III OSK 705/24

II SA/Łd 225/23 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2023-09-20
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-02-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Agnieszka Grosińska-Grzymkowska
Magdalena Sieniuć /przewodniczący/
Tomasz Porczyński /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne
Ochrona środowiska
Sygn. powiązane
III OSK 705/24 - Wyrok NSA z 2025-11-04
III OZ 291/23 - Postanowienie NSA z 2023-06-23
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 1029
art.84
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko - t.j.
Dz.U. 2022 poz 2000
art.49
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2016 poz 961
art. 4
Ustawa z dnia 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych
Sentencja
Dnia 20 września 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Sieniuć, Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Grosińska-Grzymkowska, Asesor WSA Tomasz Porczyński (spr.), , Protokolant Specjalista Anna Łyżwa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 września 2023 roku sprawy ze skargi J. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu z dnia 14 grudnia 2022 r. nr SKO.4161.58.22 w przedmiocie stwierdzenia braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia oddala skargę. ał
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 14 grudnia 2022 r., znak SKO.4161.58.22 wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2022 r. poz. 2000) – dalej: k.p.a.; art. 84 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (tekst jedn.: Dz.U. z 2022r. poz. 1029) – dalej: ustawa środowiskowa; Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Gminy i Miasta Szadek z dnia 29 lipca 2022 r., znak RG.7624/1/2009.4.2018.3.2019.6.2021 stwierdzającą brak potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia polegającego na budowie elektrowni wiatrowej mocy 2 MW, przewidzianej do realizacji na działce nr 81 w obrębie [...], w S.(wysokość zawieszenia wirnika /wież/ - ok. 110 m, średnica wirnika – ok. 90 m, fundament wieży o wymiarach 18,6 m x 18,6 m posadowiony na głębokości około 2,25 m).
Z dokonanych w sprawie ustaleń faktycznych wynika, że decyzją z dnia 16 kwietnia 2009 r., znak: RG.7624/1/2009 Burmistrz Gminy i Miasta Szadek ustalił środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację wyżej wymienionego przedsięwzięcia.
Wnioskiem z dnia 25 listopada 2011 r. J.L. wystąpił do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu o stwierdzenie nieważności w/w decyzji z dnia 16 kwietnia 2009 r. Wnioskodawca wskazał, że jest uprawniony do złożenia wniosku na podstawie art. 28 k.p.a., gdyż postępowanie dotyczy jego interesu prawnego, jako właściciela działek o nr 100/1, 102/2, 103/3, 139 (obręb [...]) oraz nr 96 (obręb [...]), położonych w S., na których znajduje się jego siedlisko i gospodarstwo rolne.
Decyzją z dnia 27 kwietnia 2012 r., znak: SKO.401/704/OC/12 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu, działając na podstawie art. 105 § 1 w zw. z art. 157 § 2 k.p.a. umorzyło postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Gminy i Miasta Szadek z 16 kwietnia 2009 r. uznając, że J.L. nie można przypisać statusu strony, co czyniło toczące się postępowanie bezprzedmiotowym.
Wskazane wyżej rozstrzygnięcie zostało utrzymane w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu z dnia 22 czerwca 2012 r., znak: SKO.401/751/O C/12.
W wyniku rozpoznania skargi J.L., wyrokiem z dnia 26 października 2012 r., sygn. II SA/Łd 844/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił przywołaną wyżej decyzję z dnia 22 czerwca 2012 r. wraz z poprzedzającą ją decyzją z dnia 27 kwietnia 2012r r.
Skarga kasacyjna wywiedziona od w/w orzeczenia została oddalona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 czerwca 2014 r., sygn. akt II OSK 46/13. Sąd wskazał, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie pozwalał na ustalenie interesu prawnego J.L. występującego z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji.
Decyzją z dnia 14 października 2014 r., znak: SKO.4161/595/14 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Gminy i Miasta Szadek z dnia 16 kwietnia 2009 r., z uwagi na brak wystąpienia ustawowych przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a.
Wskazane wyżej rozstrzygnięcie zostało utrzymane w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu z dnia 10 grudnia 2014 r., znak: SKO.4161/613/14.
Na skutek wniesionej przez J.L. skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 8 września 2015 r., sygn. akt II SA/Łd 173/15 uchylił zaskarżone postanowienie z dnia 10 grudnia 2014 r. wraz z poprzedzającym je postanowieniem z dnia 14 października 2014 r.
Skargę kasacyjną od w/w wyroku wniósł uczestnik postępowania – E. Spółka z o.o. w W.. Wyrokiem z dnia 22 listopada 2016 r., sygn. akt II OSK 3082/15 Naczelny Sąd Administracyjny skargę kasacyjną oddalił. W uzasadnieniu orzeczenia NSA wskazał, że w niniejszej sprawie organ administracji wydając decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia błędnie uznał, że w sprawie nie zachodziła konieczność badania kwestii kumulacji oddziaływań wytwarzanych przez elektrownię wiatrową - której dotyczy decyzja - z oddziaływaniami, które wytwarzane będą przez trzy inne elektrownie (których dotyczą trzy decyzje Burmistrza Gminy i Miasta Szadek, tj. dwie z dnia 16 kwietnia 2009 r. dotyczące inwestycji na działce nr ewid. 69 oraz na działkach nr ewid. 81, 82 i częściowo 78 oraz jedna decyzja z dnia 29 maja 2008 r. dotycząca inwestycji na działkach nr ewid. 82, 81, 78, 64 i 89). Fakt, że kwestia kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć znajdujących się i planowanych do realizacji na działkach ewid. nr 69, 98, 99 cz., 90, 81, 82, 78, 64 i 89 nie była przedmiotem badania przez Burmistrza Gminy i Miasta Szadek, zdaniem Sądu, świadczy o tym, iż organ wydając decyzję rażąco naruszył art. 63 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy środowiskowej.
W toku ponownie prowadzonego postępowania, na zlecenie Kolegium (postanowienie z dnia 9 lutego 2017 r., znak: SKO.4161/109/16, SKO.4161/5,7/17) biegła z zakresu ochrony środowiska sporządziła opinię w przedmiocie skumulowanego oddziaływania elektrowni wiatrowych, dla których Burmistrz Gminy i Miasta Szadek ustalił środowiskowe uwarunkowania decyzjami: z dnia 29 maja 2008 r., znak: RG.7624/1/2008, z dnia 16 kwietnia 2009 r., znak: RG.7624/2/2009, z dnia 16 kwietnia 2009 r., znak: RG.7624/1/2009 oraz z dnia 16 kwietnia 2009 r., znak: RG.7624/3/2009. Opinia biegłej stwierdzająca brak kumulacji oddziaływań w/w elektrowni wiatrowych została przedstawiona w dniu 1 marca 2017 r.
Decyzją z dnia 23 czerwca 2017 r., znak: SKO.4161/7/17, Kolegium stwierdziło nieważność decyzji Burmistrza Gminy i Miasta Szadek z dnia 16 kwietnia 2009 r., znak: RG.7624/3/2009, z uwagi na związanie oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania ujętymi w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 listopada 2016 r., sygn. akt II OSK 3082/15. Uzasadniając Kolegium odwołało się do wiążącej oceny prawnej wyrażonej w powołanym wyżej prawomocnym orzeczeniu, co do podjęcia decyzji Burmistrza Gminy i Miasta Szadek z dnia 16 kwietnia 2009 r. z rażącym naruszeniem prawa, tj. art. 63 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy środowiskowej, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji. Wskazało, że z treści wskazanego przepisu wynika, że obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko stwierdza, w drodze postanowienia, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, uwzględniając łącznie następujące uwarunkowania: rodzaj i charakterystykę przedsięwzięcia, z uwzględnieniem powiązań z innymi przedsięwzięciami, w szczególności kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć znajdujących się na obszarze, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie. W rozpoznawanej sprawie, Burmistrz Gminy i Miasta Szadek wadliwie przeprowadził procedurę poprzedzającą wydanie decyzji środowiskowej, ponieważ już we wstępnej fazie prowadzonego postępowania, zwracając się do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Zduńskiej Woli, jak i Starosty Zduńskowolskiego o wyrażenie stanowiska w przedmiocie tego, czy dla planowanego przedsięwzięcia zachodzi potrzeba przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko oraz określenia ewentualnego raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, wbrew treści art. 63 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy środowiskowej, obligującej organ do uwzględnienia kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć znajdujących się na obszarze, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie, nie poinformował powyższych organów o trzech identycznych wnioskach złożonych przez inwestora dotyczących realizacji elektrowni wiatrowych na sąsiednich działkach i jednej już istniejącej elektrowni wiatrowej zlokalizowanej na nieruchomości sąsiedniej (działki nr 82, 81, 78, 64 i 89).
Powyższa decyzja została utrzymana w mocy decyzją Kolegium z dnia 24 sierpnia 2017 r., znak: SKO.4161/31/17.
Kwestionując powyższe rozstrzygnięcie inwestor wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który wyrokiem z dnia 14 marca 2018 r., sygn. akt II SA/Łd 881/17 skargę oddalił.
Sądowi rozpoznającemu przedmiotową skargę z urzędu wiadomo, że wniesiona przez inwestora skarga kasacyjna od w/w wyroku z dnia 14 marca 2018 r. została oddalona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 grudnia 2020 r., II OSK 1778/18.
Wobec podjęcia ostatecznego rozstrzygnięcia w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Gminy i Miasta Szadek z dnia 16 kwietnia 2009 r., organ ten, decyzją z dnia 4 października 2018 r., znak: RG.7624/1/2009.4.2018, ponownie ustalił środowiskowe uwarunkowania dla przedmiotowego przedsięwzięcia. Uzasadniając wskazał, że W. Spółka z o.o. w W. złożyła w dniu 9 sierpnia 2018 r. pismo, w którym podtrzymała swój wniosek o ustalenie środowiskowych uwarunkowań dla przedmiotowego przedsięwzięcia. Rozpatrując sprawę organ miał na względzie orzeczenia sądów administracyjnych wskazujące, iż stwierdzenie nieważności oznacza jedynie wyeliminowanie z obrotu prawnego samej decyzji, natomiast czynności procesowe dokonane przez organ oraz strony przed podjęciem takiej decyzji pozostają w mocy. Burmistrz Gminy i Miasta Szadek wskazał, że w sprawie znajdują zastosowanie przepisy ustawy w brzmieniu przed nowelizacją dokonaną ustawą z dnia 9 października 2015 r. o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz niektórych innych ustaw (por. informacja Zastępcy Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia 23 stycznia 2017 r., znak: DOOŚ.OPK.070.15.2017.ML) i wobec tego brak jest potrzeby ponownego opiniowania konieczności dokonania oceny oddziaływania inwestycji na środowisko. Organ wskazał, że w toku postępowania uwzględnił fakt braku kumulacji oddziaływań elektrowni wiatrowych, opierając się na opinii biegłej H. S. z dnia 1 marca 2017 r. oraz "innych badaniach z dnia 19 grudnia 2016 r. opracowanych przez Laboratorium Badawcze P., a sporządzonych na zlecenie inwestora i przedłożonych organowi w dniu 14 marca 2018 r. (kopia raportu nr PR/01/12/2016 "Sprawozdanie z pomiarów poziomu hałasu emitowanego do środowiska przez Farmę Wiatrową S.").
W wyniku rozpatrzenia odwołania J.L. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu decyzją z dnia 22 listopada 2018 r., znak: SKO.4161/32/18, uchyliło zaskarżone rozstrzygnięcie i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Uzasadniając organ odwoławczy wskazywał na konieczność organ odwoławczy wskazał na przysługujący J.L. status strony przedmiotowego postępowania, jak również na konieczność dokonania ustaleń, co do potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w oparciu o obowiązujące przepisy. Ponadto organ zaznaczył, że przy wydawaniu decyzji środowiskowej organ winien uwzględnić odległości wynikające z art. 4 ustawy z dnia 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych (Dz.U. z 2016 r., poz. 961 ze zm., dalej również jako: "u.i.e.w.").
Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem E.p. z o.o. z siedzibą w W. oraz W. w upadłości Sp. z o.o. Sp.k. z siedzibą w W. wniosły sprzeciwy do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.
Wyrokiem z dnia 17 kwietnia 2019 r., sygn. akt II SA/Łd 15/19, Sąd oddalił sprzeciwy potwierdzając prawidłowość decyzji Kolegium.
W wyniku ponownie przeprowadzonego postępowania Burmistrz Gminy i Miasta Szadek decyzją z dnia 30 listopada 2020 r., znak: RG.7624/1/2009.4.2018.3.2019, w której określił dla przedmiotowego przedsięwzięcia środowiskowe uwarunkowania, o których mowa w art. 84 ust. 1a ustawy środowiskowej, tj. warunki korzystania ze środowiska w fazie realizacji i eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich oraz wymagania dotyczące ochrony środowiska konieczne do uwzględnienia w projekcie budowlanym. Organ wskazał, że rozstrzygnięcie zostało wydane po uzyskaniu stosownych opinii Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Łodzi (opinia z dnia 13 marca 2020 r., znak: WOOŚ.4220.131.2020.JCh.2, stwierdzającej brak potrzeby przeprowadzenia oceny środowiskowej z uwagi na fakt zrealizowania przedsięwzięcia) oraz Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Zduńskiej Woli (opinia z dnia 27 kwietnia 2020 r., znak: PSSE.NS ZNS.460.11.2020.JOK, stwierdzającej brak potrzeby przeprowadzenia oceny środowiskowej z uwagi na fakt zrealizowania przedsięwzięcia), przeprowadzono także analizę akustyczną uwzględniającą kumulację oddziaływań 4 elektrowni wiatrowych, która nie wykazała przekroczeń dopuszczalnych norm hałasu (kwestia kumulacji oddziaływań powinna zostać opisana przez inwestora w karcie informacyjnej przedsięwzięcia z uwagi na zmianę przez ustawodawcę treści karty, jednak organ zwrócił uwagę, że sporządzenie analizy przez organ wyłączyło konieczność uzupełnienia karty). Ponadto organ wskazał, że w jego ocenie brak jest podstaw do badania spełnienia kryterium odległościowego elektrowni wiatrowej, o którym mowa w art. 4 ustawy u.i.e.w., ponieważ inwestycja została zrealizowana na podstawie pozwolenia na budowę uzyskanego przed wejściem w życie powołanej ustawy. Zgodnie z art. 13 ust. 2 i 3 u.i.e.w. pozwolenia na budowę dotyczące elektrowni wiatrowych, wydane przed dniem wejścia w życie ustawy oraz wydane na podstawie postępowania, o którym mowa w ust. 3, zachowują moc, o ile w ciągu 5 lat od dnia wejścia w życie ustawy wydana zostanie decyzja o pozwoleniu na użytkowanie, natomiast postępowania w przedmiocie pozwolenia na budowę, wszczęte i niezakończone do dnia wejścia w życie ustawy, prowadzi się na podstawie przepisów dotychczasowych. Wniosek o wydanie przedmiotowej decyzji środowiskowej został złożony w 2009 r., a od ponad 8 lat elektrownia jest użytkowana. Odmienna interpretacja wskazanych przepisów skutkowałaby usunięciem wielu elektrowni wiatrowych.
W wyniku rozpatrzenia odwołania J.L., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu decyzją z dnia 19 stycznia 2021 r., znak SKO.4161.94.20 uchyliło w/w decyzję z dnia 30 listopada 2020 r. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji z uwagi na stwierdzone uchybienia proceduralne oraz błędną interpretację przez organ pierwszej instancji art. 4 u.i.e.w., skutkującą niezastosowaniem tego przepisu.
Od powyższej decyzji wniósł sprzeciw do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który wyrokiem z dnia 16 kwietnia 2021 r., sygn. akt II SA/Łd 136/21 sprzeciw oddalił. Uzasadniając Sąd wskazał, że przedstawiona przez organ odwoławczy wykładnia przepisów u.i.e.w. czyni niezbędnym wyjaśnienie spełnienia norm odległościowych, o których mowa w art. 4 ustawy, w oparciu o kartę informacyjną przedsięwzięcia oraz oceny jej kompletności, ewentualnie zakresu niezbędnego do uzupełnienia, stosownie do treści art. 62a w zw. z art. 63 ustawy środowiskowej, która to wykładnia w ocenie Sądu, winna uwzględniać wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) z dnia 28 maja 2020 r. w sprawie C-727/11, stanowiącym odpowiedź na pytanie prejudycjalne zadane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach postanowieniem z 12 października 2017 r., sygn. akt II SA/Ke 337/17. W wyroku tym TSUE orzekł, że art. 1 ust. 1 lit. f) dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/1535 z dnia 9 września 2015 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego należy interpretować w ten sposób, że wymóg zachowania minimalnej odległości usytuowania elektrowni wiatrowych od budynków mieszkalnych nie stanowi przepisu technicznego, który jest objęty obowiązkiem notyfikacji w rozumieniu art. 5 tej dyrektywy, o ile jego ustanowienie nie skutkuje jedynie marginalnym użytkowaniem turbin wiatrowych, czego sprawdzenie należy do sądu odsyłającego. Artykuł 15 ust. 2 lit. a) dyrektywy 2006/123/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 grudnia 2006 r. dotyczącej usług na rynku wewnętrznym należy interpretować w ten sposób, że uregulowanie ustanawiające wymóg zachowania minimalnej odległości usytuowania elektrowni wiatrowych od budynków mieszkalnych nie należy do przepisów, które uzależniają podejmowanie lub prowadzenie działalności usługowej od ograniczenia terytorialnego, zwłaszcza w postaci limitów ustalonych w związku z minimalną odległością geograficzną pomiędzy usługodawcami, które to przepisy państwo członkowskie winno notyfikować Komisji Europejskiej zgodnie z art. 15 ust. 7 tej dyrektywy. Artykuł 3 ust. 1 akapit pierwszy i art. 13 ust. 1 akapit pierwszy dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/28/WE z dnia 23 kwietnia 2009 r. w sprawie promowania stosowania energii ze źródeł odnawialnych zmieniającej i w następstwie uchylającej dyrektywy 2001/77/WE oraz 2003/30/WE w wersji zmienionej dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/1513 z dnia 9 września 2015 r. należy interpretować w ten sposób, że nie sprzeciwiają się one uregulowaniu, które wprowadza wymóg zachowania minimalnej odległości usytuowania elektrowni wiatrowych od budynków mieszkalnych, jeśli to uregulowanie jest niezbędne i proporcjonalne w świetle wiążącego dane państwo członkowskie obowiązkowego krajowego celu ogólnego, czego sprawdzenie należy do sądu odsyłającego.
Wskazaną na wstępie decyzją z dnia 29 lipca 2023 r. Burmistrz Gminy i Miasta Szadek stwierdził brak potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia polegającego na budowie elektrowni wiatrowej mocy 2 MW, przewidzianej do realizacji na działce nr 81 w obrębie [...], w S. (wysokość zawieszenia wirnika /wież/ - ok. 110 m, średnica wirnika – ok. 90 m, fundament wieży o wymiarach 18,6 m x 18,6 m posadowiony na głębokości około 2,25 m). Odwołując się do wiążącej organ oceny prawnej Sądu wyrażonej w w/w wyroku z 16 kwietnia 2021 r., wyroku TSUE z 28 maja 2020 r. oraz wypracowanego orzecznictwa sądów administracyjnych organ wywiódł, iż w sprawie nie znajdą zastosowania normy odległościowe wynikające z przepisów u.i.e.w. Jednocześnie zdaniem organu I instancji przedłożona przez inwestora karta informacyjna przedsięwzięcia nie wymaga uzupełnienia, gdyż jej treść stanowi wystarczająca podstawę do dokonania oceny przedsięwzięcia pod względem potrzeby sporządzenia raportu środowiskowego. Powyższe, zdaniem organu potwierdzają załączone do akt opinie organów specjalistycznych.
W odwołaniu od powyższej decyzji J.L. wnosząc o jej uchylenie oraz o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia zarzucał:
1) bezpodstawne pominięcie przepisów o 10 – krotnej wysokości wiatraka jako minimalnej odległości od zabudowań;
2) dowolne ustalenie, jedynie w oparciu treść przedłożonej przez inwestora karty informacyjnej przedsięwzięcia, że wiatrak będzie usytuowany w odpowiednim oddaleniu od siedzib ludzkich, bez ustalenia rzeczywistych odległości, z pominięciem, nowych budynków mieszkalnych, które powstały już po sporządzeniu przedmiotowej karty informacyjnej;
3) niezbadanie odległości pomiędzy wiatrakiem posadowionym na działce o nr ew. 81 od istniejących zabudowań, a w konsekwencji przyjęcie tej odległości w wartości 500 m, uznając ją za bezpieczną w sytuacji, gdy wiatrak w rzeczywistości znajduje się w mniejszej, niż 500 m odległości od zabudowań skarżącego oraz innych zabudowań mieszkalnych zlokalizowanych w S. przy ul.[...];
4) pominięcie okoliczności, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu w stosunku do wiatraka posadowionego na działce o nr ew. 98 jako odległość bezpieczną przyjęło odległość ok. 1200 m;
5) wadliwe przeprowadzenie postępowania opiniującego;
6) brak uzupełnienia karty informacyjnej przedsięwzięcia zgodnie z dyspozycja art. 62a w zw. z art. 63 ustawy środowiskowej;
7) wadliwe oparcie rozstrzygnięcia o niekompletną opinię w zakresie braku kumulacji przedsięwzięcia, która nie uwzględnia, poza hałasem; oddziaływania inwestycji na faunę i florę; zjawiska migotania cienia; odziaływania na krajobraz; dobra materialne, w tym kwestii ewentualnych pożarów, awarii, rzucania lodem, bezpieczeństwa ruchu lotniczego; bilansu wodnego związanego bezpośrednio z obszarem lokalizowania farm; wpływu inwestycji na hodowlę zwierząt i produkcję roślinną; kwestie zanieczyszczeń związanych z eksploatacją elektrowni wiatrowej; współczynnika pochłaniania dźwięku przez powietrze; jak również pozostałych kwestii, które skarżący wskazywał w przesyłanych do organów pismach, w toku postępowania;
8) naruszenie art. 71 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy środowiskowej poprzez brak ustalenia jakichkolwiek uwarunkowań środowiskowych dla przedsięwzięcia oraz skonstruowanie kwestionowanej odwołaniem decyzji w sposób jakby sporny wiatrak stanowił inwestycję dopiero planowaną, gdy w rzeczywistości wiatrak ten pracuje od wielu lat.
Końcowo strona wnosiła o traktowanie jej na równi z inwestorem i doręczanie jej korespondencji na adres domowy, zamiast w drodze obwieszczenia.
Zaskarżoną niniejszą skargą decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Uzasadniając organ odwoławczy wskazał na wstępie, iż stosownie do art. 153 w zw. z art. 193 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania ujęte w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie sąd i organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Stąd też, uwzględniając stanowisko wyrażone w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 16 kwietnia 2021 r., II SA/Łd 136/21, wyroku TSUE z 28 maja 2020 r., C-727/11 ocena decyzji Burmistrza Gminy i Miasta Szadek z dnia 29 lipca 2021 r., winna nastąpić z uwzględnieniem uregulowań wynikających wprost z ustawy środowiskowej.
Odwołując się do poglądów orzecznictwa sądów administracyjnych, organ wskazał, iż wykładnia systemowa art. 15 ust. 3 u.i.e.w. pozwala na stwierdzenie, że wynikający z powyższego przepisu brak możliwości udzielenia przez właściwe rzeczowo organy, odpowiednio pozwolenia na budowę, jak i wydania pozytywnej decyzji środowiskowej dla przedsięwzięcia, które nie spełnia wymogów, o których mowa w art. 4 ustawy, ma zastosowanie do postępowań wszczętych po wejściu w życie przepisów u.i.e.w. Sądy podkreślają bowiem, że w sytuacji zmiany przepisów na mniej korzystne dla podmiotu, przy jednoczesnym braku przepisów przejściowych, koniecznym jest, stosownie do wynikającej z art. 2 Konstytucji RP zasady demokratycznego państwa prawnego, zastosowanie normy względniejszej. Powyższe stanowisko, zdaniem organu potwierdzają również wyniki wykładni art. 15 ust. 3 w zw. z art. 4 u.i.e.w. dokonanej z uwzględnieniem wskazówek zawartych w wyroku TSUE z dnia 28 maja 2020 r., z uzasadnienia którego wynika, iż nie pozostają w sprzeczności z prawem wspólnotowym regulacje krajowe wprowadzające wymóg zachowania minimalnej odległości usytuowania elektrowni wiatrowych od budynków mieszkalnych, jeśli to uregulowanie jest niezbędne i proporcjonalne w świetle wiążącego dane państwo członkowskie obowiązkowego krajowego celu ogólnego, czego sprawdzenie należy do sądu odsyłającego. Co więcej przepisy wspólnotowe, mając na uwadze konieczność ochrony przyjętych celów Unii Europejskiej, w tym ochrony środowiska i jakości życia, w odniesieniu do elektrowni wiatrowych wręcz nakładają obowiązek weryfikacji wpływu tego rodzaju przedsięwzięć na środowisko. Przy czym jak podkreślił TSUE w przypadku unieważnienia wcześniej przeprowadzonej oceny istniejącej nadal inwestycji, to zasad lojalnej współpracy i efektywności prawa unijnego, wymaga dokonania interpretacji przepisów prawa krajowego, w sposób umożliwiający dokonanie takiej oceny. Z tym, że ocena istniejącej inwestycji nie może być dokonywana tak jakby ta inwestycja była dopiero planowana, lecz pod kątem proceduralnego uzupełnienia istniejącego stanu faktycznego w kierunku zgodności także proceduralnej z unijnym prawem ochrony środowiska. W konsekwencji powyższego nie znajduje uzasadnienia kategoryczne stwierdzenie, że niezachowanie aktualnych wymogów odległościowych skutkuje automatycznie odmową udzielenia przez organ prowadzący postępowanie w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia. W takiej sytuacji niezbędnym jest przeprowadzenie oceny spornej inwestycji pod kątem jej zgodności z jednym z celów Unii, jakim jest ochrona środowiska i jakości życia. Zasadności przeprowadzenia tej oceny nie wyłącza sam fakt określenia przez ustawodawcę norm odległościowych, o których mowa w art. 4 u.i.e.w., które zostały ustanowione wiele lat po złożeniu wniosku inicjującego postępowanie w sprawie środowiskowych uwarunkowań, zakończonego podjęciem decyzji, której nieważność została następnie stwierdzona. Trybunał podkreślił, że wprowadzenie wymogów odległościowych znajduje uzasadnienie, jeżeli jest to podyktowane bezpieczeństwem dla zdrowia i życia. W przeciwnym wypadku winno zostać uznane za przepis o cechach przepisu technicznego, co uzasadnia jego pominięcie.
Mając powyższe na uwadze Kolegium stwierdziło, iż zgromadzona w aktach sprawy dokumentacja wskazuje, iż oddziaływanie elektrowni wiatrowej zamyka się w odległości 500 m od obiektu, co pozwala na uznanie, że konieczność przyjęcia w sprawie określona w art. 4 u.i.e.w. normy odległościowej nie znajduje racjonalnego uzasadnienia nie wiąże się z zagrożeniem dla środowiska, czy też zagrożeniem bezpieczeństwa i zdrowia ludzi.
Dalej Kolegium wskazało, iż w niniejszej sprawie znajdują zastosowanie przepisy ustawy środowiskowej w brzmieniu obowiązującym ze zmianami po dniu 1 stycznia 2017 r. Zgodnie bowiem z art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 9 października 2015 r. o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2015 r., poz. 1936) przypisy dotychczasowe stosuje się do spraw wszczętych na podstawie ustawy zmienianej w art. 1, dla których przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy przedłożono raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko lub wydano postanowienie określające zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Bezspornym jest, że w sprawie zakończonej decyzją Burmistrza Gminy i Miasta Szadek z dnia 16 kwietnia 2009 r. nie został sporządzony raport środowiskowy, jak również nie zostało wydane postanowienie określające zakres raportu.
Obowiązek stosowania zmienionych w w/w dacie przepisów ustawy środowiskowej wiązał się z koniecznością uzupełnienia przez inwestora karty informacyjnej przedsięwzięcia zgodnie z dyspozycją art. 62a w zw. z art. 63 ustawy środowiskowej dotyczącego stwierdzenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (nie ma takiego obowiązku, jeżeli karta informacyjna przedsięwzięcia złożona przed dniem 1 stycznia 2017 r. posiada elementy wymagane w/w przepisem). Zakres informacji, które winny być zamieszczone w karcie, został bowiem rozszerzony z dniem 1 stycznia 2017 r.
Kolejna istotna, zdaniem organu dla sprawy zmiana ustawy środowiskowej nastąpiła z dniem 24 września 2019 r. Zgodnie z treścią art. 4 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019 r., poz. 1712) do spraw wszczętych na podstawie ustaw zmienianych w art. 1 oraz w art. 3 i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe (ust. 1). Do spraw wszczętych na podstawie ustawy zmienianej w art. 1 i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy art. 63, art. 64 ust. 1 i 3a, art. 65, art. 74 ust. 3b-3h, art. 84 ust. 1 i 1a oraz art. 86d ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą (ust. 2).
Organ podkreślił, że w wyniku przeprowadzonej nowelizacji uchylony został ust. 2 art. 63 ustawy środowiskowej wskazujący, że organ orzeka w formie postanowienia o braku stwierdzenia potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Zgodnie natomiast z art. 84 ust. 1 i 1a ustawy w przypadku, gdy nie została przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach właściwy organ stwierdza brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Decyzja ta wydawana jest po uzyskaniu opinii, o których mowa w art. 64 ust. 1 i 1a. W decyzji, o której mowa w ust. 1, właściwy organ może określić warunki lub wymagania, o których mowa w art. 82 ust. 1 pkt 1 lit. b lub c, lub nałożyć obowiązek działań, o których mowa w art. 82 ust. 1 pkt 2 lit. b lub c. Na podstawie art. 84 ust. 2 ustawy środowiskowej charakterystyka przedsięwzięcia stanowi załącznik do decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
Ponadto, jak wynika z art. 64 ust. 1 ustawy środowiskowej, w brzmieniu obowiązującym od dnia 24 września 2019 r., postanowienie, o którym mowa w art. 63 ust. 1 (stwierdzające obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko), wydaje się po zasięgnięciu opinii: 1) regionalnego dyrektora ochrony środowiska; 2) organu, o którym mowa w art. 78, w przypadku przedsięwzięć wymagających decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1-3, 10-19 i 21-26, oraz uchwały, o której mowa w art. 72 ust. 1b; 3) organu właściwego do wydania pozwolenia zintegrowanego na podstawie ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska, jeżeli planowane przedsięwzięcie kwalifikowane jest jako instalacja, o której mowa w art. 201 ust. 1 tej ustawy [przepis dodany z dniem 1 stycznia 2017 r. - przyp. Kolegium], 4) organu właściwego do wydania oceny wodnoprawnej, o której mowa w przepisach ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne.
Obowiązek wystąpienia o opinię do organu właściwego do wydania oceny wodnoprawnej istnieje od dnia 1 stycznia 2018 r. Zgodnie jednak z art. 545 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (tekst jedn.: Dz.U. z 2021 r., poz. 2233 ze zm.) do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy dotyczących decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach oraz w sprawach oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania albo zmiany decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1, 10, 14 i 18 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, stosuje się przepisy obowiązujące przed dniem 1 stycznia 2018 r.
Powyższe, w ocenie Kolegium, wskazuje na brak obowiązku uzyskania w niniejszej sprawie opinii organu właściwego do wydania oceny wodnoprawnej, o której mowa w przepisach ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne. Nie ma także potrzeby uzyskania opinii organu właściwego do wydania pozwolenia zintegrowanego na podstawie ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska, ponieważ przedsięwzięcie nie jest kwalifikowane jako instalacja, o której mowa w art. 201 ust. 1 tej ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 1973 ze zm.). Zgodnie z w/w przepisem pozwolenia zintegrowanego wymaga prowadzenie instalacji, której funkcjonowanie, ze względu na rodzaj i skalę prowadzonej w niej działalności, może powodować znaczne zanieczyszczenie poszczególnych elementów przyrodniczych albo środowiska jako całości, z wyłączeniem instalacji lub ich części stosowanych wyłącznie do badania, rozwoju lub testowania nowych produktów lub procesów technologicznych.
Organ drugiej instancji podkreślił, iż zgodnie z art. 59 ust. 1 ustawy środowiskowej przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wymaga realizacja następujących planowanych przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko: 1) planowanego przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko; 2) planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, jeżeli obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1. W pierwszym przypadku obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko wynika z przepisów prawa materialnego, natomiast w drugim przypadku, obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko może zostać stwierdzony przez uprawniony organ na podstawie art. 63 ust. 1 ustawy środowiskowej. Rodzaje przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, dla których przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko jest obligatoryjne lub fakultatywne określa rozporządzenie.
Na dzień złożenia wniosku o wydanie decyzji środowiskowej, to jest 3 lutego 2009 r. obowiązywało rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2004 r. nr 257, poz. 2573). Zgodnie z ówczesnym brzmieniem zawartego w rozporządzeniu § 3 ust. 1 pkt 6 do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zaliczały się instalacje wykorzystujące siłę wiatru do produkcji energii o całkowitej wysokości nie niższej niż 30 m, niewymienione w § 2 ust. 1 pkt 5. Przepis zyskał nowe brzmienie rozporządzeniem z dnia 9 listopada 2010 r., w którym wskazano, że do wskazanych przedsięwzięć zalicza się instalacje wykorzystujące do wytwarzania energii elektrycznej energię wiatru, inne niż wymienione w § 2 ust. 1 pkt 5: a) lokalizowane na obszarach objętych formami ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-5, 8 i 9 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1814 ze zm.), z wyłączeniem instalacji przeznaczonych wyłącznie do zasilania znaków drogowych i kolejowych, urządzeń sterujących lub monitorujących ruch drogowy lub kolejowy, znaków nawigacyjnych, urządzeń oświetleniowych, billboardów i tablic reklamowych, b) o całkowitej wysokości nie niższej niż 30 m. Przepis pozostał bez zmian w nowym rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko.
Kolegium wskazało, iż w rozpoznawanej sprawie, w dniu 19 listopada 2019 r. Burmistrz Gminy i Miasta Szadek wystąpił do P.K. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą N. z siedziba w Z. o przeprowadzenie badania skumulowanego oddziaływania 4 elektrowni wiatrowych posadowionych na działkach nr 81 i nr 82 obręb [...] miasta S., nr 98 obręb [...] miasta S. oraz nr 69 obręb [...] miasta S. Ocena została przeprowadzona w grudniu 2019 r. i dotyczyła oddziaływania akustycznego elektrowni. We wnioskach zostało wskazane, że badanie nie wykazało przekroczeń dopuszczalnego poziomu hałasu na najbliższych terenach chronionych akustycznie. Organ powołał się także na opinię z dnia 1 marca 2017 r. stwierdzającą brak kumulacji oddziaływań ww. elektrowni wiatrowych sporządzoną na zlecenie Kolegium (postanowienie z dnia 9 lutego 2017 r., znak: SKO.4161/10 9/16, SKO.4161/5,7/17) przez biegłą z zakresu ochrony środowiska.
Organ wystąpił nadto do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Zduńskiej Woli i Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Łodzi o wydanie opinii co do potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania inwestycji na środowisko. Wskazane wyżej organy stwierdziły brak konieczności dokonywania takiej oceny z uwagi na fakt zrealizowania przedsięwzięcia (opinia PPIS z dnia 27 kwietnia 2020 r., znak: PSSE.NS.ZNS.460.11.2020.JOK; opinia RDOŚ w Łodzi z dnia 13 marca 2020 r., znak: WOOŚ.4220.131.2020.JCH.2).
W rezultacie przeprowadzonego postępowania organ wydał zaskarżoną decyzję środowiskową. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że przeprowadzone postępowanie pozwoliło na stwierdzenie, iż funkcjonowanie elektrowni wiatrowej, dla której wydana została decyzja, nie powoduje jej oddziaływania na środowisko, a oddziaływanie skumulowane z oddziaływaniem trzech pozostałych elektrowni nie przekracza norm, w tym dotyczących dopuszczalnego poziomu hałasu. Organ dokonał także analizy karty informacyjnej przedsięwzięcia przedłożonej przez inwestora wraz z wnioskiem, pod kątem wymagań, jakie powinien spełniać ww. dokument a określonych w art. 62a ustawy środowiskowej, który wszedł w życie z dniem 1 stycznia 2017 r. W rezultacie powyższego zostało stwierdzone, że pozostają one ze sobą zgodne. Organ zwrócił uwagę, że do dnia 31 grudnia 2016 r. obowiązywał art. 3 ust. 1 pkt 5 ustawy środowiskowej, który jednoznacznie określał jakie elementy powinna zawierać karta informacyjna przedsięwzięcia. Wraz z wprowadzeniem w dniu 1 stycznia 2017 r. do ustawy środowiskowej art. 62a przepis powyższy został uchylony na mocy nowelizacji z dnia 9 października 2015 r. Z powyższego wynika, że do dotychczasowego zakresu karty informacyjnej przedsięwzięcia wprowadzono nowe wymogi, określone w art. 62a ust. 1 pkt 11-14 ustawy. W odniesieniu do pkt 11 organ uznał, że brak było konieczności wzywania inwestora do uzupełnienia karty informacyjnej przedsięwzięcia, bowiem zlecona przez organ analiza dotycząca oddziaływań skumulowanych została przekazana do organów opiniujących w trybie art. 64 ust. 1 ustawy środowiskowej. W odniesieniu do tego punktu karty informacyjnej celem złożenia tej karty jest, aby organ prowadzący postępowanie, a także organy opiniujące w trybie art. 64 ust. 1 ustawy mogły zapoznać się z charakterystyką planowanego przedsięwzięcia i zdecydować, czy zachodzi potrzeba przeprowadzenia oceny oddziaływania inwestycji na środowisko. Zatem chociaż przedłożona wraz z wnioskiem karta informacyjna przedsięwzięcia nie zawiera tego punktu to analiza oddziaływań skumulowanych została przeprowadzona i znajduje się w aktach sprawy. Organ wprowadził do akt sprawy wyniki analizy przeprowadzonej w przedmiotowej sprawie przez biegłego, na zlecenie Burmistrza Gminy i Miasta Szadek, zatem obowiązek ten został zrealizowany. W ocenie organu pkt 12-13 art. 62a ustawy środowiskowej omówione zostały odpowiednio w pkt 9 i pkt 7 karty informacyjnej przedsięwzięcia. Co do pkt 14 odwołał się do informacji inwestora zawartej w piśmie z dnia 10 lipca 2020 r., z którego wynika, że prace rozbiórkowe nie były i nie będą prowadzone.
Na żądanie Kolegium E. Sp. z o.o. z siedzibą w W. dokonała uzupełnienia karty informacyjnej przedsięwzięcia o obowiązujące wymogi wynikające z art. 62a ust. 1 ustawy środowiskowej w zakresie pkt 11-14 przepisu, tj. o informacje o:
1) przedsięwzięciach realizowanych i zrealizowanych, znajdujących się na terenie, na którym planuje się realizację przedsięwzięcia, oraz w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia lub których oddziaływania mieszczą się w obszarze oddziaływania planowanego przedsięwzięcia - w zakresie, w jakim ich oddziaływania mogą prowadzić do skumulowania oddziaływań z planowanym przedsięwzięciem,
2) ryzyku wystąpienia poważnej awarii lub katastrofy naturalnej i budowlanej,
3) przewidywanych ilościach i rodzajach wytwarzanych odpadów oraz ich wpływie na środowisko,
4) pracach rozbiórkowych dotyczących przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko
- z uwzględnieniem dostępnych wyników innych ocen wpływu na środowisko, przeprowadzonych na podstawie odrębnych przepisów.
W piśmie z dnia 22 września 2022 r. spółka uzupełniając kartę wskazała, że:
1) "w odległości skumulowanego oddziaływania 4 elektrowni wiatrowych spółki nie znajdują się żadne inne przedsięwzięcia mogące oddziaływać na środowisko, jak również oddziaływania takich przedsięwzięć nie kumulują się ze skumulowanym oddziaływaniem Farmy Wiatrowej S.. Pozostałe przedsięwzięcia znajdują się w odległości od ok. 3 km do ponad 4 km, a zatem bez jakiejkolwiek możliwości skumulowanego oddziaływania z elektrowniami Spółki. Powyższe informacje zostały uzyskane w Urzędzie Gminy Szadek oraz z powszechnie dostępnych źródeł. Badanie zlecone przez Burmistrza Gminy i Miasta Szadek wykonano w grudniu 2019 r., gdy wszystkie wyżej wskazane przedsięwzięcia już funkcjonowały. Od tamtej pory nie zostały zrealizowane ani nie są realizowane inne przedsięwzięcia znajdujące się w obszarze oddziaływania Farmy Wiatrowej S.
2) "podobnie jak każdy wysoki obiekt budowlany elektrownia wiatrowa narażona jest na działanie siły wyższej (jak huraganowe wiatry, wyładowania atmosferyczne) stwarzającej ryzyko awarii lub katastrofy, jednakże w toku wieloletnich prób i analiz ryzyka te zostały zminimalizowane przez producenta poprzez zaprojektowanie i wykonanie odpowiedniej konstrukcji wieży oraz użycie materiałów o wysokich parametrach wytrzymałościowych. Szczegółowy system kontroli minimalizuje wystąpienie błędów montażowych, zaś prawidłowa eksploatacja minimalizuje ryzyko wystąpienia awarii. Ryzyko wystąpienia poważnej awarii w rozumieniu art. 3 pkt 23 ustawy Prawo ochrony środowiska należy uznać za znikome lub że ryzyko w ogóle nie występuje, gdyż nawet w razie awarii nie nastąpi emisja substancji niebezpiecznych prowadząca do zagrożenia życia lub zdrowia ludzi lub środowiska. Elektrownia w miejscu jej posadowienia nie stwarza zagrożenia dla życia i zdrowia (na gruntach rolnych w znacznej odległości od najbliższych zabudowań). Wybudowanie elektrowni wiatrowej nie wpływa na ryzyko katastrofy naturalnej, zaś wystąpienie katastrofy budowlanej należy uznać za znikome."
3) "W skali roku przewidywane jest wytworzenie następujących rodzajów i ilości odpadów:
- Kod BDO 15 02 03 Sorbenty, materiały filtracyjne, tkaniny do wycierania (np. szmaty, ścierki) i ubrania ochronne inne niż wymienione w 15 02 02 - ok. 140 kg,
- Kod BDO 16 01 07 Filtry olejowe - ok. 60 kg,
- Kod BDO 15 01 10 Opakowania zawierające pozostałości substancji niebezpiecznych lub nimi zanieczyszczone - 2-3 kg,
- Kod BDO 13 02 08 Inne oleje silnikowe, przekładniowe i smarowe - ok. 90 kg wymieniane raz na 3 lata,
- Kod BDO 16 02 14 Zużyte urządzenia - ok. 15 kg,
- Kod BDO 16 01 22 Inne nie wymienione elementy - nie więcej niż 10 kg,
- Kod BDO 16 06 01 Baterie i akumulatory ołowiowe - nie więcej niż 5 kg wymieniane raz na 3 lata,
Odpady komunalne nie będą wytwarzane."
4) "prace rozbiórkowe nie są i nie były prowadzone w zakresie przedmiotowej inwestycji".
Po zapoznaniu się z w/w uzupełnieniem karty organy opiniujące podtrzymały swoje opinie co do braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania inwestycji na środowisko (pismo PPIS z dnia 5 października 2022 r., znak: PSSE.NS.ZNS.460.11.2020. JOK; opinia RDOŚ w Łodzi z dnia 29 września 2022 r., znak: WOOŚ.4220.131.2020.JCH /MŁo.3).
W ocenie Kolegium zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w tym informacje zawarte w uzupełnionej karcie informacyjnej przedsięwzięcia, pozwalają na stwierdzenie braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, przy uwzględnieniu poniższych uwarunkowań wskazanych w art. 63 ust. 1 w zw. z art. 85 ust. 2 pkt 2 ustawy środowiskowej.
Przedsięwzięcie dotyczy elektrowni wiatrowej o średnicy wirnika około V 90 m i wysokości zawieszenia wirnika (wieża) na poziomie do H 110 m, jako jednostki wytwórczej energii elektrycznej o mocy P = 2,0 MW na działce nr 81 obręb [...] w S.. Odległość wieży od najbliższych zabudowań mieszkalnych i budynków inwentarskich wynosi ok. 1200 m. Jako elementy towarzyszące elektrowni zostały wskazane: 1) budowa trasy linii energetycznej kablowej SN 15kV wraz z jedną stacją kontenerową pomiarową położoną przy elektrowni i słupem, trasa linii kablowej składać się będzie z 1 obwodu, przy elektrowni usytuowana będzie 1 stacja kontenerowa pomiarowa o wym. 3 m x 3 m na stałe oraz 2) drogi wewnętrzne, place, łuki drogowe, do wieży zostanie doprowadzona utwardzona trwała droga wewnętrzna o szer. 4,5 m, przewiduje się łuki R 30 i R 15, plac manewrowy o wymiarach około 25m x 40 m i zatoka postojowa 4,5 m x 18,6 m - stałe; droga wewnętrzna z placem i łukami będzie wykonana z kamienia o różnym uziarnieniu i grubości warstwy zależnej od warunków gruntowych i stosownie zagęszczonej, połączona będzie z istniejącą drogą na działce o nr 90, w przypadku kolizji dróg z rowami śródpolnymi, przewiduje się wykonanie przejazdów uwzględniających zachowanie prawidłowego przepływu wody. Wymiary fundamentu wieży to ok. 18,6 m x 18,6 m, posadowione na głębokości ok. 2,25 m - obiekty stałe.
Z przedłożonej do akt karty informacyjnej przedsięzwięcia wynika, że VESTAS V90-2.0 MW jest trójłopatową turbiną z systemem obracania gondoli oraz łopatami o zmiennym skoku. Turbina VESTAS V90-2.0 wyposażona jest w wirnik o średnicy 90 m wykorzystujący technologię [...]. Technologia ta umożliwia zróżnicowanie prędkości obrotowej wirnika (RPM) i tym samym optymalne wykorzystanie wydajności aerodynamicznej wirnika. Wszystkie turbiny typu V90-2.0 MW wyposażone są w [...]®, opracowany przez firmę VESTAS system regulacji skoku łopat (pitch). [...]® monitoruje kąt nachylenia łopat tak, by były one ustawione optymalnie w stosunku do aktualnych warunków wiatrowych. Pozwala to zoptymalizować wielkość produkowanej energii oraz poziom emitowanego hałasu. Łopaty wirnika wykonane są z włókna szklanego wzmacnianego żywicą epoksydową. Każda łopata składa się z dwóch powłok, połączonych z podtrzymującym je dźwigarem. Specjalne stalowe kotwy łączą łopaty z czteropunktowym łożyskiem kulowym zamocowanym w piaście wirnika. Wał główny za pośrednictwem przekładni przenosi moc do generatora. Przekładnia jest typu kombinowanego, planetarno-śrubowego. Moc z przekładni jest przekazywana do 4-biegunowego, asynchronicznego generatora z uzwojonym wirnikiem za pomocą bezobsługowego, złożonego sprzęgła. Podwyższający napięcie transformator średniego napięcia ulokowany jest w tylnej części gondoli w oddzielnym przedziale. Transformator jest zaprojektowany z suchej żywicy, specjalnie projektowany do instalacji w turbinach wiatrowych. Przy wszelkich prędkościach wiatru systemy [...] i [...] zapewniają maksymalne uzyskanie mocy nominalnej, niezależnie od temperatury i gęstości powietrza. Przy dużych prędkościach wiatru produkcja mocy elektrycznej utrzymuje się na poziomie nominalnej mocy wyjściowej. Turbina wyposażona jest w układ hamulcowy, który zatrzymuje ruch obrotowy, kiedy zatrzymanie takie jest wymagane. Układ przestawia łopatki w chorągiewkę i włącza się hydraulicznie sterowany hamulec postojowy. Hamulec postojowy zainstalowany jest na wale wysokiej prędkości w przekładni. Hamulec jest manualnie aktywowany poprzez naciśnięcie przycisku wewnątrz turbiny wiatrowej. Wszystkie funkcje turbiny są monitorowane za pomocą mikroprocesorowych sterowników. Układ sterowania wyposażony jest w szereg czujników zapewniających bezpieczne i optymalne działanie turbiny wiatrowej. Działanie układu ustawienia kąta łopatek odbywa się przy pomocy trzech cylindrów hydraulicznych, po jednym na każdą łopatkę. Zespół hydrauliczny zainstalowany jest w gondoli dostarczając ciśnienia hydraulicznego zarówno do układu ustawienia kąta łopatek, jak i do układu hamulcowego. Układy wyposażone są w akumulatory hydrauliczne celem zapewnienia kontrolowanego i bezpiecznego zamknięcia podczas przestojów sieci. Cztery małe koła zębate systemu obracającego gondolę wprawiane są w ruch przez elektryczne przekładnie. Kółka te zazębiają się z dużym pierścieniem obrotowym zamocowanym na szczycie wieży. Gondola z wzmocnionego włókna szklanego chroni wszystkie znajdujące się wewnątrz elementy przed deszczem, śniegiem, kurzem, słońcem i innymi zagrożeniami. Główny otwór umożliwia dostęp do gondoli poprzez wieżę. W gondoli zainstalowano 800 kg dźwig serwisowy, który można rozbudować do udźwigu 7,500 kg tak, by mógł udźwignąć główne elementy. Stalowa wieża typu rurowego jest fabrycznie malowana i jest dostępna w różnych wysokościach opcjonalnego zainstalowania dźwigu serwisowego wewnątrz wieży.
Układ [...] zapewnia ciągłość i stabilność energii produkowanej przez turbinę. Składa się z wydajnego asynchronicznego generatora z uzwojonym wirnikiem oraz pierścieniem ślizgowym, konwertera mocy z przełącznikami IGBT i systemu ochronnego, które to zapewniają pracę turbiny ze zmienną prędkością. Układy [...] i [...] zapewniają optymalizację produkcji energii, niski poziom emitowanego hałasu oraz zmniejszenie obciążeń przekładni oraz innych ważnych elementów. Układ kontroluje napięcie w obwodzie wirnika w generatorze. Umożliwia to precyzyjne sterowanie mocą bierną oraz przyłączeniem generatora do sieci.
W karcie zostało wskazane, że elektrownia wiatrowa usytuowana będzie w odpowiednim oddaleniu od siedzib ludzkich i nie będzie powodować uciążliwości w fazie jej eksploatacji. Lokalizacja elektrowni wiatrowej nie będzie kolidować z ograniczeniami i rygorami obejmującymi sąsiadujące tereny prawnie chronione. Lokalizacja znajduje się poza rejonami siedliskowymi ptaków. Elektrownia wiatrowa usytuowana będzie w oddaleniu od zwartych skupisk siedzib ludzkich i nie będzie powodować konfliktów społecznych. Lokalizacja elektrowni wiatrowej jest optymalna zarówno ze względów ekologicznych, ekonomicznych, jak i społecznych. Wybór wariantu był poprzedzony analizą ekonomiczno-środowiskową, aby wyeliminować zagrożenia utraty zdrowia dla ludzi, zwierząt, degradacji świata roślinnego, ujemnego wpływu na powierzchnię ziemi, wód powierzchniowych i podziemnych, dóbr kulturowych itp.
Elektrownia wiatrowa nie będzie negatywnie oddziaływać na warunki gruntowo-wodne. Szczegółowe warunki występowania swobodnego zwierciadła wody podziemnej, współczynnika filtracji, rodzaju gruntu zostanie opracowana na etapie opracowania projektu budowlanego.
Teren inwestycji z wyjątkiem stopy fundamentowej, drogi dojazdowej, placu manewrowego i zatoki postojowej zainstalowanej elektrowni wiatrowej może być wykorzystywany do uprawy rolnej.
Teren lokalizacji elektrowni wiatrowej charakteryzuje monotonny krajobraz pól uprawnych i pastwisk z pojedynczymi kępami drzew i krzewów bez istotnego znaczenia przyrodniczego. W rejonie przewidywanej lokalizacji występują grunty orne (R) o klasie IVb i IVa. Łączna powierzchnia przeznaczona pod inwestycję (place, fundament, drogi itd.) nie przekroczy 5000 m2. Powierzchnia działki wynosi 3,4273 ha.
W rejonie oddziaływania planowanej inwestycji nie znajdują się: szkoły, szpitale, obiekty militarne, cmentarze, tereny turystyczno-rekreacyjne, obszary ważne z punktu widzenia wartości kulturowo-historycznych lub naukowych oraz zasoby wód powierzchniowych istotne dla siedlisk zwierząt.
Podczas realizacji inwestycji wykorzystywane będą surowce do wykonania fundamentów w celu posadowienia wieży. Do budowy fundamentów pod wieżę stosowany jest szalunek rozbieralny do wielokrotnego wykorzystania, zbrojenie stalowe prefabrykowane oraz beton dostarczone zgodnie z zasadami sztuki budowlanej. W realizacji prac budowlanych będzie użyty specjalistyczny park maszyn budowlanych (koparka, spycharka, betonomieszarka, dźwig samojezdny, pojazdy transportowe).
W trakcie budowy mogą powstać odpady budowlane takie jak: odpady betonu, gruz betonowy, odpady drewna, odpady i złomy metaliczne, gleba i ziemia. Ww. odpady inwestor może przekazać osobom fizycznym lub jednostkom organizacyjnym, niebędącym przedsiębiorcami, do wykorzystania na ich własne potrzeby. Humus będzie wykorzystany do rekultywacji terenu. Grunt z fundamentu będzie wywieziony z terenu budowy we wskazane miejsce składowania po uzyskaniu stosownych zezwoleń. Odpady eksploatacyjne (oleje, smary) powstałe w trakcie działania elektrowni wiatrowej po ich zużyciu lub planowanej wymianie będą wywożone do zakładu utylizacji wg obowiązujących przepisów. W przypadku awarii, powstałe uszkodzenia zostaną natychmiast wymienione na nowe, a części zużyte i uszkodzone zostaną usunięte z terenu przedsięwzięcia. Przewidywane ilości i rodzaje wytwarzanych odpadów zostały opisane powyżej w uzupełnieniu karty z dnia 22 września 2022 r. Ilości te nie wpłyną na środowisko.
Nie przewiduje się wprowadzania substancji do powietrza w formie zorganizowanej i niezorganizowanej, wykorzystywania wody, energii cieplnej, brak jest zapotrzebowania na odprowadzenie lub oczyszczanie ścieków sanitarnych, technologicznych i wód opadowych. Zapotrzebowanie w energię elektryczną dotyczy funkcjonowania elektrowni wiatrowej np. oświetlenia i będzie realizowane z własnego źródła wytwarzania energii, tj. z elektrowni wiatrowej. Szacuje się, iż będzie to nie więcej niż 15 kW dla 1 elektrowni.
Głównym źródłem hałasu eksploatowanej elektrowni wiatrowej będzie praca generatora oraz szum obracających się śmigieł charakterystyczny dla tego typu urządzeń. Projektowane przedsięwzięcie nie spowoduje przekroczenia dopuszczalnego poziomu hałasu na granicy terenów wymagających ochrony przed hałasem. Elektrownia wiatrowa jest produkowana zgodnie z nowoczesnymi technologiami w konstrukcji, której zastosowano wszelkie możliwe rozwiązania ograniczające emisję hałasu. Obliczenia przeprowadzono dla ekstremalnych warunków, kiedy poziom hałasu jest największy. Ze względu na zmienną prędkość wiatru zmienia się również prędkość obrotowa turbiny, a tym samym poziom hałasu emitowany przez te urządzenia. Wybrana lokalizacja elektrowni wiatrowej nie spowoduje wzrostu poziomu mocy akustycznej na sąsiednie działki, gdzie występują zabudowania mieszkalne, przy jej prawidłowym użytkowaniu i obsłudze. Obliczenia akustyczne wykonano przy pomocy programu "LEQ Professional" wersja 6.0 pod Windows. Oparty jest on o model obliczeniowy zawarty w normie PN - ISO 9613 - 2 oraz instrukcjach ITB Nr 308 i 338. Służy on do prognozowania poziomu dźwięku na podstawie danych teoretycznych jak i empirycznych. Pozwala określić równoważny poziom dźwięku w wybranym punkcie na podstawie znajomości położenia źródeł, parametrów akustycznych źródeł, charakterystyki podłoża terenu, przy uwzględnieniu zjawisk ekranowania zarówno przez obiekty naturalne, jak i urbanistyczne. Wyniki obliczeń zostały przedstawione w postaci map akustycznych, czy też izolinii.
Odnośnie do oddziaływania w zakresie promieniowania elektromagnetycznego zostało wskazane, że podstawowym medium produkcyjnym w projektowanej elektrowni wiatrowej będzie energia elektryczna o mocy wytwarzanej w ilości 2,0 MW. Energia przesyłana będzie istniejącymi liniami napowietrznymi z wykorzystaniem projektowanej stacji transformatorowej zdawczo - odbiorczej średniego napięcia 15 kV i projektowanej linii kablowej, która połączona będzie z istniejącą linią 15 kV. Wyprowadzenie mocy powinno być wykonane zgodnie z warunkami ZE z uwzględnieniem przepisów i wiedzy technicznej obejmujących zagadnienia ochrony zagadnienia ochrony przed oddziaływaniem pól elektromagnetycznych o częstotliwości 50 Hz i napięciu ok.15 kV, które nie stanowią uciążliwości czy zagrożenia dla środowiska.
Nie występuje transgraniczne oddziaływanie inwestycji dotyczące zainstalowania elektrowni wiatrowej na środowisko naturalne.
Przedsięwzięcie zlokalizowane jest poza obszarami chronionymi na podstawie ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody. Najbliższy obszar objęty siecią NATURA 2000 - Dolina Środkowej Warty jest położony w odległości ok. 28 km od inwestycji. Powyższy obszar nie będzie zagrożony budową elektrowni wiatrowej.
Przedsięwzięcie nie należy do inwestycji, dla których tworzy się obszar ograniczonego oddziaływania.
Ryzyko wystąpienia poważnej awarii lub katastrofy naturalnej i budowlanej jest znikome, co wynika z przytoczonych powyżej informacji zawartych w uzupełnieniu karty z dnia 22 września 2022 r. Z karty nie wynika, aby przedsięwzięcie było położone na obszarach, o których mowa w art. 63 ust. 1 pkt 2 ustawy środowiskowej. Czas trwania przedsięwzięcia nie został określony. Oddziaływanie elektrowni jest w pełni odwracalne.
Nie zachodzi kumulacja oddziaływań z innymi przedsięwzięciami, co wynika z informacji przedstawionych w uzupełnieniu karty z dnia 22 września 2022 r., a także z opinii sporządzonych przez biegłych na zlecenie organu pierwszej instancji, jak i Kolegium. Należy zwrócić uwagę, że oddziaływanie elektrowni wiatrowej sprowadza się do oddziaływania w zakresie hałasu i oddziaływania elektromagnetycznego. Kwestie te, w tym kumulacji oddziaływań, były przedmiotem ustaleń biegłych i znalazły odzwierciedlenie w opiniach z dnia 1 marca 2017 r. oraz z grudnia 2019 r. Biegli nie stwierdzili przekroczenia norm akustycznych na terenach z zabudową mieszkaniową, w przypadku oddziaływania elektromagnetycznego biegła stwierdziła natomiast brak możliwości wystąpienia kumulacji. Dodatkowo należy wskazać, że biegły K., w odpowiedzi na zarzut skarżącego dotyczący braku w opinii informacji odnośnie "wartości przyjętego współczynnika pochłaniania dźwięku przez powietrze", wyjaśnił, że obliczenia hałasu przeprowadzono w oparciu o model propagacji dźwięku zgodny z normą PN-ISO 9613-2 "Akustyka. Tłumienie dźwięku podczas propagacji w przestrzeni otwartej. Ogólna metoda obliczeniowa" (Dyrektywa 2002/49/WE z dnia 25 czerwca 2002 r.). Metodyka 9613-2 uwzględnia tłumienie wynikające z pochłaniania przez atmosferę (wzór (3) i (4) normy oraz rozdział 7.2). Współczynnik tłumienia przez atmosferę zależy silnie od częstotliwości dźwięku, temperatury otoczenia i wilgotności względnej powietrza, ale tylko w niewielkim stopniu od ciśnienia otoczenia. Przy obliczeniach poziomu hałasu środowiskowego norma PN-ISO 9613-2 zaleca, aby współczynnik pochłaniania przez atmosferę bazował na średnich wartościach, określonych dla warunków atmosferycznych, które są charakterystyczne dla danego regionu. W analizie akustycznej podano wartość temperatury i wilgotności powietrza, dla której wykonano obliczania (temperatura: T = 10oC; wilgotność: H = 70%). Wartość współczynnika tłumienia przez atmosferę została automatycznie uwzględniona w obliczeniach przez program obliczeniowy zgodnie z normą PN-ISO 9613-2 (Tablica 2 normy).
Z pisma Burmistrza Gminy i Miasta Szadek z dnia 21 października 2022 r. wynika nadto, że analiza w kwestii kumulacji oddziaływań jest aktualna, gdyż od jej daty sporządzenia nie nastąpiły zmiany w zabudowie terenu znajdującego się w zasięgu oddziaływania elektrowni.
Kolegium zwróciło także uwagę, że brak analizy kwestii dotyczącej infradźwięków czy migotania cienia pozostaje bez wpływu na możliwość nałożenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Infradźwięki, jak i zjawisko migotania cienia są bowiem oddziaływaniami nienormatywnymi. Nawet jeżeli występują, nie można ująć ich w ramy prawne i dokonać stosownych analiz pozwalających na określenie w tym zakresie warunków korzystania ze środowiska w fazie realizacji i eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich.
Pozostałe, zdaniem skarżącego, braki opinii dotyczące "oddziaływania na krajobraz, dobra materialne, problemów w zakresie bezpieczeństwa, bilansu wodnego, wpływu na hodowlę zwierząt i produkcję roślinną, zanieczyszczenia powietrza aerozolami ze środków smarowych i olejów przepracowanych w fazie eksploatacji elektrowni", również pozostają bez wpływu na ocenę potrzeby sporządzenia raportu środowiskowego. Po pierwsze konieczność ujęcia ww. kwestii wynika przede wszystkim z zakresu raportu (art. 66 ustawy środowiskowej), w sytuacji, kiedy organ stwierdzi potrzebę jego wykonania. Analiza konieczności opracowania raportu znajduje natomiast swoje oparcie w karcie informacyjnej przedsięwzięcia. Jak zostało to wskazane powyżej karta odpowiada wymogom art. 62a ust. 1 ustawy środowiskowej. Informacje w niej zawarte, w ocenie Kolegium, są wystarczające do dokonania oceny potrzeby sporządzenia raportu w aspekcie kryteriów wskazanych w art. 63 ust. 1 ustawy.
Kolegium odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych zaznaczyło nadto, że z literalnego brzmienia art. 72 ust. 1 ustawy środowiskowej wynika, iż wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach poprzedza wydanie decyzji w nim wymienionych. Jednakże wykładnia gramatyczna nie jest jedyną metodą wykładni interpretacji prawa i bywa, że mimo iż brzmienie przepisu jest jasne, to trzeba sięgnąć do innych rodzajów wykładni, w tym wykładni systemowej i celowościowej, tak aby wydobyć rzeczywiste znaczenie normy prawnej. Przy interpretacji ww. przepisu, taka potrzeba zaistniała. Decydujące znaczenie z punktu widzenia celu jakiemu służy postępowanie środowiskowe, ma rozstrzygnięcie o warunkach środowiskowych jakie muszą zostać spełnione celem umożliwienia podjęcia określonej działalności. Określenie tych uwarunkowań jest celowe nie tylko po wydaniu decyzji zezwalającej na realizację inwestycji, ale nawet po rozpoczęciu jej realizacji. Kwestia tego, czy inwestycja jest już zrealizowana nie powinna mieć zatem znaczenia, gdyż rolą organu w tego typu postępowaniu jest określenie warunków środowiskowych, jakie powinno spełniać dane zamierzenie.
Odnosząc się natomiast do wskazywanej przez stronę "bezpiecznej odległości" elektrowni wiatrowej od zabudowań wynoszącej 1200 m, wywodzonej przez skarżącego z akt postępowania dotyczącego elektrowni wiatrowej posadowionej na działce o nr ew. 98, Kolegium podniosło, iż wskazana wyżej wartość nie była ustalana przez organ, a wynikała z karty informacyjnej przedsięwzięcia zrealizowanego na w/w nieruchomości. Natomiast fakt, iż objęta niniejszym postępowaniem elektrownia wiatrowa posadowiona na działce o nr ew. 81 znajduje się w mniejszej odległości od zabudowań (ok. 480 m), nie skutkuje zdaniem organu koniecznością sporządzenia raportu środowiskowego, bądź też automatyczną odmową wydania decyzji ustalającej środowiskowe uwarunkowania, gdyż przeprowadzone postępowanie nie wykazało takiej potrzeby.
Natomiast, co do podnoszonego przez stronę zaniechania doręczania mu pism na adres domowy organ wskazał, iż z uwagi na wielość stron doręczenia w przedmiotowym postępowaniu doręczeń dokonuje się w trybie art. 49 k.p.a., jest podyktowany jedynie tym, że podejmowane w sprawie rozstrzygnięcia są mu niezbędne do przedłożenia odpowiednim organom w procesie inwestycyjnym. Kolegium podkreśliło również, że stronom zapewniono możliwość wzięcia czynnego udziału w postępowaniu zgodnie z art. 10 § 1 k.p.a.
W skardze wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi J.L. ponowił zarzuty przedstawione w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.
W uzasadnieniu skargi wskazywał, iż w jego ocenie procedujące w sprawie organy nie zachowują zasady równości stron, co wywodzi z faktu zaprzestania doręczania skarżącemu korespondencji, ograniczając powyższe jedynie do podmiotu inwestora. Skarżący podkreślał, iż z racji wieku śledzenie BIP organu sprawia mu trudności.
Dalej skarżący zakwestionował zasadność pominięcia przez organy przepisów odległościowych regulujących kwestie usytuowania elektrowni wiatrowej zaznaczając, że kwestionowana inwestycja zlokalizowana na działce o nr ew. 81 jest posadowiona w odległości mniejszej niż 500 m od jego zabudowań. Wskazał nadto, że przyjęte przez organy założenie, że przedmiotowa elektrownia wiatrowa jest usytuowana w odpowiednim oddaleniu od siedzib ludzkich, poza przedłożoną kartą informacyjną przedsięwzięcia, nie znajduje jakiegokolwiek poparcia w zgromadzonej w aktach sprawy dokumentacji. W szczególności, zdaniem skarżącego pominięto kwestię powstania nowej zabudowy w obszarze oddziaływania wiatraka, w okresie następującym po dacie sporządzenia w/w karty. Skarżący podkreślił, że sporna elektrownia wiatrowa ma takie same parametry, co elektrownia posadowiona na działce ew. nr 98, gdzie odległość została ustanowiona została na 1200 m, a nie 500 m.
Zdaniem skarżącego, w sprawie w sposób nieprawidłowy przeprowadzona została również procedura opiniowania przez właściwe organy ochrony środowiska oraz inspekcji sanitarnej. Strona podkreśliła, iż dla wypełnienia powyższego obowiązku nie jest wystarczające samo wystąpienie o uzyskanie stosownej opinii, a jej uzyskanie w formie przydatnej dla prowadzonego postępowania. W ocenie skarżącego zajęte w sprawie stanowisko Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Łodzi, który odmówił wydania opinii wskazując, iż takowa wydawana jest jedynie dla inwestycji planowanych, świadczy o tym, iż uzyskanie takiej opinii nie jest możliwe w ogóle, a co za tym idzie brak jest możliwości zakończenia postępowania środowiskowego.
Skarżący podtrzymał także dotychczas prezentowaną argumentacje, co do braku uzupełnienia przedłożonej karty informacyjnej przedsięwzięcia, w szczególności o informacje na temat inny tożsamych przedsięwzięć realizowanych i zrealizowanych na terenie oddziaływania przedmiotowej elektrowni wiatrowej i kwestii ich kumulacji, a nadto w zakresie wpływu przedmiotowej inwestycji na szeroko pojęte bezpieczeństwo osób i mienia, wpływu na hodowlę zwierząt i roślin, czy też jej wpływu na krajobraz. Wskazał jednocześnie na sprzeczne dane co do wysokości przedmiotowej elektrowni wiatrowej, która w opinii biegłego K. raz wskazywana jest jako 100 m, a innym razem na 105 m.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu wnosiło o jej oddalenie, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Ponadto z załączonego do akt administracyjnych pisma 20 lutego 2023 r. zawierającego wyjaśnienia biegłego P.K. wynika, iż wskazanie w pierwszej opinii wysokości wieży "100m" zamiast "105m" stanowi wyłącznie omyłkę pisarską. Do obliczeń przyjęto wieżę o wysokości 105 m. Jednocześnie biegły wskazał, iż zmiana wysokości wieży elektrowni wiatrowej na poziomie ok. 10 m przy wysokości wieży powyżej 100 m nie ma istotnego wpływu na wartość prognozowanego poziomu hałasu (brak różnicy lub różnica na poziomie do kilku dziesiątych decybela). Wartość prognozowanego poziomu hałasu spada wraz ze wzrostem wysokości wieży elektrowni wiatrowej.
W piśmie procesowym z dnia 18 sierpnia 2023 r. pełnomocnik uczestnika postępowania – E. Sp. z o.o. z siedzibą w W. wnosił o jej oddalenie. W obszernym uzasadnieniu strona odniosła się do przedstawionych w skardze zarzutów, wskazując na ich bezzasadność.
W piśmie procesowym z dnia 18 września 2023 r. zatytułowanym, "uzupełnienie skargi" ustanowiony przez skarżącego profesjonalny pełnomocnik w osobie adwokat A.A. oświadczył, iż zaskarża decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu z dnia 14 grudnia 2022 r. w całości, wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania właściwemu organowi administracyjnym oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów sądowych w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm prawem przepisanych. Pełnomocnik skarżącego zarzucił:
a. błędne ustalenie przez SKO, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w tym informacje zawarte w uzupełnionej karcie informacyjnej przedsięwzięcia, pozwalają na stwierdzenie braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, przy uwzględnieniu uwarunkowań wskazanych w art. 63 ust. 1 w zw. z art. 85 ust. 2 pkt 2 ustawy środowiskowej w sytuacji, gdy:
- organ (Burmistrz Miasta i Gminy Szadek) nie uzyskał obligatoryjnych opinii, o których mowa w art. 64 ust. 1 i ta, tj. Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska i Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego, bowiem organy te stwierdziły, że nie jest możliwe wydanie opinii dla przedsięwzięcia już zrealizowanego, co należy uznać za odmowę uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia przez organ współdziałający; decyzja zatem została wydana z naruszeniem art. 64 ust. 1 oraz 63 ustawy środowiskowej;
- organ nie dysponuje zgodną z przepisami kartą informacyjną; karta informacyjna nie zawiera informacji dotyczących kumulacji odziaływań 4 wiatraków usytuowanych na działkach 98, 81, 82, 69, co czyni ją niezgodną z wymogami art. 62a ust. 1 pkt 11-14 ustawy środowiskowej, a Burmistrz Gminy i Miasta Szadek (jako organ pierwszej instancji) oraz SKO nie wezwały inwestora do uzupełnienia karty informacyjnej tak aby odpowiadała wymogom prawa i mogła stanowić podstawę wydania decyzji środowiskowej;
- organ oparł się na opiniach biegłych kwestionowanych przez skarżącego, przy czym żadne z zarzutów stawianych opiniom w odwołaniu od decyzji środowiskowej wydanej przez Burmistrza Gminy i Miasta Szadek nie zostały przez SKO rozstrzygnięte;
- organ nie ustalił w jakiej odległości od zabudowań jest usytuowany wiatrak położony na działce nr 81, nie przeprowadzono pomiarów;
- organ błędnie przeprowadził procedurę uzyskania opinii RDOŚ oraz PPIS bowiem nie przedstawił w/w organom kwestii kumulacji oddziaływań 4 elektrowni wiatrowych;
b. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. art. 4 u.i.e.w. i jego niezastosowanie; SKO w Sieradzu nie przeprowadziło żadnego postępowania wyjaśniającego w kierunku ustalenia, czy należy w przedmiotowej sprawie stosować wyżej wskazany art. 4, natomiast zaakceptowane przez SKO ustalenia organu I instancji sprowadzają się tylko i wyłącznie do zagadnienia ograniczenia rozwoju sektora elektrowni wiatrowych, a pomijają względy środowiskowe oraz zdrowotne;
c. naruszenie art. 7, art. 77 § 1oraz 107 § 3 k.p.a. poprzez opatrzenie zaskarżonej decyzji błędnym uzasadnieniem, w którym:
- organ powiela wprowadzające w błąd twierdzenia organu I instancji co do okoliczności zasięgnięcia obligatoryjnych opinii Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska i Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego wskazując, że w/w organy stwierdziły brak konieczności wydania opinii z uwagi na fakt zrealizowania przedsięwzięcia w sytuacji, gdy w/w organy odmówiły uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia z uwagi na jego wcześniejsze zrealizowanie (bez zasięgnięcia obligatoryjnej opinii);
- organ nie odnosi się do większości zarzutów postawionych przez skarżącego w odwołaniu od decyzji środowiskowej wydanej przez Burmistrza Gminy i Miasta Szadek, tj. nieuzyskanie przez organ obligatoryjnych opinii RDOS oraz PPIS, nieuzupełnienie karty informacyjnej, niezastosowanie zasady ioh, oparcie się na niepełnej i niejasnej opinii biegłego dotyczącej kumulacji oddziaływań 4 elektrowni wiatrowych, co narusza art. 7, art. 77 § 1oraz 107 § 3 k.p.a.;
d. naruszenie zasad postępowania administracyjnego, tj. art. 6, art. 7, art. 8 § 1 i 2, art. 9 k.p.a. poprzez zaprzestanie doręczeń do skarżącego za pośrednictwem poczty w niniejszym postępowaniu przez Burmistrza Miasta i Gminy Szadek oraz SKO w Sieradzu, pomimo tego, że to skarżący był inicjatorem postępowania, które toczyło się na skutek jego odwołania od decyzji; natomiast w tym samym czasie organ doręczał wszystkie pisma i decyzje pełnomocnikowi inwestora.
W treści pisma pełnomocnik skarżącego zawarł oświadczenie, że odpis przedmiotowego pisma przesłał za pośrednictwem poczty elektronicznej pełnomocnikowi inwestora.
Pismem procesowym z dnia 18 września 2023 r. pełnomocnik spółki E. wnosił o odroczenie terminu rozprawy wyznaczonego na dzień 20 września 2023 r., co argumentował otrzymaniem telefonicznej informacji od pełnomocnika strony skarżącej o fakcie przedłożenia do akt sprawy pisma procesowego z dnia 18 września 2023 r., z którym chciałby się zapoznać i wnieść ewentualne uwagi na piśmie. Pełnomocnik inwestora wskazał, iż pomimo jego ustanowienia w sprawie, nie został zawiadomiony o terminie rozprawy, o którym dowiedział się od pełnomocnika strony przeciwnej. Zaznaczył jednocześnie, że z uwagi na powyższe okoliczności pełnomocnik skarżącego zobowiązała się do wystąpienia z analogicznym wnioskiem o odroczenie terminu rozprawy.
W piśmie procesowym z dnia 19 września 2023 r. pełnomocnik skarżącego oświadczył, że przyłącza się do wniosku pełnomocnika strony przeciwnej o odroczenie terminu rozprawy wyznaczonej na dzień 20 września 2023 r. Oświadczył nadto, że potwierdza, iż o terminie rozprawy pełnomocnik uczestnika postępowania został powiadomiony przez pełnomocnika skarżącego, w dniu 18 września 2023 r. Wskazał, że odpis przedmiotowego wniosku doręczył pełnomocnikowi inwestora za pośrednictwem poczty elektronicznej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2023 r. poz. 1634) – dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stwierdzenie, że zaskarżona decyzja lub postanowienie zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, obliguje sąd do uchylenia zaskarżonego aktu administracji (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę sąd, co do zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, a ponadto może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).
Przed przystąpieniem do merytorycznej oceny zasadności skargi niezbędnym jest odniesienie się do złożonych w sprawie, przywołanych wyżej wniosków pełnomocnika skarżącego (z 19 września 2023 r.) oraz pełnomocnika uczestnika postępowania (z 18 września 2023 r.) o odroczenie terminu rozprawy wyznaczonej na dzień 20 września 2023 r. Wnioski te nie zawierały uzasadnionych podstaw, co skutkowało ich oddaleniem przez Sąd.
Podkreślenia na wstępie wymaga, iż zgodnie z wyrażoną w art. 7 p.p.s.a. zasadą szybkości sąd administracyjny powinien podejmować czynności zmierzające do szybkiego załatwienia sprawy i dążyć do jej rozstrzygnięcia na pierwszym posiedzeniu. Stosownie zaś do art. 99 p.p.s.a. sąd nawet na zgodny wniosek stron może odroczyć posiedzenie tylko z ważnej przyczyny. Natomiast jak wynika z art. 109 p.p.s.a. rozprawa ulega odroczeniu, jeżeli sąd stwierdzi nieprawidłowość zawiadomienia którejkolwiek ze stron albo jeżeli nieobecność strony lub jej pełnomocnika jest wywołana nadzwyczajnym wydarzeniem lub inną znaną sądowi przeszkodą, której nie można przezwyciężyć, chyba że strona lub jej pełnomocnik wnieśli o rozpoznanie sprawy w ich nieobecności. Rozprawa ulega również odroczeniu, jeżeli sąd postanowi zawiadomić o toczącym się postępowaniu sądowym osoby, które dotychczas nie brały udziału w sprawie w charakterze stron (art. 110 p.p.s.a.).
W rozpoznawanej sprawie, pełnomocnicy stron jako przyczynę odroczenia wyznaczonego terminu rozprawy wskazują dwie okoliczności, to jest fakt złożenia przez pełnomocnika skarżącego pisma procesowego z dnia 18 września 2023 r., z którego treścią uczestnik postępowania nie miał możliwości się zapoznać; a nadto brak zawiadomienia pełnomocnika uczestnika postępowania, pomimo jego ustanowienia, o wyznaczonym na dzień 20 września 2023 r. terminie rozprawy.
W powyższym zakresie wskazać należy, iż zgodnie z art. 37 § 1 p.p.s.a. pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Adwokat, radca prawny, rzecznik patentowy, a także doradca podatkowy mogą sami uwierzytelnić odpis udzielonego im pełnomocnictwa oraz odpisy innych dokumentów wykazujących ich umocowanie. Sąd może w razie wątpliwości zażądać urzędowego poświadczenia podpisu strony. W toku sprawy pełnomocnictwo może być udzielone ustnie na posiedzeniu sądu przez oświadczenie złożone przez stronę i wciągnięte do protokołu (§ 2).
Z brzmienia przywołanych wyżej przepisów wynika zatem, iż dla skutecznego ustanowienia pełnomocnika w postępowaniu sądowoadministracyjnym konieczne jest przedłożenie stosownego pełnomocnictwa do akt sądowych. Powyższe potwierdza ugruntowane orzecznictwo sądów administracyjnych, w którym podkreśla się, że obowiązek złożenia pełnomocnictwa jest powiązany z pierwszą czynnością procesową i nie można jej Są to bowiem dwa różne, autonomiczne postępowania. Postępowanie sądowoadministracyjne jest nowym, odrębnym w stosunku do postępowania administracyjnego postępowaniem, a nie jego kontynuacją. Tym samym okoliczność, że pełnomocnictwo znajduje się w aktach administracyjnych przedstawionych sądowi wraz ze skargą nie wyczerpuje dyspozycji art. 37 § 1 w zw. z art. 46 § 3 p.p.s.a. i nie zwalnia pełnomocnika z obowiązku dołączenia stosownego pełnomocnictwa na etapie postępowania sądowoadministracyjnego (por. wyroki NSA z 1 grudnia 2021 r., II OSK 2198/21; z 19 czerwca 2019 r., I OSK 2203/17; www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
W rozpoznawanej sprawie, z akt sądowych wynika, że uczestnik postępowania - E. Sp. z o.o. z siedzibą w W. o fakcie wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego zainicjowanego skargą J.L., powziął wiadomość w dniu 4 maja 2023 r., to jest w dacie doręczenia spółce odpisu postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 17 marca 2023 r., sygn. akt II SA/Łd 225/23 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu z dnia 14 grudnia 2022 r. Wraz z odpisem powyższego postanowienia spółce doręczono odpis skargi oraz odpis odpowiedzi na skargę. Następnie w dniu 1 sierpnia 2023 r. w/w spółka otrzymała odpis zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II z dnia 25 lipca 2023 r. o wyznaczeniu terminu rozprawy na dzień 20 września 2023 r. Skuteczne ustanowienie przez spółkę E. profesjonalnego pełnomocnika w toczącym się postępowaniu sądowoadministracyjnym nastąpiło natomiast w dacie przedłożenia do akt sprawy pisma procesowego z dnia 18 sierpnia 2023 r., do którego załączono dokument pełnomocnictwa, a więc już po dacie wydania, a co więcej po dacie doręczenia spółce powołanego wyżej odpisu zarządzenia z dnia 25 lipca 2023 r. Jednocześnie późniejsze ustanowienie przez spółkę pełnomocnika nie obligowało sądu do ponownego doręczenia temu pełnomocnikowi, odpisu w/w zarządzenia z dnia 25 lipca 2023 r. o wyznaczeniu terminu rozprawy.
Za uwzględnieniem wniosków, w ocenie Sądu nie przemawia także fakt złożenia przez pełnomocnika skarżącego, tuż przed datą wyznaczonego terminu rozprawy, pisma procesowego z dnia 18 września 2023 r. Podkreślić należy, iż analiza treści powyższego pisma prowadzi do stwierdzenia, iż w zasadzie stawiane w nim zarzuty, jak i argumentacja stanowi de facto powtórzenie treści wniesionej skargi, której odpis, jak już wcześniej wskazano został doręczony spółce E. w dniu 4 maja 2023 r., do której pełnomocnik strony odniósł się w obszernym piśmie procesowym z dnia 18 sierpnia 2023 r.
Wobec powyższego Sąd uznał, iż podnoszone we wnioskach z dnia 18 i 19 września 2023 r. okoliczność niepoinformowania pełnomocnika spółki, pomimo jego ustanowienia, o wyznaczonym na dzień 20 września 2023 r. terminie rozprawy jako argument przemawiający za jej odroczeniem, nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd nie stwierdził bowiem, iż w sprawie doszło do nieprawidłowości w zawiadomieniu którejkolwiek ze stron postępowania, jak również, że zgłoszone przez strony żądanie jest uzasadnione nadzwyczajnym wydarzeniem lub inną znaną sądowi przeszkodą, której nie można przezwyciężyć. W sprawie nie zaszła nadto konieczność zawiadomienia o toczącym się postępowaniu sądowym osób, które dotychczas nie brały udziału w sprawie w charakterze stron. Tym samym brak jest wystąpienia ustawowych przesłanek, które obligowałyby Sąd do odroczenia terminu rozprawy. Jednocześnie podnoszone we wnioskach argumenty, nie stanowią zdaniem Sądu ważnej przyczyny, o której mowa w art. 99 p.p.s.a.
Przedmiotem skargi, jak już wcześniej wskazano J.L. uczynił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu z dnia 14 grudnia 2022 r. utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza Gminy i Miasta Szadek z dnia 29 lipca 2022 r. stwierdzającą brak potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia polegającego na budowie elektrowni wiatrowej mocy 2 MW, przewidzianej do realizacji na działce nr 81 w obrębie [...], w S. (wysokość zawieszenia wirnika /wież/ - ok. 110 m, średnica wirnika – ok. 90 m, fundament wieży o wymiarach 18,6 m x 18,6 m posadowiony na głębokości około 2,25 m).
Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (tekst jedn.: Dz.U. z 2022 r. poz. 1029) – dalej: ustawa środowiskowa.
Zgodnie z art. 71 ust. 1 ustawy środowiskowej decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia. Art. 59 ust. 1 ustawy stanowi z kolei, iż przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wymaga realizacja planowanego przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko (pkt 1) i planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, jeżeli obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1 ustawy środowiskowej (pkt 2). Stosownie do ostatniego z przywołanych przepisów obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko stwierdza, w drodze postanowienia, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, uwzględniając łącznie kryteria wymienione w tym przepisie, takie jak choćby usytuowanie przedsięwzięcia, z uwzględnieniem możliwego zagrożenia dla środowiska; rodzaj i charakterystykę przedsięwzięcia z uwzględnieniem m.in. powiązań z innymi przedsięwzięciami, w szczególności kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć realizowanych i zrealizowanych, emisji i występowania innych uciążliwości, a także z uwzględnieniem rodzaju, cech i skali możliwego oddziaływania rozważanego w odniesieniu do kryteriów wymienionych w pkt 1 i 2 oraz w art. 62 ust. 1 pkt 1, takich jak choćby bezpośredni i pośredni wpływ danego przedsięwzięcia na środowisko oraz ludność, w tym zdrowie i warunki życia ludzi (art. 62 ust. 1 pkt 1 lit. a). Jak trafnie przy tym wskazał organ drugiej instancji, przedmiotowa inwestycja należy do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, zatem stwierdzenie obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania inwestycji na środowisko, stosownie do treści art. 59 ust. 1 pkt 2 u.o.o.ś., należy do organu właściwego do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia. Nie jest obligatoryjne z mocy samego prawa. Z kolei art. 64 ust. 1 pkt 1 i 2 stanowi, iż postanowienie, o którym mowa w art. 63 ust. 1, wydaje się po zasięgnięciu opinii regionalnego dyrektora ochrony środowiska oraz organu, o którym mowa w art. 78, w przypadku przedsięwzięć wymagających decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1-3a – w niniejszej sprawie będzie to państwowy powiatowy inspektor sanitarny.
Sąd rozpoznający niniejszą skargę podkreśla, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu dokonało prawidłowej analizy zmian obowiązujących norm prawnych, które nastąpiły w toku niniejszego, wieloletniego postępowania. Ponadto organ drugiej instancji uwzględnił wprowadzane kolejnymi aktami przepisy intertemporalne, a w konsekwencji trafnie zastosował przepisy prawa materialnego, odnosząc je do ustalonego w sprawie stanu faktycznego. Sąd w całości podziela tę ocenę. Dokonując analizy okoliczności sprawy pod kątem ustalenia, czy w niniejszej sprawie istnieje obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, organ odwoławczy prawidłowo zastosował obowiązujący od dnia 1 stycznia 2017 r. przepis art. 62a ustawy środowiskowej, który znacząco rozszerzał wymagania, dotyczące karty informacyjnej przedsięwzięcia w stosunku do uchylonego z dniem 1 stycznia 2017 r. przepisu art. 3 ust. 1 pkt 5 ustawy środowiskowej. Art. 62a ust. 1 pkt 11 – 14 ustawy środowiskowej stanowi bowiem, iż karta informacyjna przedsięwzięcia powinna zawierać podstawowe informacje o planowanym przedsięwzięciu, umożliwiające analizę kryteriów, o których mowa w art. 63 ust. 1, lub określenie zakresu raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko zgodnie z art. 69, w szczególności dane o przedsięwzięciach realizowanych i zrealizowanych, znajdujących się na terenie, na którym planuje się realizację przedsięwzięcia oraz w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia lub których oddziaływania mieszczą się w obszarze oddziaływania planowanego przedsięwzięcia - w zakresie, w jakim ich oddziaływania mogą prowadzić do skumulowania oddziaływań z planowanym przedsięwzięciem; o ryzyku wystąpienia poważnej awarii lub katastrofy naturalnej i budowlanej; o przewidywanych ilościach i rodzajach wytwarzanych odpadów oraz ich wpływie na środowisko oraz o pracach rozbiórkowych dotyczących przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko.
Mając na względzie treść powyższego przepisu, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu wezwało inwestora do uzupełnienia karty informacyjnej przedsięwzięcia o dane, wskazane w treści art. 62a ust. 1 pkt 11 – 14 u.o.o.ś. Pismem z dnia 22 września 2022 r. E. Sp. z o.o. z siedzibą w W. udzieliła organowi żądanych informacji. Wprawdzie karta informacyjna przedsięwzięcia, nawet po uzupełnieniu przez inwestora, nie zawierała danych dotyczących kumulacji oddziaływań wszystkich czterech turbin, jednak, wbrew twierdzeniom inwestora, nie oznacza to, iż organ nie był w stanie ocenić, czy dla przedmiotowego przedsięwzięcia istnieje obowiązek przeprowadzenia oceny jego oddziaływania na środowisko. Sporządzenie i przedłożenie karty informacyjnej przedsięwzięcia nie może być bowiem traktowane jako substytut oceny oddziaływania na środowisko. Jedynym celem karty informacyjnej przedsięwzięcia jest przesądzenie o konieczności prowadzenia oceny, ewentualnie określenie zakresu raportu o oddziaływaniu na środowisko. Natomiast jeśli organ poweźmie wątpliwości co okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia, czy zasadne jest nałożenie obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, winien je rozstrzygnąć wszelkimi dopuszczalnymi środkami dowodowymi, w tym również w drodze opinii biegłego, o której mowa w art. 84 k.p.a. (por. wyrok WSA w Łodzi z 19 marca 2019 r., II SA/Łd 957/18; www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. W toku postępowania administracyjnego przeprowadzone zostały bowiem specjalistyczne analizy, dotyczące poziomu hałasu oraz promieniowania elektromagnetycznego w obszarze oddziaływania inwestycji, uwzględniające również pomiary skumulowanych oddziaływań ze wszystkich czterech wybudowanych przez inwestora wiatraków – opinia z dnia 1 marca 2017 r., sporządzona przez mgr inż. H.S. oraz opinia z grudnia 2019 r., sporządzona przez mgr inż. P.K.. Wnioski płynące z powyższych opracowań pozwoliły na jednoznaczne stwierdzenie, iż funkcjonowanie elektrowni wiatrowej nie powoduje oddziaływania na środowisko, zaś oddziaływanie skumulowane z oddziaływaniem pozostałych wiatraków nie przekracza norm dopuszczalnych przepisami prawa, w tym norm dotyczących poziomu hałasu w obszarach chronionych akustycznie.
Wprawdzie J.L. wskazuje, iż organy administracji nie powinny w swoich rozstrzygnięciach opierać się na powyższych opiniach, gdyż były one kwestionowane przez skarżącego, a ponadto nie odpowiadały na podnoszone przez niego wątpliwości. Skarżącemu nie udało się jednak skutecznie zakwestionować wniosków płynących z opinii, które okazały się wyczerpujące, stanowcze i jednoznacznie rozstrzygały okoliczności, poddane ocenie biegłych. Nie przedstawił on żadnych kontrdowodów, mogących podważać ich wiarygodność, a podnoszone przez niego argumenty stanowią w istocie polemikę z treścią analiz. Kwestionowane przez skarżącego opinie były jasne, czytelne, zaś biegli szeroko opisali w nich nie tylko wnioski, do jakich doszli, ale również przyjętą metodykę obliczeń, w tym wartości czynników zewnętrznych, takich jak temperatura i wilgotność powietrza, czy też współczynnik pochłaniania dźwięku przez atmosferę. Dlatego też, zdaniem Sądu, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu słusznie uwzględniło w swoim rozstrzygnięciu wnioski płynące z powyższych opinii. Trafnie przy tym wskazało, iż oddziaływania emitowane przez elektrownie, takie jak infradźwięki czy zjawisko migotania cienia są oddziaływaniami nienormatywnymi, zatem nawet ich ewentualne występowanie nie mogło wpłynąć na ocenę, czy istnieje obowiązek przeprowadzenia oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Tym bardziej, że w toku postępowania nie ustalono, iż sporna inwestycja wywołuje jakikolwiek negatywny wpływ na środowisko.
Skoro zatem organy administracji stwierdziły, iż dla przedmiotowego przedsięwzięcia nie ma obowiązku przeprowadzania oceny jego oddziaływania na środowisko, były uprawnione do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia. Zgodnie bowiem z art. 84 ust. 1 ustawy środowiskowej w brzmieniu obowiązującym od dnia 24 września 2019 r. w przypadku, gdy nie została przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach właściwy organ stwierdza brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Decyzja ta wydawana jest po uzyskaniu opinii, o których mowa w art. 64 ust. 1 i 1a. Art. 84 ust. 1a ustawy środowiskowej stanowi z kolei, iż w decyzji, o której mowa w ust. 1, właściwy organ może określić warunki lub wymagania, o których mowa w art. 82 ust. 1 pkt 1 lit. b lub c, lub nałożyć obowiązek działań, o których mowa w art. 82 ust. 1 pkt 2 lit. b lub c. Wreszcie, zgodnie z art. 84 ust. 2 ustawy środowiskowej, charakterystyka przedsięwzięcia stanowi załącznik do decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
Należy podkreślić, iż zgodnie z ugruntowanym poglądem orzecznictwa możliwe jest wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia nawet dla inwestycji już zrealizowanej. Rolą organu w postępowaniu w przedmiocie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia jest bowiem określenie warunków środowiskowych, jakie winno spełniać dane zamierzenie, zarówno na etapie realizacji przedsięwzięcia, jak i jego eksploatacji (por. wyroki NSA: z 18 maja 2016 r., II OSK 1063/15; z 28 października 2016 r., II OSK 764/16; www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Myli się zatem skarżący, twierdząc, iż wydanie takiej decyzji możliwe jest tylko dla przedsięwzięcia planowanego. W powołanych orzeczeniach Naczelny Sąd Administracyjny podkreślał konieczność dokonywania wykładni celowościowej przepisów ustawy środowiskowej, w szczególności art. 72 ust. 1 tejże ustawy, bowiem wykładnia gramatyczna prowadziłaby w tym przypadku do wniosków sprzecznych z celem unormowań ustawy środowiskowej, jakim jest obowiązek zbadania i ewentualnego określenia warunków środowiskowych dla danej inwestycji w celu ochrony środowiska przed przedsięwzięciami, które mogą, choćby potencjalnie, negatywnie na nie oddziaływać.
Takie rozumienie przepisów ustawy środowiskowej jest zgodne również z prawodawstwem unijnym, w szczególności dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/92/UE z dnia 13 grudnia 2011 r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko (Dz.Urz.UE.L 2012 Nr 26, str. 1 z późn. zm., dalej również jako "Dyrektywa"). Jej postanowienia wskazują, iż zasada lojalnej współpracy i efektywności prawa unijnego wymaga, aby w przypadku braku oceny zrealizowanej i eksploatowanej inwestycji pod kątem ochrony środowiska i jakości życia (tak jak w niniejszej sprawie, w której stwierdzono nieważność pierwotnej decyzji), organy państwa członkowskiego dokonały wykładni obowiązujących przepisów w kierunku umożliwiającym przeprowadzenie takiej oceny.
Nie sposób zgodzić się ze skarżącym również co do tego, iż zaskarżona decyzja jest wadliwa, bowiem w jej sentencji nie wskazano, iż dotyczy przedsięwzięcia zrealizowanego. Przepisy ustawy środowiskowej, w szczególności art. 84 i 85 ustawy środowiskowej, nie nakładają bowiem na organy takiego obowiązku. Wymagają one jedynie, aby decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach posiadała uzasadnienie. Dają także organowi możliwość określenia warunków lub wymagań, o których mowa w art. 82 ust. 1 pkt 1 lit. b lub c ustawy, lub nałożenia obowiązku działań, o których mowa w art. 82 ust. 1 pkt 2 lit. b lub c ustawy środowiskowej. Ponadto, gdy nie została przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach właściwy organ stwierdza brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Skoro zaś decyzja środowiskowa może być wydana zarówno dla inwestycji planowanej, jak i już zrealizowanej, samo określenie w sentencji decyzji, którego z tych dwóch rodzajów inwestycji ona dotyczy, nie ma znaczenia dla merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy.
Skarżący podnosi również, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 63 oraz art. 64 ust. 1 i 1a ustawy środowiskowej, bowiem organy administracji przed jej wydaniem nie uzyskały obligatoryjnych opinii regionalnego dyrektora ochrony środowiska i państwowego powiatowego inspektora sanitarnego. Jak wskazano jednak powyżej, w niniejszej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu po uzupełnieniu karty informacyjnej przez inwestora w dniu 22 września 2022 r., zwróciło się do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Łodzi oraz Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Zduńskiej Woli o ponowne zajęcie stanowiska w kwestii potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania spornego przedsięwzięcia na środowisko, przesyłając jednocześnie kopie pism inwestora, uzupełniających kartę informacyjną przedsięwzięcia. W odpowiedziach wskazane wyżej organy podtrzymały swoje uprzednie stanowiska o braku konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko z uwagi na fakt, iż przedmiotowe przedsięwzięcie jest już zrealizowane (odpowiednio pisma z dnia 29 września 2022 r. oraz z dnia 5 października 2022 r.). Wbrew twierdzeniom strony skarżącej, takie stanowisko nie jest jednoznaczne z odmową uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia. W judykaturze podkreśla się natomiast, że o ile organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest obowiązany do zasięgnięcia opinii, o których mowa w art. 64 ust. 3 ustawy środowiskowej, to tymi opiniami nie jest związany i do niego należy ostateczna ocena w oparciu o te opinie oraz wskazane w art. 63 ust. 1 ustawy środowiskowej kryteria, czy należy dla danego przedsięwzięcia przeprowadzić ocenę jego oddziaływania na środowisko, czy też nie ma takiej konieczności. Przedstawione przez organy w tym przedmiocie opinie podlegają ocenie jak każdy inny dowód w sprawie (zob. wyrok NSA z 28 października 2020 r., II OSK 2104/19; www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Zatem nawet mimo tego, iż wskazane powyżej organy nie dostrzegły potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, zarówno Burmistrz Miasta i Gminy Szadek, jak i Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu mogły dojść do wniosków odmiennych, nie będąc związane stanowiskiem organów opiniujących. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ drugiej instancji podkreślił jednak, iż po przeanalizowaniu całego zgromadzonego materiału dowodowego nie stwierdza potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania inwestycji na środowisko. Organ odwoławczy nie oparł więc swojego stanowiska wyłącznie na opiniach RDOŚ w Łodzi oraz PPIS w Zduńskiej Woli. Wręcz przeciwnie, uczynił to dopiero uwzględniwszy wszystkie zebrane w sprawie dowody, w szczególności opinie biegłych i uzupełnioną przez inwestora kartę informacyjną przedsięwzięcia.
Wbrew stanowisku strony skarżącej zarówno Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu, jak i procedujący w I instancji Burmistrz Gminy i Miasta Szadek, zastosowały się do wytycznych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi zawartych w wyroku z dnia 16 kwietnia 2021 r., sygn. akt II SA/Łd 136/21 (a nie jak błędnie wskazuje pełnomocnik skarżącego w wyroku z 14 maja 2021 r., sygn. akt II SA/Łd 252/21), a co za tym idzie nie naruszyły art. 4 u.i.e.w. poprzez jego niezastosowanie i nieuwzględnienie zawartych w tym przepisie ograniczeń odległościowych wobec lokalizowania elektrowni wiatrowych w sąsiedztwie budynków mieszkalnych lub budynków o funkcji mieszanej. Przepis art. 4 ust. 1 u.i.e.w. stanowi bowiem, iż w przypadku lokalizowania, budowy lub przebudowy elektrowni wiatrowej odległość tej elektrowni od budynku mieszkalnego albo budynku o funkcji mieszanej jest równa lub większa od dziesięciokrotności całkowitej wysokości elektrowni wiatrowej, chyba że plan miejscowy określa inną odległość, wyrażoną w metrach, jednak nie mniejszą niż 700 metrów. W uzasadnieniu powołanego wyżej wyroku Sąd wskazywał na konieczność wyjaśnienia kwestii spełnienia norm odległościowych określonych w art. 4 u.i.e.w. w oparciu o kartę informacyjną przedsięwzięcia, zbadania jej kompletności oraz ewentualnego jej uzupełnienia, jeżeli nie odpowiada wszystkim wymogom określonym w art. 62a w związku z art. 63 u.u.i.ś. Wskazywał jednocześnie, na konieczność dokonania przez organy administracji wykładni przepisów u.i.e.w. z uwzględnieniem wyroku Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 28 maja 2020 r. wydanego w sprawie C-727/11. Podkreślał, że w powołanym wyroku TSUE orzekł, że art. 1 ust. 1 lit. f dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/1535 z dnia 9 września 2015 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego należy interpretować w ten sposób, że wymóg zachowania minimalnej odległości usytuowania elektrowni wiatrowych od budynków mieszkalnych nie stanowi przepisu technicznego, który jest objęty obowiązkiem notyfikacji w rozumieniu art. 5 tej dyrektywy, o ile jego ustanowienie nie skutkuje jedynie marginalnym użytkowaniem turbin wiatrowych, czego sprawdzenie należy do sądu odsyłającego. Artykuł 15 ust. 2 lit. a dyrektywy 2006/123/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 grudnia 2006 r. dotyczącej usług na rynku wewnętrznym należy interpretować w ten sposób, że uregulowanie ustanawiające wymóg zachowania minimalnej odległości usytuowania elektrowni wiatrowych od budynków mieszkalnych nie należy do przepisów, które uzależniają podejmowanie lub prowadzenie działalności usługowej od ograniczenia terytorialnego, zwłaszcza w postaci limitów ustalonych w związku z minimalną odległością geograficzną pomiędzy usługodawcami, które to przepisy państwo członkowskie winno notyfikować Komisji Europejskiej zgodnie z art. 15 ust. 7 tej dyrektywy. Artykuł 3 ust. 1 akapit pierwszy i art. 13 ust. 1 akapit pierwszy dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/28/WE z dnia 23 kwietnia 2009 r. w sprawie promowania stosowania energii ze źródeł odnawialnych zmieniającej i w następstwie uchylającej dyrektywy 2001/77/WE oraz 2003/30/WE w wersji zmienionej dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/1513 z dnia 9 września 2015 r. należy interpretować w ten sposób, że nie sprzeciwiają się one uregulowaniu, które wprowadza wymóg zachowania minimalnej odległości usytuowania elektrowni wiatrowych od budynków mieszkalnych, jeśli to uregulowanie jest niezbędne i proporcjonalne w świetle wiążącego dane państwo członkowskie obowiązkowego krajowego celu ogólnego.
Mając powyższe na uwadze twierdzić zatem należy, iż nie zasługuje na akceptację kategoryczne twierdzenie, że niespełnienie aktualnych wymogów odległościowych skutkuje automatyczną odmową zgody na realizację przedsięwzięcia przez organ prowadzący postępowanie w sprawie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, gdyż kwestia ta winna być rozstrzygana i oceniana z uwzględnieniem ochrony jednego z celów Unii Europejskiej, jakim jest ochrona środowiska i jakości życia. Powinność przeprowadzenia tej oceny - w szczególnych okolicznościach badanej sprawy - nie mogła zostać zniesiona przez sam fakt określenia przez ustawodawcę wymogów, o których mowa w art. 4 u.i.e.w., i to wiele lat po złożeniu wniosku inicjującego postępowanie w sprawie środowiskowych uwarunkowań oraz po wydaniu decyzji określającej środowiskowe uwarunkowania, której nieważność została następnie stwierdzona. W świetle orzecznictwa TSUE należy uznać, że przy uznaniu, że przesłanka minimalnej odległości ma charakter arbitralny, uprawnione jest pominięcie wymogów odległościowych postępowanie winno być przeprowadzone dla każdego przedsięwzięcia pod kątem zachowania norm ochrony zdrowia i norm środowiskowych". Powyższe stanowisko jest zgodne ze stanowiskiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, wyrażonym w uzasadnieniu wyroku z dnia 17 marca 2021 r., sygn. II SA/Łd 889/20 (www.orzeczenia.nsa.gov.pl) gdzie Sąd poddał analizie orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości UE z dnia 28 maja 2020 r., C-727/17. W powyższym wyroku TSUE uznał m.in., że "art. 1 ust. 1 lit. f) dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/1535 z dnia 9 września 2015 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego 2015/1535 (Dz.Urz.UE L z 2015 r., Nr 241, s. 1) należy interpretować w ten sposób, iż wymóg zachowania minimalnej odległości usytuowania elektrowni wiatrowych od budynków mieszkalnych nie stanowi przepisu technicznego, który jest objęty obowiązkiem notyfikacji w rozumieniu art. 5 tej dyrektywy, o ile jego ustanowienie nie powoduje jedynie marginalnego użytkowania turbin wiatrowych, czego sprawdzenie należy do sądu odsyłającego. (...) Art. 3 ust. 1 ak. 1 i art. 13 ust. 1 ak. 1 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/28/WE z dnia 23 kwietnia 2009 r. 2009/28 w sprawie promowania stosowania energii ze źródeł odnawialnych zmieniająca i w następstwie uchylającej dyrektywy 2001/77/WE oraz 2003/30/WE (Dz.Urz.UE L z 2009 r., Nr 140, s. 16) należy interpretować w ten sposób, iż nie sprzeciwiają się one uregulowaniu, które wprowadza wymóg zachowania minimalnej odległości usytuowania elektrowni wiatrowych od budynków mieszkalnych, jeśli to uregulowanie jest niezbędne i proporcjonalne w świetle wiążącego dane państwo członkowskie obowiązkowego krajowego celu ogólnego, czego sprawdzenie należy do sądu odsyłającego". W konsekwencji powyższego rozstrzygnięcia WSA w Łodzi wskazał, iż: "Trybunał Sprawiedliwości uznał, że (...) wymóg odległościowy jest usprawiedliwiony, gdy wprowadza ograniczenia motywowane bezpieczeństwem dla zdrowia i życia. Jeśli natomiast zakazy i brak możliwości lokalizacji dotyczy odległości nadmiernych, w których lokalizacja turbin w oczywisty sposób nie zagraża bezpieczeństwu i zdrowiu, (są dla niego obojętne), to tym samym zakaz lokalizacji nie może być usprawiedliwiony realizacją celu ogólnego, a jeśli prowadzi do marginalnego użytkowania turbin, to taka regulacja ma cechy przepisu technicznego uzasadniające jego pominięcie (...). Arbitralnie ustanowiona przesłanka minimalnej odległości, która nie odnosi się do ochrony zdrowia czy naruszenia norm środowiskowych (takich jak hałas), nie może być uznana za proporcjonalną i niezbędną".
Oceniając poprzez pryzmat powyższych stanowisk przeprowadzone przez procedujące w sprawie organy obu instancji postępowanie wyjaśniające, co do konieczności zastosowania w sprawie art. 4 u.i.e.w. uznać należy za prawidłowe. Organy wyjaśniły bowiem, że w oparciu o zgromadzoną dokumentację, w tym sporządzone na potrzeby niniejszego postępowania opinie oraz informacje uzyskane od Polskiego Stowarzyszenia Energetyki Wiatrowej, czy też z Ministerstwa Klimatu i Środowiska ustaliły, iż oddziaływanie elektrowni wiatrowej zamyka się w odległości 500 m od obiektu, co pozwala na uznanie, że konieczność przyjęcia w sprawie określona w art. 4 u.i.e.w. normy odległościowej nie znajduje racjonalnego uzasadnienia nie wiąże się z zagrożeniem dla środowiska, czy też zagrożeniem bezpieczeństwa i zdrowia ludzi. Wyjaśniły nadto, że przedmiotowa elektrownia wiatrowa jest co prawda posadowiona w mniejszej niż 500 m, odległości od zabudowań skarżącego (około 480 m), jednakże okoliczność ta, wobec wyników przeprowadzonego postępowania, nie skutkuje koniecznością sporządzenia raportu środowiskowego, czy też niejako z góry odmową wydania decyzji ustalającej. Za zasadnością powyższego twierdzenia przemawiają w szczególności dokonane w sprawie ustalenia, oparte o sporządzone opinie biegłych, z których jednoznacznie wynika, że jednoznacznie, że normy dotyczące hałasu i promieniowania elektromagnetycznego nie zostały przekroczone w promieniu odpowiadającym odległości zabudowań mieszkalnych skarżącego od którejkolwiek z czterech wież wybudowanych przez inwestora, również uwzględniając skumulowane oddziaływania wszystkich turbin. Skoro zatem nie istnieją żadne czynniki, wskazujące na negatywne oddziaływanie elektrowni wiatrowych dla zdrowia i życia ludzi w odległości mniejszej niż dziesięciokrotna wysokość wieży elektrowni, to ograniczenia odległościowe wobec lokalizacji turbin, wynikające z art. 4 u.i.e.w., uznać należy za nadmiernie rygorystyczne. W konsekwencji przepis ten nie znajdzie zastosowania w niniejszej sprawie. Jednocześnie w sprawie wyjaśnione zostały podnoszone przez skarżącego rozbieżności, co do "ustalenia" przez Kolegium bezpiecznej odległości elektrowni od zabudowań mieszkalnych wynoszącej 1.200 m (dotyczy działki o nr ew. 98) oraz, co do wysokości elektrowni wiatrowej posadowionej na działce o nr ew. 81, która to kwestia została wyjaśniona w piśmie z dnia 20 lutego 2023 r. biegłego P.K. , z którego wynika, iż wskazanie w pierwszej opinii wysokości wieży "100m" zamiast "105m" stanowi wyłącznie omyłkę pisarską, a do obliczeń przyjęto wieżę o wysokości 105 m. Ponadto, jak wynika z załączonego do akt sprawy pisma Burmistrza Gminy i Miasta Szadek z dnia 21 października 2022 r. sporządzona potrzeby niniejszego postępowania opinia biegłego P.K. z grudnia 2019 r. pozostaje aktualna, gdyż od dnia jej sporządzenia nie nastąpiły zmiany w zabudowie terenu znajdującego się w zasięgu oddziaływania elektrowni wiatrowej.
Reasumując tę część rozważań, należy podkreślić, iż procedujące w sprawie organy dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych w kontekście oceny zasadności przeprowadzenia oceny oddziaływania spornego przedsięwzięcia na środowisko. Nie stwierdziwszy obowiązku przeprowadzenia takiej oceny, do czego były uprawnione na mocy art. 63 ust. 1 u.o.o.ś., uznały, iż brak jest potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko i określiły istotne warunki korzystania ze środowiska w trakcie realizacji i eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia, uwzględniając wytyczne płynące z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi w sprawie o sygn. akt II SA/Łd 136/21. Podjęte w sprawie rozstrzygnięcia zawierają wszystkie elementy, o których mowa w art. 84 ustawy środowiskowej.
Jednocześnie Sąd stwierdza, iż w rozpoznawanej sprawie organy administracji przeprowadziły postępowanie zgodnie z wymogami określonymi w art. 6, art. 7 w zw. z art. 80, art. 8 oraz art. 77 § 1 k.p.a. Dokonane w sprawie ustalenia faktyczne oparte zostały kompletny materiał dowodowego sprawy i należy ocenić je jako prawidłowe. Natomiast uzasadnienie podjętych w sprawie decyzji odpowiadają wymogom art. 107 § 3 k.p.a. Sąd nie podzielił tym samym podniesionych przez skarżącego zarzutów naruszenia przez organ drugiej instancji art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a.
Za niezasadne zdaniem Sądu rozpoznającego niniejszą skargę uznać również należało zarzuty, co do naruszenia art. 6, art. 7, art. 8 § 1 i 2, art. 9 k.p.a., którego to naruszenia strona skarżąca upatruje w braku doręczania skarżącemu pisemnych rozstrzygnięć podejmowanych w sprawie. Jak wynika z art. 74 ust. 3 ustawy środowiskowej, jeżeli liczba stron postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach lub innego postępowania dotyczącego tej decyzji przekracza 10 (a do dnia 24 września 2019 r.- 20), stosuje się art. 49 Kodeksu postępowania administracyjnego. W myśl art. 49 § 1 k.p.a. jeżeli przepis szczególny tak stanowi, zawiadomienie stron o decyzjach i innych czynnościach organu administracji publicznej może nastąpić w formie publicznego obwieszczenia, w innej formie publicznego ogłoszenia zwyczajowo przyjętej w danej miejscowości lub przez udostępnienie pisma w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej właściwego organu administracji publicznej. Wskazana norma może znaleźć zastosowanie jedynie w warunkach przewidzianych przez przepis szczególny i nie może być samoistną podstawą przyjęcia tej formy zawiadamiania stron postępowania o czynnościach procesowych (por. postanowienie NSA z dnia 18 kwietnia 2014 r., II OSK 678/14; www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Rozwiązania zawarte w tych przepisach stanowią wyjątek od reguły, jaką jest doręczanie korespondencji w postępowaniu administracyjnym na zasadach określonych w art. 38-48 k.p.a., a zatem nie mogą być interpretowane w sposób rozszerzający.
W rozpoznawanej sprawie przepisem szczególnym upoważniającym organy do doręczeń w drodze obwieszczenia jest wskazany wyżej art. 74 ust. 3 ustawy środowiskowej, a wykazywana przez organy wielość stron postępowania uzasadniała zdaniem Sądu, zastosowanie trybu określonego w art. 49 k.p.a. Organ wskazał także na motywy, jakimi kierował się doręczając podejmowane w sprawie rozstrzygnięcia pełnomocnikowi spółki E. Jednocześnie należy mieć na uwadze, że pomimo zgłaszanych przez skarżącego trudności ze "śledzeniem" przebiegu postępowania na stronie internetowej organu, w sprawie nie doszło do naruszenia uprawnień skarżącego wynikających z art. 10 § 1 k.p.a., skoro strona w przewidzianym prawem terminie wniosła zarówno odwołanie od decyzji organu I instancji, jak i skargę do sądu administracyjnego.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.
IB