III OSK 703/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania z powodu nierozważenia przez WSA wszystkich podstaw prawnych odmowy udostępnienia informacji publicznej.
Sprawa dotyczyła wniosku o udostępnienie informacji publicznej w postaci skanów umów zawartych przez Szefa SKW we wrześniu 2021 roku. Organ odmówił, uznając wniosek za dotyczący informacji przetworzonej i nieistotny dla interesu publicznego. WSA uchylił decyzję organu, uznając jej uzasadnienie za niewystarczające. NSA uchylił wyrok WSA, wskazując, że WSA nie rozpoznał wszystkich podstaw prawnych odmowy, w tym dotyczących informacji niejawnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego (SKW) odmawiającą udostępnienia informacji publicznej w postaci skanów umów z września 2021 roku. Sąd uznał, że organ nie wykazał w sposób wystarczający, dlaczego wniosek dotyczy informacji przetworzonej i wymaga wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego. Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) uchylił wyrok WSA, stwierdzając, że WSA nie rozpoznał wszystkich podstaw prawnych odmowy udostępnienia informacji. W szczególności, WSA pominął analizę przepisów dotyczących informacji niejawnych (Ustawa o ochronie informacji niejawnych oraz Ustawa o SKW i SWW), które mogły stanowić samoistną podstawę odmowy. NSA podkreślił, że organ musi wykazać konkretne dane dotyczące nakładu pracy i zasobów potrzebnych do przygotowania informacji, a nie opierać się na ogólnych twierdzeniach. Ponadto, NSA zaznaczył, że samo ustalenie liczby umów nie przesądza o przetworzonym charakterze informacji. Sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania przez WSA.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, organ nie wykazał w sposób wystarczający, że wniosek dotyczy informacji przetworzonej, opierając się na ogólnych twierdzeniach zamiast na konkretnych danych.
Uzasadnienie
Organ nie podał konkretnych danych (np. liczby umów, liczby stron) pozwalających oszacować nakład pracy i uzasadnić uznanie wniosku za dotyczący informacji przetworzonej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (12)
Główne
p.p.s.a. art. 141 § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Naruszenie przez sąd I instancji obowiązku rozważenia i ustosunkowania się do wszystkich podstaw prawnych decyzji organu.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa uchylenia decyzji przez sąd I instancji.
p.p.s.a. art. 185 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
u.d.i.p. art. 3 § 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
Definicja informacji przetworzonej.
u.d.i.p. art. 16 § 2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
Obowiązek organu w przypadku odmowy udostępnienia informacji.
u.d.i.p. art. 5 § 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
Ograniczenia prawa do informacji publicznej ze względu na ochronę informacji niejawnych.
ustawa o SKW oraz SWW art. 39 § 1
Ustawa z dnia 9 czerwca 2009 r. o Służbie Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służbie Wywiadu Wojskowego
Podstawa odmowy udostępnienia informacji niejawnych.
ustawa o ochronie informacji niejawnych art. 1 § 1
Ustawa z dnia 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejawnych
Definicja informacji niejawnych.
k.p.a. art. 107 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji administracyjnej.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez NSA.
p.p.s.a. art. 203 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sąдами administracyjnymi
Podstawa orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego.
u.d.i.p. art. 5 § 2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
Ograniczenia prawa do informacji publicznej ze względu na ochronę prywatności lub tajemnicy przedsiębiorcy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd I instancji nie rozpoznał wszystkich podstaw prawnych odmowy udostępnienia informacji, w tym dotyczących informacji niejawnych. Organ nie wykazał w sposób wystarczający, że wniosek dotyczy informacji przetworzonej.
Odrzucone argumenty
Zarzuty dotyczące naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 16 ust. 2 u.d.i.p. oraz art. 107 § 3 k.p.a. (w zakresie oceny wpływu uchybień na wynik sprawy). Zarzuty dotyczące naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 16 ust. 2 u.d.i.p. oraz art. 107 § 3 k.p.a. (w zakresie oceny wyjaśnienia przez organ charakteru informacji przetworzonej). Zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. art. 135 p.p.s.a. Zarzut naruszenia prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Zarzut naruszenia art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. oraz art. 5 ust. 2 u.d.i.p. Zarzut nieuwzględnienia nadużywania prawa do informacji publicznej.
Godne uwagi sformułowania
Uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest tak ogólne, że w istocie mogłoby stanowić odmowę udostępnienia jakiejkolwiek informacji publicznej wskutek uznania, że obejmuje ona udostępnienie informacji przetworzonej. Samo ustalenie liczby umów zawartych w danym miesiącu przez Szefa SKW lub w jego imieniu, świadczy o przetworzonym charakterze żądanej informacji publicznej. Organ musi wykazać w uzasadnieniu decyzji, dlaczego określoną informację traktuje jako przetworzoną, co oznacza nie tylko konieczność wyjaśnienia, co organ ten rozumie przez informację przetworzoną, ale także odniesienia tego rozumienia do wnioskowanej informacji oraz innych okoliczności konkretnej sprawy.
Skład orzekający
Tamara Dziełakowska
przewodniczący
Zbigniew Ślusarczyk
sprawozdawca
Mariusz Kotulski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji odmawiającej udostępnienia informacji publicznej jako przetworzonej, konieczność rozważenia wszystkich podstaw prawnych odmowy, w tym dotyczących informacji niejawnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki wniosków o informacje przetworzone i ochrony informacji niejawnych w kontekście organów bezpieczeństwa państwa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy dostępu do informacji publicznej w kontekście organu bezpieczeństwa państwa (SKW) i kwestii informacji niejawnych, co jest tematem budzącym zainteresowanie i potencjalnie kontrowersyjnym.
“Czy SKW może ukrywać skany umów pod płaszczykiem informacji niejawnych? NSA wraca do sprawy.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII OSK 703/23 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2025-05-16 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-04-03 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Mariusz Kotulski Tamara Dziełakowska /przewodniczący/ Zbigniew Ślusarczyk /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6480 Hasła tematyczne Dostęp do informacji publicznej Sygn. powiązane II SA/Wa 507/22 - Wyrok WSA w Warszawie z 2022-11-16 Skarżony organ Inne Treść wyniku Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 935 art. 141 par. 4 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca sędzia NSA Tamara Dziełakowska Sędziowie: sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk (spr.) sędzia del. WSA Mariusz Kotulski Protokolant asystent sędziego Adam Płusa po rozpoznaniu w dniu 16 maja 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 listopada 2022 r. sygn. akt II SA/Wa 507/22 w sprawie ze skargi A. D. na decyzję Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego z dnia 31 stycznia 2022 r. nr BP/2/2022 w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania, 2. zasądza od A. D. na rzecz Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 16 listopada 2022 r. sygn. II SA/Wa 507/22 wydanym po rozpoznaniu sprawy ze skargi A. D. na decyzję Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego z 31 stycznia 2022 r. nr BP/2/2022 w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 200 w zw. z art. 205 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej zwanej "p.p.s.a.") uchylił zaskarżoną decyzję (pkt 1) oraz zasądził od Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego na rzecz skarżącego kwotę 680 złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania (pkt 2). Wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Wnioskiem z 20 października 2021 r. skarżący wniósł do Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego o udostępnienie informacji publicznej w przedmiocie "przesłania na adres e-mail [...] danych w zakresie kopii treści (scan) wszystkich pisemnych umów zawartych przez Szefa SKW miesiącu wrześniu 2021 roku". Odpowiadając na wniosek, pismem z 13 grudnia 2021 r. organ poinformował skarżącego, że wnioskowana informacja jest informacją publiczną przetworzoną. Jednocześnie organ wezwał wnioskodawcę do wykazania, że uzyskanie żądanej informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, wyznaczając 14-dniowy termin na wykazanie powyższej przesłanki. Wobec stanowiska wnioskodawcy, że jego wniosek nie dotyczy informacji przetworzonej, wskazaną na wstępie decyzją organ odmówił udostępnienia informacji publicznej. Organ wskazał, że w jego ocenie wnioskowana informacja ma charakter przetworzony w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902 ze zm., dalej: "u.d.i.p.") w związku z tym koniecznym było wykazanie szczególnie istotnego interesu publicznego, czego wnioskodawca nie uczynił. W takim stanie rzeczy powyższą decyzję skarżący uczynił przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając naruszenie 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. przez nieprawidłowe uznanie, że informacja objęta jego wnioskiem stanowi informację przetworzoną. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Sąd I instancji uwzględniając skargę wskazał, że Szef SKW nieprawidłowo uzasadnił zaskarżoną decyzję odmawiającą udostępnienia informacji publicznej. Obowiązkiem organu jest wykazanie w uzasadnieniu decyzji, dlaczego określoną informację traktuje jako przetworzoną, co oznacza nie tylko konieczność wyjaśnienia, co organ ten rozumie przez informację przetworzoną, ale także odniesienia tego rozumienia do wnioskowanej informacji oraz innych okoliczności konkretnej sprawy. Jakkolwiek organ powołał się w decyzji na argumentację mającą uzasadnić wezwanie skarżącego do wykazania, że uzyskanie żądanej informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, jednakże argumentacja ta oparta jest w istocie na ogólnych twierdzeniach, niepopartych odniesieniem się do przedmiotu i zakresu informacji, która miałaby podlegać udostępnieniu. Organ zaniechał odniesienia rozważań do okoliczności sprawy, nie podał jakichkolwiek konkretnych danych, jak choćby liczba umów zawartych w przedmiotowym okresie, czy liczba umów/kontrahentów, objęcie ich klauzulami tajności, liczba stron, które pozwoliłyby przynajmniej oszacować nakład pracy koniecznej do udzielenia wnioskowanej informacji, a tym samym potwierdzić, że realizacja wniosku może wymagać takich działań organizacyjnych i zaangażowania środków osobowych, które zakłócają normalny tok działania organu i utrudniają wykonywanie przypisanych mu zadań. Mając powyższe na uwadze, w ocenie Sądu I instancji zaskarżona decyzja narusza art. 107 § 3 K.p.a. w stopniu, który uzasadnia jej uchylenie. Skargę kasacyjną wniósł organ, zaskarżając powyższy wyrok w całości. Zarzucił naruszenie przepisu postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt I), tj.: 1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 16 ust. 2 u.d.i.p. oraz z art. 107 § 3 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r. poz. 256 ze zm. - dalej jako "k.p.a."), przez uchylenie decyzji organu pomimo braku oceny czy naruszenia prawa procesowego mogły mieć wpływ na wynik sprawy, podczas gdy z uzasadnienia decyzji organu wynika, że ustalone przez Sąd I instancji uchybienie pozostawało bez wpływu na rozstrzygnięcie postępowania, 2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 16 ust. 2 u.d.i.p. oraz art. 107 § 3 k.p.a. polegające na błędnym przyjęciu przez Sąd I instancji, że organ nie wyjaśnił w sposób właściwy z jakich przyczyn uznał, że wniosek dotyczy informacji publicznej przetworzonej, mimo że organ wskazał, że: "zakres pracy niezbędny do przygotowania informacji publicznej w postaci zgromadzenia, przekształcenia (zanonimizowania) i sporządzenia wielu kserokopii określonych dokumentów, wymaga takich działań organizacyjnych i angażowania środków osobowych, które zakłócają normalny tok działania organu, co przesądza o przyjęciu stanowiska, że wniosek z 20 października 2021 r. jest żądaniem informacji publicznej przetworzonej. Uwzględnienie wniosku wymaga nie tylko zwykłych czynności technicznych związanych z przeglądaniem i kopiowaniem (scanowanie) dokumentów, lecz znacznego nakładu pracy związanego z ponadstandardową analizą dokumentów, a także wykonaniem szczegółowej, szerokiej anonimizacji" (str. 5 decyzji Szefa SKW z 31 stycznia 2022 r. BP/2/2022), a nadto, że "wnioskowana informacja jest bowiem jakościowo nową informacją i w celu jej udostępnienia musiałaby zostać przez organ specjalnie przygotowana" (str. 4 decyzji Szefa SKW z 31 stycznia 2022 r. BP/2/2022), jednoznacznie określił i opisał zespół czynności, które musiałby podjąć aby uczynić zadość wnioskowi Pana A. D., co doprowadziło Sąd I instancji do bezzasadnego uznania, iż Szef SKW nie wykazał, iż żądana informacja publiczna ma charakter przetworzony, 3. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. przez zaniechanie rozważenia i ustosunkowania się do pozostałych podstaw prawnych wydania decyzji Szefa SKW z 31 stycznia 2022 r. BP/2/2022, tj. art. 39 ust. 1 ustawy z 9 czerwca 2009 r. o Służbie Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służbie Wywiadu Wojskowego (Dz.U. z 2022 r. poz. 502; dalej jako - ustawa o SKW oraz SWW) oraz art. 1 ust. 1 ustawy z 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejawnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 742; dalej ustawa o ochronie informacji niejawnych), a przepisy te stanowiły samoistną/odrębną - i jednoczesną z art. 16 ust. 1 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2020 r. poz. 2176 ze zm.) - podstawę prawną odmowy udostępnienia informacji publicznej w niniejszej sprawie, co skutkowało błędnym uznaniem przez Sąd I instancji, że Szef SKW nie wykazał, iż żądana informacja publiczna nie podlega udostępnieniu, 4. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. art. 135 p.p.s.a przez uchylenie decyzji Szefa SWK z 31 stycznia 2022 r., BP/2/2022 w przypadku, gdy decyzja ta została wydana w sposób prawidłowy i odpowiada prawu. Ponadto organ zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego (pkt II), tj.: 1. art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. przez niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że poczynione przez organ ustalenia nie pozwalają na ocenę, czy objęte wnioskiem skarżącego informacje nie są informacją przetworzoną, podczas gdy organ wskazał, że "zakres pracy niezbędny do przygotowania informacji publicznej w postaci zgromadzenia, przekształcenia (zanonimizowania) i sporządzenia wielu kserokopii określonych dokumentów, wymaga takich działań organizacyjnych i angażowania środków osobowych, które zakłócają normalny tok działania organu, co przesądza o przyjęciu stanowiska, że wniosek z 20 października 2021 r. jest żądaniem informacji publicznej przetworzonej. Uwzględnienie wniosku wymaga nie tylko zwykłych czynności technicznych związanych z przeglądaniem i kopiowaniem (scanowanie) dokumentów, lecz znacznego nakładu pracy związanego z ponadstandardową analizą dokumentów, a także wykonaniem szczegółowej, szerokiej anonimizacji" (str. 5 decyzji Szefa SKW z 31 stycznia 2022 r. BP/2/2022), a nadto, że "wnioskowana informacja jest powiem jakościowo nową informacją i w celu jej udostępnienia musiałaby zostać przez organ specjalnie przygotowana" (str. 4 decyzji Szefa SKW z 31 stycznia 2022 r. BP/2/2022) oraz jednoznacznie określił i opisał zespół czynności, które musiałby podjąć aby uczynić zadość wnioskowi A. D., zaś z samego wniosku o udostępnienie informacji publicznej z 20 października 2021 r. wynika, iż skarżący żądał utworzenia zbioru określonych i zanonimizowanych umów, wcześniej wybranych z wszystkich posiadanych umów przez organ, co byłoby wystarczające do uznania, iż żądana informacja stanowi informację przetworzoną, 2. art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. oraz art. 5 ust. 2 u.d.i.p. przez ich błędną wykładnię, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie polegające na dokonaniu oceny, że zakres wniosku skarżącego, co najmniej może stanowić żądanie udostępnienia informacji prostej oraz że organ rozpoznając sprawę powinien poczynić ustalenia faktyczne w celu wyjaśnienia czy wnioskowana informacja publiczna ma charakter prosty czy przetworzony, mimo że organ już ocenił, że informacja objęta wnioskiem ma już charakter informacji przetworzonej, 3. art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2009 r. o Służbie Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służbie Wywiadu Wojskowego (Dz. U. z 2022 r. poz. 502) oraz art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejawnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 742) przez ich niezastosowanie, a w konsekwencji uznanie, iż objęte wnioskiem A. D. żądane informacje podlegają udostępnieniu, przy jedoczesnym wskazaniu, co do dalszego postępowania, że ponownie rozpatrując wniosek skarżącego Szef SKW powinien mieć na względzie przepisy art. 3 ust. 3 ustawy z 9 czerwca 2009 r. o Służbie Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służbie Wywiadu Wojskowego (Dz.U z2019 r. poz. 687, ze zm.) oraz art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejawnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 742), 4. nieuwzględnienie nadużywania prawa do informacji publicznej przez A. D.. W oparciu o tak sformułowane zarzuty organ wniósł o uchylenie wyroku w całości i oddalenie skargi A. D. na decyzję Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego nr BP/2/2022 z 31 stycznia 2022 r., ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Ponadto wniósł o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935) zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. W tych okolicznościach w sprawie badaniu podlegały wyłącznie zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej na uzasadnienie przytoczonych podstaw kasacyjnych. Zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej są zasadne tylko częściowo. Nieuzasadniony jest zarzut nr I. 1) tj. naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 16 ust. 2 u.d.i.p. oraz art. 107 § 3 k.p.a. Sąd I instancji poczynił rozważania jak wskazane uchybienia wymogom z art. 107 § 3 k.p.a. wpływają na zapadłe w sprawie rozstrzygnięcie. Sąd I instancji wskazał bowiem, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie pozwala przyjąć, jak to uczynił organ, że przedmiotem złożonego w sprawie wniosku jest udostępnienie informacji przetworzonej. Sąd ten wskazał w jaki sposób ustalenie (lub choćby oszacowanie) liczby umów mogłoby wpłynąć na wynik sprawy. Bez ustalenia tego kluczowego w realiach sprawy faktu, trudno jest zweryfikować inne ustalenia wskazujące na konieczność ponadstandardowego zaangażowania organu w realizację wniosku. W tym przypadku wadliwość decyzji wpływa też na naruszenie przepisów prawa materialnego (szczególnie na zastosowanie art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.), które w oczywisty i bezpośredni sposób oddziałuje na wynik sprawy. Skoro bowiem organ nie wykazał zasadności zakwalifikowania wniosku skarżącego jako obejmującego udostępnienie informacji przetworzonej, to nie mógł na tej podstawie wydać zaskarżonego rozstrzygnięcia, czyli decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej. Nieskuteczny jest zarzut nr I. 2) tj. naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 16 ust. 2 u.d.i.p. oraz art. 107 § 3 k.p.a. Sąd I instancji prawidłowo przyjął, że organ nie wyjaśnił w sposób właściwy z jakich przyczyn uznał, że wniosek dotyczy informacji publicznej przetworzonej. Zatem organ nie wykazał tej przesłanki rozstrzygnięcia. Naczelny Sąd Administracyjny w pełni zgadza się ze stanowiskiem Sądu I instancji. Organ uzasadnił swoje stanowisko w tym zakresie nieprzekonująco i niewystarczająco. Szef SKW posłużył się bowiem ogólnymi twierdzeniami, niepopartymi odniesieniami do przedmiotu i zakresu wniosku. Nie podał jakichkolwiek konkretnych danych (jak choćby liczba umów zawartych w miesiącu objętym wnioskiem dostępowym, czy liczba kontrahentów, objęcie ich klauzulami tajności, szacunkowa liczba stron umów i ich załączników), które pozwoliłyby przynajmniej oszacować nakład pracy koniecznej do udzielenia wnioskowanej informacji a tym samym potwierdzić, że realizacja wniosku może wymagać takich działań organizacyjnych i zaangażowania środków osobowych, które zakłócą normalny tok działania organu i utrudnią wykonywanie przypisanych mu zadań. Za skarżącym należy tu zauważyć, że zaskarżona decyzja nie wskazuje ani na liczbę umów, których udostępnienie byłoby następstwem realizacji wniosku, ani na konkretnie oszacowany zakres nakładów niezbędnych do zrealizowania wniosku. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest tak ogólne, że w istocie mogłoby stanowić odmowę udostępnienia jakiejkolwiek informacji publicznej wskutek uznania, że obejmuje ona udostępnienie informacji przetworzonej. Choć organ w uzasadnieniu decyzji wskazuje czynności, które jego zdaniem należy podjąć (czynności te wymienił Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku), to nie wyjaśnia w sposób realny i przekonujący, dlaczego podjęcie tych czynności miałoby świadczyć o konieczności ponadstandardowego zaangażowania zasobów wyspecjalizowanej Służby, jaką jest SKW. Sąd I instancji nie pominął argumentów przywołanych przez organ, ale uznał je za nieprzekonywujące i niewystarczające. Należy podkreślić, że za prawidłowością decyzji nie mogą przemawiać okoliczności i związane z nimi argumenty, które organ obszernie podnosi dopiero w skardze kasacyjnej. Z oczywistych względów nieskuteczny jest zarzut nr I. 4), tj. naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Po pierwsze przepis ten ma charakter wynikowy, tj. reguluje konieczne działanie sądu administracyjnego w przypadku uznania, że zaskarżona decyzja narusza lub nie narusza prawa. Zatem zamiar organu zakwestionowania omawianym zarzutem stanowiska Sądu I instancji co do meritum, nie mógł odnieść skutku w ramach samoistnego zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Po drugie, przepis ten nie został naruszony gdyż Sąd I instancji prawidłowo uchylił zaskarżoną decyzję wskutek stwierdzenia, że akt ten narusza prawo. Na uwzględnienie nie zasługiwał także zarzut naruszenia prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. W omawianym zarzucie nie kwestionowano wykładni tego przepisu, zatem jako podstawę oceny zarzucanego naruszenia Naczelny Sąd Administracyjny przyjął wykładnię tego przepisu zaprezentowaną przez Sąd I instancji. Mając tę wykładnię na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że Sąd I instancji prawidłowo przyjął, iż organ nie wykazał przesłanek do zastosowania art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. tj. do uznania, że żądaną informację publiczną należy zakwalifikować jako informację przetworzoną w rozumieniu tego przepisu. Należy tu przypomnieć, że Sąd I instancji, w okolicznościach ustalonych przez organ, nie znalazł podstaw do zastosowania art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. bowiem zaskarżona decyzja narusza art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu, który uzasadnia jej uchylenie. Zgodzić należy się z Sądem I instancji, że Szef SKW - obowiązany do udostępnienia informacji publicznej, nie uzasadnił tej odmowy prawidłowo. Obowiązkiem organu jest wykazanie w uzasadnieniu decyzji, dlaczego określoną informację traktuje jako przetworzoną, co oznacza nie tylko konieczność wyjaśnienia, co rozumie przez informację przetworzoną, ale także odniesienia tego rozumienia do wnioskowanej informacji oraz innych okoliczności konkretnej sprawy. Jak to wskazał już Sąd I instancji, Szef SKW w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przedstawił wprawdzie argumentację mającą uzasadniać wezwanie skarżącego do wykazania, że uzyskanie informacji żądanej we wniosku z 20 października 2021 r. jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, jednakże argumentacja ta oparta jest w istocie na ogólnych twierdzeniach, niepopartych odniesieniem się do przedmiotu i zakresu informacji, która miałaby podlegać udostępnieniu. Szef SKW obszernie odwołuje się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do orzecznictwa sądów administracyjnych dotyczącego rozumienia pojęcia "informacji przetworzonej" oraz posługuje się takimi sformułowaniami, jak: "zgromadzenie, przekształcenie (zanonimizowanie) i sporządzenie wielu kserokopii określonych dokumentów", "znaczący nakład pracy", "ponadstandardowa analiza dokumentów", "szczegółowa, szeroka anonimizacja". Nie odnosi ich jednak do przedmiotu i zakresu wniosku skarżącego i nie podaje jakichkolwiek konkretnych danych (jak choćby liczba umów zawartych w miesiącu wskazanym we wniosku, czy liczba kontrahentów, objęcie ich klauzulami tajności, szacunkowa liczba stron tych umów i załączników), które pozwoliłyby przynajmniej oszacować nakład pracy koniecznej do udzielenia wnioskowanej informacji, a tym samym potwierdzić, że realizacja wniosku może wymagać takich działań organizacyjnych i zaangażowania środków osobowych, które zakłócą normalny tok działania organu i utrudnią wykonywanie przypisanych mu zadań. W tym aspekcie Szef SKW powinien także wskazać - czego zaniechał, jakimi zasobami ludzkimi dysponuje i szacunkowo ilu pracowników musiałby oddelegować do tej pracy i na jaki czas. Podkreślić należy, że Naczelny Sąd Administracyjny stanowczo nie zgadza się z twierdzeniem organu, że już samo ustalenie liczby umów zawartych w danym miesiącu przez Szefa SKW lub w jego imieniu, świadczy o przetworzonym charakterze żądanej informacji publicznej. Nie budzi bowiem wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, że informacja o co najmniej części żądanych umów znajduje się w rejestrach posiadanych przez SKW. Natomiast zażądanie informacji o liczbie zawartych umów w imieniu Szefa SKW a nawet szacunkowej ich objętości (liczbie stron) i przygotowanie odpowiedzi przez 23 podlegające mu jednostki organizacyjne, w dobie powszechnej informatyzacji, nie wymaga większego wysiłku. Konkludując, skoro organ nie przedstawił, konkretnych przekonywujących danych udowadniających konieczność zaangażowania ponadstandardowych zasobów materialnych i osobowych w realizację wniosku dostępowego, to nie mogą być skuteczne argumenty o potrzebie zwrócenia się przez organ do podległych mu 23 jednostek organizacyjnych SKW o informacje i żądane umowy i konieczność przeprowadzenia szczegółowej anonimizacji tych umów i załączników. Dodać tu powtórnie należy, że wskazanych braków zaskarżonej decyzji nie może konwalidować przywołanie nowych okoliczności i opartej na nich argumentacji w postępowaniu sądowym, w tym w skardze kasacyjnej. Na uwzględnienie nie zasługuje również zarzut nr II. 2), naruszenia art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. oraz art. 5 ust. 2 u.d.i.p. Naruszenia tych przepisów autor skargi kasacyjnej upatruje w "błędnej wykładni a w konsekwencji niewłaściwym zastosowaniu polegającym na dokonaniu oceny, że zakres wniosku skarżącego, co najmniej może stanowić żądanie udostępnienia informacji prostej, oraz że organ rozpoznając sprawę powinien poczynić ustalenia faktyczne w celu wyjaśnienia czy wnioskowana informacja publiczna ma charakter prosty czy przetworzony, mimo że organ już ocenił, że informacja objęta wnioskiem ma już charakter informacji przetworzonej". Zarzut ten nie do końca jest zrozumiały. Wątpliwości tej nie rozwiewa również bardzo lakoniczne uzasadnienie tego zarzutu. Po pierwsze, trudno dociec dlaczego autor skargi kasacyjnej zarzuca naruszenie art. 5 ust. 2 u.d.i.p. skoro przepis ten nie był stosowany ani przez organ ani przez Sąd I instancji. Przepis ten normuje przesłankę ograniczającą prawo do informacji publicznej ze względu na ochronę prywatności oraz tajemnicę przedsiębiorcy, a niewątpliwie taka sytuacja w niniejszej sprawie nie ma miejsca. Po drugie, organ zarzuca błędną wykładnię wskazanych przepisów, jednakże w uzasadnieniu tego zarzutu nie wyjaśniono, na czym ta błędna wykładnia miałaby polegać, czyli w jakim zakresie Sąd I instancji błędnie zdekodował normę prawną wynikającą z tych przepisów. To skłania do wniosku, że w istocie autor skargi kasacyjnej nie podważa wykładni tych przepisów dokonanej przez Sąd I instancji, która co do zasady jest zgodna z wykładnią art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. przyjętą w zaskarżonej decyzji, lecz niewłaściwe zastosowanie tego przepisu. A kwestia niezasadności takiego zarzutu została już wykazana przy odniesieniu się do zarzutu nr II. 1). Po trzecie, nie można zgodzić się z przekonaniem autora skargi kasacyjnej, że "organ już ocenił w decyzji (w domyśle prawidłowo – dopisek NSA) przetworzony charakter żądanej informacji". Wszakże Sąd I instancji wykazał, że ocena organu jest co najmniej przedwczesna, gdyż w realiach niniejszej sprawy organ nie wykazał, aby żądane przez skarżącego informacje miały charakter przetworzony. Z tego też względu nie można zgodzić się z twierdzeniem organu, że Sąd uznał, iż informacja ta "co najmniej może stanowić żądanie udostępnienia informacji prostej" a tym bardziej że zakwalifikował żądaną informację jako prostą lub przetworzoną. Ze stanowiska Sądu I instancji wynika, że kwalifikacja żądanej informacji jest otwarta i zależna od ustalenia przez organ okoliczności wskazanych przez ten Sąd i dokonania ich oceny w kontekście wykładni art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. przedstawionej przez Sąd I instancji. Bezskuteczny jest zarzut nr II. 4) tj. nieuwzględnienia nadużywania prawa do informacji publicznej przez skarżącego. Należy tu zauważyć, że stosownie do treści art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a. skarga kasacyjna powinna zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Podstawy te wskazano w art. 174 p.p.s.a. Oczywistym zatem jest, że konsekwencją objęcia sporządzania skargi kasacyjnej przymusem adwokacko-radcowskim (art. 175 p.p.s.a.) jest konieczność przywołania konkretnych przepisów prawa powszechnie obowiązującego, które zostały naruszone przez Sąd I instancji. Brak ten uniemożliwia sądowi kasacyjnemu ocenę tak skonstruowanej podstawy kasacyjnej. Z taką sytuacją mamy do czynienia w omawianym zarzucie. Autor skargi kasacyjnej będący radcą prawnym, w treści tego zarzutu nie wskazał na jakikolwiek przepis prawa materialnego lub postępowania, który został naruszony przez Sąd I instancji, który nie uwzględnił nadużywania prawa do informacji publicznej przez skarżącego, jako prawidłowej, wskazanej w zaskarżonej decyzji, podstawy do odmowy udostępnienia żądanej informacji publicznej. Zasadnie natomiast zarzucono naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. (zarzut nr I. 3)). Trafnie bowiem zarzuca skarżący kasacyjnie organ, że Sąd I instancji całkowicie zaniechał rozważenia i ustosunkowania się do powołanej w zaskarżonej decyzji podstawy prawnej odmowy udostępnienia żądanej informacji publicznej w postaci art. 39 ust. 1 ustawy o Służbie Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służbie Wywiadu Wojskowego oraz art. 1 ust. 1 ustawy o ochronie informacji niejawnych w zw. z art. 5 ust. 1 u.d.i.p. Przepisy te stanowiły samoistną/odrębną od art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. podstawę materialnoprawną odmowy udostępnienia informacji publicznej w niniejszej sprawie. Organ podstawę tę powołał w rozstrzygnięciu i uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Natomiast na stronach od 9 do 13 decyzji przedstawił obszerną argumentację, mającą według niego przemawiać za tym, że żądana informacja stanowi informację niejawną, której udostępnienie podlega ograniczeniu na podstawie art. 5 ust. 1 u.d.i.p. Całkowity brak stanowiska Sądu I instancji w omawianym zakresie, uniemożliwia Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu dokonanie oceny prawidłowości zaskarżonego wyroku. Zatem zaskarżony wyrok nie poddaje się w tym zakresie kontroli instancyjnej, co stanowi o naruszeniu wymogów z art. 141 § 4 p.p.s.a. Uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uwzględnienie stanowiska organu w zakresie ograniczenia prawa do udostępnienia żądanej informacji publicznej ze względu na zakwalifikowanie jej jako informacji niejawnej, stanowiącej podstawę odmowy jej udostępnienia bez względu na to czy jest to informacja prosta czy przetworzona, skutkować może oddaleniem skargi przez Sąd I instancji. Z uwagi na skuteczność zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a., przedwczesna byłoby ocena zarzutu nr II. 3), tj. naruszenia prawa materialnego w postaci art. 39 ust. 1 ustawy o Służbie Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służbie Wywiadu Wojskowego oraz art. 1 ust. 1 ustawy o ochronie informacji niejawnych przez ich niezastosowanie. Mając na uwadze powyższe wywody, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwioną podstawę, dlatego na mocy art. 185 § 1 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. O kosztach postępowania kasacyjnego od A. D. na rzecz Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego, ograniczających się do wpisu od skargi kasacyjnej i wynagrodzenia radcy prawnego, orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI