III OSK 699/26 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2026-10-22 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2026-03-30 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Hanna Knysiak - Sudyka Rafał Stasikowski /przewodniczący sprawozdawca/ Sławomir Wojciechowski Symbol z opisem 6480 658 Hasła tematyczne Dostęp do informacji publicznej Sygn. powiązane IV SAB/Wr 1165/25 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 2025-12-03 Skarżony organ Wójt Gminy Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 902 art. 1 ust. 2 Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Rafał Stasikowski (sprawozdawca) Sędziowie: sędzia NSA Sławomir Wojciechowski sędzia del. WSA Hanna Knysiak-Sudyka Protokolant: starszy asystent sędziego Łukasz Sielanko po rozpoznaniu w dniu 22 października 2026 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wójta Gminy Zgorzelec od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 3 grudnia 2025 r., sygn. akt IV SAB/Wr 1165/25 w sprawie ze skargi A. Z. na bezczynność Wójta Gminy Zgorzelec w sprawie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z 27 sierpnia 2025 r. oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Wyrokiem z 3 grudnia 2025 r., IV SAB/Wr 1165/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, po rozpoznaniu skargi A. Z. (dalej jako "skarżący") na bezczynność Wójta Gminy Zgorzelec (dalej także jako "organ") w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z 27 sierpnia 2025 r.: I. stwierdził bezczynność Wójta w rozpoznaniu wniosku skarżącego z 27 sierpnia 2025 r. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej; II. orzekł, że bezczynność Wójta w zakresie rozpoznania wniosku, o którym mowa w pkt I sentencji wyroku, nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zobowiązał Wójta do rozpoznania wniosku, o którym mowa w pkt I sentencji wyroku, w terminie 14 dni od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; IV. zasądził od Wójta na rzecz skarżącego kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wyrok zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych. Pismem z 27 sierpnia 2025 r. skarżący złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej projektu Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego (mpzp). Wnioskował o podanie: 1) dlaczego teren graniczący na całej swej długości z rzeką, o której wiadomo, że czasami wylewa, przeznaczono w projekcie mpzp jako teren 5MN-U z dopuszczeniem zabudowy wielorodzinnej o wysokości do 12 m, skoro w obecnym mpzp teren jest oznaczony jako ZN-teren ekosystemów roślinno-wodnych? 2) Dlaczego działkę nr [...], która graniczy z ww. terenem, pozostawiono jako ZN, pomimo wniosku strony z 21 listopada 2023 r. o zmianę mpzp na działkę budowlaną? 3) Dlaczego po drugiej stronie działki Skarżącego nr [...] zmieniono obecną zabudowę zagrodową na teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej 14MN, a działkę nr [...] pozostawiono jako ZN? 4) Czy Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wyraził zgodę na zmianę obecnej zabudowy zagrodowej na zabudowę mieszkaniową jednorodzinną na terenie ujętym w projekcie mpzp jako 18MN, 17MN, 14MN, 13MN? Jeżeli nie, to dlaczego dokonano zmiany? 5) Co było powodem przeznaczenia terenu oznaczonego w projekcie mpzp jako 8MN-U z dopuszczeniem zabudowy wielorodzinnej do wysokości 12m (4 kondygnacje) w tym właśnie miejscu, a nie innym? W piśmie z 4 września 2025 r., odpowiadając na wniosek skarżącego, organ, powołując się na art. 6, art. 7 i art. 9 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r., poz. 572 ze zm.; dalej "k.p.a."), wskazał, że żądanie zawarte we wniosku skarżącego nie stanowi informacji publicznej. Stwierdził, że pismo strony zostanie potraktowane jako uwagi do projektu mpzp i przekazane urbaniście – autorowi projektu, stosownie do art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2024, poz. 1130) w zw. z art. 67 ust. 3 pkt 4 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2023 r., poz. 1688). W związku z powyższym skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na bezczynność Wójta w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z 27 sierpnia 2025 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, wskazując, że pismo z 27 sierpnia 2025 r. zostało prawidłowo ocenione i potraktowane jako uwagi do projektu mpzp. Uwzględniając skargę, Sąd pierwszej instancji wskazał, że wniosek skarżącego z 27 sierpnia 2025 r. dotyczył projektu zagospodarowania przestrzennego i powodów przeznaczenia wskazanych w nim nieruchomości pod zabudowę wielorodzinną, pozostawienia wskazanych we wniosku gruntów jako terenów zielonych, powodów podjęcia wskazanych zmian oraz zgody właściwego ministra na zmianę zabudowy zagrodowej. Wszystkie zapytania dotyczą zatem działań organu pojmowanych w ramach procedury uchwalania mpzp. W ocenie tego Sądu dokumentacja planistyczna, czyli dokumentacja posiadana przez organ i wykorzystywana do zrealizowania powierzonych mu prawem zadań, jakimi są niewątpliwie sporządzenie projektu planu miejscowego oraz studium, ma status informacji publicznej. Zdaniem Sądu pierwszej instancji informacja dotycząca kwestii pojawiających się w trakcie projektowania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy (w istocie wytwarzana w trakcie takich procedur) spełnia warunki informacji publicznej. Niewątpliwie dotyczy organu wykonującego funkcje publiczne jest z nim związana w powyższy sposób – Sąd ten zauważył, że ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r., poz. 902 ze zm.; dalej: "u.d.i.p.") pozwala nie tylko o ubieganie się o informacje powstające już wcześniej tj. w fazie zamierzeń lub ich realizowania (a więc ich projektowania) - zob. art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. a i lit. 1 b oraz ust. 1 pkt 4 tej ustawy. Informacja publiczna obejmuje informacje, dokumenty dotyczące procesu uchwalania mpzp, jak i samego planu mpzp. W ocenie tego Sądu sformułowane przez skarżącego wnioski odnoszą się do zagadnień, które są kwalifikowane jako informacja publiczna, wiążą się bowiem z funkcjonowaniem i działalnością organu w ramach zadań publicznych wynikających z powszechnie obowiązujących przepisów. Sąd pierwszej instancji podniósł, że każdy podmiot wskazany w art. 4 ust. 1 i ust. 2 u.d.i.p., będący w posiadaniu opisanych informacji publicznych, ma obowiązek ich udostępnienia w terminie wskazanym w art. 13 u.d.i.p. Zgodnie zaś z jego brzmieniem udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2 (ust. 1). Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2). W sprawie zobowiązany do tego organ nie rozpoznał wniosku skarżącego zgodnie z u.d.i.p. Jakkolwiek odpowiedział na pismo skarżącego, to stwierdził, że żądane informacje nie stanowią informacji publicznej i zostaną potraktowane jako uwagi do mpzp. Wskazana odpowiedź nie realizuje wniosku skarżącego, który w podstawie prawnej żądania powołał się na przepisy u.d.i.p., domagając się odpowiedzi organu na pytania, które do takiej sfery się odnoszą. Obowiązkiem organu było udostępnienie stronie żądanych informacji, względnie wskazanie, że organ takimi informacjami nie dysponuje. Tymczasem organ bezpodstawnie i w sposób arbitralny zakwalifikował żądanie skarżącego jako złożone w trybie uwag do projektu mpzm. Brak właściwego rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej naraził organ na bezczynność, o czym Sąd ten orzekł na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Odwołując się do art. 149 § 1a p.p.s.a., Sąd pierwszej instancji nie dopatrzył się w sprawie złej woli w działaniu organu i orzekł, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Z akt sprawy wynika, że organ nie uchylał się od rozpoznania wniosku skarżącego, a przyjęty tok postępowania wynikał z błędnej wykładni przepisów prawa, co wyklucza kwalifikację rażącego naruszenia prawa. Na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd ten zobowiązał organ do rozpoznania wniosku skarżącego w terminie 14 dni od dnia doręczenia prawomocnego odpisu wyroku wraz z aktami sprawy. O kosztach postępowania orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł organ, zaskarżając wyrok w całości. Wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi. Nadto wniósł o rozpoznanie sprawy na rozprawie i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj. art. 1 ust. 2 u.d.i.p., poprzez jego bezpodstawne niezastosowanie w sprawie, co skutkowało bezpodstawnym uznaniem, iż sprawy związane z dostępem do akt sprawy poprzedzających uchwalenie mpzp, objętej niniejszym postępowaniem, podlegają przekazaniu skarżącemu w trybie u.d.i.p., pomimo iż ujawnienie i udostępnienie tego typu akt następuje w procedurze określonej w art. 17 pkt 11, 13 lub art. 30 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, która stanowi "przepisy innej ustawy określające odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi" niż ustawa u.d.i.p. i ma wyłączne zastosowanie w niniejszej sprawie. Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Granice te determinują kierunek postępowania Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wobec niestwierdzenia przesłanek nieważności postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny dokonał oceny podstaw i zarzutów kasacyjnych. Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie. Skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 p.p.s.a.). Granice skargi kasacyjnej wyznaczają wskazane w niej podstawy. Konstrukcja art. 174 p.p.s.a. umożliwia zaskarżenie wszelkich naruszeń prawa, jakich mógł się dopuścić sąd pierwszej instancji przy wydawaniu rozstrzygnięcia. Obowiązkiem strony składającej środek odwoławczy jest takie zredagowanie podstaw kasacyjnych i zarzutów skargi, a także ich uzasadnienia, aby nie budziły one wątpliwości interpretacyjnych (por. wyrok NSA z 19 lutego 2009 r., II FSK 1688/07 – publik. CBOSA). Naczelny Sąd Administracyjny nie może bowiem domniemywać granic skargi kasacyjnej. Sąd kasacyjny jest władny badać naruszenie jedynie tych przepisów (norm), które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą. Nie jest dopuszczalna wykładnia zakresu zaskarżenia i jego kierunków oraz konkretyzowanie, uściślanie, uzupełnianie zarzutów skargi kasacyjnej czy też poprawianie jej niedokładności (por. wyroki NSA: z 13 listopada 2014 r., I OSK 1420/14; z 12 kwietnia 2018 r., II OSK 2457/17; z 8 marca 2018 r., sygn. I OSK 955/16; z 2 marca 2018 r., I OSK 2306/17; z 27 listopada 2015 r., I OSK 902/14; z 25 listopada 2014 r., II GSK 1253/13 – publik. CBOSA). Oznacza to, że obowiązkiem autora skargi kasacyjnej jest wskazanie podstawy kasacyjnej, w ramach zarzutów – przepisów, które zostały naruszone przez sąd pierwszej instancji, formy ich naruszenia, czyli określenia czy sąd dopuścił się błędnej wykładni, niewłaściwego zastosowania lub obu tych naruszeń oraz wyjaśnienie na czym polegały powyższe naruszenia i jaki wypływ maiły na treść zaskarżonego orzeczenia, co jest elementem prawidłowo zbudowanego uzasadnienia skargi kasacyjnej. W niniejszej sprawie zarzut skargi kasacyjnej zostały sformułowane w sposób nieznany przepisom art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. Zgodnie z prezentowanym w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego poglądem nie jest dopuszczalne w świetle brzmienia art. 174 p.p.s.a. formułowanie zarzutu skargi kasacyjnej jako naruszenie przepisu prawa "poprzez jego niezastosowanie" czy "pominięcie" (por. wyrok NSA z 1 czerwca 2004 r., OSK 284/04, niepubl., wyrok NSA z 3 grudnia 2008 r., I OSK 1807/07; wyrok NSA z 14 maja 2007 r., I OSK 1247/06; wyrok NSA z 28 marca 2007 r., I OSK 31/07; postanowienie NSA z 2 marca 2012r., I OSK 294/12; wyrok NSA z 25 kwietnia 2012 r., II OSK 329/12; wyrok NSA z 6 grudnia 2013 r., I OSK 2255/12; wyrok NSA z 8 września 2017 r., I OSK 3080/15 – publik. CBOSA). Zarzut taki mógłby okazać się skuteczny jedynie wówczas, gdyby autor skargi kasacyjnej zarzucając niezastosowanie określonego przepisu jednocześnie wskazał przepis, który w jego przekonaniu został wadliwie zastosowany zamiast przepisu przez niego wskazywanego - wraz z podaniem uzasadnienia tego stanowiska. Wymogu tego skarga kasacyjna nie spełnia. Autor skargi kasacyjnej nie wskazuje bowiem przepisu/ów, które zastosował Sąd pierwszej instancji. Wskazuje jedynie przepis, który winien zostać zastosowany, tj. art. 1 ust. 2 u.d.i.p. oraz przepisy art. 17 pkt 11 i 13 oraz art. 30 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, które jego zdaniem zawierają szczególną procedurę udostępniania informacji publicznej. Naczelny Sąd Administracyjny zawsze dąży do merytorycznego rozpoznania skargi kasacyjnej, podejmując trud uzupełnienia braków zarzutów w drodze uzupełniających rozumowań prawniczych. Założenie to służy realizacji konstytucyjnego prawa strony do sądu, przez co należy rozumieć m.in. prawo do nie tylko formalnego dostępu do sądu, lecz również prawo do merytorycznego rozpoznania wniosku, pisma itd. strony. Kierując się tym założeniem, Naczelny Sąd Administracyjny na gruncie rozpoznawanej sprawy wskazuje, że przepis art. 1 ust. 2 u.d.i.p. stanowi, że przepisy tej ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi (...). Norma kolizyjna zawarta w art. 1 ust. 2 u.d.i.p. wyłącza stosowanie jej przepisów zawsze w przypadku istnienia regulacji szczególnych o dostępie do informacji publicznych. Wskazany przepis należy rozumieć w ten sposób, że wyłącza on ustawę o dostępie do informacji publicznej w zakresie, w jakim inna szczególna ustawa reguluje ten dostęp, a pozwala na jej stosowanie tam, gdzie ustawa szczególna nie reguluje kwestii dostępności do informacji publicznych. Wskazanych w zarzucie skargi kasacyjnej przepisów art. 17 pkt 11 i 13 oraz art. 30 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie można uznać za "przepisy innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi" w rozumieniu art. 1 ust. 2 u.d.i.p. Zgodnie z art. 17 cyt. ustawy wójt, burmistrz albo prezydent miasta po podjęciu przez radę gminy uchwały o przystąpieniu do sporządzania planu miejscowego kolejno: 11) ogłasza, w sposób określony w art. 8h ust. 1, o rozpoczęciu konsultacji społecznych; 13) przeprowadza konsultacje społeczne, a następnie wprowadza zmiany do projektu planu miejscowego wynikające z tych konsultacji; Przepisy te mają charakter procesowy i regulują kolejne czynności postępowania nakierowanego na sporządzenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w danej gminie. Wykładnia ich treści z zastosowaniem reguł językowych prowadzi do jednoznacznych rezultatów i nie pozwala na przyjęcie za uprawniony poglądu autora skargi kasacyjnej, że wskazane wyżej jednostki redakcyjne art. 17 regulują szczególną procedurę dostępu do informacji publicznej. Konsultacje społeczne są formą udziału społeczeństwa w procesie decyzyjnym. Dostęp do informacji publicznej jest z kolei elementem systemu kontroli społecznej nad administracją publiczną. Są to zatem dwie odrębne i różne instytucje. Z kolei w odniesieniu do art. 30 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, wskazać należy że przez podstawę kasacyjną należy rozumieć konkretny przepis prawa, którego naruszenie przez sąd pierwszej instancji zarzuca skarga kasacyjna. W odniesieniu do przepisu, który nie stanowi jednej zamkniętej całości, a składa się z ustępów, punktów i innych jednostek redakcyjnych, wymóg skutecznie wniesionej skargi kasacyjnej jest spełniony wówczas, gdy wskazuje ona konkretny przepis naruszony przez sąd pierwszej instancji, z podaniem numeru artykułu, ustępu, punktu i ewentualnie innej jednostki redakcyjnej przepisu (por. wyrok NSA z 20 sierpnia 2008 r., II FSK 557/07; Lex nr 422065; wyrok NSA z 7 marca 2014 r., II GSK 2019/12, LEX nr 1495144; wyrok NSA z 28 czerwca 2013 r., II OSK 552/12, LEX nr 13562450; wyrok NSA z 22 stycznia 2013 r., II GSK 1573/12, LEX nr 1354882; wyrok NSA z 27 marca 2012 r., II GSK 218/11, LEX nr 1244607; wyrok NSA z 8 marca 2012 r., II OSK 2496/10, LEX nr 1145608; wyrok NSA z 14 lutego 2012 r., II OSK 2232/10, LEX nr 1138117). Warunek przytoczenia podstawy zaskarżenia i ich uzasadnienia nie jest spełniony, gdy skarga kasacyjna zawiera wywody zmuszające Sąd kasacyjny do domyślania się, który przepis skarżący miał na uwadze, podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego lub procesowego. Naruszony przez sąd pierwszej instancji przepis musi być wyraźnie wskazany, gdyż w przeciwnym razie ocena zasadności skargi kasacyjnej nie jest możliwa. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany granicami skargi kasacyjnej i nie ma w związku z tym kompetencji do dokonywania za wnoszącego skargę kasacyjną wyboru, który przepis prawa został naruszony i dlaczego. Stanowi to powinność autora skargi kasacyjnej, który jest profesjonalnym pełnomocnikiem strony (por. wyrok NSA z 20 sierpnia 2008 r., II FSK 557/07; Lex nr 422065; wyrok NSA z 6 lutego 2014 r., II GSK 1669/12, LEX nr 1450654; wyrok NSA z 14 marca 2013 r., I OSK 1799/12, LEX nr 1295809; wyrok NSA z 23 stycznia 2014 r., II OSK 1977/12, LEX nr 1502246). Tymczasem strona skarżąca kasacyjnie nie dostrzega, że art. 30 cyt. ustawy składa się z dwóch ustępów merytorycznych i trzeciego uchylonego. Obowiązkiem autora skargi kasacyjnej jest w takiej sytuacji jednoznaczne wskazanie, która jednostka redakcyjna art. 30 została naruszona, czego nie uczyniono. Z tych względów brak jest podstaw do uznania zarzutu za uzasadniony. Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej.
Pełny tekst orzeczenia
III OSK 699/26
Oryginalna, niezmieniona treść orzeczenia. Jeżeli chcesz przeczytać analizę (zagadnienia prawne, podstawa prawna, argumentacja, rozstrzygnięcie), wróć do strony orzeczenia.