III OSK 699/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Komendanta Głównego Policji, potwierdzając obowiązek rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej dotyczącego interwencji policji w sprawach rodzinnych.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Komendanta Głównego Policji od wyroku WSA w Warszawie, który zobowiązał KGP do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej w zakresie interwencji policji związanych z utrudnianiem kontaktów dziecka z rodzicem. KGP argumentował, że nie posiada takich danych i nie może udostępnić informacji, której nie posiada. NSA uznał skargę kasacyjną za bezzasadną, podkreślając, że organ powinien rozpoznać wniosek, nawet jeśli dane nie są gromadzone w żądanej formie, a także rozważyć udostępnienie informacji przetworzonej lub wydanie decyzji ograniczającej dostęp.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Komendanta Głównego Policji (KGP) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który zobowiązał KGP do rozpoznania punktu 3 wniosku R. G. o udostępnienie informacji publicznej. Wniosek dotyczył liczby interwencji policji w sprawach utrudniania kontaktów dziecka z rodzicem w latach 2011-2022. KGP twierdził, że nie gromadzi takich danych i w związku z tym nie może udostępnić informacji. WSA uznał, że organ pozostawał w bezczynności co do tego punktu, ponieważ nawet jeśli dane nie są gromadzone w specyficzny sposób, organ powinien je udostępnić lub rozważyć, czy nie stanowią one informacji przetworzonej. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając zarzuty naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego za nieuzasadnione. Sąd podkreślił, że organ powinien rozpoznać wniosek, a ocena, czy żądana informacja jest informacją publiczną, czy przetworzoną, powinna być dokonana zgodnie z przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz ogólnymi zasadami postępowania administracyjnego, w tym zasadą prawdy obiektywnej.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, organ pozostaje w bezczynności, jeśli nie rozpozna wniosku zgodnie z przepisami, nawet jeśli dane nie są gromadzone w żądanej formie. Powinien rozważyć udostępnienie posiadanych danych lub informacji przetworzonej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organ powinien rozpoznać wniosek o informację publiczną, nawet jeśli nie posiada danych w ściśle określonym formacie. Obowiązkiem organu jest udostępnienie posiadanych informacji lub rozważenie, czy żądanie nie dotyczy informacji przetworzonej, a w ostateczności wydanie decyzji ograniczającej dostęp.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (16)
Główne
p.p.s.a. art. 149 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.d.i.p. art. 1 § 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 6 § 1 pkt 2 lit b
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 3 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 3 § 2 pkt 8
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 176 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 182 § 2 i 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej, stosowana uniwersalnie w prawie administracyjnym, również do postępowań w sprawach dostępu do informacji publicznej.
u.d.i.p. art. 15 § 1 i 2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Obowiązek organu do rozpoznania wniosku o informację publiczną, nawet jeśli dane nie są gromadzone w żądanej formie. Możliwość udostępnienia informacji przetworzonej lub wydania decyzji ograniczającej dostęp.
Odrzucone argumenty
Argument KGP, że nie pozostaje w bezczynności, ponieważ nie posiada żądanej informacji. Zarzuty naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego przez WSA.
Godne uwagi sformułowania
organ powinien udostępnić takie dane dotyczące tego pytania, które gromadzi. żądana informacja nie stanowi informacji publicznej przetworzonej organ pozostaje w bezczynności jedynie co do rozpoznania punktu 3 wniosku skarżącego. zasada prawdy obiektywnej sformułowana w art. 7 k.p.a.
Skład orzekający
Ewa Kwiecińska
przewodniczący
Mariusz Kotulski
sprawozdawca
Teresa Zyglewska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja obowiązku organów w zakresie udostępniania informacji publicznej, zwłaszcza gdy dane nie są gromadzone w standardowej formie; zasady rozpoznawania wniosków o dostęp do informacji publicznej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku posiadania danych w żądanej formie przez organ; wymaga analizy konkretnego wniosku i możliwości przetworzenia informacji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego prawa obywatelskiego do informacji publicznej i pokazuje, jak sądy interpretują obowiązki organów w tym zakresie, nawet w sytuacjach braku posiadania danych.
“Czy policja musi udostępnić informacje, których nie posiada? NSA wyjaśnia obowiązki organów.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII OSK 699/24 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2024-11-07 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-02-26 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Ewa Kwiecińska /przewodniczący/ Mariusz Kotulski /sprawozdawca/ Teresa Zyglewska Symbol z opisem 6480 658 Hasła tematyczne Dostęp do informacji publicznej Sygn. powiązane II SAB/Wa 344/23 - Wyrok WSA w Warszawie z 2023-11-28 Skarżony organ Komendant Policji Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 1634 art. 149 § 1 pkt 1, art. 3 § 2 pkt 8 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. 2022 poz 902 art. 1 ust. 1, art. 6 ust. 1 pkt 2 lit b, art. 3 ust. 1 pkt 1 Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Ewa Kwiecińska Sędziowie: Sędzia NSA Teresa Zyglewska Sędzia del. WSA Mariusz Kotulski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 7 listopada 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Komendanta Głównego Policji od punktu 1 wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 listopada 2023 r. sygn. akt II SAB/Wa 344/23 w sprawie ze skargi R. G. na bezczynność Komendanta Głównego Policji w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 26 kwietnia 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 28 listopada 2023 r. sygn. akt II SAB/Wa 344/23 zobowiązał Komendanta Głównego Policji do rozpoznania punktu 3 wniosku R. G. z dnia 26 kwietnia 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (pkt 1); stwierdził, że bezczynność organu wskazana w punkcie pierwszym wyroku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2); oddalił skargę w pozostałym zakresie (pkt 3) oraz zasądził od Komendanta Głównego Policji na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania. Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Wnioskiem z dnia 26 kwietnia 2023 r. R. G. (dalej jako "skarżący") złożonym za pośrednictwem adresu e-mail wystąpił do Komendanta Głównego Policji (dalej jako "organ" lub "KGP") o udostępnienie informacji publicznej ujętej w 10 pytaniach. W dniu 10 maja 2023 r. organ za pośrednictwem adresu e-mail informaciapubliczna.kgp@policia.gov.pl przekazał odpowiedź w zakresie pytań odnoszących się do zagadnień podlegających regulacji ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (dalej: u.d.i.p.). W pozostałym zakresie uznał, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej nie stanowi zapytań o informację publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej. Pismem z 25 maja 2023 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność organu, gdyż w jego przekonaniu dla kilku zapytań nie udzielono odpowiedzi oraz udzielono niewyczerpującej lub nieodnoszącej się ściśle do zapytania odpowiedzi. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w powołanym wyżej wyroku uznał, że skarga była częściowo zasadna i w tym zakresie zasługiwała na uwzględnienie. W ocenie Sądu I instancji organ pozostawał w bezczynności jedynie co do rozpoznania punktu 3 wniosku skarżącego. Pytanie skarżącego w punkcie 3 jego wniosku dotyczyło bowiem tego, czy były podejmowane interwencje Policji w związku z utrudnianiem dziecku kontaktów z rodzicem przez drugiego rodzica w trybie art. 100 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, a jeśli tak to w jakiej liczbie za poszczególne lata od 2011 do 2022? Organ w odpowiedzi na ww. pytanie wskazał, że nie gromadzi danych w ujęciu przedstawionym w treści wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Przedmiotowe pytanie stanowi informację publiczną bowiem dotyczy pewnych faktów i działań dokonywanych w ramach ustawowych kompetencji organu (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. b u.d.i.p.). Trafnie więc wskazał skarżący, że jeśli organ nie gromadzi danych w ujęciu przedstawionym w treści wniosku o udostępnienie informacji publicznej, to winien udostępnić takie dane dotyczące tego pytania, które gromadzi. Organ gromadzi bowiem dane o podjętych interwencjach, o których mowa w pytaniu skarżącego. Jeśli zaś nie czyni tego nawet w ujęciu wskazanym we wniosku skarżącego, a posiada przedmiotowe dane tyle tylko, że usystemyzowane w inny sposób, to powinien ewentualnie rozważyć czy żądana przez skarżącego w tym zakresie informacja nie stanowi informacji publicznej przetworzonej, o której mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Mając na uwadze powyższe, Sąd I instancji stosownie do art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a, zobowiązał organ do rozpoznania punktu 3 wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Jednocześnie WSA w Warszawie uznał, że bezczynność ta nie miała jednak miejsca z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). W ocenie Sądu I instancji pozostałe pytania nie dotyczyły informacji publicznej i dlatego podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę w pozostałym zakresie. O zwrocie kosztów postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. Skargę kasacyjną w zakresie pkt 1 wyroku wniósł Komendant Główny Policji zarzucając mu: 1) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy i doprowadziło do wadliwej kontroli działalności organu administracji, tj.: art. 149 § 1 pkt 1 w wz. art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. art. 1 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U z 2022 r. poz. 902) przez błędne uznanie, iż Komendant Główny Policji pozostaje w bezczynności, co do punktu 3 wniosku Skarżącego, a co za tym idzie zobowiązanie Komendanta Głównego Policji do rozpoznania wniosku Skarżącego, w terminie 14 dni od dnia doręczenia prawomocnego wyroku, podczas gdy Komendant Główny Policji nie pozostaje w bezczynności albowiem żądana przez Skarżącego informacja nie może być udostępniona, gdyż organ nie jest w jej posiadaniu (art. 174 pkt 2 p.p.s.a); 2) naruszenie prawa materialnego, tj.: art. 1 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. b oraz w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U z 2022 r. poz. 902) przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że żądana informacja, o której mowa we wniosku o udostępnienie informacji publicznej jest informacją publiczną o organizacji, bowiem dotyczy faktów i działań dokonywanych w ramach ustawowych kompetencji organu a żądana informacja może stanowić informację przetworzoną, podczas, gdy informacja ta nie może stanowić informacji przetworzonej, bowiem organ w ogóle nie posiada w swoich zasobach takich informacji, ani też baz takich informacji. W konsekwencji strona skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w zakresie punktu 1 sentencji zaskarżonego wyroku oraz o oddalenie skargi w tym zakresie, a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Jednocześnie zrzekła się rozpoznania skargi na rozprawie. Powyższe zarzuty rozwinięto w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skoro w niniejszej sprawie pełnomocnik strony skarżącej kasacyjnie – na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a. – zrzekł się rozprawy, a strona przeciwna w ustawowym terminie nie zawnioskowała o jej przeprowadzenie, to rozpoznanie skargi kasacyjnej nastąpiło na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpatrywaniu sprawy na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania w wypadkach określonych w § 2, z których żaden w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego orzeczenia determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd ten, w odróżnieniu od wojewódzkiego sądu administracyjnego, nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów postawionych w skardze kasacyjnej. Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną zostały określone w art. 174 p.p.s.a. Przepis art. 174 pkt 1 p.p.s.a. przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Przez błędną wykładnię należy rozumieć niewłaściwe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, natomiast przez niewłaściwe zastosowanie, dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego. Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. – naruszenie przepisów postępowania – może przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w wypadku oparcia skargi kasacyjnej na tej podstawie skarżący powinien nadto wykazać istotny wpływ wytkniętego uchybienia na wynik sprawy. Na wstępie jako nieuzasadniony ocenić należy zarzut naruszenia "przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy i doprowadziło do wadliwej kontroli działalności organu administracji", tj.: art. 149 § 1 pkt 1 w wz. art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. art. 1 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. b u.d.i.p. Przede wszystkim strona skarżąca kasacyjnie nie wskazała postaci tego naruszenia tj. czy nastąpiło to poprzez błędną wykładnię, czy też błędne zastosowanie tych przepisów. Niestety również argumentacja dotycząca tego zarzutu, a zawarta w uzasadnieniu skargi kasacyjnej nie pozwala na jednoznaczne wskazanie postaci naruszenia tych przepisów. Z analizy treści uzasadnienia tego zarzutu można jedynie się domyślać, że chodzi o postać niewłaściwego zastosowania tych przepisów. Co jednak istotne, zawarta tam argumentacja odnosi się do art. 13 ust. 1 i 2 oraz art. 14 ust. 1 i 2 u.d.i.p., nie zaś do powołanych w zarzucie: art. 149 § 1 pkt 1 w wz. art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., art. 1 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. b u.d.i.p. Zatem autor skargi nie wykazał w uzasadnieniu skargi kasacyjnej w czym upatruje błędnego zastosowania przepisów podniesionych w zarzucie nr 1. Jeżeli chodzi o art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., to ma on charakter ustrojowy, który w sposób najbardziej ogólny i generalny określa zakres sprawowania wymiaru sprawiedliwości przez sądy administracyjne. Przepis ten umożliwia kontrolę administracji publicznej przez sąd administracyjny w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Nie budzi wątpliwości, że przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie była skarga na bezczynność – bezczynność Komendanta Głównego Policji w udostępnieniu informacji publicznej na wniosek R. G. z 26 kwietnia 2023 r. Z naruszeniem tego przepisu mielibyśmy do czynienia tylko wówczas, gdyby sąd administracyjny pomimo poprawnie sformułowanego przedmiotu skargi dotyczącego bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłego prowadzenia postępowania w przypadku określonym w pkt 4a odmówiłby przeprowadzenia kontroli, albo też dokonałby kontroli bezczynności lub przewlekłości działań organu administracyjnego, które nie mieszczą się w ramach wyznaczonych tym przepisem – co w przedmiotowej sprawie nie miało miejsca. W świetle treści zarzutu nr 1 oraz jego uzasadnienia zawartego w skardze kasacyjnej można się jedynie domyślać, że zarzut naruszenia art. 1 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. b u.d.i.p. dotyczy błędnego zastosowania tych przepisów w sytuacji, gdy organ nie posiada żądanej informacji. Zatem intencją organu skarżącego kasacyjnie było zakwestionowanie prawidłowości dokonanej przez Sąd I instancji oceny, że odpowiedź organu na wniosek skarżącego o udostępnienie informacji publicznej nie była prawidłowa, pełna oraz wystarczająca i tym samym, że pozwala na skuteczne wytknięcie organowi pozostawania w bezczynności w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 26 kwietnia 2023 r. Stanowisko organu skarżącego kasacyjnie o niezasadnym - w jego ocenie - uwzględnieniu skargi na bezczynność, pomimo tego, że nie posiada on żądanej informacji wymagało wskazania stosownych przepisów, których naruszenie doprowadziło do nieprawidłowego uwzględnienia skargi. Poza koniecznością prawidłowego przyporządkowania zarzutu do podstawy, tj. art. 174 pkt 2 p.p.s.a., a także wskazania właściwej podstawy orzekania przez Sąd I instancji w niniejszej sprawie, tj. art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. konieczne było powiązanie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej z art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024, poz. 572) oraz art. 10 ust. 1 u.d.i.p., czego w skardze kasacyjnej nie uczyniono. Chcąc zakwestionować prawidłowość oceny istotnego w sprawie dokumentu, tj. odpowiedzi na wniosek skarżącego o udostępnienie informacji publicznej należy wskazać przepisy, które stanowią podstawy i kryteria dokonywania takiej oceny. Ustawa o dostępie do informacji publicznej nie zawiera takich przepisów, konieczne jest zatem odwołanie się do ogólnych standardów w tym zakresie. Niewątpliwie standardy takie wyznacza zasada prawdy obiektywnej sformułowana w art. 7 k.p.a., zgodnie z którym "W toku postępowania organy administracji publicznej (...) podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy (...)". W ugruntowanych poglądach doktryny i orzecznictwa wskazuje się, że w katalogu zasad ogólnych k.p.a. mieszczą się i takie, które mają znaczenie dla całego prawa administracyjnego pełniąc funkcję jego części ogólnej. Do zasad takich należy zaliczyć m.in. te, które zostały sformułowane w art. 7 k.p.a. Właśnie ze względu na taki ich uniwersalny charakter swoją wagą i treścią wykraczają poza ramy k.p.a. i przez to mają zastosowanie i do innych postępowań niż te, które zostały uregulowane w k.p.a., a także do prawa materialnego oraz ustroju administracji" (zob. np. Z. Cieślak, Zasady prawa administracyjnego, w: Z. Cieślak, I. Lipowicz, Z. Niewiadomski, Prawo administracyjne. Część ogólna, Warszawa 2000, s. 65; J. Zimmermann, Alfabet prawa administracyjnego, Warszawa 2022, s. 300). Powołanie się na zasady zakodowane w art. 7 k.p.a. nie oznacza zatem stosowania proceduralnych przepisów k.p.a. do postępowania zainicjowanego wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej, które nie kończy się wydaniem decyzji, lecz stosowanie ogólnych norm-zasad całego prawa administracyjnego wysłowionych formalnie w art. 7 k.p.a. Potrzebę taką od lat akcentuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych podkreślając, że "Każdy wniosek, niezależnie od tego, jaki rodzaj postępowania ma wszczynać, musi zawierać co najmniej takie dane i być na tyle precyzyjny, aby możliwe było jego załatwienie zgodnie z prawem. Nie można więc wykluczyć, że także i wnioskowi o udostępnienie informacji publicznej nie będzie nadany bieg, jeśli jego treść nie pozwoli na ustalenie przedmiotu i istoty żądania, a wnioskujący takiego braku nie uzupełni. Czynności zmierzające do uzupełnienia takiego wniosku, czy też ustalenia rzeczywistej treści żądania nie będą co prawda podejmowane w trybie art. 64 k.p.a., ale w realizacji ogólnych zasad wynikających zarówno z przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, jak i z art. 6-12 k.p.a. Te ostatnie bowiem, jakkolwiek zamieszczone w kodeksie mającym zastosowanie do postępowań w sprawach rozstrzyganych decyzją administracyjną, mają charakter uniwersalny i należy je odnosić do każdego działania administracji (władzy) publicznej" (zob. wyrok WSA w Krakowie z 13 listopada 2007 r., II SAB/Kr 58/07, LEX nr 974181; wyrok WSA w Olsztynie z dnia 12 kwietnia 2012 r., II SAB/Ol 33/12; H. Knysiak-Molczyk, Granice prawa do informacji w postępowaniu administracyjnym i sądowoadministracyjnym, Warszawa 2013, s. 224-225). Dla zakwestionowania poprawności ustaleń i ocen w zakresie stanu faktycznego sprawy, a ocena treści wniosku o udostępnienie informacji publicznej, jak i odpowiedzi na ten wniosek, jest oceną jednego z istotnych elementów sprawy dotyczącej udostępnienia informacji publicznej, konieczne jest wskazanie na normy określające sposób czynienia użytku z kompetencji do rozpoznania tego wniosku. Wreszcie wskazać należy, że art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. ma charakter wynikowy określając kompetencje sądu pierwszej instancji w fazie orzekania i może stanowić podstawę kasacyjną jedynie w powiązaniu z innymi przepisami procesowymi. Tym samym dla skuteczności zarzutu naruszenia tego rodzaju przepisów – zarzut naruszenia tych innych przepisów postępowania musiałby być zarzutem skutecznym – co jak wskazano wyżej nie miało miejsca. Zatem jego zastosowanie jest za każdym razem rezultatem uznania przez sąd I instancji, że w sprawie zaistniała, bądź nie zaistniała nie rodzaju bezczynność organu, która wymagała ich zastosowania. Skoro Sąd I instancji w świetle przyjętego stanu faktycznego i prawnego uwzględnił skargę na bezczynność organu, to prawidłowo zastosował art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zobowiązując organ do załatwienia punktu 3 wniosku R. G. z dnia 26 kwietnia 2023 r. w zakreślonym terminie. Niezasadny jest także zarzut naruszenia prawa materialnego, tj.: art. 1 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. b oraz w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. "przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że żądana informacja, o której mowa we wniosku o udostępnienie informacji publicznej jest informacją publiczną o organizacji, bowiem dotyczy faktów i działań dokonywanych w ramach ustawowych kompetencji organu a żądana informacja może stanowić informację przetworzoną, podczas, gdy informacja ta nie może stanowić informacji przetworzonej, bowiem organ w ogóle nie posiada w swoich zasobach takich informacji, ani też baz takich informacji". Strona skarżąca kasacyjnie wskazała zatem jako postać naruszenia podniesionych przepisów ich błędną wykładnię. Podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię wykazać należy, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, a autor skargi kasacyjnej wykazać musi, jak w jego ocenie powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia. Tymczasem, ani w treści zarzutu, a przede wszystkim w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, autor skargi kasacyjnej nie wykazał błędnej wykładni wskazanych przepisów przez Sąd I instancji, ani też nie podał, jaka powinna być ich właściwa interpretacja - pomimo powołania się właśnie na tę postać naruszenia prawa w ramach podniesionego zarzutu kasacyjnego. Nadto z treści zarzutu i uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, że istotą zarzutu jest nie błędna wykładnia przez Sąd I instancji powołanych przepisów, lecz ich niewłaściwe zastosowanie. Autor skargi kasacyjnej odwołuje się bowiem do błędnej kwalifikacji żądanej w złożonym wniosku informacji poprzez przyjęcie, iż "żądana informacja, o której mowa we wniosku o udostępnienie informacji publicznej jest informacją publiczną o organizacji, bowiem dotyczy faktów i działań dokonywanych w ramach ustawowych kompetencji organu a żądana informacja może stanowić informację przetworzoną". Jednak ta postać naruszenia prawa materialnego tj. poprzez niewłaściwe zastosowanie wskazanych przepisów, nie została podniesiona w zarzucie skargi kasacyjnej. Co więcej podkreślić należy, że ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie ustalonego w sprawie stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy (por. wyrok NSA z dnia 13 sierpnia 2013 r., II GSK 717/12; wyrok NSA z dnia 4 lipca 2013 r., I GSK 934/12). Zgodnie z ugruntowanymi poglądami prezentowanymi w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego niedopuszczalne jest zastępowanie zarzutu naruszenia przepisów postępowania, zarzutem naruszenia prawa materialnego i za jego pomocą kwestionowanie ustaleń faktycznych. Nie można skutecznie powoływać się na zarzut niewłaściwego zastosowania prawa materialnego, o ile równocześnie nie zostaną także skutecznie zakwestionowane ustalenia faktyczne, na których oparto skarżone rozstrzygnięcie (zob. wyrok NSA z dnia 31 stycznia 2013 r., I OSK 1171/12). Próba zwalczenia ustaleń faktycznych poczynionych przez sąd pierwszej instancji nie może nastąpić przez zarzut naruszenia prawa materialnego (zob. wyroki NSA z dnia 29 stycznia 2013 r., I OSK 2747/12; z dnia 6 marca 2013 r., II GSK 2327/11). Ocena zarzutu prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie konkretnego stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy (zob. wyrok NSA z dnia 6 marca 2013 r., II GSK 2328/11; wyrok NSA z dnia 14 lutego 2013 r., II GSK 2173/11). Jeżeli skarżący uważa, że ustalenia faktyczne są błędne, to zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie jest co najmniej przedwczesny. Zarzut naruszenia prawa materialnego nie może opierać się na wadliwym (kwestionowanym przez stronę) ustaleniu faktu (zob. wyrok NSA z dnia 13 marca 2013 r., II GSK 2391/11, LEX nr 1296051). Błędne zastosowanie (bądź niezastosowanie) przepisów materialnoprawnych zasadniczo każdorazowo pozostaje w ścisłym związku z ustaleniami stanu faktycznego sprawy i może być wykazane pod warunkiem wcześniejszego obalenia tych ustaleń czy też szerzej - dowiedzenia ich wadliwości. Gdy skarżący nie podważa skutecznie okoliczności faktycznych sprawy zarzuty niewłaściwego zastosowania prawa materialnego są zarzutami bezpodstawnymi (por. wyrok NSA z dnia 4 lipca 2013 r., I FSK 1092/12; wyrok NSA z dnia 1 grudnia 2010 r., II FSK 1506/09; wyroki NSA: z dnia 11 października 2012 r., I FSK 1972/11; z dnia 3 listopada 2011 r., I FSK 2071/09). Ubocznie jedynie podkreślić należy, że Sąd I instancji wskazał, iż organ może załatwić pkt 3 wniosku z dnia 26 kwietnia 2023 r. nie tylko poprzez udostępnienie informacji będącej przedmiotem żądania, ale także poprzez wydanie decyzji administracyjnej, jeśli zdaniem organu w sprawie zachodzi potrzeba ograniczenia prawa do informacji, albo jeżeli wnioskodawca nie wykaże, że jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego, pomimo uprzedniego wezwania go do tego (w przypadku uznania, że jest to informacja przetworzona). Pamiętać także należy, zwłaszcza w przypadku przygotowania informacji przetworzonej, że może mieć tu zastosowanie art. 15 ust. 1 i 2 u.d.i.p. Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za pozbawioną usprawiedliwionych podstaw, co skutkowało jej oddaleniem na podstawie art. 184 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI