III OSK 6975/21

Naczelny Sąd Administracyjny2025-02-12
NSAAdministracyjneWysokansa
ochrona danych osobowychRODOprzetwarzanie danychudostępnianie danychinspekcja farmaceutycznaizba aptekarskaodpowiedzialność zawodowainteres publicznywładza publiczna

NSA oddalił skargę kasacyjną dotyczącą udostępnienia danych osobowych skazanej farmaceutki przez Wojewódzki Inspektorat Farmaceutyczny Okręgowej Izbie Aptekarskiej, uznając działanie za zgodne z RODO.

Skarga kasacyjna dotyczyła udostępnienia przez Wojewódzki Inspektorat Farmaceutyczny (WIF) Okręgowej Izbie Aptekarskiej (OIA) odpisu wyroku karnego skazującego H. L. za fałszowanie recept. Skarżąca zarzucała naruszenie przepisów o ochronie danych osobowych. Sąd pierwszej instancji oraz Naczelny Sąd Administracyjny uznały, że udostępnienie danych było uzasadnione obowiązkiem współpracy WIF z samorządem aptekarskim oraz realizacją zadań OIA w interesie publicznym, zgodnie z art. 6 ust. 1 lit. e RODO. Skargę kasacyjną oddalono.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej H. L. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jej skargę na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych. Skarżąca kwestionowała udostępnienie jej danych osobowych, zawartych w odpisie wyroku karnego (sygn. akt II K 370/15), przez Wojewódzki Inspektorat Farmaceutyczny (WIF) w Szczecinie na rzecz Okręgowej Izby Aptekarskiej (OIA) w Łodzi. WIF uzyskał odpis wyroku po uzyskaniu zgody Prezesa Sądu Rejonowego w Kutnie, a następnie przekazał go OIA, powołując się na obowiązek współpracy z samorządem aptekarskim (art. 109 pkt 9 Prawa farmaceutycznego) oraz przepisy ustawy o izbach aptekarskich, które upoważniają OIA do sprawowania nadzoru nad wykonywaniem zawodu aptekarza. Prezes UODO i WSA uznały, że przetwarzanie danych było zgodne z RODO, w szczególności z art. 6 ust. 1 lit. e (wykonanie zadania w interesie publicznym lub w ramach sprawowania władzy publicznej). Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, potwierdził tę interpretację. Sąd podkreślił, że WIF działał w ramach sprawowania władzy publicznej, a OIA realizowała zadania w interesie publicznym, co uzasadniało udostępnienie danych na podstawie art. 6 ust. 1 lit. e RODO. Sąd odrzucił zarzuty naruszenia prawa materialnego, uznając, że obie strony działały zgodnie z prawem, a przekazanie danych było niezbędne do realizacji ich ustawowych obowiązków.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, udostępnienie danych było zgodne z RODO, ponieważ WIF działał w ramach sprawowania władzy publicznej (obowiązek współpracy z samorządem aptekarskim), a OIA realizowała zadania w interesie publicznym (nadzór nad wykonywaniem zawodu aptekarza).

Uzasadnienie

NSA uznał, że przekazanie danych osobowych farmaceutki przez WIF do OIA było uzasadnione realizacją obowiązku współpracy WIF z samorządem aptekarskim oraz zadaniami OIA w zakresie nadzoru nad zawodem aptekarza, co mieści się w przesłance wykonania zadania w interesie publicznym lub w ramach sprawowania władzy publicznej (art. 6 ust. 1 lit. e RODO).

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (13)

Główne

RODO art. 6 § ust. 1 lit. e

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE

Pomocnicze

p.f. art. 109 § pkt 9

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne

u.i.a. art. 7 § ust. 1 pkt 5, pkt 7

Ustawa z dnia 19 kwietnia 1991 r. o izbach aptekarskich

u.i.a. art. 45

Ustawa z dnia 19 kwietnia 1991 r. o izbach aptekarskich

RODO art. 6 § ust. 1 lit. c

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE

RODO art. 10

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE

k.p.a. art. 104 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.k. art. 270 § § 1

Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 176

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Udostępnienie danych osobowych przez WIF OIA było uzasadnione realizacją obowiązku współpracy WIF z samorządem aptekarskim oraz zadaniami OIA w zakresie nadzoru nad zawodem aptekarza, co mieści się w przesłance wykonania zadania w interesie publicznym lub w ramach sprawowania władzy publicznej (art. 6 ust. 1 lit. e RODO).

Odrzucone argumenty

Przekazanie danych wrażliwych z pominięciem zgody podmiotów, których zgoda na uzyskanie dostępu do tych danych jest wymagana. Przekazanie wyroku skazującego dotyczącego skarżącej przez WIF do OIA nie mieściło się w ramach ustawowych zadań WIF, a stanowiło jedynie przekroczenie jego prawa do poinformowania samorządu zawodowego o stwierdzonych zachowaniach członka tego samorządu, naruszających prawo lub zasady etyki zawodowej, nieuprawniające jednak do udostępniania dokumentu zawierającego dane osobowe tej osoby.

Godne uwagi sformułowania

Pojęcie współpracy jest pojemne i wysoce nieostre. Dobrze pojmowana współpraca obejmuje obowiązek przekazania informacji o skazaniu wyrokiem karnym jednego z członków korporacji zawodowej za czyn polegający na fałszowaniu recept, z którą to korporacją organ obowiązany jest współpracować. Całokształt tych przepisów wskazuje na zadania samorządu zawodowego. Ich realizacja w imię interesu publicznego uzasadniała przetwarzanie danych osobowych skarżącej polegające na ich pozyskaniu od WIF w zakresie popełnienia przestępstwa fałszowania recept.

Skład orzekający

Rafał Stasikowski

przewodniczący sprawozdawca

Sławomir Wojciechowski

sędzia

Arkadiusz Windak

sędzia del. WSA

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 6 ust. 1 lit. e RODO w kontekście współpracy między organami publicznymi, w szczególności w zakresie udostępniania danych osobowych związanych z postępowaniami karnymi i zawodowymi."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego kontekstu współpracy WIF z OIA, ale zasady interpretacji RODO mogą mieć szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu ochrony danych osobowych w kontekście współpracy między organami publicznymi i odpowiedzialności zawodowej, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w RODO i prawie administracyjnym.

Czy inspektor farmaceutyczny może udostępnić dane o skazaniu aptekarza izbie zawodowej? NSA wyjaśnia granice RODO.

Sektor

ochrona zdrowia

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III OSK 6975/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-02-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-10-14
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Arkadiusz Windak
Rafał Stasikowski /przewodniczący sprawozdawca/
Sławomir Wojciechowski
Symbol z opisem
647  Sprawy związane z ochroną danych osobowych
Hasła tematyczne
Ochrona danych osobowych
Sygn. powiązane
II SA/Wa 169/21 - Wyrok WSA w Warszawie z 2021-06-15
Skarżony organ
Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 944
art. 109 pkt 9
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne.
Dz.U. 2016 poz 1496
art. 7 ust. 1 pkt 5, pkt 7 i art. 45
Ustawa z dnia 19 kwietnia 1991 r. o izbach aptekarskich - tekst jedn.
Dz.U.UE.L 2016 nr 119 poz 1 art. 6 ust. 1, art. 10
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z  przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Rafał Stasikowski (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Sławomir Wojciechowski sędzia del. WSA Arkadiusz Windak Protokolant asystent sędziego Antoni Cypryjański po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej H. L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 czerwca 2021 r. sygn. akt II SA/Wa 169/21 w sprawie ze skargi H. L. na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych z dnia 27 listopada 2020 r. nr ZSZZS.440.1047.2019.ZS.KL.101200 w przedmiocie przetwarzania danych osobowych oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 15 czerwca 2021 r., II SA/Wa 169/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę H. L. na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych z 27 listopada 2020 r., nr ZSZZS.440.1047.2019.ZS.KL.101200, w przedmiocie przetwarzania danych osobowych.
Wyrok zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.
Skarżąca wniosła do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych skargę na nieprawidłowości w procesie przetwarzanie jej danych osobowych przez Wojewódzki Inspektorat Farmaceutyczny z siedzibą Szczecinie (zwany dalej: WIF), polegające na udostępnieniu jej danych osobowych zawartych w odpisie wyroku karnego dotyczącym skarżącej (sygn. akt II K 370/15) na rzecz Okręgowej Izby Aptekarskiej w Łodzi (zwana dalej: OIA). W treści skargi wskazała, że WIF nie mógł pozyskać odpisu ww. wyroku bez zgody Prezesa Sądu SR w Kutnie, ponieważ nie był on stroną postępowania. Ponadto w sposób nieuprawniony przedmiotowy wyrok został przekazany przez WIF do OIA.
Decyzją z 27 listopada 2020 r. Prezes UODO, działając na podstawie art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256; dalej: "k.p.a."), art. 6 ust. 1 lit. c, lit. e oraz art. 58 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (Dz. Urz. UE L 119 z 04.05.2016, str. 1, ze zm., zwane dalej: RODO), odmówił uwzględnienia wniosku.
W uzasadnieniu wskazał, że skarżąca prowadziła na terenie województwa zachodniopomorskiego apteki ogólnodostępne oraz punkty apteczne. WIF po powzięciu informacji (z uzasadnienia wyroku WSA w Poznaniu z 6 marca 2019 r., I SA/Po 918/18) o nieprawidłowościach w wykonywaniu przez nią działalności gospodarczej, zwrócił się do Sądu Rejonowego w Kutnie Wydział II Karny z zapytaniem, czy wobec wnioskodawczyni prowadzone było postępowanie, czy zostało zakończone i jakim orzeczeniem. Sąd Rejonowy w Kutnie poinformował WIF, że przeciwko skarżącej było prowadzone postępowanie karne pod sygn. II K 370/15 i zostało zakończone wyrokiem. Zarządzeniem Prezesa Sądu Rejonowego w Kutnie została wyrażona zgoda na wgląd w akt sprawy i WIF doręczono odpis wyroku karnego. Wyrokiem Sądu Rejonowego w Kutnie z 14 stycznia 2016 r., II K370/15, skarżąca została skazana za przestępstwa określone w art. 270 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz. U. z 2020 r. poz. 1444; dalej "k.k."). Następnie dane osobowe skarżącej zawarte w ww. wyroku zostały udostępnione przez WIF na rzecz OIA. Jak oświadczył WIF, podstawę prawną udostępnienia odpisu ww. wyroku stanowił art. 109 pkt 9 ustawy z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne (Dz. U. z 2020 r., poz. 944 ze zm.; dalej: "p.f.") dotyczący wypełniania obowiązku współpracy z samorządem aptekarskim oraz przepisy ustawy z dnia 19 kwietnia 1991 r. o izbach aptekarskich (Dz. U. z 2019 r. poz. 1419; dalej: u.i.a.), upoważniającej OIA m.in. do sprawowania pieczy i nadzoru oraz sądownictwa nad wykonywaniem zawodu aptekarza, a także współdziałaniem z organami administracji publicznej w tym zakresie.
Oceniając ustalony w sprawie stan faktyczny w kontekście obowiązujących w tym zakresie przepisów (art. 4 ust. 2, art. 6 ust. 1 lit. c i lit. e, motyw 45, art. 10 RODO), organ stwierdził, że w sprawie nie doszło do niezgodnego z prawem przetwarzania danych osobowych skarżącej w zakresie udostępnienia jej danych osobowych przez WIF na rzecz OIA. Opisane udostępnienie danych osobowych miało oparcie w przepisach RODO. Przetwarzanie "danych zwykłych" jest bowiem dopuszczalne m.in. wtedy, gdy jest niezbędne dla wypełnienia obowiązku prawnego ciążącego na administratorze (art. 6 ust. 1 lit. c), jak również, gdy jest niezbędne do wykonania zadania realizowanego w interesie publicznym lub w ramach sprawowania władzy publicznej powierzonej administratorowi (art. 6 ust. 1 lit. e). Nadto przetwarzanie danych osobowych dotyczących wyroków skazujących oraz czynów zabronionych (...) na podstawie art. 6 ust. 1 wolno dokonywać wyłącznie pod nadzorem władz publicznych lub jeżeli przetwarzanie jest dozwolone prawem Unii lub prawem państwa członkowskiego przewidującymi odpowiednie zabezpieczenia praw i wolności osób, których dane dotyczą (art. 10 zd. 1). Organ uznał, że przekazanie danych osobowych skarżącej, w tym kopii wyroku, było uzasadnione realizacją obowiązku nałożonego na WIF ww. przepisami prawa oraz miało na celu umożliwienie właściwego wypełnienia zadań przez OIA.
Zdaniem Prezesa UODO w celu właściwej realizacji nałożonych nań ustawowych zadań WIF był zobowiązany przekazać OIA pozyskane informacje o skarżącej. Skarżąca została skazana za przestępstwa z art. 270 k.k. dotyczące fałszowania recept. Z kolei OIA w swoich kompetencjach sprawuje nadzór nad wykonywaniem zawodu aptekarza, a także współpracuje m.in. z organami administracji publicznej w celu właściwego wykonywanie zawodu aptekarza i innych dotyczących farmacji, a mających wpływ na ochronę zdrowia publicznego. Do zadań WIF należy współpraca z samorządem aptekarskim, zatem wniósł on do OIA o przeprowadzenie wobec skarżącej postępowania w zakresie odpowiedzialności zawodowej, popierając wystosowane wobec niej zarzuty posiadanymi kopiami dokumentów, w tym kopią wyroku II K 370/15. WIF, przekazując przedmiotowe dane osobowe skarżącej do OIA, działał w interesie społecznym celem zapobieżenia ewentualnym dalszym nieprawidłowościom w działalności wnioskodawczyni. Zatem udostępnienie danych osobowych zawartych w wyroku sądowym na rzecz OIA, miało swoją podstawę w przepisach prawa, a przesłanką ją legalizującą był art. art. 6 ust. 1 lit. e rozporządzenia RODO.
Odnosząc się do zarzutu skarżącej dotyczącego bezprawnego pozyskania wyroku II K 370/15 przez WIF, organ wyjaśnił, że WIF zwrócił się do Sądu Rejonowego w Kutnie na podstawie art. 99 ust. 2, art. 37ap ust. 1 pkt 1 i 2 w związku z art. 101 pkt 4 p.f. Zdaniem Prezesa UODO przetwarzanie powyższych danych osobowych przez WIF ma oparcie w przesłance z art. 6 ust. 1 lit. c RODO, gdyż przetwarzanie jest niezbędne do wypełnienia obowiązku prawnego ciążącego na administratorze. Z okoliczności sprawy wynika, że WIF na podstawie krajowych przepisów prawa wykazał swój interes prawny, aby uzyskać wgląd do wyroku sądowego z danymi osobowym wnioskodawczyni, zaś Prezes Sądu uznał je za wystarczające i udostępnił przedmiotowe akta, w związku z czym zostały spełnione przesłanki z art. 10 RODO.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Warszawie wniosła skarżąca.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Oddalając skargę, sąd I instancji wskazał, że pozyskanie przez WIF danych osobowych skarżącej, w tym wyroku karnego, miało swoje oparcie w przepisach prawa i było zgodne z zasadą legalności wyrażoną w art. 5 ust. 1 lit. a RODO, co zresztą nie jest w niniejszej sprawie sporne. Biorąc pod uwagę na art. 109 pkt 9 p.f. i art. 7 ust. 1 pkt 5, pkt 7 i art. 45 u.i.a., sąd ten stwierdził, iż dla właściwej realizacji zadania publicznego - współpracy z samorządem zawodu farmaceuty i innymi samorządami, WIF był uprawniony do przekazania OIA danych osobowych wnioskodawczyni wraz z odpisem wyroku karnego. Jak prawidłowo wskazał Prezes UODO, WIF to podmiot publiczny, sprawujący nadzór nad jakością i obrotem produktami leczniczymi oraz wyrobami medycznymi w celu zabezpieczenia interesu społecznego w zakresie bezpieczeństwa zdrowia i życia ludzi przy stosowaniu produktów leczniczych i wyrobów medycznych znajdujących się m.in. w aptekach czy punktach aptecznych. Skoro WIF ustalił, iż skarżąca została prawomocnie skazana za przestępstwo fałszowania recept, mógł w ramach współpracy z samorządem aptekarskim poinformować OIA o tych ustaleniach i wnosić o przeprowadzenie wobec niej postępowania w zakresie odpowiedzialności zawodowej, potwierdzając formułowane wobec niej zarzuty posiadanymi kopiami dokumentów, w tym kopią wyroku II K 370/15. Zdaniem sądu I instancji, przekazując opisane wyżej dane osobowe skarżącej do OIA, WIF działał w interesie społecznym, celem zapobieżenia ewentualnym dalszym nieprawidłowościom w działalności skarżącej. Działanie WIF znajdowało oparcie w art. 6 ust. 1 lit. e RODO, zasadnie więc organ uznał, że w przedmiotowej sprawie nie doszło do naruszenia tego przepisu.
Sąd stwierdził, iż zaskarżona decyzja Prezesa UODO jest prawidłowa. Wbrew zarzutom skargi, organ dokonał właściwej wykładni przepisów art. 109 pkt 9 p.f. w związku z art. 6 ust. 1 lit. e RODO. Zdaniem sądu w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów postępowania poprzez wadliwe ustalenie stanu faktycznego sprawy i przyjęcie, że przekazanie danych osobowych, a konkretnie wyroku dotyczącego skarżącej, nie mieściło się w ramach zadań publicznych WIF.
W związku z powyższym sąd I instancji, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.; dalej "p.p.s.a."), oddalił skargę.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodła skarżąca, zaskarżając wyrok w całości. Wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi I instancji. Nadto wniosła o rozpoznanie sprawy na rozprawie i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
Na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie prawa materialnego, tj.: art. 109 pkt 9 ustawy Prawo farmaceutyczne w zw. z art. 6 ust. 1 lit. e i art. 10 RODO poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że:
a) w ramach współpracy Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego z samorządem aptekarskim i wykonywania swoich obowiązków mieści się prawo do
przekazania danych wrażliwych z pominięciem zgody podmiotów, których zgoda na uzyskanie dostępu do tych danych jest wymagana;
b) Zachodniopomorski Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny w Szczecinie przekazał wyrok skazujący dotyczący skarżącej Okręgowej Izbie Lekarskiej w Łodzi w ramach swoich ustawowych zadań, w sytuacji gdy przekazanie to nie mieściło się w ramach tych zdań, a stanowiło jedynie przekroczenie jego prawa do
poinformowania samorządu zawodowego o stwierdzonych zachowaniach członka tego samorządu, naruszających prawo lub zasady etyki zawodowej, nieuprawniające jednak do udostępniania dokumentu zawierającego dane osobowe tej osoby.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod rozwagę wystąpienie przesłanek nieważności postępowania. W tej sprawie sąd nie stwierdza wystąpienia jakiejkolwiek przesłanki nieważności postępowania. Związanie granicami skargi oznacza związanie podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej oraz jej wnioskami. Naczelny Sąd Administracyjny bada przy tym wszystkie podniesione przez stronę skarżącą kasacyjnie zarzuty naruszenia prawa (por. uchwała pełnego składu sędziów NSA z 26 października 2009 r., I OPS 10/09, ONSAiWSA 2010 z. 1 poz. 1).
Zgodnie z art. 176 p.p.s.a. strona skarżąca kasacyjnie ma obowiązek wskazać podstawy skargi kasacyjnej wnoszonej od wyroku sądu I instancji, określić zarzuty i szczegółowo je uzasadnić, wskazując które przepisy ustawy zostały naruszone, na czym to naruszenie polegało i jaki miało wpływ na wynik sprawy. Z treści przepisów art. 174 pkt 1 p.p.s.a. wynika, iż naruszenie prawa materialnego polegać może na błędnej jego wykładni lub niewłaściwym zastosowaniu. Zgodnie z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania stanowi usprawiedliwioną podstawę kasacyjną, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naruszenie prawa procesowego, o którym mowa w powołanym przepisie, może przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego, może wiec polegać na błędnej wykładni przepisu postępowania lub na niewłaściwym jego zastosowaniu. Przypomnieć należy, że podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię wykazać należy, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, że sąd stosując przepis popełnił błąd subsumcji, czyli że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie nie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi, jak w jego ocenie powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia. Jednocześnie należy podkreślić, że ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie ustalonego w sprawie stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za nieprawidłowy (por. wyrok NSA z 13 sierpnia 2013 r., II GSK 717/12; wyrok NSA z 4 lipca 2013 r., I GSK 934/12).
W rozpoznawanej skardze kasacyjnej zostały podniesione dwa zarzuty. Ich istota sprowadza się do ustalenia podstawy prawnej przetwarzania danych osobowych skarżącego. Zdaniem organu i sądu I instancji podstawą tą był przepis art. 6 ust. 1 lit. e RODO. Zarzut naruszenia prawa materialnego określono jako "błędną wykładnię i uznanie". Naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię w swym systemowym wzorcu sprowadza się do zakwestionowania sposobu rozumienia przepisu, z którego sąd I instancji wywiódł normę prawną stanowiącą podstawę wydanego orzeczenia. Celem zarzutu błędnej wykładni prawa materialnego jest więc zakwestionowanie treści zastosowanej w sprawie normy prawnej, w jej abstrakcyjnym i generalnym ujęciu. Zarzut błędnej wykładni prawa materialnego nie może zatem wyrażać negatywnej oceny co do zastosowania normy prawnej do ustalonego przez sąd stanu faktycznego. Zarzut o takiej treści można podnosić wyłącznie w ramach podstawy kasacyjnej "niewłaściwego zastosowania prawa materialnego". Zarzut błędnej wykładni art. 6 ust. 1 lit. e RODO powinien zmierzać do wykazania, że sąd I instancji wadliwie zrozumiał jego treść, odtwarzając nieadekwatną do tej treści normę prawną. Skarżący kasacyjnie próbuje wykazać, że sąd meriti błędnie przyjął, że w sprawie nie dokonano prawidłowej oceny przesłanki, wskazanej w art. 6 ust. 1 lit. e RODO.
W istocie jednak w skardze kasacyjnej nie kwestionuje się przyjętego przez WSA sposobu rozumienia art. 6 ust. 1 lit. e RODO, lecz sformułowaną przez ten sąd ocenę co do zasadności jego zastosowania w okolicznościach faktycznych. Kierując się gwarancyjną zasadą dążenia do umożliwienia stronie skorzystania z konstytucyjnego prawa do sądu, Naczelny Sąd Administracyjny, mimo częściowo wadliwej konstrukcji analizowanego zarzutu kasacyjnego, zdecydował się na jego rozpatrzenie, przy uwzględnieniu intencji skarżącego kasacyjnie odtworzonej z treści uzasadnienia skargi kasacyjnej.
Zgodnie z art. 6 ust. 1 lit. e RODO przetwarzanie jest zgodne z prawem wyłącznie w przypadkach, gdy - i w takim zakresie, w jakim - przetwarzanie jest niezbędne do wykonania zadania realizowanego w interesie publicznym lub w ramach sprawowania władzy publicznej powierzonej administratorowi.
Przepis ten jest wielce złożony i trudny do interpretacji. Wstępnie należy stwierdzić, że jest to przesłanka uzasadniająca przetwarzanie danych osobowych między podmiotami władzy publicznej powołanymi do wykonywania określonych w przepisach ustaw zadań publicznych lub kompetencji, jeśli ich realizacja wymaga przetwarzania danych osobowych i jest to niezbędne do osiągnięcia interesu publicznego, a brak jest bardziej szczegółowej podstawy prawnej do przetwarzania danych osobowych. Oznacza to, iż oparcie przetwarzania danych osobowych na podstawie art. 6 ust. 1 pkt e RODO między podmiotami władzy publicznej wymaga ustalenia podstawy kompetencyjno-zadaniowej podmiotu władzy publicznej, któremu administrator danych osobowych przekazuje je uzasadniającej przetwarzanie określonych danych osobowych, bądź obowiązywania normy kompetencyjnej po stronie administratora, z której wywodzić można jego obowiązek przetwarzania danych osobowych polegający na przekazywaniu ich innym podmiotom. Inaczej mówiąc, mamy do czynienia na gruncie przepisu art. 6 ust. 1 lit. e RODO z dwoma sytuacjami legalizującymi przetwarzanie danych osobowych, sprowadzającymi się do ustalenia na podstawie ustawy, że przetwarzanie danych osobowych przez podmiot władzy publicznej, któremu administrator przekazał dane osobowe, jest niezbędne do wykonania zadania publicznego realizowanego w interesie publicznym lub przetwarzanie danych jest niezbędne w ramach sprawowania władzy publicznej powierzonej administratorowi.
Zastosowanie dyrektyw semantycznych i syntaktycznych względem art. 6 ust. 1 lit. e RODO nie pozwala na postawienie tezy, iż przetwarzanie danych osobowych między organami władzy publicznej wymaga obowiązywania normy kompetencyjnej kreującej jakąś więź prawną między administratorem a innym organem, któremu administrator przekazuje określone dane osobowe, ani również obowiązywania normy, której treścią byłaby kompetencja administratora do przetwarzania w taki właśnie sposób danych osobowych. Wymogu tego nie da się wyprowadzić, gdyż obowiązanie takiej szczególnej normy prawnej uprawniającej do przetwarzania stanowiłoby wystarczającą podstawę przetwarzania danych osobowych. W takim przypadku odpadłaby konieczność obowiązywania normy art. 6 ust. 1 e RODO. Przepis ten służy bowiem legalizacji procesów przetwarzania danych osobowych między organami władzy publicznej w tych sytuacjach, gdy nie obowiązuje szczególna podstawa prawna przetwarzania danych osobowych, a przetwarzanie jest niezbędne do wykonania zadania realizowanego w interesie publicznym lub w ramach sprawowania władzy publicznej powierzonej administratorowi. Zastosowanie dyrektyw wykładni językowej względem przepisu art. 6 ust. 1 lit e RODO nie pozwala tym samym na wyprowadzenie obowiązku obowiązywania normy kompetencyjnej kreującej więź prawną między administratorem
a innym organem względem którego administrator przetwarza dane osobowe, której treść uzasadniałaby wyraźnie przetwarzanie danych osobowych. Z przepisu tego wynikają dwie sytuacje legalizujące przetwarzanie danych osobowych.
Pierwszym z warunków legalizacji przetwarzania danych osobowych jest niezbędność przetwarzania do wykonywania zadania realizowanego w interesie publicznym przez podmiot, któremu administrator udostępnia dane. Należy to rozumieć w ten sposób, iż treść zadania publicznego wykonywanego przez podmiot władzy publicznej w interesie publicznym może uzasadniać przekazanie mu przez administratora określonych danych osobowych. Oznacza to, że warunek ten jest związany ze sferą zadań lub kompetencji organu, któremu administrator przekazuje dane osobowe, jeśli stwierdzi, że wymaga tego interes publiczny. Drugim warunkiem legalizacji przetwarzania danych osobowych jest sprawowanie władzy publicznej przez administratora. Oznacza to, że zakres kompetencji w ramach których dochodzi do sprawowania władzy publicznej musi być tego rodzaju, iż można wywodzić z nich niezbędność przetwarzania danych osobowych polegającą na m.in. przekazywaniu ich innym organom władzy publicznej, jeśli brak jest szczególnej normy kompetencyjnej nakazującej administratorowi przetwarzanie danych osobowych. Przykładem takich rozwiązań prawnych jest przepis art. 334 § 2 k.p.k.
Na gruncie rozpoznawanej sprawy doszło do realizacji obu samodzielnych przesłanek legalizujących przetwarzanie danych osobowych. Gdy idzie o przesłankę drugą, przyjąć należy, że WIF przetwarzał dane osobowe w ramach sprawowania władzy publicznej. Zgodnie z art. 109 pkt 9 p.f. do zadań Inspekcji Farmaceutycznej należy w szczególności współpraca z samorządem zawodu farmaceuty i innymi samorządami. Pojęcie współpracy jest pojemne i wysoce nieostre. Należy przyjąć, iż dobrze pojmowana współpraca obejmuje obowiązek przekazania informacji o skazaniu wyrokiem karnym jednego z członków korporacji zawodowej za czyn polegający na fałszowaniu recept, z którą to korporacją organ obowiązany jest współpracować. Przesłanka pierwsza znajduje z kolei oparcie w przepisach art. 7 ust. 1 pkt 5 i pkt 7 u.i.a., które określają, że do kompetencji OIA należy: sprawowanie pieczy i nadzoru nad wykonywaniem zawodu aptekarza, współdziałanie z organami administracji publicznej, związkami zawodowymi i samorządami zawodowymi oraz innymi organizacjami społecznymi w sprawach związanych z wykonywaniem zawodu i innych dotyczących farmacji, a mających wpływ na ochronę zdrowia publicznego. Członkowie samorządu aptekarskiego podlegają odpowiedzialności zawodowej przed sądami aptekarskimi za postępowanie sprzeczne z zasadami etyki i deontologii zawodowej oraz przepisami prawnymi dotyczącymi wykonywania zawodu aptekarza (art. 45 u.i.a.). Całokształt tych przepisów wskazuje na zadania samorządu zawodowego. Ich realizacja w imię interesu publicznego uzasadniała przetwarzanie danych osobowych skarżącej polegające na ich pozyskaniu od WIF w zakresie popełnienia przestępstwa fałszowania recept. Brak jest zatem podstaw do twierdzenia, iż przetwarzanie danych osobowych skarżącej między WIF a OIA nie znajdowało podstawy prawnej w przepisach art. 6 ust. 1 lit e RODO.
Zgodnie z regulacją art. 10 zd. 1 RODO przetwarzanie danych osobowych, dotyczących wyroków skazujących oraz naruszeń prawa lub powiązanych środków bezpieczeństwa na podstawie art. 6 ust. 1 wolno dokonywać wyłącznie pod nadzorem władz publicznych lub jeżeli przetwarzanie jest dozwolone prawem Unii lub prawem państwa członkowskiego przewidującymi odpowiednie zabezpieczenia praw i wolności osób, których dane dotyczą. Skarga kasacyjna nie pozwala na ustalenie w jaki sposób miało dojść do naruszenia tego przepisu. Przepis ten nie podlegał skądinąd zastosowaniu w rozpoznawanej sprawie, gdyż nie ma on charakteru materialnego. Przewiduje on obowiązek sprawowania nadzoru nad przetwarzaniem danych osobowych dotyczących wyroków skazujących na podstawie art. 6 ust. 1. Oznacza to, że do przetwarzania danych osobowych w tym zakresie pełne zastosowanie znajdują przesłanki z art. 6 ust. 1 RODO, a znaczenie przepisu art. 10 RODO wiąże się z obowiązkiem państwa sprawowania nadzoru nad procesami tego rodzaju przetwarzania danych osobowych. Potwierdza to jedynie wcześniejsze twierdzenie, iż pozostaje on prawnie irrelewantny z punktu widzenia oceny legalności skonkretyzowanych procesów przetwarzania danych osobowych.
Rekapitulując, wojewódzki inspektor farmaceutyczny, działając w ramach sprawowania powierzonej mu władzy publicznej wynikającej z art. 109 pkt 9 p.f., zgodnie z którym do zadań inspekcji farmaceutycznej należy w szczególności współpraca z samorządem zawodu farmaceuty i innymi samorządami, był uprawniony jako administrator danych osobowych skarżącej związanych z prawomocnym jej skazaniem za przestępstwo fałszowania recept do przetwarzania jej danych osobowych względem samorządu zawodowego aptekarzy polegającego na udostępnieniu treści tego wyroku na podstawie art. 6 ust. 1 lit e in finito RODO, a samorząd zawodowy farmaceutów, działając w celu realizacji zadań administracyjnych wykonywanych w interesie publicznym, w oparciu o przepisy art. 7 ust. 1 pkt 5, pkt 7 i art. 45 u.i.a., był uprawniony do przetwarzania danych osobowych skarżącej jako członka swojej korporacji, polegającego na legalnym ich pozyskaniu od wojewódzkiego inspektora farmaceutycznego celem dalszego wykorzystania do sprawowania powierzonych mu zadań publicznych i realizacji interesu publicznego przez ich wykonanie, co znajdowało podstawę prawną w przepisie art. 6 ust. 1 lit. e ab initio RODO. Z tych względów zarzuty nie zasługują na uwzględnienie.
Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI