III OSK 7022/21

III OSK 7022/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-03-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-10-19
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Hanna Knysiak - Sudyka /sprawozdawca/
Olga Żurawska - Matusiak /przewodniczący/
Przemysław Szustakiewicz
Symbol z opisem
6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne
Szkolnictwo wyższe
Sygn. powiązane
II SA/Wa 416/21 - Wyrok WSA w Warszawie z 2021-05-24
Skarżony organ
Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 151, art. 141 § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz sędzia del. WSA Hanna Knysiak-Sudyka (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Magdalena Zając po rozpoznaniu w dniu 4 marca 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej D. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 maja 2021 r. sygn. akt II SA/Wa 416/21 w sprawie ze skargi D. K. na decyzję Dyrektora Instytutu Podstawowych Problemów Techniki PAN z dnia (...) r. nr (...) w przedmiocie skreślenia z listy doktorantów 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od D. K. na rzecz Dyrektora Instytutu Podstawowych Problemów Techniki PAN kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 24 maja 2021 r. sygn. akt II SA/Wa 416/21 oddalił skargę D. K. na decyzję Dyrektora Instytutu Podstawowych Problemów Techniki PAN z dnia 23 listopada 2020 r. nr TIB-021/7/2020 w przedmiocie skreślenia z listy doktorantów.
Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Jak wynika z ustaleń poczynionych na etapie procedowania przez organami Szkoły Doktorskiej, D. K. (dalej: "doktorant", "skarżący") jest doktorantem I roku kształcenia w Szkole Doktorskiej.
W dniu 11 października 2019 r. złożył ślubowanie doktoranta, tym samym nabywając prawa doktoranta Szkoły Doktorskiej Technologii Informacyjnych i Biomedycznych PAN. Jednocześnie tego samego dnia podpisał Informację o przyjęciu do Szkoły Doktorskiej Technologii Informacyjnych i Biomedycznych PAN oraz o podstawowych zasadach dotyczących kształcenia w Szkole Doktorskiej. Zgodnie z pkt 2 Informacji zobowiązał się do przestrzegania Regulaminu Szkoły Doktorskiej Technologii Informacyjnych i Biomedycznych PAN.
D. K. w dniu 29 września 2020 r. przesłał roczne sprawozdanie doktoranta oraz propozycję indywidualnego planu badawczego. W związku z tym przeprowadzony został wewnętrzny przegląd pracy doktoranta w I roku kształcenia w roku akademickim 2019/2020 pod kątem wypełniania obowiązków, który zakończył się oceną negatywną, gdyż doktorant przedstawił sprawozdanie nie zawierające żadnych elementów wskazujących na przeprowadzenie jakichkolwiek studiów i badań w zakresie tematyki rozprawy. Doktorant, który jest zobowiązany do realizacji indywidualnego planu badawczego, w ciągu roku od rozpoczęcia kształcenia nie przeprowadził analizy, której celem było rozpoznanie tematyki rozprawy. Zaproponował logicznie niespójny, niepoprawny merytorycznie i niezwiązany z problematyką rozprawy projekt planu badań. W toku dokonanego wewnętrznego przeglądu pracy doktoranta zostało również stwierdzone, że doktorant nie wykazuje się systematyczną pracą naukową oraz nie stosuje się do zaleceń swojego opiekuna naukowego.
Po przeprowadzeniu kompleksowej analizy dokumentacji zgromadzonej w wyniku przeprowadzonego przeglądu pracy doktoranta, Dyrektor Instytutu Podstawowych Problemów Techniki PAN (dalej: "Dyrektor IPPT PAN") decyzją z dnia (...) r., nr (...) stwierdził, że spełnione zostały przesłanki do skreślenia doktoranta z listy doktorantów w oparciu o przepis art. 203 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2020 r. poz. 85 z późn. zm., zwana dalej: "ustawa", "prawo o szkolnictwie wyższym i nauce"), tj. z uwagi na niewywiązywanie się z obowiązków, o których mowa w art. 207 ustawy. D. K. został skreślony z listy doktorantów Szkoły Doktorskiej Technologii Informacyjnych i Biomedycznych PAN.
