III OSK 6933/21

III OSK 6933/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-02-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-10-11
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Beata Jezielska /sprawozdawca/
Mirosław Wincenciak /przewodniczący/
Przemysław Szustakiewicz
Symbol z opisem
645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
659
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
VII SAB/Wa 80/21 - Wyrok WSA w Warszawie z 2021-07-08
Skarżony organ
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Mirosław Wincenciak Sędziowie sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz sędzia del. WSA Beata Jezielska (spr.) protokolant starszy asystent sędziego Łukasz Mazur po rozpoznaniu w dniu 21 lutego 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 lipca 2021 r. sygn. akt VII SAB/Wa 80/21 w sprawie ze skargi R. Spółka Jawna z siedzibą w W. na bezczynność Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 8 lipca 2021 r. (sygn. akt VII SAB/Wa 80/21) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi R. Spółka Jawna z siedzibą w W. na bezczynność Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, na podstawie 149 § 1, § 1a i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.), I. zobowiązał Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji do rozpoznania wniosku Spółki o dokonanie wpisu w rejestrze podmiotów wykonujących zawodową działalność lobbingową - w terminie 7 dni od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, II. stwierdził, że w sprawie miała miejsce bezczynność organu; III. stwierdził, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, IV. przyznał od organu na rzecz skarżącej Spółki sumę pieniężną w wysokości 2000 złotych, V. zasądził od organu na rzecz skarżącej Spółki kwotę 100 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
W uzasadnieniu wyroku podano, że Spółka wniosła skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra w przedmiocie wpisu do rejestru podmiotów wykonujących zawodową działalność lobbingową, w oparciu o przepisy ustawy z dnia 7 lipca 2005 r. o działalności lobbingowej w procesie stanowienia prawa (Dz. U. z 2017 poz. 248, dalej jako: u.o.d.l.). Jednocześnie wniosła o stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku z 3 lutego 2020 r. o wpis do rejestru podmiotów wykonujących zawodową działalność lobbingową, zobowiązanie organu do załatwienia sprawy w terminie 14 dni od dnia zwrotu prawomocnego wyroku z aktami sprawy, przyznanie od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej 3000 zł i zasądzenie kosztów postępowania. Skarżąca Spółka wyjaśniła, że wniosek złożyła za pośrednictwem poczty, ale pomimo upływu ponad trzydziestu dni skarżąca nie została wpisana do rejestru, ani nie została wydana żadna decyzja. Podała, że z powodu zwłoki w rozpoznaniu zgłoszenia nie jest w stanie rozpocząć prowadzenia działalności, co powoduje dla realną szkodę i dlatego zgłosiła żądanie przyznania od organu sumy pieniężnej. Podniesiono, że w postępowaniu o wpis do rejestru podmiotów wykonujących zawodową działalność lobbingową przepisy k.p.a. stosuje się wyłącznie do decyzji o odmowie wpisu do rejestru lub pozostawieniu zgłoszenia bez rozpoznania, a zatem brak jest podstaw do występowania z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa oraz ponagleniem w trybie art. 37 § 1 k.p.a., gdyż przepisy k.p.a. mają zastosowanie w bardzo ograniczonym zakresie.
W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie. Wyjaśniono, że załączonego odpisu KRS i podanego nr PESEL wynikało, że zgłoszenie zostało podpisane przez osobę niepełnoletnią, która nie działała przez przedstawiciela ustawowego. W związku z tym pismem z 14 lutego 2020 r., organ wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia braku formalnego zgłoszenia, w terminie 7 dni od daty doręczenia pisma, przez nadesłanie pełnomocnictwa przedstawiciela ustawowego. Pismo to, wysłane na adres siedziby skarżącej Spółki, po podwójnym awizowaniu, zostało uznane za doręczone z dniem 27 lutego 2020 r. Zatem w ocenie organu skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania należy uznać za nieuzasadnioną.
WSA zakwalifikował przedmiotową skargę jako skargę na bezczynność, uznając że w terminie określonym w art. 35 k.p.a. organ nie załatwił sprawy. WSA stwierdził, że uznając wiek reprezentanta skarżącej za nieuzasadniający posiadanie przez niego pełnej zdolności do czynności prawnych i wzywając go do uzupełnienia braku formalnego wniosku organ dokonał niedopuszczalnej prawnie oceny orzeczenia sądu powszechnego, właściwego dla prowadzenia Krajowego Rejestru Spółek, w rozumieniu art. 2 ust. 1 ustawy z 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz.U. z 2021 r., poz. 112, dalej jako: uKRS). Jeżeli bowiem sąd rejestrowy wpisał określoną osobę fizyczną jako samoistnego prokurenta spółki jawnej, to do czasu zmiany tego wpisu przez sąd wszystkie osoby prawne i fizyczne oraz organa administracji publicznej i sądy są związane domniemaniem z art. 17 ust. 1 uKRS. Wskazano, że stroną postępowania była skarżąca Spółka, a nie jej reprezentant, zatem potencjalne naruszenie art. 33 § 1 k.p.a. w zakresie ustanowienia prokurentem osoby nieposiadającej pełnej zdolności do czynności prawnych byłoby brakiem formalnym wniosku, podlegającym usunięciu przez skarżącą Spółkę, a nie przez jej reprezentanta, i to Spółka powinna być adresatem wezwania do usunięcia braków. Brak działania procesowego organu w sprawie wywołanej wnioskiem skarżącej w kontekście treści wezwania do uzupełnienia braków formalnych jest w świetle art. 11 ust. 5 u.o.d.l. bezczynnością, gdyż zgodnie z tym przepisem, w przypadku oczywistej bezzasadności zgłoszenia lub nieusunięcia w terminie 7 dni, pomimo wezwania organu prowadzącego rejestr, braków formalnych zgłoszenia, organ prowadzący rejestr w drodze decyzji administracyjnej odmawia dokonania wpisu do rejestru. Tym samym organ dopuścił się bezczynności w załatwieniu sprawy w sposób rażący, czym uniemożliwił skarżącej nie tylko żądanie ponownego rozpatrzenia sprawy, ale też wykonanie prawa do sądu, który dokonałby kontroli merytorycznej zasadności decyzji, a także uniemożliwił wykonywanie przez skarżącą działalności lobbingowej. Podniesiono ponadto, że od 17 października 2020 r. osoba reprezentująca Spółkę stała się pełnoletnia, a zatem organ niezwłocznie powinien dokonać wpisu, zgodnie z wnioskiem skarżącej, zaś zaniechanie tego obowiązku stanowiło bezczynność. W ocenie WSA przekroczenie przez organ terminu określonego w art. 35 § 2 lub § 3 k.p.a. jest znaczne i niezaprzeczalne, gdyż przez okres 17 miesięcy organ nie wydał żadnej decyzji. Takie zaniechanie organu WSA ocenił jako rażąco naruszające prawo. WSA podzielił stanowisko skarżącej, że niewydanie przez organ określonej prawem i w prawem określonym terminie decyzji uniemożliwiło wykonywanie przez nią działalności lobbingowej w procesie stanowienia prawa i dlatego uznał, że przyznanie na rzecz skarżącej od organu sumy pieniężnej w wysokości 2000 zł jest wystarczające, żeby zdyscyplinować organ do merytorycznego, terminowego i zgodnego z prawem rozpoznania sprawy.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, zaskarżając go w całości i zarzucając mu naruszenie:
I. prawa materialnego, tj.:
- art. 37 § 1 i § 3 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, a w konsekwencji powyższego, błędne uznanie, że złożenie skargi na bezczynność organu nie powinno być poprzedzone ponagleniem skarżącej;
- art. 37 § 2 k.p.a. w zw. z art. 63 § 1, § 2 i § 3a k.p.a., poprzez błędne, dorozumiane, uznanie, że e-mail skarżącej z 1 marca 2020 r. spełnia wymogi formalnoprawne ponaglenia pomimo, że wymogów tych w żadnym zakresie nie spełnia;
II. przepisów postępowania, tj.:
- art. 52 § 1 i § 2 p.p.s.a. poprzez ich niezastosowanie, polegające na przyjęciu do rozpoznania skargi skarżącej pomimo, że przed wniesieniem tej skargi skarżąca nie wyczerpała przysługującego mu środka zaskarżenia przed Ministrem, tj. nie wniosła ponaglenia do tego organu;
- art. 53 § 2b p.p.s.a. w zw. z art. 37 § 2 w zw. z art. 63 § 1, § 2 i § 3a k.p.a. poprzez ich niezastosowanie, polegające na rozpoznaniu skargi skarżącej, pomimo że skarga ta nie została poprzedzona ponagleniem skierowanym do Ministra;
- art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. w zw. z art. 53 § 2b p.p.s.a. oraz w zw. z w zw. z art. 37 § 2 k.p.a., oraz art. 63 § 1, § 2 i § 3a k.p.a., polegające na rozpoznaniu skargi skarżącej, pomimo, że WSA zobowiązany był skargę odrzucić jako niedopuszczalną;
- art. 133 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego w niniejszej sprawie polegające na niczym nieuzasadnionym uznaniu, że skarga skarżącego została poprzedzona ponagleniem do Ministra, stanowiącym warunek sine qua non konieczny do jej rozpatrzenia;
- art. 141 § 4 p.p.s.a. oraz w zw. z art. 37 § 1, § 2 i § 3 pkt 2 k.p.a. poprzez niepełne i błędne przedstawienie w uzasadnieniu stanu faktycznego sprawy, polegające na pominięciu faktu i skutków prawnych z niego wynikających, że skarżąca nie wniosła ponaglenia w niniejszej sprawie do Ministra, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
- art. 149 § 1 pkt 1 i 3, § 1a, § 3 p.p.s.a w zw. z art. 37 § 1, § 2 i § 3 pkt 2 k.p.a., poprzez uwzględnienie skargi pomimo, że brak było podstaw do jej uwzględnienia.
Z uwagi na powyższe zarzuty skarżący kasacyjnie organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i odrzucenie skargi, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu, zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, zrzekając się przeprowadzenia rozprawy.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że zgodnie z art. 37 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, które wnosi się do organu prowadzącego postępowanie - jeżeli nie ma organu wyższego stopnia (art. 37 § 3 pkt 1 k.p.a.). Wskazano, że w literaturze i judykaturze przedmiotu ugruntowane jest stanowisko, że ponaglenie jest podaniem (żądaniem), do którego stosuje się m.in. art. 63 k.p.a. Wymogów określonych w tym przepisie nie spełnia e-mail skarżącego z 1 marca 2020 r., który według skarżącego kasacyjnie organu, WSA uznał za ponaglenie, choć w żaden sposób nie odniósł się do tego w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Zarzucono, że WSA naruszył art. 133 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego, polegające na nieuzasadnionym uznaniu, że skarga została poprzedzona ponagleniem do Ministra. Gdyby bowiem nawet przyjąć, że WSA za takie ponaglenie uznał email z 1 marca 2000 r., to WSA w ogóle nie przeprowadził analizy w tym zakresie. W związku z tym zarzucono także niepełne i błędne przedstawienie w uzasadnieniu stanu faktycznego sprawy, polegające na pominięciu istotnego faktu i skutków prawnych z niego wynikających. Jednocześnie organ poinformował, że w dniu 6 sierpnia 2021 r. wpisał skarżącą Spółkę do rejestru podmiotów wykonujących zawodową działalność lobbingowa.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżąca Spółka wniosła o jej oddalenie oraz przeprowadzenie rozprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. W związku z tym Naczelny Sąd Administracyjny, przy rozpoznaniu sprawy, związany był granicami skargi kasacyjnej.
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności należało rozważyć zasadność najdalej idącego zarzutu dotyczącego nieważności postępowania z powodu niedopuszczalności skargi wniesionej do WSA (art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.) ze względu na niewyczerpanie środków zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym w postaci ponaglenia, czyli naruszenie art. 52 § 1 i § 2 p.p.s.a. oraz art. 53 § 2b p.p.s.a. w zw. z art. 37 § 2 k.p.a.
Stosownie do art. 53 § 2b p.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Także zgodnie z art. 52 § 1 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez czym w myśl art. 52 § 2 p.p.s.a. przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. Podnieść jednak należy, że przepis art. 52 § 1 p.p.s.a. stanowi jedynie ogólną zasadę. Zauważyć także należy, że ponaglenie, o którym mowa w art. 53 § 2b p.p.s.a., jest środkiem zwalczania bezczynności organów administracji oraz przewlekłego prowadzenia postępowania przewidzianym na gruncie przepisów k.p.a., o czym stanowi wprost art. 37 § 1 k.p.a. W związku z tym przewidziany w art. 53 § 2b p.p.s.a. wymóg wniesienia ponaglenia odnosi się do bezczynności organu w zakresie spraw rozpoznawanych w trybie k.p.a.
Należy zaś wskazać, że przedmiotem skargi do sądu administracyjnego w niniejszej sprawie jest bezczynność Ministra w przedmiocie wpisu skarżącej Spółki do rejestru podmiotów wykonujących zawodową działalność lobbingową, co jest warunkiem prowadzenia zawodowej działalności lobbingowej (art. 12 u.o.d.l.). Z treści art. 10 ust. 2 u.o.d.l. wynika, że rejestr taki prowadzi minister właściwy do spraw administracji publicznej, a wpis jest dokonywany na podstawie zgłoszenia (art. 11 ust. u.o.d.i.), sporządzonego na urzędowym formularzu (art. 11 ust. 2 u.o.d.l.), do którego należy dołączyć dowód wniesienia opłaty za dokonanie wpisu do rejestru lub jego kopię oraz kopie stron dokumentu potwierdzającego tożsamość - w przypadku osób fizycznych niebędących przedsiębiorcami, wykonujących zawodową działalność lobbingową na podstawie umowy cywilnoprawnej (art. 11 ust. 3 u.o.d.l.). W przypadku oczywistej bezzasadności zgłoszenia lub nieusunięcia, w terminie 7 dni, pomimo wezwania organu prowadzącego rejestr, braków formalnych zgłoszenia, organ prowadzący rejestr odmawia dokonania wpisu do rejestru. Odmowa dokonania wpisu następuje w drodze decyzji administracyjnej (art. 11 ust. 5 u.o.d.l.). W przypadkach określonych w art. 13 u.o.d.l. organ wykreśla z rejestru przedsiębiorcę albo osobę fizyczną, a wykreślenie to także następuje w drodze decyzji administracyjnej.
Takie ukształtowanie procedury dotyczącej wpisu do rejestru podmiotów wykonujących zawodową działalność lobbingową prowadzi do wniosku, że ma ona charakter mieszany. Dokonanie wpisu następuje w drodze czynności materialno-technicznej, natomiast odmowa – w drodze decyzji administracyjnej. Tego rodzaju postępowanie określane jest obecnie w doktrynie jako hybrydowe (por. M. Wilbrandt-Gotowicz, Hybrydowość postępowania administracyjnego – nowy standard proceduralny?, [w:] Standardy współczesnej administracji i prawa administracyjnego, red. Z. Duniewska, A. Rabiega-Przyłęcka, M. Stahl, Warszawa 2019, s. 423, M. Jaśkowska, Postępowanie w sprawie dostępu do informacji publicznej na wniosek jako rodzaj procedury hybrydowej, [w:] Prawo administracyjne wobec współczesnych wyzwań. Księga jubileuszowa dedykowana profesorowi Markowi Wierzbowskiemu, red. A. Zwara, Warszawa 2018, s. 220). W związku z tym nie ulega wątpliwości, że przepisy k.p.a. będą miały zastosowanie jedynie do decyzji wydawanych na podstawie wskazanych wyżej przepisów u.o.d.l., gdyż wynika to z treści art. 1 pkt 1 k.p.a. Przepisy k.p.a. nie znajdą natomiast zastosowania w przypadku dokonania wpisu zgodnie ze zgłoszeniem. Należy zauważyć, że w analogiczny sposób uregulowane jest postępowanie w sprawie udostępnienia informacji publicznej, które poza wyjątkami wyraźnie wskazanymi w ustawie z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2020 r., poz. 2176, dalej jako: u.d.i.p.), nie toczy się w trybie unormowanym w przepisach k.p.a. Zgodnie bowiem z art. 16 ust. 1 i 2 u.d.i.p. przepisy k.p.a. stosuje się jedynie do decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej oraz umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji publicznej. Na tle u.d.i.p. w orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że jest to ustawa szczególna, regulującą w sposób kompleksowy kwestie związane z prawem dostępu do informacji publicznej, która nie przewiduje środka zaskarżenia w postaci ponaglenia. W związku z tym wyrażany jest pogląd, że sprawa o dostęp do informacji publicznej nie jest sprawą administracyjną w rozumieniu art. 1 pkt 1 k.p.a., a zawarte w niej odesłanie do przepisów kodeksu jest bardzo wąskie i dotyczy wyłącznie wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji i decyzji o umorzeniu postępowania (art. 16 ust. 2 u.d.i.p.). Stąd wskazuje się, że w sprawach z zakresu informacji publicznych nie może mieć zastosowania ta część art. 53 § 2b p.p.s.a. w której mowa, że skarga na bezczynność lub przewlekłość "może być wniesiona (...) po wniesieniu ponaglenia". Przepis ten należy interpretować tak, że ponaglenie jest wymagane wtedy, gdy sprawa, której dotyczy skarga na bezczynność lub przewlekłość, prowadzona jest w oparciu o przepisy kodeksu postępowania administracyjnego lub przy ich zastosowaniu" (zob. wyrok NSA z 28 stycznia 2020 r., I OSK 2433/18; wyrok NSA z 21 listopada 2019 r., I OSK 4287/18; wyrok NSA z 19 września 2019 r., I OSK 525/18).
Skoro zatem przepisy u.o.d.l., podobnie jak przepisy u.d.i.p., nie przewidują środka zaskarżenia w postaci ponaglenia, to wniesienie ponaglenia nie jest wymagane w sprawach regulowanych przepisami u.o.d.l. W związku z tym Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela stanowiska skarżącego kasacyjnie organu, że skargę należało poprzedzić wniesieniem ponaglenia.
W tych okolicznościach niezasadne są także zarzuty naruszenia art. 37 § 1 i § 3 k.p.a. w związku z art. 63 § 1, § 2 i § 3a k.p.a., podniesione w ramach obydwu podstaw kasacyjnych określonych w art. 174 p.p.s.a, gdyż także te zarzuty koncentrują się na kwestionowaniu dopuszczalności skargi wniesionej w niniejszej sprawie, niepoprzedzonej ponagleniem.
Nie zasługuje na uwzględnienie również zarzut naruszenia art. 133 § 1 w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego i uznaniu, że skarga została poprzedzona ponagleniem.
Zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy, chyba że organ nie wykonał obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2. Wyrok może być wydany na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym albo jeżeli ustawa tak stanowi". Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, że sąd bierze pod uwagę okoliczności, które z akt tych wynikają. Skoro wyrok wydawany jest na podstawie akt sprawy, to tym samym badając legalność zaskarżonego aktu lub czynności bądź rozpoznając skargę na bezczynność sąd ocenia zgodność zachowania organu z prawem materialnym i procesowym w aspekcie całości zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym materiału dowodowego (por. wyrok NSA z 9 lipca 2008 r., sygn. akt II OSK 795/07). Wskazany przepis mógłby zostać naruszony, gdyby sąd wyszedł poza ten materiał i dopuścił na przykład dowód z przesłuchania świadków. Obowiązek wydania wyroku na podstawie akt sprawy oznacza bowiem jedynie zakaz wyjścia poza materiał znajdujący się w aktach sprawy (por. wyrok NSA z 7 marca 2013 r., sygn. akt II GSK 2374/11). Należy natomiast odróżnić poddanie sądowej kontroli działalności administracji publicznej na podstawie innego materiału niż akta sprawy od wydania wyroku na podstawie akt sprawy, z przyjęciem np. odmiennej oceny materiału dowodowego zawartego w tych aktach (por. wyrok NSA z 5 kwietnia 2012 r., sygn. akt I OSK 1749/11). Z kolei art. 134 § 1 p.p.s.a. stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że o naruszeniu normy wynikającej z powyższego przepisu można byłoby mówić, gdyby sąd wykroczył poza granice sprawy, w której została wniesiona skarga (sprzeciw), albo - mimo wynikającego z tego przepisu obowiązku - nie wyszedł poza zarzuty i wnioski skargi, np. nie zauważając naruszeń prawa, które nie były powołane przez skarżącego, a które Sąd pierwszej instancji zobowiązany był uwzględnić z urzędu. Także w ramach zarzutu naruszenia tego przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. nie można kwestionować prawidłowości zajętego stanowiska prawnego i wyrażonych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku poglądów (por. wyrok NSA z 2 lipca 2015 r. sygn. akt I OSK 450/15), ani prawidłowości oceny materiału dowodowego (por. wyrok NSA z 21 października 2010r. sygn. akt I GSK 264/09). W przedmiotowej sprawie nie doszło do naruszenia powołanych przepisów. Skoro bowiem skarga do WSA nie musiała być poprzedzona wniesieniem ponaglenia do organu, to Sąd I instancji nie musiał prowadzić żadnych ustaleń w tym zakresie. W związku z tym bezskuteczne są zarzuty skarżącego odnoszące się do nieprawidłowej, zdaniem organu, oceny charakteru mejla skarżącego z 1 marca 2020 r.
Nie zasługuje na uwzględnienie także zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez niepełne i błędne, zdaniem skarżącego kasacyjnie organu, przedstawienie w uzasadnieniu stanu faktycznego sprawy, polegające na pominięciu faktu braku wniesienia ponaglenia.
Przypomnieć należy, że zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. może być skutecznie postawiony w dwóch przypadkach: gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów, wymienionych w tym przepisie i gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy, wojewódzki sąd administracyjny nie wskaże, jaki stan faktyczny i dlaczego przyjął za podstawę orzekania (por. uchwała NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt: II FPS 8/09, wyrok NSA z 20 sierpnia 2009 r., sygn. akt II FSK 568/08). Naruszenie to musi być przy tym na tyle istotne, aby mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Natomiast za pomocą tego zarzutu nie można skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez sąd stanu faktycznego, czy też stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego. Przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. jest przepisem proceduralnym, regulującym wymogi uzasadnienia i w ramach jego rozpatrywania Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie do kontroli zgodności uzasadnienia zaskarżonego wyroku z wymogami wynikającymi z powyższej normy prawnej. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku w przedmiotowej sprawie zawiera wszystkie elementy, o których mowa w powołanym przepisie. Pozwala ono na ustalenie przesłanek, jakimi kierował się wojewódzki sąd administracyjny podejmując zaskarżone orzeczenie. Wskazać przy tym należy, że nawet brak wyraźnego odniesienia się przez Sąd I instancji do niektórych zarzutów skargi lub pominięcia w rozważaniach niektórych elementów stanu faktycznego sprawy, nie stanowi podstawy do uznania, że zaskarżony wyrok został wydany z naruszeniem art. 141 § 4 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z dnia 21 września 2017 r., sygn. I GSK 1329/15). Tym bardziej nie stanowi takiej podstawy okoliczność, że Sąd I instancji nie odniósł się do kwestii ponaglenia, skoro nie było to warunkiem wniesienia skutecznej skargi do sądu administracyjnego.
W tych okolicznościach nie zasługiwały na uwzględnienie zarzuty naruszenia prawa materialnego i procesowego podniesione w skardze kasacyjnej.
Z powyższych względów, na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.