a w pozostałej części skargę oddalił (punkt 2).
W uzasadnieniu orzeczenia Sąd pierwszej instancji nie zgodził się ze stanowiskiem Wojewody, że utrata mocy obowiązującej art. 173a ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U. z 2012 r., poz. 572 z późn. zm.) zwanej dalej P.s.w., skutkowała utratą mocy obowiązującej zaskarżonej przez organ nadzoru uchwały Rady Gminy Pawłowice. Podkreślono, że uchwała Rady Gminy nie jest aktem wykonawczym do ww. ustawy. Uchylenie wskazanej ustawy nie spowodowało "automatycznej" utraty mocy obowiązującej uchwały Rady Gminy Pawłowice, ponieważ upoważnienie dla jednostek samorządu terytorialnego zostało zachowane. Konsekwencje zmiany stanu prawnego polegają w takim przypadku na tym, że zgodność z prawem zaskarżonej uchwały, poczynając od 1 października 2018 r., jest oceniana na podstawie upoważnienia ustawowego zawartego w art. 96 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2018 r. poz. 1668 ze zm.) zwanej dalej P.s.w.n., a wcześniej, od chwili jej wejścia w życie do 30 września 2018 r., na podstawie art. 173a P.s.w. i w ten sposób Sąd ocenił zgodność z prawem zaskarżonej uchwały.
Odnosząc się do zakwestionowanej przez Wojewodę regulacji zawartej w § 5 ust. 5 uchwały Sąd stwierdził, że uchwalenie przez Radę Gminy wysokości stypendium w wysokości 300 zł dla osoby, która otrzymała świadectwo ukończenia szkoły z wyróżnieniem oraz 350 zł dla osoby, która osiągnęła średnią ocen powyżej 4 z egzaminów w dwóch semestrach danego roku akademickiego nie jest naruszeniem art. 173a ust. 2 pkt 4 P.s.w. ani art. 96 ust. 2 pkt 3 P.s.w.n. Z przepisów tych wynika, że organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego określa, odpowiednio maksymalną wysokość pomocy materialnej i stypendium (kwestia terminologiczna jest tu bez znaczenia, bo stypendium jest rodzajem pomocy materialnej). Górna granica świadczeń została określona. Wywody organu nadzoru, sprowadzające się do twierdzenia, że skoro uchwała ma wskazywać górną granicę świadczenia, to musi być przewidziana możliwość przyznania stypendium na niższym poziomie nie wskazują na naruszenie prawa w rozumieniu tu przedstawionym, czyli ani oczywiste, ani bezpośrednie wynikające wprost z treści tego przepisu. Sąd nie dopatrzył się w tym przesłanki do stwierdzenia nieważności uchwały.
Podobnie nie stanowi takiej przesłanki brak wskazania w uchwale miejsca, w którym należy złożyć dokumenty niezbędne do przyznania stypendium. Skoro, zgodnie z § 4 ust. 2 uchwały, decyzję o przyznaniu stypendium podejmuje Wójt Gminy Pawłowice, to oczywistym jest, że wniosek należy skierować do tego organu i złożyć w Urzędzie Gminy. Dopatrywanie się w tym istotnego naruszenia prawa, w tym przypadku art. 173a ust. 2 pkt 2 P.s.w. (sposób ubiegania się o pomoc materialną) jest zbyt daleko idące. Przepis art. 96 P.s.w.n. w ogóle nie przewiduje takiego warunku, bo również ustawodawca uznał, że miejsce, w którym student ubiegający się o stypendium ma złożyć dokumenty jest kwestią oczywistą.
Sąd nie podzielił także zarzutu organu nadzoru, że przyjęcie w § 3 ust. 1 zaskarżonej uchwały, iż o przyznanie pomocy finansowej z programu "Szansa" może ubiegać się osoba, która "na stałe zamieszkuje na terenie gminy Pawłowice" jest naruszeniem prawa, ponieważ wadliwie określa grono członków wspólnoty samorządowej uprawnionych do ubiegania się o stypendium, gdyż wyklucza z niego te osoby, które nie przybywają stale na terenie gminy. Program stypendialny ma wspomóc mieszkańców gminy, którzy powinni być jego beneficjentami. W tym kontekście powyższemu sformułowaniu należy nadać takie znaczenie, że chodzi o mieszkańców gminy, zameldowanych w gminie na stałe, a zatem osoby, które nie są mieszkańcami gminy są wykluczone z grona beneficjentów programu, podobnie osoby mieszkające w gminie czasowo również nie należą do tego grona. Sam fakt czasowego nieprzebywania w gminie, np. studenci wyjeżdżający na naukę do innego miasta, nie wyklucza ich z grona mieszkańców gminy i nie skutkuje utratą prawa do ubiegania się o stypendium. Zapis § 3 ust. 1 uchwały nie narusza prawa.
Podniesiono nadto, że Wojewoda błędnie upatruje naruszenia w zawężeniu grona osób, którym przysługuje prawo ubiegania się o stypendium w § 2 ust. 1 oraz w tej części § 3 ust. 1 uchwały, w której mowa jest o studiach pierwszego i drugiego stopnia oraz studiach jednolitych. Zgodnie z art. 64 P.s.w.n. studia są prowadzone na poziomie: 1) studiów pierwszego stopnia; 2) studiów drugiego stopnia; 3) jednolitych studiów magisterskich. Klasyfikacji tej odpowiada zapis § 2 ust. 1 i § 3 ust. 1 uchwały. Twierdzenie zatem, jakoby regulacja ta wykluczała z grona beneficjentów programu studiujących niestacjonarnie lub na uczelniach niepublicznych jest nietrafne.
W kwestii braku precyzyjnej regulacji co do sposobu wyłaniania studentów, którym będzie przyznawana pomoc materialna w odniesieniu do osób, które samotnie gospodarują (dla osób żyjących w rodzinie wskazano, że dochód netto na jednego członka rodziny zamieszkującego we wspólnym gospodarstwie domowym z osobą ubiegającą się o stypendium nie może przekroczyć 75% minimalnego wynagrodzenia) Sąd uznał, iż nie jest to istotne naruszeniem prawa. Próg dochodowy należy w takiej sytuacji przyjąć jako jednolity, nieprzekraczający 75% minimalnego wynagrodzenia dla każdego ubiegającego się o stypendium.
Za niezasadny uznano również zarzut naruszenia art. 173a P.s.w. i art. 96 ust. 1 P.s.w.n. poprzez przyznanie stypendium za osiągnięcia z czasu, gdy dana osoba nie była jeszcze studentem. Chodzi tu o § 3 ust. 1 pkt 1 uchwały dotyczący osób, które są absolwentami szkół ponadgimnazjalnych, kontynuują naukę na studiach i otrzymały świadectwo ukończenia szkoły z wyróżnieniem. Wbrew twierdzeniom organu, ww. regulacja nie powoduje przyznania stypendium przeznaczonego dla studentów osobom, które studentami nie są. Ma natomiast istotne znaczenie dla studentów pierwszego roku studiów, którzy znajdują się w trudnej sytuacji materialnej i umożliwia im uzyskanie pomocy od chwili rozpoczęcia studiów, kiedy nie można do nich zastosować kryterium osiągnięcia średniej ocen co najmniej 4,00 z egzaminów w dwóch semestrach danego roku akademickiego.
Nie narusza prawa zapis § 4 ust. 1 uchwały przewidujący funkcjonowanie Komisji Stypendialnej jako opiniującej wnioski o przyznanie stypendium. Uprawnieniem jednostek samorządu terytorialnego było i jest uchwalenie sposobu wyłaniania studentów, którym będzie przyznawana pomoc materialna (art. 173a ust. 2 pkt 3 P.s.w.) jak i obecnie sposobu przyznawania stypendium (art. 96 ust. 2 pkt 2 P.s.w.n.). Zaskarżona uchwała w sposób bezsporny przyznaje kompetencje do podejmowania decyzji Wójtowi Gminy Pawłowice (§ 4 ust. 2). To, że wnioski ma opiniować trzyosobowa komisja powołana zarządzeniem przez Wójta, mieści się w granicach uprawnienia do uchwalenia trybu postępowania. Powołanie tej komisji jako ciała opiniodawczego, bez kompetencji stanowiących, nie narusza więc rozdziału między kompetencjami organu wykonawczego i stanowiącego.
Za jedyne zaś istotnie naruszające prawo Sąd Wojewódzki uznał postanowienie zawarte w § 6 ust. 2 ww. uchwały, zgodnie z którym negatywne rozpatrzenie wniosku nie wymaga uzasadnienia. Regulacja ta jest bowiem sprzeczna z przepisem art. 107 § 1 pkt 6 K.p.a.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Wojewoda Śląski, zaskarżając go w części, tj. w punkcie 2, którym w pozostałej części skargę oddalono. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie prawa materialnego:
1) art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 z późn. zm.) zwanej dalej u.s.g., w związku z art. 173a ust. 2 pkt 4 P.s.w. oraz z art. 15 i art. 30 u.s.g. przez błędną wykładnię polegającą na uznaniu za dopuszczalne i wystarczające określenie konkretnej i stałej kwoty stypendium dla studentów, zamiast - wymaganego przez ustawodawcę - wskazania jego maksymalnej wysokości świadczenia, o które może ubiegać się student, a tym samym uznanie za zgodną z prawem uchwały pozbawionej elementu obligatoryjnego;
2) art. 91 ust. 1 u.s.g. w związku z art. 173a ust. 2 pkt 2 P.s.w. przez błędną wykładnię, polegającą na uznaniu za zgodną z prawem uchwałę pozbawioną elementu obligatoryjnego, tj. sposobu ubiegania się o pomoc materialną, przy jednoczesnym założeniu, iż określenie w akcie tej rangi miejsca złożenia dokumentu, inicjującego proces ubiegania się o ww. pomoc, może być dorozumiane;
3) art. 91 ust. 1 u.s.g. w związku z art. 173a ust. 1 P.s.w. w związku z art. 1 ust. 1 u.s.g. i art. 25 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 z późn. zm.) przez błędną wykładnię polegającą na uznaniu za dopuszczalną modyfikację regulacji ustawowych w zakresie ustalenia beneficjentów pomocy stypendialnej poprzez posłużenie się w § 3 ust. 1 uchwały pojęciem osoby, która na stałe zamieszkuje na terenie Gminy Pawłowice;
4) art. 91 ust. 1 u.s.g. w związku z art. 173 a ust. 2 pkt 3 P.s.w. poprzez błędną wykładnię, polegającą na nieuwzględnieniu zarzutu przyjęcia niepełnej regulacji co do sposobu wyłaniania studentów, którym będzie przyznana pomoc materialna, na skutek nieuwzględnienia wśród kryteriów programowych także regulacji, odnoszących się do osób samotnie gospodarujących;
5) art. 91 ust. 1 u.s.g. w związku z art. 173a ust. 2 pkt 3 P.s.w. przez błędną wykładnię, polegającą na uznaniu za prawidłowe przyjęcia programowej przesłanki, pozwalającej na przyznanie stypendium w okresie przed ukończeniem drugiego semestru danego roku akademickiego - za wyniki osiągane w czasie, w którym uprawnione osoby nie były jeszcze studentami w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 18k i 19 ustawy oraz art. 170 ustawy, lecz uczniami szkoły ponadgimnazjalnej - w myśl § 3 ust. 1 pkt 1;
6) art. 91 ust. 1 u.s.g. w związku z art. 173a ust. 2 P.s.w. w związku z art. 169 ust. 1 Konstytucji RP przez błędną wykładnię, polegającą na uznaniu za prawidłowe rozwiązania przyjętego przez Radę z przekroczeniem delegacji ustawowej oraz naruszającego rozdział kompetencji organów stanowiących i wykonawczych gminy, a obligującego Wójta Gminy do powołania Komisji Stypendialnej;
7) art. 91 ust. 1 u.s.g. w związku z art. 173a P.s.w. i art. 96 P.s.w.n. oraz z art. 169 i art. 271 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2018 r. poz. 1669) poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że zgodność z prawem zaskarżonej uchwały, poczynając od 1 października 2018 r., jest oceniana na podstawie upoważnienia ustawowego zawartego w art. 96 P.s.w.n., a wcześniej, od chwili jej wejścia w życie do 30 września 2018 r., na podstawie art. 173a P.s.w.
W oparciu o wskazane zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku we wskazanej części i wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w części i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z poźn. zm.) zwanej dalej P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod rozwagę jedynie przesłanki uzasadniające nieważność postępowania wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a. W niniejszej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził wystąpienia jakiejkolwiek przesłanki nieważności postępowania, tym samym rozpoznając tę sprawę związany jest granicami skargi. Związanie granicami skargi oznacza zaś związanie podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej oraz jej wnioskiem.
Sprawa ta podlega na podstawie art. 182 § 2 P.p.s.a. rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, ponieważ strona wnosząca skargę kasacyjną zrzekła się rozprawy, a strona przeciwna po doręczeniu odpisu skargi kasacyjnej nie zażądała jej przeprowadzenia.
Zgodnie z art. 174 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, a także 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jak wynika z art. 176 P.p.s.a. strona skarżąca kasacyjnie ma obowiązek przytoczyć podstawy skargi kasacyjnej wnoszonej od wyroku Sądu pierwszej instancji i szczegółowo je uzasadnić wskazując, które przepisy ustawy zostały naruszone, na czym to naruszenie polegało i jaki miało wpływ na wynik sprawy. Rola Naczelnego Sądu Administracyjnego w postępowaniu kasacyjnym ogranicza się do skontrolowania i zweryfikowania zarzutów wnoszącego skargę kasacyjną.
Zakres zaskarżenia skargą kasacyjną wniesioną przez Wojewodę Śląskiego obejmuje jedynie punkt drugi zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, a tym samym rozpoznanie skargi kasacyjnej w granicach jej zarzutów zostanie ograniczone tylko do punktu drugiego wyroku Sądu pierwszej instancji, którym Sąd ten oddalił w pozostałym zakresie skargę.
Zgodnie z art. 166 Konstytucji RP jako zadania własne jednostka samorządu terytorialnego wykonuje zadania publiczne służące zaspokajaniu potrzeb wspólnoty samorządowej. Powtórzenie tej regulacji zawiera art. 7 ust. 1 u.s.g., zgodnie z którym zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy. Pojęcie "wspólnoty samorządowej" zdefiniowane zostało w art. 16 ust. 1 Konstytucji RP (i w art. 1 ust. 1 u.s.g.) i tworzą ją z mocy prawa mieszkańcy gminy. Do zbiorowych potrzeb takiej wspólnoty, zaspakajanych w ramach zadań własnych gminy, ustawodawca zaliczył w art. 7 ust. 1 pkt 8 u.s.g. sprawy edukacji publicznej. Formą realizacji takiego zadania jest właśnie program pomocy materialnej dla studentów, uchwalany na podstawie art. 173a P.s.w. w związku z art. 18 ust. 2 pkt 14a u.s.g., którego adresatem powinny być osoby mieszkające na obszarze danej jednostki samorządu terytorialnego tj. konkretnej gminy, a więc członkowie określonej wspólnoty samorządowej.
Przechodząc do kontroli zaskarżonego wyroku w zakresie zarzutów zawartych w skardze kasacyjnej należy stwierdzić, nie zasługują one na uwzględnienie.
Zaskarżona do Sądu pierwszej instancji uchwała zawiera naruszenia prawa, jednakże nie są to istotne naruszenia, a tylko takie uzasadniałyby jej unieważnienie. Nieistotne naruszenia prawa nie mogą skutkować stwierdzeniem nieważności uchwały rady gminy.
Nie stanowi istotnego naruszenia prawa treść § 5 ust. 5 uchwały, zawierającej stałe wysokości kwot stypendiów. Wprawdzie zgodnie z art. 173a ust. 2 pkt 4 P.s.w. organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego określa w uchwale maksymalną wysokość pomocy materialnej o którą może ubiegać się student, tym niemniej ustalenie tej wysokości jako stałej nie jest istotną wadą w rozumieniu art. 91 ust. 1 u.s.g. Rada gminy uchwalając program stypendialny mogła ustalić określone kwoty świadczenia stypendialnego. Wprawdzie ustawodawca wymagał, aby te kwoty zostały uznane za maksymalne, ale brak takiego określenia nie jest istotą wadą, jeżeli organ wykonawczy gminy może w sposób precyzyjny ustalić wysokość stypendium na podstawie takiej uchwały. Także w orzecznictwie sądowym zaprezentowano pogląd o potrzebie konkretnego wskazywania kwot stypendium w uchwale poodejmowanej na podstawie art. 173a P.s.w. (prawomocny wyrok WSA w Gliwicach z 25 czerwca 2013 r. sygn. akt IV SA/Gl 962/12).
Niezasadnym jest zarzut dokonania przez Sąd pierwszej instancji naruszenia prawa materialnego w zakresie obejmującym błędną wykładnię art. 91 ust. 1 u.s.g. w związku z art. 173a ust. 2 pkt 2 P.s.w. polegającą na braku określenia miejsca złożenia dokumentu wszczynającego postępowanie stypendialne.
Z treści zaskarżonej do Sądu pierwszej instancji uchwały, a zwłaszcza jej § 4 ust. 2, § 5 ust. 6 i § 7 wprost wynika, że to Wójt Gminy Pawłowice rozstrzyga o przyznaniu lub odmowie przyznania stypendium, a w razie przyznania tego świadczenia Gmina Pawłowice reprezentowana przez Wójta zawiera stosowną umowę. Aparatem pomocniczym wójta jest urząd gminy, a tym samym nie budzi najmniejszej wątpliwości, że składając – zgodnie z § 5 ust. 2 uchwały – stosowny wniosek o przyznanie stypendium, wnosi się go do Wójta Gminy Pawłowice. Nie ma przy tym znaczenia, czy wnioskodawca np. prześle poprzez publicznego operatora pocztowego wniosek do Wójta, czy też bezpośrednio złoży go do jednostki organizacyjnej pomagającej Wójtowi w wykonywaniu zadań publicznych, a więc do Urzędu Gminy Pawłowice. Nie wynika przy tym z akt sprawy, aby ktokolwiek miał jakiekolwiek wątpliwości co do tego, że Urząd Gminy Pawłowice stanowi nie tylko miejsce zatrudnienia Wójta tej Gminy, ale również aparat pomocniczy tego organu. Sąd pierwszej instancji uznając, że nie budzi wątpliwości miejsce składania wniosków o przyznanie stypendium w zakresie objętym zaskarżoną uchwałą nie dokonał błędnej wykładni art. 173a ust. 2 pkt 2 P.s.w. w związku z art. 91 ust. 1 u.s.g.
Nie może odnieść zamierzonego przez stronę skarżącą kasacyjnie skutku zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji prawa materialnego poprzez dokonanie błędnej wykładni art. 173a ust. 1 P.s.w. w związku z art. 91 ust. 1 u.s.g. polegającej na uznaniu za zgodną z prawem treść § 3 ust. 1 uchwały stanowiącego, że beneficjentem pomocy stypendialnej może być osoba, która na stałe zamieszkuje na terenie Gminy Pawłowice. Wprawdzie nie można podzielić stanowiska Sądu pierwszej instancji co do tego, że stałe zamieszkiwanie to takie, które dotyczy osób zameldowanych na stałe na terenie tej Gminy, tym niemniej trafnie Sąd pierwszej instancji uznał, że § 3 ust. 1 ww. uchwały nie zawiera treści naruszającej w istotnym zakresie prawo. Członkami gminnej wspólnoty samorządowej są wszystkie osoby zamieszkujące na terenie danej gminy, a więc przebywające na jej terenie i deklarujące zamiar stałego pobytu. W zakresie możliwości korzystania ze świadczeń stypendialnych wynikających z zaskarżonej do Sądu pierwszej instancji uchwały nie ma znaczenia, czy członek wspólnoty samorządowej został zameldowany na pobyt stały na terenie tej Gminy. Tym samym nie stanowiło istotniejszego naruszenia prawa wskazanie w § 3 ust. 1 ww. uchwały, że świadczenie stypendialne adresowane jest do osób stale zamieszkujących na terenie Gminy Pawłowice, a więc wszystkich mieszkańców Gminy Pawłowice jako członków tej wspólnoty samorządowej. Na tym samym poziomie jednostek samorządu (np. na poziomie gmin) nie można być jednocześnie członkiem kilku wspólnot samorządowych, a więc mieć równocześnie miejsce zamieszkania z zamiarem stałego pobytu na terenie kilku gmin.
Nie jest zasadnym kolejny zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji prawa materialnego poprzez dokonanie błędnej wykładni art. 91 ust. 1 u.s.g. w związku z art. 173a ust. 2 pkt 3 P.s.w. polegającej na nieuwzględnieniu zarzutu przyjęcia niepełnej regulacji co do sposobu wyłaniania studentów, którym będzie przyznana pomoc materialna na skutek nieuwzględnienia wśród kryteriów regulacji odnoszących się do osób samotnie gospodarujących.
Zgodnie z § 3 ust. 2 uchwały dochód netto na jednego członka rodziny zamieszkującego we wspólnym gospodarstwie domowym z osobą ubiegającą się o przyznanie stypendium nie może przekraczać 75 % minimalnego wynagrodzenia. Wprawdzie przepis ten wskazuje na sposób liczenia dochodu netto członka rodziny prowadzącej wspólne gospodarstwo domowe z osobą ubiegającą się o stypendium, to nie budzi wątpliwości, że w przypadku, gdy osoba ubiegająca się o stypendium prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, to ustalenie dochodu netto będzie dotyczyło tylko tej osoby. Treść § 3 ust. 2 uchwały w żaden sposób nie wyklucza ubiegania się o stypendium osoby prowadzącej jednoosobowe gospodarstwo domowe i zarazem pozwala na ustalenie jej dochodu netto. Co najwyżej można uznać za nieistotną wadę brak wprost wskazania, że § 3 ust. 2 tej uchwały dotyczy także jednoosobowego gospodarstwa domowego tworzonego przez osobę ubiegającą się o stypendium, aczkolwiek prawidłowa wykładnia tego przepisu nie powinna prowadzić do wątpliwości, że także i takie jednoosobowe gospodarstwa domowe są objęte tym przepisem. Tym samym zawarta w zaskarżonym wyroku wykładnia tego przepisu w związku z art. 173a ust. 2 pkt 3 P.s.w. i art. 91 ust. 1 u.s.g. jako nienaruszającego w istotnym zakresie prawa jest prawidłowa.
Nie jest zasadnym kolejny zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji prawa materialnego poprzez dokonanie błędnej wykładni art. 91 ust. 1 u.s.g. w związku z art. 173a ust. 2 pkt 3 P.s.w. polegającej na przyjęciu, że dopuszczalnym jest przyznanie stypendium za wyniki osiągane w czasie, w którym uprawnione osoby nie były jeszcze studentami w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 18k i 19 P.s.w.
Zgodnie z art. 173a ust. 1 P.s.w. jednostka samorządu terytorialnego może przyznawać pomoc materialną dla studentów. Stosownie zaś do treści art. 173a ust. 2 pkt 3 ww. ustawy organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego w uchwale określa sposób wyłaniania studentów, którym będzie przyznana pomoc materialna. Tym samym z istotnym naruszeniem prawa w zakresie wskazania beneficjentów uchwały określającej pomoc materialną na podstawie art. 173a P.s.w. można mówić wtedy, gdyby pomoc ta była adresowana do osób nie będących studentami. Skoro zaś na podstawie § 1, § 2 ust.1 i § 3 ust. 1 zaskarżonej do Sądu pierwszej instancji uchwały należy w sposób jednoznaczny wyinterpretować, że pomoc materialna kierowana jest tylko do studentów, to nie można stwierdzić w tym zakresie nieważności ww. uchwały. Takie stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w tej sprawie jest trafne.
Natomiast ustalony w § 3 ust. 1 pkt 1 uchwały sposób wyłaniania studentów, którym będzie przyznana pomoc materialna dotyczy studentów pierwszego roku studiów rozpoczynających studia. Tacy studenci w związku z rozpoczęciem studiów nie mogą przedstawić średnich ocen z danego lub danych semestrów. Przyjęte w § 3 ust. 1 pkt 1 uchwały rozwiązanie nie tylko, że nie narusza prawa, to zarazem pozwala na przyznawanie stypendium studentom już od pierwszego roku studiów. Stanowi to w pełni akceptowalne rozwiązanie, ponieważ nie tylko, że nie wyklucza studentów pierwszego roku, ale również pozwala na realizowanie celu tego świadczenia, jakim jest pomoc studentom także pierwszego roku studiów będącym w trudnej sytuacji materialnej umożliwiająca samo studiowanie.
Nie jest zasadnym zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji prawa materialnego poprzez dokonanie błędnej wykładni art. 91 ust. 1 u.s.g. w związku z art. 173a ust. 2 P.s.w. i w związku z art. 169 ust. 1 Konstytucji RP poprzez uznanie za prawidłowe rozwiązanie polegające na zobligowaniu w § 4 ust. 1 uchwały Wójta Gminy Pawłowice do powołania trzyosobowej Komisji Stypendialnej opiniującej wnioski stypendialne.
Art. 169 ust. 1 Konstytucji RP zawiera delegację do uregulowania ustroju wewnętrznego każdej jednostki samorządu terytorialnego. Określenie w uchwale o pomocy stypendialnej dla studentów wewnętrznej procedury rozpoznawania wniosków stypendialnym nie stanowi ani naruszenia art. 169 ust. 1 Konstytucji RP, ani też art. 173a ust. 2 P.s.w. Wójt może powoływać organy opiniujące, doradcze lub inne wspomagające wykonywanie przez niego zadań publicznych, o ile ich powołanie ma oparcie w przepisach prawa, a takimi mogą być akty prawa miejscowego.
W zakresie delegacji ustawowej wynikającej z art. 173a ust. 2 pkt 3 P.s.w. rada gminy ma określić sposób wyłaniania studentów, którym będzie przyznana pomoc materialna. Sposób wyłaniania studentów może obejmować powoływanie przez wójta organu wspomagającego jego działanie. Takim organem może być opiniująca trzyosobowa Komisja Stypendialna. Wbrew twierdzeniu strony skarżącej kasacyjnie kompetencje do przyznawania lub odmowy przyznania stypendium posiada na podstawie ww. uchwały jedynie Wójt Gminy Pawłowice. Zawarte w tym zakresie stanowisko Sądu pierwszej instancji nie stanowi błędnej wykładni ww. przepisów.
Natomiast trafnym jest zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 91 ust. 1 u.s.g. w związku z art. 173a P.s.w. i art. 96 P.s.w.n. oraz z art. 169 i art. 271 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2018 r. poz. 1669) polegającą na przyjęciu, że zgodność z prawem zaskarżonej uchwały, poczynając od 1 października 2018 r., należy oceniać na podstawie upoważnienia ustawowego zawartego w art. 96 P.s.w.n., a wcześniej na podstawie art. 173a P.s.w. od chwili jej wejścia w życie do 30 września 2018 r. Trafnie w tym zakresie podnosi strona skarżąca kasacyjnie, że zgodność z prawem uchwały należy oceniać na podstawie przepisów obowiązujących w dacie jej podjęcia (tak też jednolicie w orzecznictwie sądowym, por. wyrok NSA z 10 listopada 2021 r. sygn. akt III OSK 4283/21; wyrok NSA z 17 marca 2015 r. sygn. akt II OSK 2647/14). Tym samym w tej sprawie kontrolę zgodności zaskarżonej uchwały należało dokonać na dzień 27 listopada 2012 r.
Kontrolując zaskarżony wyrok Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w istocie Sąd pierwszej instancji dokonał kontroli zaskarżonej uchwały w stanie prawnym obowiązującym w dacie jej podjęcia. Tym samym niezasadny pogląd, jakoby uchwałę z dnia 27 listopada 2012 r. do dnia 1 listopada 2018 r. należało kontrolować w oparciu o art. 173a P.s.w, a po tej dacie na podstawie art. 96 ustawy z 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, nie ma podstaw prawnych. Mimo jednak błędnego poglądu w tym zakresie Sądu pierwszej instancji, uchybienie to nie stanowi podstawy do uchylenia zaskarżonego wyroku, ponieważ zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego odpowiada prawu.
Mając powyższe należy stwierdzić, że zaskarżony wyrok w zakresie objętym granicami skargi kasacyjnej odpowiada prawu, mimo częściowo błędnego uzasadnienia. Skarga kasacyjna w zakresie podniesionych w niej zarzutów nie doprowadziła do wykazania, że przepisy zaskarżonej do Sądu pierwszej instancji uchwały obarczone są istotnymi wadami prawnymi. Co najwyżej można zasadnie stwierdzić nieistotne wadliwości, które w związku z art. 91 ust. 1 i ust. 4 u.s.g. nie mogą doprowadzić do stwierdzenia nieważności uchwały organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego. Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej trafnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w zaskarżonym wyroku stwierdził, że zaskarżona uchwała została podjęta bez przekraczania granic delegacji ustawowej wynikającej z art. 173a ust. 2 P.s.w.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. skargę kasacyjną oddalił.