Doktorant pismem z dnia 16 października 2020 r. zwrócił się z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Jednocześnie wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z następujących dokumentów:
- dokumentacji medycznej doktoranta - na okoliczność złego stanu jego zdrowia w drugim semestrze;
- korespondencji e-mail pomiędzy promotorem, sekretariatem studiów doktoranckich oraz innymi profesorami - na okoliczność przesłania wyłącznie projektu rocznego sprawozdania doktoranta oraz propozycji indywidualnego planu badawczego, utrudnionego kontaktu doktoranta z promotorem, jak również na okoliczność przesłania ww. dokumentów jako jedynie projektów, a nie wersji ostatecznej, a ponadto na okoliczność braku prawidłowego zawiadomienia doktoranta o wszczęciu postępowania administracyjnego, a także o braku poinformowania doktoranta o zebraniu Komisji ds. oceny pracy doktoranta w I roku kształcenia.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Dyrektor IPPT, decyzją z dnia (...) r. nr (...), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 z późn. zm., zwana dalej: "k.p.a.") w zw. z art. 203 ust. 3 ustawy, art. 104 i art. 107 k.p.a. w zw. z art. 198 ust. 5 ustawy oraz § 5 ust. 2 umowy o utworzeniu i prowadzeniu Szkoły Doktorskiej Technologii Informacyjnych i Biomedycznych Instytutów PAN z dnia 16 maja 2019 r., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Na powyższą decyzję skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący wniósł o uchylenie decyzji Dyrektora IPPT z dnia (...) r. nr (...) i utrzymanej nią w mocy decyzji Dyrektora IPPT PAN z dnia (...) r. nr (...) w przedmiocie skreślenia z listy doktorantów Szkoły Doktorskiej Technologii Informacyjnych i Biomedycznych Instytutów PAN, zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania wywołanych złożeniem skargi. Jednocześnie skarżący wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z następujących dokumentów:
- e-maila z 17 grudnia 2019 r. zawierającego wytyczne co do kryteriów sporządzania indywidualnego planu badawczego,
- e-maila z 1 czerwca 2020 r. zawierającego informację o konieczności sporządzenia krótkich rocznych sprawozdań,
- e-maila z 28 czerwca 2020 r. dotyczącego zmiany terminu przedstawienia rocznego sprawozdania,
na okoliczność tego, iż skarżący wywiązał się z nałożonych na niego regulaminem obowiązków, indywidualny plan badawczy przedstawiony po pierwszym półroczu został zaakceptowany, roczne sprawozdanie sporządzone przez skarżącego spełniało wymogi uczelni, ponadto na okoliczność tego, że roczne sprawozdania miały być sporządzane w ustaleniu z promotorami, co więcej w sytuacji braku dostatecznych informacji zawartych w rocznych sprawozdaniach doktoranci mieli być indywidualnie wysłuchani co do uzyskanych dotychczas osiągnięć.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor IPPT wniósł o jej oddalenie, odnosząc się do zawartych w niej zarzutów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w powołanym wyżej wyroku oddalił skargę D. K. uznając, że zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem. W sprawie tej nie zostały naruszone przepisy postępowania, tj. art. 7, art. 8, art. 15, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a., w stopniu który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Uzasadniając swoje stanowisko Sąd pierwszej instancji wskazał, że organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji o skreśleniu skarżącego z listy doktorantów przywołał okoliczności faktyczne, na których oparł rozstrzygnięcie i wyjaśnił podstawy prawne decyzji. Organ odwołał się w podstawie prawnej decyzji do art. 207 ust. 2 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz regulaminu Szkoły Doktorskiej Instytutów PAN Technologii Informacyjnych i Biomedycznych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podkreślił, że zgodnie z art. 207 ust. 2 ustawy, który określa podstawowe obowiązki doktoranta, doktorant obowiązany jest postępować zgodnie z regulaminem szkoły doktorskiej, zobowiązany jest również do realizacji programu kształcenia i indywidualnego planu badawczego.
Sąd pierwszej instancji wskazał, że obowiązki doktoranta określa § 15 regulaminu, wskazując m.in., że doktorant zobowiązany jest do systematycznej pracy naukowej związanej z terminowym opracowaniem rozprawy doktorskiej, zgodnie z harmonogramem określonym w indywidualnym planie badawczym, a także aktywnego udziału w zebraniach naukowych, konferencjach, zajęciach i kursach wskazanych przez promotora oraz składania w terminach sprawozdań z przebiegu pracy nad rozprawą doktorską i referowania etapów pracy na seminariach, składania sprawozdań na wniosek Rady Szkoły lub promotora. Z kolei postanowienie § 10 regulaminu wprowadza obowiązek złożenia przez doktoranta rocznego sprawozdania z przebiegu pracy doktoranta w okresie danego roku akademickiego. Powyższe sprawozdanie podlega ocenie promotora i zatwierdzeniu przez Koordynatora Lokalnego.
Wprowadzony w regulaminie obowiązek składania rocznego sprawozdania przez doktorantów ma, w ocenie organu, którą to ocenę Sąd przyjął za własną, umożliwić dokonanie oceny postępów pracy doktorantów jeszcze przed ustawową oceną śródokresową.
Sąd pierwszej instancji nie podzielił stanowiska skarżącego, że przesłane przez niego Sprawozdanie Roczne Doktoranta Szkoły Doktorskiej Technologii Informacyjnych i Biomedycznych PAN za rok akademicki 2019/2020 było jedynie propozycjami rocznego sprawozdania i indywidualnego planu badawczego oczekującymi na akceptację. Jak wynika z akt sprawy w dniu 29 września, a więc na jeden dzień przed końcem roku akademickiego 2019/2020, skarżący nadesłał Sprawozdanie Roczne Doktoranta Szkoły Doktorskiej Technologii Informacyjnych i Biomedycznych PAN za rok akademicki 2019/2020. W tym miejscu wypada wskazać, że rok akademicki, zgodnie z art. 66 ustawy, trwa od 1 października do 30 września.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Komisja oceniła powyższe sprawozdanie roczne pod kątem merytorycznym, zwracając uwagę na to, czy z treści sprawozdania wynika, że doktorant podjął w roku akademickim będącym przedmiotem oceny pracę merytoryczną i systematyczny wysiłek, którego rezultatem ma być terminowe opracowanie rozprawy doktorskiej (§ 15 ust. 2 pkt 1) regulaminu). Wskazano, że doktorant nie przeprowadził analizy, której celem było rozpoznanie tematyki rozprawy. Nie załączył wykazu przestudiowanej literatury naukowej dotyczącej analizy ryzyka oraz jakiegokolwiek materiału świadczącego o zrozumieniu przez niego postawionego problemu badawczego. Przedstawione przez doktoranta sprawozdanie nie zawiera żadnych elementów wskazujących na przeprowadzenie jakichkolwiek studiów i badań w zakresie tematyki rozprawy, tj. oceny ryzyka na poziomie centralnym dla wzajemnie powiązanych usług kluczowych świadczonych przez różnych operatorów. Doktorant przedstawił logicznie niespójny, niepoprawny merytorycznie i niezwiązany z problematyką rozprawy projekt planu badań.
W ocenie Sądu pierwszej instancji słusznie zauważył organ, wbrew twierdzeniu skarżącego, że skoro sprawozdanie roczne jest oceniane przez promotora, to nie może być przygotowywane wspólnie przez doktoranta i promotora. Z akt sprawy wynika również, że przedstawiona przez doktoranta propozycja indywidualnego planu badawczego nie została zaakceptowana przez promotora, gdyż nie zawierała spójnego, poprawnego merytorycznie i możliwego do realizacji opisu prac umożliwiających przygotowanie rozprawy doktorskiej nt. "Metody dynamicznego predykcyjnego szacowania ryzyka na poziomie nadrzędnym (państwowym, regionalnym) w stosunku do operatorów usług kluczowych". W ocenie promotora merytoryczna zawartość tego planu wskazuje na całkowity brak zrozumienia przez doktoranta postawionego zadania badawczego. Powyższa ocena sprawozdania i indywidualnego planu badawczego przedstawiona w zaskarżonej decyzji zdaniem Sądu daje podstawy do przyjęcia, że w sprawie znajduje zastosowanie art. 203 ust. 2 pkt 2 ustawy, stanowiący podstawę skreślenia z listy doktorantów.
Reasumując Sąd pierwszej instancji wskazał, że organ wyjaśnił, w czym upatruje (w jakich działaniach, lub braku działań doktoranta) braku realizacji programu kształcenia i indywidualnego planu badawczego. W uzasadnieniu wyjaśniono, że doktorant przedstawił sprawozdanie nie zawierające żadnych elementów wskazujących na przeprowadzenie jakichkolwiek studiów i badań w zakresie tematyki rozprawy, która została określona jako: "Metody dynamicznego predykcyjnego szacowania ryzyka na poziomie nadrzędnym (państwowym, regionalnym) w stosunku do operatorów usług kluczowych". W treści sprawozdania nie ma jakichkolwiek danych dotyczących wykonanych przez doktoranta badań w zakresie tematyki rozprawy. Wskazano, że doktorant nie wykazał, aby w ciągu roku od rozpoczęcia kształcenia przeprowadził analizę, której celem byłoby rozpoznanie tematyki rozprawy, które mogłoby stanowić podstawę do terminowego - zgodnie z art. 202 ust. 1 ustawy - przedstawienia indywidualnego plany badawczego. Doktorant nie przedstawił w nim żadnych wyników przeprowadzonych analiz, w tym przeglądu literatury, które wskazywałyby na rozumienie tematyki rozprawy i zauważalny postęp w jej przygotowaniu. Podkreślono również, że zawarte w sprawozdaniu informacje, w części dotyczącej postępu w realizacji indywidualnego planu badawczego, który ostatecznie nie został uzgodniony z promotorem, opisują podjęte niespójne, doraźne działania, nawiązujące - jak można domniemywać - do wykonywanych zadań w ramach podstawowego zatrudnienia doktoranta w Wojskach Obrony Terytorialnej, nie wnoszące żadnych merytorycznych wartości do realizacji rozprawy.
Odnosząc się do problemów zdrowotnych mających być zdaniem skarżącego jedną z przyczyn skutkujących niewywiązaniem się z obowiązków doktoranta w sposób prawidłowy, Sąd pierwszej instancji stwierdził, że skarżący wskazywał jedynie na sporadyczne problemy ze zdrowiem, a nie na chorobę przewlekłą, uniemożliwiającą ukończenie pracy w terminie. Brak jest dokumentacji medycznej potwierdzającej zaistnienie takich okoliczności, a ani organ, ani tym bardziej sąd administracyjny nie mógł na tą okoliczność prowadzić samodzielnie postępowania dowodowego. Skarżący powinien bowiem wykazać przed organem powyższe przesłanki, potwierdzające, że problemy ze zdrowiem uniemożliwiły mu prawidłowe sporządzenie sprawozdania oraz pracę nad doktoratem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że zarzuty skargi należało zatem uznać za bezzasadne, organ bowiem nie naruszył prawa, a postępowanie przeprowadził wnikliwie, odnosząc się do okoliczności faktycznych oraz dowodów istotnych w sprawie w sposób wyczerpujący i klarowny.
Skargę kasacyjną od tego wyroku wniósł D. K., zaskarżając wyrok w całości i zarzucając mu na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm., zwana dalej: "p.p.s.a.") naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy, a polegające na:
a) niezastosowaniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., poprzez nieuwzględnienie skargi na decyzję Dyrektora IPPT PAN z dnia (...) r. nr (...) w sytuacji, w której ww. decyzja wydana została z naruszeniem art. 10 § 1 k.p.a., albowiem skarżącemu uniemożliwiono zapoznanie się z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie oraz wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i zgłoszenia żądań, co było następstwem braku prawidłowego poinformowania skarżącego o wszczęciu postępowania w sprawie skreślenia z listy doktorantów, jak i wszczęciu na nowo postępowania w sprawie skreślenia z listy doktorantów, co wpłynęło na wynik sprawy, bowiem skarżący nie miał możliwości odniesienia się do stawianych jemu jako doktorantowi zarzutów, a wskazane uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ uwzględnienie wskazanego błędu w decyzji Dyrektora IPPT PAN skutkowałoby uwzględnieniem skargi D. K.;
b) niezastosowaniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi na decyzję Dyrektora IPPT PAN z dnia 23 listopada 2020 r. nr TIB-021/7/2020 w sytuacji, w której ww. decyzja wydana została z naruszeniem art. 7 k.p.a., albowiem organ nie podjął wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy, skutkujące niewyjaśnieniem stanu faktycznego sprawy oraz brak merytorycznego uzasadnienia dla podjętej decyzji oraz naruszenie art. 8 § 1 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. i 80 k.p.a. poprzez zaniechanie rzetelnego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, a wskazane uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ uwzględnienie wskazanego błędu w decyzji Dyrektora IPPT PAN skutkowałoby uwzględnieniem skargi D. K.;
c) niewłaściwym zastosowaniu art. 151 p.p.s.a., poprzez niezasadne oddalenie skargi na decyzję Dyrektora IPPT PAN z dnia 23 listopada 2020 r. nr TIB- 021/7/2020, w sytuacji w której w/w decyzja wydana została z naruszeniem art. 10 § 1 oraz 7 i 8 § 1 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. oraz 80 k.p.a., a wskazane uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ uwzględnienie wskazanego błędu w decyzji Dyrektora IPPT PAN skutkowałoby uwzględnieniem skargi D. K.;
d) naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak dokładnego przedstawienia w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku motywów, jakimi kierował się Wojewódzki Sąd Administracyjny uznając, iż organ administracyjny nie naruszył przepisów postępowania administracyjnego tj. art. 10 § 1 k.p.a., 7 oraz 8 § 1 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a., podczas gdy argumentacja wojewódzkiego sądu administracyjnego dla oddalenia skargi nie przesadza łącznie o bezzasadności sformułowanych w skardze zarzutów.
Mając powyższe na uwadze skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie w całości wyroku oraz przekazanie przedmiotowej sprawy w całości do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, a także przeprowadzenie rozprawy w przedmiotowej sprawie.
Powyższe zarzuty rozwinięto w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Instytutu Podstawowych Problemów Techniki PAN wniósł o jej oddalenie, zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, a także oświadczył, że nie żąda przeprowadzenia rozprawy w przedmiotowej sprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935; dalej "p.p.s.a.") Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki określone w § 2 art. 183 p.p.s.a. w rozpoznawanej sprawie nie występują.
Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Należy zatem wskazać konkretne przepisy prawa, którym - zdaniem skarżącego - uchybił sąd i zamieścić uzasadnienie podstawy kasacyjnej, czyli uzasadnić uchybienia zarzucane sądowi. Uzasadnienie podstaw kasacyjnych polega na wykazaniu przez autora skargi kasacyjnej, że stawiane przez niego zarzuty mają usprawiedliwioną podstawę i zasługują na uwzględnienie. Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:
1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;
2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W rozpoznawanej sprawie zarzuty skargi kasacyjnej obejmują wyłącznie naruszenie przepisów postępowania. Zgodnie z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania stanowi usprawiedliwioną podstawę kasacyjną jedynie wtedy, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Poprzez "istotny wpływ na wynik sprawy" należy rozumieć związek przyczynowy pomiędzy uchybieniem procesowym a wydanym w sprawie orzeczeniem. Wykazanie wpływu na wynik sprawy sprowadza się do podania stosownej argumentacji uzasadniającej twierdzenie, że gdyby nie doszło do zarzucanego naruszenia, to w sprawie mogłoby zostać wydane inne rozstrzygnięcie, niż kwestionowane skargą kasacyjną.
Najdalej idącym zarzutem skargi kasacyjnej jest zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Należy podnieść, że zarzut naruszenia tego przepisu może być skutecznie postawiony w dwóch przypadkach: gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów, wymienionych w tym przepisie i gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy wojewódzki sąd administracyjny nie wskaże, jaki i dlaczego stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania. Naruszenie to musi być przy tym na tyle istotne, aby mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Za jego pomocą nie można skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez sąd stanu faktycznego, czy kwestionować stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego. Przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. jest przepisem proceduralnym, regulującym wymogi uzasadnienia. W ramach rozpatrywania zarzutu naruszenia tego przepisu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie do kontroli zgodności uzasadnienia zaskarżonego wyroku z wymogami wynikającymi z powyższej normy prawnej. Wadliwość uzasadnienia orzeczenia może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a., w sytuacji gdy sporządzone jest ono w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku.
Opisane wyżej sytuacje nie miały miejsca w niniejszej sprawie. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku pozwala na poznanie motywów rozstrzygnięcia oraz dokonanie kontroli instancyjnej zaskarżonego wyroku. Sąd pierwszej instancji uznał, że organ w sposób prawidłowy dokonał ustaleń stanu faktycznego sprawy, a fakt, iż skarżący kasacyjnie nie godzi się z taką oceną nie przesądza o zasadności zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Należy podnieść, że w postępowaniu administracyjnym zostały ustalone wszystkie okoliczności relewantne z punktu widzenia rozstrzygnięcia. Sąd administracyjny nie ma natomiast obowiązku szczegółowego odniesienia się do wszystkich zarzutów skargi. Uzasadnienie wyroku powinno być tak sporządzone, aby wynikało z niego, dlaczego sąd uznał zaskarżone orzeczenie za zgodne lub niezgodne z prawem, dlaczego nie stwierdził czy stwierdził w rozpatrywanej sprawie naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego, czy też przepisów procedury w stopniu, który mógłby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. Powyższe wymogi zostały zrealizowane, stąd omawiany zarzut skargi kasacyjnej nie jest zasadny.
W odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi w sytuacji, gdy decyzja została wydana z naruszeniem art. 10 § 1 k.p.a. należy podnieść, że skarżący kasacyjnie został zawiadomiony o wszczęciu postępowania w przedmiocie skreślenia z listy doktorantów w dniu 30 września 2020 r., zgodnie z art. 61 § 4 k.p.a., który stanowi, że o wszczęciu postępowania z urzędu lub na żądanie jednej ze stron należy zawiadomić wszystkie osoby będące stronami w sprawie. Organ nie miał natomiast obowiązku powiadamiania skarżącego kasacyjnie o wszczęciu postępowania z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, gdyż autorem powyższego wniosku był sam skarżący kasacyjnie, a wyżej wymieniony art. 61 § 4 k.p.a. ma zastosowanie do postępowań wszczynanych z urzędu oraz postępowań wszczynanych na wniosek, ale takich, w których występuje więcej niż jedna strona. W niniejszej sprawie skarżący kasacyjnie jest jedyną stroną postępowania administracyjnego. Omawiany zarzut skargi kasacyjnej jest zatem bezzasadny. Na marginesie należy podkreślić, że w przypadku wniesienia zarzutu na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. konieczne jest wykazanie, że zarzucane uchybienie przepisom postępowania mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Dla spełnienia tego wymogu nie wystarczy przytoczenie formuły o naruszeniu przepisów postępowania mającym wpływ na wynik sprawy, lecz konieczne jest wykazanie, który przepis postępowania został naruszony, w jaki sposób oraz wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy. O skuteczności zarzutów, postawionych w oparciu o podstawę kasacyjną określoną w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., nie decyduje bowiem każde stwierdzone uchybienie przepisom postępowania, lecz tylko takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarżący kasacyjnie nie wskazał, w jaki sposób zarzucane uchybienie miałoby wpłynąć na wynik sprawy.
W kolejnych dwóch zarzutach (oznaczonych jako b i c) skarżący kasacyjnie wskazał naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 7 k.p.a., art. 8 § 1 k.p.a. w związku z art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. oraz naruszenie art. 151 p.p.s.a. w związku z naruszeniem art. 10 § 1 k.p.a. oraz art. 7 k.p.a., art. 8 § 1 k.p.a. w związku z art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. Przede wszystkim trzeba zaznaczyć, że Sąd pierwszej instancji nie mógł jednocześnie naruszyć art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. oraz art. 151 p.p.s.a., gdyż przepisy te nie mogą być stosowane równocześnie, stanowiąc o różnych kompetencjach orzeczniczych sądu administracyjnego. Zarzuty powyższe sprowadzają się do kwestii błędnego – zdaniem skarżącego kasacyjnie – ustalenia stanu faktycznego sprawy, z uwagi na zaniechanie rzetelnego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Należy podnieść, że zakres prowadzonego postępowania administracyjnego jest wyznaczany treścią normy prawa materialnego stanowiącej podstawę prawną rozstrzygnięcia. W niniejszej sprawie tą podstawą prawną był przepis art. 203 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 1571; dalej "ustawa"), który stanowi, że doktorant może być skreślony z listy doktorantów w przypadku niewywiązywania się z obowiązków, o których mowa w art. 207 ustawy. Z kolei art. 207 ustawy stanowi, "1. Doktorant jest obowiązany postępować zgodnie z regulaminem szkoły doktorskiej. 2. Doktorant jest obowiązany do realizacji programu kształcenia i indywidualnego planu badawczego". W niniejszej sprawie obowiązki doktoranta zostały określone w § 15 Regulaminu Szkoły Doktorskiej Technologii Informacyjnych i Biomedycznych Instytutów PAN, który wskaze w szczególności, że doktorant jest zobowiązany do systematycznej pracy naukowej związanej z terminowym opracowaniem rozprawy doktorskiej, zgodnie z harmonogramem określonym w indywidualnym planie badawczym, a także aktywnego udziału w zebraniach naukowych, konferencjach, zajęciach i kursach wskazanych przez promotora oraz składania w terminach sprawozdań z przebiegu pracy oraz nad rozprawą doktorską i referowania etapów pracy na seminariach. Natomiast z § 10 Regulaminu Szkoły Doktorskiej wynika obowiązek złożenia przez doktoranta rocznego sprawozdania z przebiegu pracy doktoranta w okresie danego roku akademickiego. Sprawozdanie podlega ocenie promotora i zatwierdzeniu przez Koordynatora Lokalnego. Organ wydając decyzję w niniejszej sprawie dokonał merytorycznej oceny pracy doktoranta w oparciu o złożone sprawozdanie oraz opinię promotora. Trzeba podkreślić, że organ dokonał ustaleń w zakresie wszystkich elementów stanu faktycznego sprawy istotnych z punktu widzenia podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Także ocena przeprowadzonych dowodów była prawidłowa. Sprawozdanie złożone przez skarżącego kasacyjnie zostało ocenione zarówno przez promotora, jak i przez komisję, a wyniki oceny zostały szczegółowo przedstawione w uzasadnieniu kontrolowanej decyzji.
Należy również podnieść, że decyzja wydana została na podstawie art. 203 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. Użyte w tym przepisie sformułowanie "doktorant może być skreślony" oznacza, że decyzja o skreśleniu doktoranta z listy uczestników studiów doktoranckich podejmowana jest w ramach tzw. uznania administracyjnego. Sądowa kontrola legalności decyzji uznaniowych sprowadza się do oceny, czy organ prawidłowo zgromadził materiał dowodowy, czy wyciągnięte wnioski w zakresie merytorycznym są logiczne i poprawne oraz mają swoje uzasadnienie w zebranym materiale dowodowym, a także, czy dokonana ocena mieści się w ustawowych granicach. Podkreślić należy, że decyzja wydawana na podstawie art. 203 ust. 2 ustawy (jak każda decyzja uznaniowa) nie może mieć cech dowolności, ale musi wynikać z wszechstronnego i dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy oraz w należyty sposób wyważać interes społeczny i słuszny interes obywateli. Zatem sąd administracyjny weryfikuje, czy skarżona decyzja nie nosi cech dowolności, czy organ wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia i czy wyboru tego rozstrzygnięcia dokonał po ustaleniu i należytym rozważeniu wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności.
Nie jest zasadny zarzut, iż organ nie dokonał ustaleń w zakresie stanu zdrowia skarżącego kasacyjnie. Należy podnieść, że skarżący nie przedstawił na tą okoliczność żadnych dowodów, które mogłyby podlegać ocenie organu, co mógł uczynić na każdym etapie postępowania administracyjnego. Fakt, iż organ jest "gospodarzem" postępowania wyjaśniającego nie powoduje, że strona jest zwolniona z obowiązku udziału w podejmowaniu działań zmierzających do ustalenia stanu faktycznego sprawy. Powyższe stanowisko dobrze ilustruje wyrok z 8.11.2013 r., II OSK 1291/12, LEX nr 1421792, w którym NSA stwierdził, że "organ jest wprawdzie zobowiązany do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, jednakże strona nie jest zwolniona od lojalnego współdziałania w wyjaśnianiu okoliczności faktycznych. Powinna ona bowiem przedstawić wszystkie informacje niezbędne do ustalenia stanu faktycznego sprawy, jak również udostępnić dowody znajdujące się w jej posiadaniu lub które tylko ona może przedstawić, potwierdzające okoliczności wskazane w uzasadnieniu wniosku wszczynającego postępowanie. Obowiązki te w żaden sposób nie wyłączają wymogu dążenia przez organ administracji do wyjaśnienia prawdy materialnej (art. 7 i 77 § 1 k.p.a.), niemniej jednak oznaczają, że składający wniosek powinien aktywnie współdziałać z organem w celu ustalenia wszystkich okoliczności sprawy.".
Zarzuty zmierzające do wykazania, że ustalenia stanu faktycznego sprawy były błędne, nie są zatem zasadne.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.