Orzeczenie · 2025-02-13

III OSK 6898/21

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-02-13
NSApodatkoweWysokansa
kuratorwynagrodzeniepostępowanie podatkowekoszty postępowaniawłaściwość organuOrdynacja podatkowasąd administracyjnyNSAWSA

Sprawa rozstrzygnęła kwestię właściwości organu do przyznania wynagrodzenia kuratorowi ustanowionemu dla nieobecnej strony w postępowaniu podatkowym. Skarżąca, pełniąca funkcję kuratora, wystąpiła o przyznanie wynagrodzenia do organu podatkowego, który odmówił, wskazując na właściwość sądu. Sąd Rejonowy oddalił wniosek skarżącej jako wniesiony do niewłaściwego organu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił postanowienia organów, uznając, że organ podatkowy jest właściwy do ustalenia wynagrodzenia kuratora, powołując się na art. 265 § 2 Ordynacji podatkowej oraz orzecznictwo. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną organu, podzielając stanowisko WSA. NSA podkreślił, że organ podatkowy, który wystąpił o ustanowienie kuratora na podstawie art. 138 § 1 Ordynacji podatkowej, jest właściwy do ustalenia jego wynagrodzenia jako kosztu postępowania, zgodnie z art. 265 § 2 Ordynacji podatkowej. Sąd odwołał się do uchwały Sądu Najwyższego z 1989 r., która wskazywała, że wynagrodzenie kuratora ustanowionego dla strony postępowania administracyjnego należy do kosztów postępowania administracyjnego, a nie jest regulowane przez art. 179 k.r.o. NSA odróżnił sytuację od uchwały SN z 2018 r., która dotyczyła kuratora ustanowionego na podstawie art. 42 k.c. w szerszym zakresie. Sąd uznał, że mimo braku bezpośrednich przepisów w Ordynacji podatkowej, art. 265 § 2 pozwala na zaliczenie wynagrodzenia kuratora do kosztów postępowania, a organ podatkowy powinien samodzielnie ustalić jego wysokość, stosując analogię do przepisów regulujących podobne koszty.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalenie właściwości organu podatkowego do przyznawania wynagrodzenia kuratorom ustanowionym w postępowaniu podatkowym oraz interpretacja art. 265 § 2 Ordynacji podatkowej w kontekście kosztów postępowania.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji kuratora ustanowionego na wniosek organu podatkowego w postępowaniu podatkowym, a nie kuratora ustanowionego na podstawie art. 42 k.c. w szerszym zakresie.

Zagadnienia prawne (3)

Kto jest właściwy do przyznania wynagrodzenia kuratorowi ustanowionemu dla nieobecnej strony w postępowaniu podatkowym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Organ podatkowy, który wystąpił o ustanowienie kuratora, jest właściwy do przyznania mu wynagrodzenia jako kosztu postępowania.

Uzasadnienie

NSA uznał, że art. 265 § 2 Ordynacji podatkowej pozwala organowi podatkowemu zaliczyć wynagrodzenie kuratora do kosztów postępowania, a art. 270a stanowi podstawę do wydania postanowienia w tej sprawie. Sąd odwołał się do uchwały SN z 1989 r., która traktuje wynagrodzenie kuratora procesowego w postępowaniu administracyjnym jako koszt postępowania.

Czy postanowienie sądu oddalające wniosek o przyznanie wynagrodzenia kuratora jako wniesiony do niewłaściwego organu jest wiążące dla organu podatkowego w kwestii ustalenia jego właściwości?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Postanowienie sądu oddalające wniosek jako wniesiony do niewłaściwego organu nie wyklucza możliwości ustalenia przez organ podatkowy jego własnej właściwości do przyznania wynagrodzenia.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że sąd rejestrowy, oddalając wniosek o przyznanie wynagrodzenia, wskazał, że leży to w gestii podmiotu, który zażądał ustanowienia kuratora, czyli organu podatkowego.

Czy wynagrodzenie kuratora ustanowionego na podstawie art. 138 § 1 Ordynacji podatkowej może być zaliczone do kosztów postępowania podatkowego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, wynagrodzenie kuratora ustanowionego na potrzeby postępowania podatkowego może być zaliczone do kosztów postępowania na podstawie art. 265 § 2 Ordynacji podatkowej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że art. 265 § 2 Ordynacji podatkowej ma charakter otwarty i pozwala na zaliczenie do kosztów postępowania wydatków bezpośrednio związanych z rozstrzygnięciem sprawy, a wynagrodzenie kuratora jest takim wydatkiem, gdyż bez niego postępowanie nie mogłoby się zakończyć.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej.

Przepisy (11)

Główne

O.p. art. 138 § 1

Ordynacja podatkowa

Nakłada na organ podatkowy obowiązek wystąpienia do sądu o wyznaczenie kuratora dla osoby nieobecnej.

O.p. art. 265 § 2

Ordynacja podatkowa

Pozwala organowi podatkowemu zaliczyć do kosztów postępowania także inne wydatki bezpośrednio związane z rozstrzygnięciem sprawy.

Pomocnicze

O.p. art. 265 § 1

Ordynacja podatkowa

Katalog kosztów postępowania podatkowego.

O.p. art. 270a

Ordynacja podatkowa

W sprawie kosztów postępowania wydaje się postanowienie.

k.r.o. art. 184 § 1

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

Ustanowienie kuratora dla ochrony praw osoby nieobecnej.

k.r.o. art. 179 § 1

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

Wynagrodzenie kuratora przyznaje organ państwowy, który go ustanowił (interpretowane jako nieadekwatne do sytuacji kuratora procesowego w postępowaniu administracyjnym).

P.p.s.a. art. 145 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 141 § 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 183 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.c. art. 365 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ podatkowy jest właściwy do przyznania wynagrodzenia kuratorowi ustanowionemu w postępowaniu podatkowym na podstawie art. 265 § 2 Ordynacji podatkowej. • Wynagrodzenie kuratora procesowego w postępowaniu administracyjnym stanowi koszt postępowania.

Odrzucone argumenty

Właściwy do przyznania wynagrodzenia kuratorowi jest sąd, a nie organ podatkowy. • Postanowienie sądu oddalające wniosek o przyznanie wynagrodzenia jako wniesiony do niewłaściwego organu jest wiążące dla organu podatkowego w kwestii jego właściwości. • Art. 179 k.r.o. wyklucza kompetencje organów podatkowych do ustalania wynagrodzenia kuratora.

Godne uwagi sformułowania

organ podatkowy jest zobowiązany do wydania na podstawie art. 265 § 2 Ordynacji podatkowej postanowienia o ustaleniu kosztów postępowania podatkowego w zakresie wynagrodzenia ustanowionego na jego żądanie przez sąd opiekuńczy kuratora nieobecnej osoby fizycznej oraz o przyznaniu powyższych kosztów ze środków tego organu. • bez udziału kuratora, nie byłoby możliwości zakończenia postępowania podatkowego. • właściwym w sprawie ustanowienia kuratora w trybie art. 184 § 1 k.r.o. dla osoby nieobecnej jest sąd, a nie organ podatkowy.

Skład orzekający

Małgorzata Pocztarek

przewodniczący

Olga Żurawska - Matusiak

członek

Paweł Mierzejewski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie właściwości organu podatkowego do przyznawania wynagrodzenia kuratorom ustanowionym w postępowaniu podatkowym oraz interpretacja art. 265 § 2 Ordynacji podatkowej w kontekście kosztów postępowania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji kuratora ustanowionego na wniosek organu podatkowego w postępowaniu podatkowym, a nie kuratora ustanowionego na podstawie art. 42 k.c. w szerszym zakresie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa rozstrzyga ważną kwestię proceduralną dotyczącą wynagrodzenia kuratora w postępowaniu podatkowym, co ma praktyczne znaczenie dla prawników procesowych i podatkowych.

Kto zapłaci kuratorowi? NSA rozstrzyga spór o właściwość organu w postępowaniu podatkowym.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst