III OSK 6913/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie, uznając, że Minister Zdrowia prawidłowo poinformował o braku posiadania dokumentacji dotyczącej badań klinicznych szczepionek COVID-19 przed ich dopuszczeniem do obrotu.
Skarżący J.M. domagał się od Ministra Zdrowia udostępnienia informacji publicznej dotyczących zagrożeń związanych ze szczepionkami na COVID-19 oraz odpowiedzialności producentów. WSA w Warszawie oddalił skargę na bezczynność organu, uznając, że Minister prawidłowo odpowiedział na wniosek, wskazując na brak posiadania żądanych dokumentów badań klinicznych w momencie składania odpowiedzi. NSA oddalił skargę kasacyjną, potwierdzając, że Minister nie miał obowiązku poszukiwania informacji u innych podmiotów i prawidłowo poinformował o braku posiadanych danych.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej J.M. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę skarżącego na bezczynność Ministra Zdrowia w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Skarżący wnioskował o informacje dotyczące zagrożeń dla zdrowia i życia pacjentów związanych ze szczepionkami na COVID-19 oraz o kwestię odpowiedzialności producentów. Minister Zdrowia w odpowiedzi z 18 grudnia 2020 r. wskazał, że nie dysponuje dokumentacją badań klinicznych, a kwestie odpowiedzialności producentów są złożone i związane z umowami z Komisją Europejską, które nie mają charakteru jawnego. WSA w Warszawie uznał, że Minister nie dopuścił się bezczynności, ponieważ odpowiedział w ustawowym terminie, wyjaśniając brak posiadania żądanych informacji, zwłaszcza w kontekście daty wydania pierwszej warunkowej zgody na dopuszczenie szczepionki do obrotu. NSA, rozpoznając skargę kasacyjną, stwierdził, że argumentacja skarżącego sprowadzała się do zakwestionowania stanowiska organu o nieposiadaniu dokumentacji, opierając się na wypowiedziach publicznych i pracach legislacyjnych. Sąd podkreślił, że organ nie miał obowiązku poszukiwania informacji u innych podmiotów i prawidłowo poinformował o braku posiadanych danych, co zostało zaakceptowane przez WSA. W związku z tym, NSA oddalił skargę kasacyjną.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, organ nie dopuścił się bezczynności, jeśli prawidłowo poinformował wnioskodawcę o braku posiadania żądanej informacji i przedstawił uzasadnienie.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że Minister Zdrowia prawidłowo poinformował o braku posiadania dokumentacji badań klinicznych szczepionek COVID-19 w momencie składania odpowiedzi na wniosek, co wyklucza bezczynność. Brak posiadania informacji przez organ zwalnia go z obowiązku jej udostępnienia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (14)
Główne
u.d.i.p. art. 13 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 14 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Pomocnicze
u.d.i.p. art. 4 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 4 § 3
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
P.p.s.a. art. 183 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 204 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 106 § 3
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 141 § 4
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 133 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 134 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 145 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 149 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Minister Zdrowia prawidłowo poinformował o braku posiadania żądanej dokumentacji badań klinicznych szczepionek COVID-19. Organ nie miał obowiązku poszukiwania informacji u innych podmiotów. Odpowiedź organu z 18 grudnia 2020 r. była złożona w ustawowym terminie i zawierała uzasadnienie braku posiadania informacji.
Odrzucone argumenty
Minister Zdrowia posiadał wnioskowane informacje, co wynikało z jego publicznych wypowiedzi i prac legislacyjnych. Sąd pierwszej instancji naruszył przepisy postępowania, nie oceniając przedstawionych przez skarżącego dowodów. Organ dopuścił się bezczynności w udzieleniu informacji publicznej.
Godne uwagi sformułowania
nie można oczekiwać od organu udzielenia informacji niebędącej w jego dyspozycji organ nie miał obowiązku, by zwracać się do innego podmiotu o dostęp do informacji, których udzielenia domagał się skarżący nie podważają one również oceny Sądu pierwszej instancji, że organ wywiązał się prawidłowo z obowiązku poinformowania skarżącego, że nie posiada żądanej informacji oraz wyjaśnił dlaczego jej nie posiada.
Skład orzekający
Tamara Dziełakowska
przewodniczący sprawozdawca
Olga Żurawska – Matusiak
sędzia
Dariusz Chaciński
sędzia del. WSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie, że organ nie jest zobowiązany do poszukiwania informacji u innych podmiotów oraz że prawidłowe poinformowanie o braku posiadania informacji i jego uzasadnienie wyklucza zarzut bezczynności w sprawach o dostęp do informacji publicznej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku posiadania informacji przez organ w momencie udzielania odpowiedzi, zwłaszcza w kontekście dynamicznie zmieniającej się sytuacji (pandemia COVID-19) i braku dopuszczenia produktu do obrotu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego tematu dostępu do informacji publicznej w kontekście pandemii COVID-19, choć rozstrzygnięcie ma charakter proceduralny i opiera się na utrwalonej linii orzeczniczej.
“Czy Minister Zdrowia ukrywał informacje o szczepionkach COVID-19? NSA rozstrzyga.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII OSK 6913/21 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2023-02-15 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2021-10-07 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Dariusz Chaciński Olga Żurawska - Matusiak Tamara Dziełakowska /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6480 658 Hasła tematyczne Inne Sygn. powiązane II SAB/Wa 94/21 - Wyrok WSA w Warszawie z 2021-05-20 Skarżony organ Minister Zdrowia Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2020 poz 2176 art. 13 ust. 1, art. 14 ust. 1 Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Tamara Dziełakowska (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Olga Żurawska – Matusiak Sędzia del. WSA Dariusz Chaciński po rozpoznaniu w dniu 15 lutego 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 maja 2021 r. sygn. akt II SAB/Wa 94/21 w sprawie ze skargi J. M. na bezczynność Ministra Zdrowia w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 9 grudnia 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od J. M. na rzecz Ministra Zdrowia kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Zaskarżonym wyrokiem z 20 maja 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (sygn. akt II SAB/Wa 94/21) oddalił skargę J. M. na bezczynność Ministra Zdrowia w przedmiocie rozpoznania wniosku z 9 grudnia 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej. W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd pierwszej instancji wskazał, że wnioskiem z 9 grudnia 2020 r. skarżący zwrócił się do organu o udostępnienie informacji: 1) czy Minister posiada informacje dotyczące zagrożeń dla zdrowia i życia pacjentów szczepionek na COVID-19; w przypadku pozytywnej odpowiedzi na powyższe, skarżący wniósł o wskazanie tych zagrożeń wraz z określeniem negatywnych skutków dla zdrowia i/lub życia ludzi; 2) czy producenci szczepionek ponoszą odpowiedzialność w związku z wprowadzeniem tych szczepionek do obrotu lub też 3) czy zostali zwolnieni z odpowiedzialności prawnej; w przypadku pozytywnej odpowiedzi skarżący wniósł o przekazanie dokumentu, na podstawie którego producenci zostali zwolnieni z odpowiedzialności prawnej lub w przypadku braku takiego dokumentu – wskazania podstawy prawnej oraz trybu zwolnienia z odpowiedzialności prawnej producentów szczepionek na COVID-19. W odpowiedzi z 18 grudnia 2020 r. Minister wskazał, że pytania jak również wniosek o udostępnienie kopii dokumentacji dotyczą badań klinicznych szczepionek przed wprowadzeniem ich do obrotu, którymi organ nie dysponuje i które należy kierować do producenta. Odnośnie pytania o odpowiedzialność producentów szczepionek w związku z wprowadzeniem ich do obrotu, organ oświadczył, iż co do zasady taka odpowiedzialność istnieje, lecz w przypadku szczepionki na COVID-19, postanowienia dotyczące odpowiedzialności, zawarte w umowach pomiędzy Komisją Europejską a producentami, od których Polska zakupi szczepionki, nie mają charakteru jawnego i jako takie nie stanowią informacji publicznej. Skargę na bezczynność organu wniósł J. M., zarzucając mu naruszenie art. 14 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Skarżący podniósł, że nie wnosił o przekazanie dokumentacji w zakresie badań klinicznych szczepionek przed ich wprowadzeniem. Realizacja szczepień jest przeprowadzana na podstawie przyjętego przez Radę Ministrów Narodowego Programu Szczepień przeciw COVID-19, a więc wnioskowane informacje mają charakter informacji publicznej i powinny zostać udostępnione przez organ. Skarżący zwrócił również uwagę na wypowiedzi Ministra na temat odpowiedzialności producentów szczepionek. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, dodatkowo wyjaśniając, że w momencie formułowania odpowiedzi na wniosek żadna ze szczepionek na COVID-19 nie posiadała jeszcze dopuszczenia do obrotu na terytorium Unii Europejskiej, a więc informacje związane z bezpieczeństwem ich stosowania i potencjalnych zagrożeń posiadali jej producenci oraz podmiot rejestracyjny. Nadto Komisja Europejska zajęła stanowisko, aby nie ujawniać dokumentów związanych ze szczepionkami przeciwko COVID-19, ponieważ ujawnienie ich naruszałoby ochronę niektórych wartości określonych w art. 4 rozporządzenia (WE) nr 1049/2001 Parlamentu Europejskiego i Rady z 30 maja 2001 r. w sprawie publicznego dostępu do dokumentów Parlamentu Europejskiego, Rady i Komisji (Dz.U.UE.L.2001.145.43 z 31 maja 2001 r. – zwanego dalej rozporządzeniem nr 1049/2001). Komisja sama nie udostępnia przedmiotowych umów, a państwom członkowskim zostało zalecone podejmowanie analogicznych działań. W piśmie z 21 kwietnia 2021 r. skarżący zarzucił organowi naruszenie art. 7 ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz pominięcie możliwości uzyskania żądanych informacji od innych podmiotów, z którymi współpracuje Komisja Europejska takich jak Europejska Agencja Leków czy Światowa Organizacja Zdrowia. Skarżący wskazał również na projekt utworzenia Funduszu Kompensacyjnego Szczepień Ochronnych, który w jego ocenie świadczył o tym, że Minister posiadał informacje o zagrożeniach szczepionek dla życia i zdrowia ludzi. Skarżący zażądał również zobowiązania organu do przedłożenia Sądowi posiadanych informacji, ewentualnie o przesłuchanie Ministra. Oddalając powyższą skargę na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. – zwanej dalej P.p.s.a.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że Minister jako organ władzy publicznej jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej (art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 2176), a objęta wnioskiem informacja jest informacją publiczną w rozumieniu ustawy. Dotyczy działania władzy publicznej w sferze szczególnie istotnej dla ogółu społeczeństwa jaką jest ochrona zdrowia, zwłaszcza w stanie zagrożenia epidemicznego czy epidemii. Informacja o treści dokumentów przedłożonych w postępowaniu w sprawie dopuszczenia do obrotu produktu leczniczego stanowi informację publiczną. W ocenie Sądu pierwszej instancji, organ nie dopuścił się bezczynności w zakresie udostępnienia informacji publicznej. Odpowiadając pismem z 18 grudnia 2020 r. w ustawowym terminie na wniosek skarżącego, Minister wskazał, że przedmiot informacji objętej wnioskiem dotyczy materii badań klinicznych szczepionek przeciw COVID-19, a organ nie jest dysponentem tych informacji i pytania w tym zakresie należy kierować do producenta. Jednocześnie Sąd nie znalazł powodów, dla których miałby kwestionować to oświadczenie organu. Trudno podważać stanowisko Ministra, iż zagrożenia związane ze stosowaniem szczepionek (tak jak innych produktów leczniczych) są w sposób miarodajny przedstawione w ramach procedury dopuszczenia do obrotu. To bowiem Europejska Agencja Leków formułuje niezależną, naukową ocenę bezpieczeństwa stosowania, skuteczności i jakości szczepionki. Tymczasem pierwsze warunkowe pozwolenie na dopuszczenie do obrotu szczepionki przeciw COVID-19 Komisja Europejska wydała 21 grudnia 2020 r., czyli po udzieleniu odpowiedzi na wniosek skarżącego. W kwestii odpowiedzialności producentów szczepionek przeciw COVID-19, organ wskazał skarżącemu, iż taka odpowiedzialność (cywilna i karna) istnieje. Sąd pierwszej instancji zgodził się z Ministrem, że skoro Polska dołączyła do procedury warunkowego pozwolenia na dopuszczenie do obrotu szczepionek przeciw COVID-19, to procedura ta nakłada na producenta obowiązek dalszego nadzorowania bezpieczeństwa szczepionki oraz regularnego raportowania do EAL. Innymi słowy, nie zwalnia producenta szczepionki z odpowiedzialności za jego produkt. Twierdząca odpowiedź na pytanie nr 2 wniosku skarżącego automatycznie oznacza negatywną odpowiedź na pytanie nr 3, co z kolei implikuje bezprzedmiotowość żądania przedstawienia dokumentów zwalniających producentów szczepionek z odpowiedzialności. Jedynie dodatkowo (tj. ponad żądanie wniosku) organ wskazał, że zapisy o odpowiedzialności, zawarte w umowach pomiędzy Komisją Europejską a producentami, od których Polska zakupi szczepionki, nie mają charakteru jawnego. Istotnie, przepisy art. 4 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia nr 1049/2001 przewidują przypadki, w których instytucje odmawiają dostępu do dokumentów (nie tylko tych sporządzonych przez nie na użytek wewnętrzny, ale także dokumentów otrzymanych przez instytucje). Unormowania te stanowią lex specialis względem art. 1 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej. To Komisja w imieniu państw członkowskich prowadziła negocjacje z producentami szczepionek (m. in.) w zakresie ich odpowiedzialności i to ona przyjęła obostrzenia w trybie art. 4 rozporządzenia nr 1049/2001. Sąd pierwszej instancji wskazał także, że wniosek skarżącego o przesłuchanie Ministra nie mieści się w art. 106 § 3 P.p.s.a. Nie mógł również zostać uwzględniony wniosek o przyznanie sumy pieniężnej lub wymierzenie organowi grzywny. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył J. M., zaskarżając go w całości i zarzucając mu: I. naruszenie prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy: 1. art. 106 § 3 P.p.s.a., 2. art 141 § 4 P.p.s.a. w związku z art 133 § 1 P.p.s.a., 3. art. 141 § 4 P.p.s.a. w związku art. 13 ust 1 oraz art. 14 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, dalej jako "udip", 4. art. 145 § 1 lit a P.p.s.a. w związku z art 13 ust 1 udip, 5. art. 145 § 1 lit a P.p.s.a. w związku z art 14 ust 1 udip, 6. art. 145 § 1 lit a P.p.s.a. w związku z art. 14 ust 2 udip, 7. art. 145 § 1 lit. a P.p.s.a. w związku z art 133 P.p.s.a.; poprzez przyjęcie przez Sąd I instancji, że Minister Zdrowia nie posiada wnioskowanej informacji publicznej, ze względu na to, że rzekomo wnioskowane informacje dotyczą materii badań klinicznych szczepionek przeciwko COVID-19, w szczególności braku oceny przez sąd przedstawionych przez skarżącego przeciwnych dowodów, co skutkuje tym, że nie można przyjąć, iż wniosek z 9 grudnia 2020 r. został rozpoznany przez Ministra Zdrowia; 8. art. 133 § 1 oraz art. 134 § 1 P.p.s.a poprzez nierozpatrzenie całości zarzutów kierowanych przez skarżącego i uznaniem przez sąd w zaskarżonym wyroku, że "Sąd nie znalazł powodów, dla których miałby kwestionować to oświadczenie organu" przy jednoczesnym braku oceny przez sąd przedstawionych przez skarżącego przeciwnych dowodów świadczących o tym, że Minister Zdrowia mógł uzyskiwać te informacje z innych źródeł niż od producentów szczepionek; 9. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 14 ust. 1 udip i brak stwierdzenia bezczynności w udzieleniu informacji publicznej przez MZ; 10. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 151 P.p.s.a. w związku z 13 ust. 1 oraz art. 14 ust. 1 udip w sytuacji zasadności podniesionych w skardze zarzutów; 11. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 141 § 4, art. 133 § 1 oraz art. 134 § 1 P.p.s.a. poprzez dokonanie przez Sąd wybiórczej oceny prawnej i nierozważenie oraz nieustosunkowanie się przez Sąd do jakichkolwiek zarzutów podnoszonych przez skarżącego w skardze oraz piśmie stanowiącym replikę na odpowiedź na skargę organu; 12. art. 149 § 1 P.p.s.a. poprzez jego nie zastosowanie, 13. art. 151 P.p.s.a. poprzez niewłaściwą wykładnię i zastosowanie. II. naruszenie następujących norm prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. błędną wykładnię przepisu art. 13 i art. 14 udip poprzez przyjęcie przez Sąd I instancji stanowiska organu o nieposiadaniu wnioskowanych informacji publicznych, które nie zostało poparte żadnymi dowodami, a będące w sprzeczności z dowodami podnoszonymi przez skarżącego. Wskazując na powyższe zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i zobowiązanie "MZ" do udzielenia żądanej informacji publicznej w terminie czternastu dni od daty prawomocnego wyroku, ewentualnie o przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania, stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności w zakresie udzielenia informacji publicznej oraz o zasądzenie kosztów dotychczasowego postępowania, w tym zastępstwa według norm przepisanych. Skarżący zrzekł się rozprawy w niniejszej sprawie (pismo z 20 września 2021 r.). W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący wskazał, że albo Minister Zdrowia wygłasza niezweryfikowane poglądy, albo posiada informacje, które uzyskał z innych źródeł niż dokumentacja z badań klinicznych. Nadto skarżący zwrócił uwagę na projekt ustawy o zmianie ustawy o zapobieganiu i zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi oraz niektórych innych ustaw, której celem jest utworzenie Funduszu Kompensacyjnego Szczepień Ochronnych opublikowanego w styczniu 2021 r. W ocenie skarżącego Minister na pewno wcześniej posiadał informacje o tym, że szczepienia mogą nieść zagrożenie dla życia i zdrowia, podobnie opracowując dokument pn. Narodowy Program Szczepień przeciwko COVID-19. Natomiast ponieważ przedstawiciel Polski uczestniczył w procesie zakupu szczepionek, to musiał mieć wiedzę w zakresie bezpieczeństwa ich stosowania. Odpowiedź na skargę kasacyjną złożył Minister Zdrowia, wnosząc o jej oddalenie i zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Organ poinformował jednocześnie, że nie oponuje wnioskowi skarżącego o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Oceniając wniesioną skargę kasacyjną w granicach określonych treścią art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.) i nie dostrzegając przy tym przypadków nieważności postępowania wymienionych w § 2 tego artykułu, zauważyć należało, że pomimo licznie wymienionych w niej zarzutów, całość jej argumentacji sprowadzała się do zakwestionowania stanowiska organu, że nie posiadał on wnioskowanej do udostępnienia dokumentacji. Skarżący kasacyjnie, podnosząc zarówno zarzuty naruszenia przepisów postępowania jak i prawa materialnego, starał się wywieść w oparciu o wypowiedzi Ministra Zdrowia formułowane w mediach, prace legislacyjne podejmowane w ramach organizacji i funkcjonowania programu szczepień przeciwko COVID-19 oraz prace Komisji Europejskiej, że Minister ten posiadał stosowne informacje dotyczące zagrożeń dla życia lub zdrowia osób szczepionych preparatami przeciwko COVID-19 oraz dotyczące kwestii odpowiedzialności producentów szczepionek. Nie była w sprawie natomiast kwestionowana ocena Sądu pierwszej instancji, że Minister Zdrowia jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej oraz że informacje dotyczące zagrożeń dla życia i zdrowia pacjentów w przypadku szczepionek na COVID-19 oraz ewentualnej odpowiedzialności producentów tych szczepionek są informacjami podlegającymi udostępnieniu w trybie i na zasadach określonych w ustawie z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Odnosząc się do tak sformułowanego w sprawie problemu, zauważyć należy, że w okolicznościach niniejszej sprawy organ zakwalifikował pytanie o informacje dotyczące zagrożeń dla zdrowia i życia pacjentów szczepionych na COVID-19 jako pytanie o dokumentację badań klinicznych szczepionek przed ich wprowadzeniem do obrotu, co zaaprobował Sąd pierwszej instancji. Zauważyć bowiem należy, że zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 4 lit a ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej udostępnianiu podlega informacja publiczna, w szczególności o danych publicznych, w tym treści i postać dokumentów urzędowych, przykładowo wymienionych w dalszej części przepisu. W sytuacji jednak, gdy organ nie posiada żądanej informacji publicznej, powinien to wyraźnie wyartykułować w piśmie do wnioskodawcy i przedstawić argumentację na potwierdzenie tej okoliczności. Podmiotowi zobowiązanemu do udostępnienia informacji publicznej bezczynność w rozpoznaniu wniosku można zarzucić jedynie wówczas, gdy nie powiadomił wyraźnie wnioskodawcy, że nie posiada żądanej informacji oraz nie wyjaśnił dlaczego. Jak wielokrotnie podkreślano w orzecznictwie, dopiero powiadomienie wnioskodawcy o braku żądanych danych uwalnia organ od zarzutu bezczynności w sprawie. Nie można bowiem oczekiwać od organu udzielenia informacji niebędącej w jego dyspozycji (por. wyroki NSA z 23 lipca 2014 r. sygn. akt I OSK 2814/13, 17 grudnia 2014 r. sygn. akt I OSK 127/15, 27 stycznia 2016 r. sygn. akt I OSK 1542/14, 15 marca 2019 r. sygn. akt I OSK 1328/17, 23 lutego 2021 r. sygn. akt III OSK 2800/21 i 15 lipca 2021 r. sygn. akt III OSK 3249/21 – orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem internetowym: orzeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą skargę kasacyjną organ nie uchybił powyższemu obowiązkowi, co słusznie zaakceptował Sąd pierwszej instancji. Jak trafnie zauważył Sąd w kontrolowanym wyroku, dla oceny niniejszej sprawy istotny pozostaje kontekst historyczny, w jakim organ udzielił skarżącemu odpowiedzi na wniosek, bowiem zakres informacji na temat preparatów szczepiennych pozostawał zmienny w czasie. W okolicznościach niniejszej sprawy organ udzielił skarżącemu odpowiedzi w piśmie z 18 grudnia 2020 r., a więc jeszcze przed pierwszym warunkowym pozwoleniem na dopuszczenie do obrotu pierwszej szczepionki na COVID-19 przez Komisję Europejską na podstawie rekomendacji Europejskiej Agencji Leków. Skoro zatem na tym etapie, Minister Zdrowia jako organ administracji publicznej nie uczestniczył w procedurze dopuszczenia do obrotu szczepionek, to ustalenie to pozwala zaakceptować wyjaśnienie zawarte w piśmie z 18 grudnia 2020 r., że nie posiadał on również dokumentacji dotyczącej badań klinicznych tych preparatów. Oceny tej nie podważa argumentacja zgłoszona w uzasadnieniu skargi kasacyjnej dotycząca "wypowiedzi organu na forum publicznym", bowiem jak sam zauważa skarżący dotyczy ona poglądów Ministra Zdrowia a nie posiadanej przez organ dokumentacji. Podobnie wskazywanie na prace legislacyjne dotyczące tworzonego Funduszu Kompensacyjnego Szczepień Ochronnych, którego zakładanym celem – na co również zwrócił uwagę skarżący – było zapewnienie uzyskania szybkiego świadczenia pieniężnego w związku działaniami niepożądanymi spowodowanymi przez podanie szczepionki lub szczepionek, w żaden sposób nie uprawdopodobniło, że Minister Zdrowia posiadał dokumentację badań klinicznych szczepionek lub dokumenty kształtujące odpowiedzialność producentów tych preparatów na zasadach innych niż wynikające z ogólnych przepisów prawa. Również działania podejmowane w ramach zakupu szczepionek przez Państwo, czy ustalenie dotyczące zapewnienia dostępu przedstawicielowi Ministra Zdrowia w ramach zakupu szczepionek przez Unię Europejską informacji na temat tych szczepionek nie podważają twierdzeń organu, że nie posiadał żądanej do udostępnienia dokumentacji. Nie podważają one również oceny Sądu pierwszej instancji, że organ wywiązał się prawidłowo z obowiązku poinformowania skarżącego, że nie posiada żądanej informacji oraz wyjaśnił dlaczego jej nie posiada. Odnośnie kwestii podejmowanych przez Komisję Europejską prac zmierzających do zakupu ww. szczepionek, zauważyć jedynie należy, że uwagi Sądu pierwszej instancji zostały poczynione, jak wskazał sam Sąd, "jedynie dodatkowo (tj. ponad żądanie wniosku)", zaś brak jakiegokolwiek zarzutu naruszenia wskazywanego rozporządzenia nr 1049/2001 uniemożliwia kontrolę kasacyjną w tym zakresie. Wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej organ nie miał również obowiązku, by zwracać się do innego podmiotu o dostęp do informacji, których udzielenia domagał się skarżący. Obowiązkiem organu w zakresie realizacji wniosku o udostępnienie informacji publicznej jest jej udzielenie tylko gdy ją posiada, a nie jej poszukiwanie u innych podmiotów (art. 4 ust. 3 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej). Z uwagi na powyższe, skarżący nie wykazał, że wydając zaskarżony wyrok Sąd pierwszej instancji uchybił w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.) przepisom art. 133 § 1, art. 134 § 1 P.p.s.a. oraz art. 13 ust. 1 i art. 14 ust. 1 i 2 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, połączonych w różnych konfiguracjach z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a., opisanych powyżej w zarzutach skargi kasacyjnej. Podobnie na uwzględnienie nie zasługiwały zarzuty nawiązujące do naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a., bowiem uzasadnienie skarżonego wyroku spełnia wymogi formalne stawiane przez ten przepis. Odnośnie uchybienia art. 106 § 3 P.p.s.a. skarżący nie wyjaśnił na czym polegało naruszenie tego przepisu przez Sąd pierwszej instancji, który nie uwzględnił jego wniosku o przesłuchanie Ministra Zdrowia. W konsekwencji powyższego niezasadne okazały się być również zarzuty naruszenia art. 149 § 1 i art. 151 P.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 182 § 2 P.p.s.a. oddalił rozpoznawaną skargę kasacyjną. O zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego orzeczono zgodnie z art. 204 pkt 1 P.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI