III OSK 6940/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną R. H. od wyroku WSA w Kielcach, który oddalił skargę na decyzję Wojewody Świętokrzyskiego utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta O. o przeznaczeniu samochodu ciężarowego do wykonania świadczeń rzeczowych na rzecz obrony w czasie wojny. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 210 ust. 1 i art. 208 ust. 1 u.p.o.o.) oraz przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. w zw. z art. 7, 10, 77, 80, 81, 107 § 3 K.p.a.). NSA uznał skargę kasacyjną za niezasadną. Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił, że nie doszło do naruszenia przepisów K.p.a. dotyczących wyjaśnienia stanu faktycznego i zebrania materiału dowodowego. NSA podkreślił, że organy administracji wojskowej składają wnioski dotyczące nakładania obowiązku świadczenia rzeczowego, a organy administracji cywilnej (Prezydent Miasta, Wojewoda) nie mają uprawnień do oceny konieczności lub niezbędności wnioskowanego przedmiotu dla Sił Zbrojnych. Wniosek wojskowego komendanta uzupełnień został złożony zgodnie z przepisami, a organy cywilne nie mogą weryfikować jego celowości. Świadczenie rzeczowe dotyczyło okresu mobilizacji i czasu wojny, a nie okresu pokoju. Odnosząc się do zarzutów proceduralnych, NSA stwierdził, że skarżący był prawidłowo informowany o postępowaniu i miał możliwość zapoznania się z aktami sprawy. Odmowa kolejnego przedłużenia terminu do zapoznania się z aktami nie stanowiła naruszenia przepisów. Uzasadnienie decyzji Wojewody spełniało wymogi formalne, a wskazanie na odstąpienie od zasady równomiernego obciążania wynikało z § 11 ust. 3 rozporządzenia, który nie ma zastosowania do świadczeń na potrzeby etatowe Sił Zbrojnych. NSA wyjaśnił również, że art. 208 ust. 1 u.p.o.o. nie wymaga uprzedniego ustalenia braku możliwości spełnienia świadczenia przez inny podmiot, a organy nie mogą oceniać zasadności wskazania konkretnej rzeczy ruchomej. W przypadku wątpliwości co do stanu technicznego pojazdu, organ mógł przeprowadzić oględziny, jednak w tej sprawie nie było takiej potrzeby. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 P.p.s.a.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących świadczeń rzeczowych na rzecz obrony, w szczególności zakresu kompetencji organów wojskowych i cywilnych oraz braku obowiązku weryfikacji przez organy cywilne celowości wniosków wojskowych.
Dotyczy specyficznej sytuacji przeznaczenia pojazdu na świadczenia rzeczowe na rzecz obrony w czasie wojny/mobilizacji. Interpretacja przepisów K.p.a. w kontekście postępowań obronnych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy organ administracji cywilnej ma prawo oceniać zasadność lub niezbędność wniosku organu wojskowego o przeznaczenie konkretnego pojazdu na świadczenia rzeczowe na rzecz obrony w czasie wojny?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organy administracji cywilnej nie mają uprawnień do oceny konieczności lub niezbędności wnioskowanego przedmiotu stanowiącego świadczenie rzeczowe na potrzeby Sił Zbrojnych. Ich rola ogranicza się do formalnego przeprowadzenia postępowania na podstawie wniosku organu wojskowego.
Uzasadnienie
NSA wyjaśnił, że organy wojskowe składają wnioski dotyczące zapotrzebowania na świadczenia rzeczowe, a organy cywilne nie mogą weryfikować celowości tych wniosków pod względem merytorycznym. Wniosek wojskowego komendanta uzupełnień jest wiążący dla organów cywilnych w zakresie wskazania przedmiotu świadczenia.
Czy naruszenie przepisów K.p.a. dotyczących zawiadomienia o zakończeniu postępowania dowodowego i możliwości zapoznania się z aktami sprawy miało istotny wpływ na wynik sprawy w kontekście świadczeń rzeczowych na rzecz obrony?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, skarżący był prawidłowo informowany o postępowaniu i miał możliwość zapoznania się z aktami sprawy, a odmowa kolejnego przedłużenia terminu nie stanowiła naruszenia przepisów.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że skarżący był wielokrotnie informowany o możliwości zapoznania się z aktami i składania wniosków dowodowych. Odmowa kolejnego przedłużenia terminu, mimo że skarżący mógł przejrzeć akta lub zgłosić wnioski, nie naruszyła przepisów art. 10 § 1 i art. 81 K.p.a.
Czy decyzja o nałożeniu świadczenia rzeczowego na osobę fizyczną wymaga oceny, czy inne podmioty mogłyby spełnić to świadczenie, zgodnie z art. 208 ust. 1 u.p.o.o.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, art. 208 ust. 1 u.p.o.o. nie wymaga uprzedniego ustalenia braku możliwości spełnienia świadczenia przez inny podmiot przed obciążeniem konkretnego podmiotu.
Uzasadnienie
NSA wskazał, że art. 208 ust. 1 u.p.o.o. wymienia podmioty, na które mogą być nałożone obowiązki świadczeń rzeczowych, i nie wynika z niego wymóg wcześniejszego ustalenia braku możliwości spełnienia świadczenia przez inne podmioty. Podobne stanowisko zajęto w innych orzeczeniach NSA.
Przepisy (12)
Główne
u.p.o.o. art. 208 § ust. 1
Ustawa o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej
u.p.o.o. art. 210 § ust. 1
Ustawa o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej
Pomocnicze
Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie świadczeń rzeczowych na rzecz obrony w czasie pokoju § § 11 ust. 2
Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie świadczeń rzeczowych na rzecz obrony w czasie pokoju § § 11 ust. 3
Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie świadczeń rzeczowych na rzecz obrony w czasie pokoju
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
K.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 10 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 81
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 210 ust. 1 u.p.o.o. przez błędną wykładnię, która doprowadziła do aprobaty stanowiska organów, że samochód ciężarowy jest niezbędny na czas nieoznaczony oraz że wniosek organu wojskowego spełniał wymogi formalne i merytoryczne. • Naruszenie art. 208 ust. 1 u.p.o.o. w związku z § 11 ust. 2 rozporządzenia przez błędną wykładnię, prowadzącą do aprobaty nałożenia świadczeń rzeczowych na osobę fizyczną, gdy są one ostatnią kategorią zobowiązanych. • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. w związku z art. 7 K.p.a. przez zaniechanie wyjaśnienia stanu faktycznego i zbadania zasadności nałożenia świadczeń na osobę fizyczną. • Naruszenie art. 7 K.p.a. w związku z art. 77 § 1 K.p.a. przez bezpodstawne przyjęcie, że samochód jest niezbędny dla batalionu zapasowego. • Naruszenie art. 77 § 1 K.p.a. w związku z art. 80 K.p.a. poprzez bezpodstawne przyjęcie, że samochód jest niezbędny. • Naruszenie art. 10 § 1 K.p.a. w związku z art. 81 K.p.a. przez niezawiadomienie skarżącego o zakończeniu postępowania dowodowego i braku możliwości zapoznania się z aktami. • Naruszenie art. 107 § 3 K.p.a. przez brak uzasadnienia w decyzji organu w kwestii nałożenia świadczenia rzeczowego na skarżącego i uwzględnienia równomiernego obciążenia.
Godne uwagi sformułowania
organy administracji wojskowej składają wnioski dotyczące nakładania obowiązku określonego świadczenia rzeczowego na rzecz Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej. • Organy administracji cywilnej (w tej sprawie Prezydent Miasta O. i Wojewoda Świętokrzyski) nie mają uprawnień do oceny konieczności lub niezbędności wnioskowanego przedmiotu stanowiącego świadczenie rzeczowe na potrzeby Sił Zbrojnych. • Sama treść wniosku wynika z załącznika nr 1 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 3 sierpnia 2004 r. w sprawie świadczeń rzeczowych na rzecz obrony w czasie pokoju. • Nie jest warunkiem wydania decyzji nakładającej obowiązek przeznaczenia w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny konkretnej rzeczy ruchomej będącej w posiadaniu osoby fizycznej lub przedsiębiorcy do używania na rzecz konkretnej jednostki wojskowej ustalenie, czy inny podmiot mógłby takie świadczenie spełnić.
Skład orzekający
Przemysław Szustakiewicz
przewodniczący
Mirosław Wincenciak
członek
Kazimierz Bandarzewski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących świadczeń rzeczowych na rzecz obrony, w szczególności zakresu kompetencji organów wojskowych i cywilnych oraz braku obowiązku weryfikacji przez organy cywilne celowości wniosków wojskowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przeznaczenia pojazdu na świadczenia rzeczowe na rzecz obrony w czasie wojny/mobilizacji. Interpretacja przepisów K.p.a. w kontekście postępowań obronnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu obronności państwa i obowiązków obywateli, choć jej rozstrzygnięcie opiera się na interpretacji przepisów proceduralnych i kompetencyjnych, a nie na nietypowych faktach.
“Czy Twój samochód może zostać przeznaczony na cele obronne? NSA wyjaśnia kompetencje organów.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.