III OSK 7673/21

III OSK 7673/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-02-02
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-12-23
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Kazimierz Bandarzewski /sprawozdawca/
Małgorzata Masternak - Kubiak /przewodniczący/
Rafał Stasikowski
Symbol z opisem
6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne
Szkolnictwo wyższe
Sygn. powiązane
II SA/Go 248/21 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z 2021-10-07
Skarżony organ
Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 85
art. 86 ust. 1 pkt 1-4, art. 91, art. 93 ust. 2 pkt 1, art. 359 ust. 1
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce - t.j,
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Masternak - Kubiak Sędziowie Sędzia NSA Rafał Stasikowski Sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 2 lutego 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Odwoławczej Komisji Stypendialnej Studentów Uniwersytetu [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 7 października 2021 r. sygn. akt II SA/Go 248/21 w sprawie ze skargi B. W. na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej Studentów Uniwersytetu [...] z dnia [...] grudnia 2020 r. w przedmiocie odmowy przyznania stypendium rektora I. prostuje oczywistą omyłkę w sentencji wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 7 października 2021 r. sygn. akt II SA/Go 248/21 w ten sposób, że w oznaczeniu daty wydania zaskarżonej decyzji zamiast "2021" wpisuje "2020", II. oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim wyrokiem z dnia 7 października 2021 r. sygn. akt II SA/Go 248/21 uwzględnił skargę B. W. i uchylił zaskarżoną decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej Studentów Uniwersytetu [...] (dalej jako Odwoławcza Komisja Stypendialna) z dnia [...] grudnia 2020 r. utrzymującą w mocy decyzję Komisji Stypendialnej Studentów Uniwersytetu [...] z dnia [...] listopada 2020 r., którą odmówiono skarżącemu przyznania stypendium rektora na rok akademicki 2020/2021 oraz zasądził zwrot kosztów postępowania sądowego.
W motywach orzeczenia Sąd pierwszej instancji wskazał, że istotą sporu w rozpatrywanej sprawie była wykładnia art. 93 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz.U. z 2020 r. poz. 85) zwanej dalej P.s.w.n. Zgodnie z jego treścią świadczenia, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 i art. 359 ust. 1 (do których zalicza się między innymi stypendium rektora o jakie ubiegał się skarżący) przysługują na studiach pierwszego stopnia, studiach drugiego stopnia i jednolitych studiach magisterskich, jednak nie dłużej niż przez okres 6 lat. Organy obu instancji wydając decyzje w sprawie, dokonały interpretacji powołanego przepisu uznając, że dla obliczenia powyższego terminu kluczowy jest okres, w jakim skarżący posiadał status studenta. Ustaliły przy tym, iż na moment złożenia wniosku o przyznanie stypendium rektora skarżący posiadał status studenta przez okres dłuższy niż 6 lat. Przyjęły ponadto, że w przepisach ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce nie wskazano, aby okres 6 lat dotyczył wyłącznie okresów studiów, w których student stypendium pobierał lub spełniał przesłanki do pobierania danego stypendium, stąd uwzględniono wszystkie okresy, kiedy dana osoba miała status studenta, a zatem potencjalnie mogła pobierać stypendium rektora. O zaistnieniu negatywnej przesłanki przyznania stypendium, zdaniem organów obu instancji, decydował wyłącznie okres studiowania, co wobec niespornego w sprawie wyliczenia okresów kształcenia się przez skarżącego doprowadziło Odwoławczą Komisję Stypendialną do wniosku, iż okres ustawowego uprawnienia skarżącego do otrzymywania stypendium rektora wynoszący 6 lat upłynął w dniu 30 września 2020r.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego takie stanowisko organu odwoławczego było następstwem błędnej wykładni art. 93 ust. 2 pkt 1 P.s.w.n. Sposób skonstruowania tego przepisu bezspornie wskazuje, iż świadczenia o jakich mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 i art. 359 ust. 1 P.s.w.n., a więc przyznawane na podstawie przepisów aktualnie obowiązującej ustawy przysługują przez okres nie dłuższy niż 6 lat. Pojęcie "przysługuje", którym ustawodawca posłużył się w art. 93 ust. 2 pkt 1 P.s.w.n., wobec braku definicji ustawowej należy odczytywać zgodnie z jego rozumieniem w języku potocznym i odnosić do świadczeń, które zostały przyznane po spełnieniu wszystkich kryteriów. W związku z tym sam status studenta nie powoduje powstania uprawnienia dla uzyskania danego stypendium. Stypendium to "przysługuje" konkretnej osobie dopiero po spełnieniu określonych warunków. Jak z powyższego wynika, prawidłowe odkodowanie normy zawartej w art. 93 ust. 2 pkt 1 P.s.w.n. możliwe jest wyłącznie przy zastosowaniu wykładni językowej. Nie ma konieczności sięgania do innych metod wykładni, w tym celowościowej.
Równocześnie zauważenia wymaga, że w ustawa Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce nie zawiera przepisu ograniczającego lub wyłączającego prawo do uzyskania stypendium ze względu na posiadanie statusu studenta przez okres dłuższy niż 6 lat. Z przepisów art. 93 ust. 2 pkt 1 oraz art. 94 P.s.w.n. wprost wynika, w jakich sytuacjach studentowi prawo do stypendium nie przysługuje lub kiedy wygasa decyzja o przyznaniu świadczenia. Żadna z tych regulacji nie wiąże prawa do stypendium z nadmiernie długim okresem studiowania, który może być spowodowany nie tylko nieprzykładaniem się do nauki, lecz sytuacją zdrowotną, losową czy ekonomiczną. Oznacza to, że niezależnie od tego, przez jaki okres dana osoba posiada status studenta, prawo do pobierania świadczeń wymienionych w art. 86 ust. 1 pkt 1-4- i art. 359 ust. 1 ma tylko przez okres 6 lat, chyba że zachodzą wyłączenia, o których mowa w art. 93 ust. 2 pkt 2, ust. 3 i 4 P.s.w.n. Ponadto należy zwrócić uwagę, że zgodnie z art. 92 ust. 1 P.s.w.n. stypendia są przyznawane na semestr albo na rok akademicki i wypłacane co miesiąc przez okres do 10 miesięcy w roku. Rok akademicki trwa pięć szóstych roku kalendarzowego, student nie ma prawa do otrzymania żadnych świadczeń przez jedną szóstą roku. W konsekwencji nie można uznać, że prawo do świadczeń przysługuje mu przez cały rok kalendarzowy. W każdym roku maksymalny upływ okresu to 10 miesięcy. Ustawodawca nie posłużył się pojęciem roku akademickiego, tylko kalendarzowego, co należy uznać za zabieg świadomy.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła Odwoławcza Komisja Stypendialna, zaskarżając go w całości. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzuciła naruszenie:
1) prawa materialnego, przez jego błędną wykładnię, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325) zwanej dalej P.p.s.a. w związku z art. 93 ust. 2 pkt 1 P.s.w.n. poprzez uznanie, że:
a) "przysługiwanie świadczenia" wymieniane w wykładanym przepisie dotyczy świadczeń, które zostały przyznane po spełnieniu wszystkich kryteriów, co oznacza, że znaczenie dla stosowania okresu "przysługiwania świadczeń" ograniczonego przez cytowany przepis do 6 lat ma zarówno wystąpienie przez studenta o przyznanie świadczeń, jak i pobieranie przez studenta tych świadczeń;
b) początkiem okresu 6 lat powinien być moment początkowy okresu, kiedy rzeczywiście świadczenie przysługiwało studentowi, a nie od momentu rozpoczęcia studiów (w ogólności) przez studenta (tj. od momentu uzyskania statusu studenta);
c) w pojęciu "okresu 6 lat" ustawodawca nie posłużył się pojęciem roku akademickiego, tylko roku kalendarzowego, co z kolei prowadzi do konkluzji, że skoro świadczenia zgodnie z art. 92 ust. 1 P.s.w.n. są przyznawane na semestr lub rok akademicki i wypłacane co miesiąc przez okres do 10 miesięcy, czyli przez 2 miesiące roku kalendarzowego student nie ma prawa do otrzymywania żadnych świadczeń, to z kolei w każdym roku kalendarzowym maksymalny upływ okresu - z tak określonego "okresu 6 lat" - to 10 miesięcy;
2) przepisów postępowania, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 141 § 4 P.p.s.a. w zakresie, w jakim uzasadnienie skarżonego wyroku nie dokonuje pełnej wykładni art. 93 ust. 2 pkt 1 P.s.w.n., czyli nie wyjaśnia do końca podstawy prawnej rozstrzygnięcia, a w konsekwencji również wskazania Sądu dla organu co do dalszego postępowania jurysdykcyjnego są niewystarczające dla ponownego końcowego załatwienia sprawy przez organ, podczas gdy wskazania dla organu zakotwiczone w pełnej wykładni art. 93 ust. 2 pkt 1 P.s.w.n. są niezbędne do sformułowania przez organ prawidłowego mechanizmu (sposobu) liczenia okresu 6 lat, o którym mowa w art. 93 ust. 2 pkt 1 P.s.w.n., w szczególności przez to, że wytyczne zawarte w skarżonym wyroku nie odpowiadają na istotne zagadnienia dotyczące ww. mechanizmu, a to:
- czy okres 6 lat, przez który przysługują studentowi świadczenia, o jakim mowa w art. .93 ust. 2 pkt 1 P.s.w.n. należy odczytywać jako lata kalendarzowe, rok akademicki (to w kontekście art. 92 ust. 1 P.s.w.n.), czy jako sumę miesięcy z okresu 6 lat, w ciągu których przysługiwało studentowi stypendium (tak np. twierdzi uczestnik) czy okres 6 lat dotyczy łącznie całego okresu studiowania, czy też ustanowiony jest dla poszczególnych kierunków studiów podejmowanych przez studenta (uczestnik studiował dotychczas - z przerwą - na dwóch kierunkach);
- czy do okresu 6 lat uwzględniać należy wyłącznie świadczenia określone w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 i art. 359 ust. 1 P.s.w.n. (obowiązujące od dnia 1 października 2019 r.), tj. zgodnie z literalną treścią art. 93 ust. 2 pkt 1 P.s.w.n., czy również te świadczenia, które studenci aktualnie studiujący pobierali na podstawie przepisów poprzednio obowiązującej ustawy (świadczenia, o których mowa w art. 173 ust. 1 pkt 1-4 i 8 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym), ustalone hipotetycznie przez podobieństwo do pomocy materialnej wskazane w przepisach P.s.w.n.
W oparciu o wskazane zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gorzowie Wielopolskim, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżący podtrzymał stanowisko Sądu pierwszej instancji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod rozwagę jedynie przesłanki uzasadniające nieważność postępowania wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a. W niniejszej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził wystąpienia jakiejkolwiek przesłanki nieważności postępowania, tym samym rozpoznając tę sprawę związany jest granicami skargi. Związanie granicami skargi oznacza zaś związanie podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej oraz jej wnioskiem.
Sprawa ta podlega na podstawie art. 182 § 2 P.p.s.a. rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, ponieważ strona wnosząca skargę kasacyjną zrzekła się rozprawy, a strona przeciwna po doręczeniu odpisu skargi kasacyjnej nie zażądała jej przeprowadzenia.
Zgodnie z art. 174 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, a także 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jak wynika z art. 176 P.p.s.a. strona skarżąca kasacyjnie ma obowiązek przytoczyć podstawy skargi kasacyjnej wnoszonej od wyroku Sądu pierwszej instancji i szczegółowo je uzasadnić wskazując, które przepisy ustawy zostały naruszone, na czym to naruszenie polegało i jaki miało wpływ na wynik sprawy. Rola Naczelnego Sądu Administracyjnego w postępowaniu kasacyjnym ogranicza się do skontrolowania i zweryfikowania zarzutów wnoszącego skargę kasacyjną.
Skarga kasacyjna nie jest zasadna.
Przede wszystkim należy stwierdzić, że w tej sprawie kontrola zaskarżonego wyroku Sądu pierwszej instancji obejmuje ocenę stanu prawnego na datę wydania zaskarżonej decyzji w dniu [...] grudnia 2020 r. Ma to znaczenie, ponieważ podstawą wydania decyzji był art. 93 P.s.w.n., który został w istotnym zakresie znowelizowany z dniem 18 grudnia 2021 r. na podstawie art. 1 pkt 3 ustawy z dnia 17 listopada 2021 r. o zmianie ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2021 r. poz. 2232). Nowelizacja ta nie była podstawą do rozstrzygania przez organy i nie jest podstawą do przeprowadzenia w niniejszej sprawie kontroli przez sąd administracyjny.
Istota sporu w przedmiotowej sprawie dotyczy definiowania terminu 6 lat wynikającego z art. 93 ust. 2 pkt 1 P.s.w.n. Zgodnie z treścią tego przepisu obowiązującą w dacie wydania zaskarżonej decyzji, świadczenia wymienione w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 i art. 359 ust. 1 P.s.w.n. przysługują na studiach pierwszego stopnia, studiach drugiego stopnia i jednolitych studiach magisterskich, jednak nie dłużej niż przez okres 6 lat.
Zgodnie z art. 86 ust. 1 pkt 1-4 P.s.w.n. student ma prawo ubiegać się o: 1) stypendium socjalne, 2) stypendium dla osób niepełnosprawnych, 3) zapomogę, 4) stypendium rektora. Art. 359 ust. 1 ww. ustawy stanowi zaś, że stypendium ministra może otrzymać student wykazujący się znaczącymi osiągnięciami naukowymi lub artystycznymi związanymi ze studiami lub znaczącymi osiągnięciami sportowymi.
W tej sprawie Sąd pierwszej instancji trafnie wskazał, że ww. okres 6-letni odnosi się do okresu otrzymywania stypendium (świadczeń z art. 86 ust. 1 pkt 1-4 i art. 359 ust. 1 P.s.w.n.), a nie do okresu posiadania przez daną osobę statusu studenta.
Oceniając zarzuty wniesione przez stronę skarżącą kasacyjnie należy stwierdzić, że nie jest zasadnym zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 93 ust. 2 pkt 1 P.s.w.n. poprzez przyjęcie, że okres 6-letni, o którym mowa w tym przepisie dotyczy okres pobierania stypendium.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego prawidłowe odkodowanie normy zawartej w art. 93 ust. 2 pkt 1 P.s.w.n. nie wymaga złożonych zabiegów interpretacyjnych i w pełni dopuszczalnym jest powołanie się na wykładnię językową. Przy wykładni pojęcie "przysługiwać" - wobec braku nadania temu terminowi odrębnego znaczenia na gruncie tej ustawy - należy interpretować zgodnie z potocznym (powszechnie przyjętym) rozumieniem. Pojęcie to oznacza "przypadać komuś w udziale; należeć się z tytułu ustawy, prawa, przywileju; skorzystać z przysługującego prawa (Słownik Języka Polskiego L-P, pod red. M. Szymczaka, Warszawa 1996, s. 1007). Tym samym sformułowanie "świadczenie przysługuje", jakie zostało użyte w art. 93 ust. 2 pkt 1 P.s.w.n. należy rozumieć jako świadczenie, które zostało przyznane studentowi po spełnieniu wymaganych kryteriów. W związku z tym dla biegu okresu 6 lat, o którym mowa w omawianym przepisie ma znaczenie to, że student występował o oświadczenie, które zostało mu przyznane i je pobierał. Okoliczność, że dana osoba jest studentem nie oznacza uzyskania świadczenia (stypendium). Zgodnie z art. 86 ust. 1 P.s.w.n. student może jedynie ubiegać się o świadczenie, ale sam status studenta nie powoduje powstania uprawnienia do jego uzyskania. Warunki ubiegania się o stypendium rektora określa art. 91 P.s.w.n. Oznacza to, że aby to stypendium przysługiwało studentowi, musi on nie tylko mieć status studenta, ale także złożyć stosowny wniosek oraz spełnić dodatkowe warunki przewidziane dla tej kategorii pomocy finansowej. W związku z powyższym 6-letni okres, o którym mowa w art. 93 ust. 2 pkt 1 P.s.w.n. należy odnosić do okresu, w którym student spełnia przesłanki otrzymywania pomocy finansowej określonej w tej ustawie (np. stypendium rektora) i jednocześnie jest beneficjentem takiej pomocy. Nie można przy tym zrównywać znaczenia pojęcia "przysługiwania świadczenia", o którym stanowi art. 93 ust. 2 pkt 1 P.s.w.n. z pojęciem "przysługiwania możliwości ubiegania się oświadczenie" w związku z posiadaniem statusu studenta, jak przyjął skarżący kasacyjnie organ w niniejszej sprawie.
Sześcioletni okres, o którym mowa w art. 93 ust. 2 pkt 1 P.s.w.n. został powiązany w stanie prawnym obowiązującym na datę wydania w tej sprawie decyzji przez organ odwoławczy bezpośrednio z pobieraniem świadczenia, a nie z posiadaniem statusu studenta przez osobę ubiegającą się o jedną z form pomocy materialnej.
Tym samym rację ma Sąd pierwszej instancji, że także w stanie faktycznym tej sprawy nie można było powiązać początku okresu 6-letniego z momentem rozpoczęcia studiów przez studenta ubiegającego się o przyznanie świadczenia. Skoro z samym statusem studenta ustawa nie wiąże przysługiwania stypendium, to nie można uznać, że to z momentem rozpoczęcia studiów zaczyna biec okres 6 lat ograniczający czas przysługiwania stypendium stosownie do art. 93 ust. 2 pkt 1 P.s.w.n.
Argumentacja strony skarżącej kasacyjnie nie potwierdza błędnej wykładni ww. przepisu dokonanej przez Sąd pierwszej instancji. Nie została bowiem naruszona ani wykładnia językowa art. 93 ust. 2 pkt 1 P.s.w.n., ani też wykładnia systemowa tego przepisu. Strona skarżąca kasacyjnie wyróżniła bowiem termin "przysługuje" sprowadzając go jedynie do 6-letnego okresu bycia studentem, podczas gdy sam fakt posiadania statusu studenta jest warunkiem podmiotowym dopuszczalności ubiegania się o stypendium. To bowiem przede wszystkim spełnienie przesłanek określonych w art. 91 P.s.w.n. powinno uzasadniać lub nie przyznanie stypendium. Można stwierdzić, że wykładnia dokonana w tej sprawie przez Sąd pierwszej instancji zwiększa prawo do kształcenia na poziomie wyższym, skoro jej wynikiem jest objęcie tym uprawnieniem także studentów studiujących ponad 6 lat. Poza zakresem tej sprawy jest natomiast ocena ilości środków finansowych gwarantowanych w budżecie państwa na pomoc finansową dla studentów lub przyjęta w art. 91 ust. 3 P.s.w.n. zasada, zgodnie z którą stypendium rektora przyznaje się nie więcej niż 10% studentów na określonym kierunku studiów. Nie można również w zaprezentowanej przez Sąd pierwszej instancji wykładni art. 93 ust. 2 pkt 1 P.s.w.n. doszukać się naruszenia wykładni funkcjonalnej, mającej z założenia charakter pomocniczy i stosowanej wówczas, gdy wykładnia językowa prowadzi do nieakceptowalnym lub trudno akceptowalnych wyników. W tym kontekście zaproponowana przez stronę skarżącą kasacyjnie interpretacja mająca na celu mobilizowanie studentów do sprawnej realizacji procesu studiowania nie może uzasadniać automatycznego przyjęcia, że w każdej sytuacji upływ 6-letniego okresu studiowania musiałby oznaczać pozbawienie możliwości uzyskania stypendium i to nawet wówczas, gdyby student spełniał wymagania dotyczące np. uzyskania stypendium rektora, ale ze względów np. zdrowotnych musiał przerwać studia celem poratowania zdrowia. Jest to tylko jedna z przyczyn, które mogą uzasadnić przyznanie stypendium osobie, które studiuje nawet dłużej niż 6 lat. Ponadto są i takie kierunki studiów, w których normalny cykl studiowania obejmuje właśnie 6 lat i wówczas jakakolwiek przerwa w toku tych studiów wyłączyłaby studenta z możliwości uzyskania stypendium. Tak zaprezentowana przez stronę skarżącą kasacyjnie wykładnia funkcjonalna art. 93 ust. 2 pkt 1 P.s.w.n. prowadzi nie tylko do odmiennych od wykładni językowej rezultatów, ale także trudno akceptowalnych właśnie ze względu na konstytucyjną zasadę dostępu do wykształcenia i pomocy władz publicznych w tworzeniu i wspieraniu pomocy finansowej (art. 70 ust. 4 Konstytucji RP) i w związku z tym nie może zostać uznana za prawidłową. Sąd pierwszej instancji nie naruszył zasady wykładni autentycznej, skoro stanowisko zaprezentowane przez stronę skarżącą kasacyjnie nie pochodzi od organu, który ustanowił normę prawną zawartą w art. 93 ust. 2 pkt 1 P.s.w.n. a sam ustawodawca nie przyznał prawa właściwemu ministrowi ds. szkolnictwa wyższego do wiążącej wykładni przepisów Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce. W tej sprawie kwestia samego zastosowania normy prawnej zawartej w art. 93 ust. 2 pkt 1 P.s.w.n. nie może prowadzić do zmiany jej wykładni, skoro organy administracyjne normy tej w sposób wyinterpretowany przez Sąd pierwszej instancji nie stosowały.
Rekapitulując powyższe rozważania należy stwierdzić, że orzekające w sprawie organy badając zaistnienie przesłanek przyznania skarżącemu wnioskowanego stypendium do 6-letniego okresu, o którym stanowi art. 93 ust. 2 pkt 1 P.s.w.n. wliczyły cały okres studiowania przez skarżącego, nie biorąc pod uwagę, czy rzeczywiście świadczenie to skarżącemu przysługiwało w rozumieniu wskazanym wyżej. W konsekwencji powyższego, przyjęcie przez organy stanowiska, iż wspomniany 6-letni okres upłynął, a tym samym, że odmowa przyznania skarżącemu stypendium z tej tylko przyczyny była uzasadniona, nie zasługuje na akceptację.
Analogiczny jak w tej sprawie pogląd został zaprezentowany w wyrokach NSA z dnia: 13 stycznia 2022 r. sygn. akt III OSK 4741/21; 15 grudnia 2021 r. sygn. akt III OSK 4519/21; 12 grudnia 2021 r. sygn. akt 4519/21; 28 października 2021 r. sygn. akt III OSK 4256/21; 3 listopada 2021 r. sygn. akt III 4304/21; 8 lipca 2021 r. sygn. akt III OSK 3913/21, 15 czerwca 2021 r. sygn. akt III OSK 3978/21; 7 czerwca 2022 r. sygn. akt III OSK 5175/21).
Nie może odnieść zamierzonego skutku zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisów postępowania poprzez niepełne uzasadnienie zaskarżonego wyroku, a tym samym naruszenie art. 141 § 4 P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie, a jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Wątpliwości strony skarżącej kasacyjnie dotyczą braku pełnego wyjaśnienia podstawy prawnej wydania zaskarżonego wyroku (tj. art. 93 ust. 2 pkt 1 P.s.w.n.) i w związku z tym wskazań co do dalszego postępowania w tej sprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny nie potwierdza zasadności zarzutu braku wyjaśnienia przez Sąd pierwszej instancji podstawy prawnej wydania zaskarżonego wyroku. Z treści uzasadnienia tego wyroku wynika ponad wszelką wątpliwość, że Wojewódzki Sąd Administracyjny dokonał prawidłowej i wszechstronnej wykładni art. 93 ust. 2 pkt 1 P.s.w.n., analizując treść normy prawnej zawartej w tym przepisie zarówno pod względem wykładni językowej, jak i celowościowej.
Także z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynikają wskazania co do dalszego prowadzenia postępowania poprzez uznanie, że okres 6-letni objęty art. 93 ust. 2 pkt 1 P.s.w.n. dotyczy tylko pobierania świadczenia, a nie okresu, w którym dana osoba ma status studenta. Wbrew argumentacji strony skarżącej kasacyjnie Sąd pierwszej instancji wskazał, w jaki sposób należy liczyć okres sześciu lat wskazując na różnicę między rokiem kalendarzowym i rokiem akademickim co do trwania uprawnienia studenta do pobierania stypendium.
Wprawdzie wprost Wojewódzki Sąd Administracyjny nie wypowiedział się co do tego, czy okres 6-letni obejmuje wszystkie kierunki studiów danego studenta i to zarówno na tych, na których dana osoba studiowała w okresie obowiązywania ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym, jak po jej uchyleniu i zastąpieniu ustawą z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, tym niemniej z treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że Sąd pierwszej instancji znając stan faktyczny sprawy, w oparciu o który B.W. studiował i na kierunku [...] i kierunku [...] Uniwersytetu [...] w okresie obowiązywania obu ww. ustaw nie zakwestionował w żadnym zakresie możliwości wliczania tych terminów niezależnie od obowiązującej ustawy i niezależnie od kierunku studiów.
Naczelny Sąd Administracyjny dostrzega wprawdzie w tym zakresie pewną wadliwość uzasadnienia, tym niemniej nie są to uchybienia, które uniemożliwiłyby ustalenie stanowiska Sądu pierwszej instancji co do wskazań w zakresie dalszego postępowania w tej sprawie. Ponadto pogląd, zgodnie z którym należy wliczać do okresu 6-letniego świadczenia przyznane na podstawie ustawy z 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym został wielokrotnie wyrażany w orzecznictwie sądowym (por. wyroki NSA z dnia: 7 lipca 2021 r. sygn. akt III OSK 3596/21; 15 czerwca 2021 r. sygn. akt III OSK 3978/21; 13 stycznia 2022 r. sygn. akt III OSK 4741/21; 8 lipca 2021 r. sygn. akt III OSK 3913/21; 15 czerwca 2021 r. sygn. akt III OSK 4082/21). Stypendia przewidziane w ustawie z 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce stanowią świadczenia wliczane do 6-letniego okresu ich pobierania, stosownie do art. 93 ust. 2 pkt 1 P.s.w.n.
Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że zaskarżony wyrok jest zgodny z prawem, a skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Tym samym Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 P.p.s.a. oddalił w punkcie drugim skargę kasacyjną.
W punkcie pierwszym wyroku Naczelny Sąd Administracyjny sprostował, na podstawie art. 156 § 1 i § 3 P.p.s.a. oczywistą omyłkę pisarską w sentencji wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim w zakresie oznaczenia daty zaskarżonej przez B.W. decyzji Odwoławczej Komisji Stypendialnej Studentów Uniwersytetu [...] z dnia [...] grudnia 2020 r. Prawidłowa data wydania tej decyzji to dzień [...] grudnia 2020 r., a nie błędnie wskazana w zaskarżonym wyroku data [...] grudnia 2021 r. Nie budzi jednak najmniejszych wątpliwości, że przedmiotem skargi do Sądu pierwszej instancji była decyzja z dnia [...] grudnia 2020 r. Prawidłowa data została także wskazana w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.