III OSK 688/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną Komendanta Policji, potwierdzając, że żądanie sygnatur spraw prowadzonych przez funkcjonariusza nie jest informacją przetworzoną i powinno zostać udostępnione w formie decyzji administracyjnej.
Wnioskodawca zwrócił się do Komendanta Policji o udostępnienie sygnatur 30 spraw prowadzonych przez konkretnego funkcjonariusza. Komendant uznał to za informację przetworzoną i odmówił udostępnienia, nie wydając decyzji administracyjnej. WSA w Opolu uznał skargę na bezczynność za zasadną. NSA oddalił skargę kasacyjną Komendanta, podkreślając, że zwykłe zestawienie sygnatur nie jest informacją przetworzoną i odmowa wymaga formy decyzji administracyjnej.
Sprawa dotyczyła wniosku K. O. o udostępnienie informacji publicznej w postaci sygnatur 30 spraw prowadzonych przez konkretnego funkcjonariusza Policji. Komendant Miejski Policji w [...] uznał żądanie za informację przetworzoną, której udostępnienie nie służy dobru społecznemu, i odmówił jej udzielenia w formie pisma, nie wydając decyzji administracyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu uznał skargę na bezczynność organu za zasadną, zobowiązując Komendanta do załatwienia wniosku i stwierdzając bezczynność. NSA rozpatrywał skargę kasacyjną Komendanta, który zarzucał WSA błędną wykładnię art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, twierdząc, że żądana informacja jest przetworzona. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko WSA. Sąd podkreślił, że zwykłe zestawienie sygnatur spraw nie stanowi informacji przetworzonej, a odmowa udostępnienia informacji publicznej wymaga formy decyzji administracyjnej zgodnie z art. 16 u.d.i.p. Sąd wskazał, że nawet jeśli organ uznałby informację za przetworzoną, powinien wezwać wnioskodawcę do wykazania interesu publicznego i wydać decyzję, a nie zwykłe pismo.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, zwykłe zestawienie sygnatur spraw nie jest informacją przetworzoną, a jedynie informacją prostą, która może wymagać pewnych czynności organizacyjnych do udostępnienia.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że informacja przetworzona wymaga analizy, syntezy, ponadstandardowego nakładu pracy lub stworzenia nowej jakościowo informacji. Zwykłe zestawienie sygnatur nie spełnia tych kryteriów.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (10)
Główne
u.d.i.p. art. 3 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Definicja informacji przetworzonej i prostej, prawo do informacji publicznej.
Pomocnicze
u.d.i.p. art. 2 § ust. 1-2
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Prawo do informacji publicznej.
Konstytucja art. 61 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do informacji publicznej.
u.d.i.p. art. 13 § ust. 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Termin na załatwienie wniosku o informację publiczną.
u.d.i.p. art. 16 § ust. 1-2
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Decyzja o odmowie udostępnienia informacji publicznej.
p.p.s.a. art. 173 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 174
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 175 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Związanie granicami skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi kasacyjnej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Żądanie sygnatur spraw nie jest informacją przetworzoną. Odmowa udostępnienia informacji publicznej wymaga formy decyzji administracyjnej. Brak wydania decyzji administracyjnej i niezałatwienie wniosku w terminie stanowi bezczynność organu.
Odrzucone argumenty
Żądana informacja jest informacją przetworzoną. Organ nie dopuścił się bezczynności, a jego pismo było wystarczającą odpowiedzią.
Godne uwagi sformułowania
zwykłe zestawienie sygnatur spraw nie jest informacją przetworzoną odmowa udzielenia informacji mogła nastąpić wyłącznie w formie przewidzianej w art. 16 ust. 1 u.d.i.p. niezałatwienie wniosku w określony ustawą sposób, w zastrzeżonym do tego terminie 14 dni (...) stanowiło o bezczynności organu
Skład orzekający
Wojciech Jakimowicz
przewodniczący
Sławomir Wojciechowski
członek
Mariusz Kotulski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia informacji przetworzonej i prostej w kontekście dostępu do informacji publicznej, wymogi formalne odmowy udostępnienia informacji."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego przypadku żądania sygnatur spraw, ale zasady dotyczące informacji przetworzonej i formy odmowy mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego prawa do informacji publicznej i wyjaśnia istotną różnicę między informacją prostą a przetworzoną, co jest kluczowe dla praktyki prawniczej i obywateli.
“Czy żądanie sygnatur spraw to informacja przetworzona? NSA wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII OSK 688/25 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2025-10-10 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2025-04-11 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Mariusz Kotulski /sprawozdawca/ Sławomir Wojciechowski Wojciech Jakimowicz /przewodniczący/ Symbol z opisem 6480 658 Hasła tematyczne Dostęp do informacji publicznej Sygn. powiązane I SAB/Op 77/24 - Wyrok WSA w Opolu z 2024-12-05 Skarżony organ Komendant Policji Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 902 art. 3 ust 1 Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz Sędziowie: Sędzia NSA Sławomir Wojciechowski Sędzia del. WSA Mariusz Kotulski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 10 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Komendanta Miejskiego Policji w [...] od punktów 1, 2 i 4 wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 5 grudnia 2024 r. sygn. akt I SAB/Op 77/24 w sprawie ze skargi K. O. na bezczynność Komendanta Miejskiego Policji w [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wyrokiem z dnia 5 grudnia 2024 r. sygn. akt I SAB/Op 77/24, po rozpoznaniu sprawy ze skargi K. O. na bezczynność Komendanta Miejskiego Policji w [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, zobowiązał Komendanta Miejskiego Policji w [...] do załatwienia wniosku strony skarżącej z dnia 1 sierpnia 2024 r. (pkt 1), stwierdził, że Komendant Miejski Policji w [...] dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku strony skarżącej z dnia 1 sierpnia 2024 r. oraz że nie miała ona miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2), dalej idącą skargę oddalił (pkt 3), a także zasądził na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego (pkt 4). Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. W dniu 1 sierpnia 2024 r. K. O. (dalej: "wnioskodawca", "skarżący") wystąpił do Komendanta Miejskiego Policji w [...] (dalej: "Komendant", "organ"), za pomocą poczty elektronicznej, z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej w przedmiocie wskazania sygnatur ostatnich 30 spraw, które prowadził - wymieniony we wniosku z imienia i nazwiska oraz miejsca pełnienia służby - funkcjonariusz Policji. Wpływ tego wniosku, wysłanego w godzinach nocnych, został zarejestrowany przez organ w dniu 2 sierpnia 2024 r. W piśmie z dnia 2 sierpnia 2024 r. Komendant odpowiedział wnioskodawcy, że żądana informacja publiczna jest informacją przetworzoną, a jej udostępnienie nie będzie służyło ogólnie pojmowanemu dobru społecznemu, jak również nie przyczyni się do poprawy funkcjonowania przestrzeni publicznej. Skan pisma organu przesłano skarżącemu w dniu 5 sierpnia 2024 r. za pomocą poczty elektronicznej. W dniu 20 sierpnia 2024 r. skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu. W odpowiedzi na skargę Komendant wniósł o jej oddalenie w całości jako bezzasadnej. W piśmie procesowym z dnia 29 września 2024 r. skarżący podniósł, że Komendant, działający w trybie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej był zobowiązany do wydania decyzji administracyjnej, natomiast złożenie przez wnioskodawcę ponaglenia nie było wymagane. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w powołanym wyżej wyroku uznał, że skarga była zasadna i zasługiwała na uwzględnienie. Uzasadniając swoje stanowisko Sąd I instancji wskazał, że wnioskodawca nie domagał się udostępnienia informacji przetworzonej w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902, zwana dalej: "u.d.i.p."), lecz tak zwanej informacji prostej. Trudność w sprawie polega na tym, że pojęcie informacji publicznej przetworzonej nie zostało zdefiniowane przez ustawodawcę. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, wyodrębnienie z odpowiedniego rejestru i przekazanie wnioskodawcy sygnatur 30 spraw prowadzonych przez konkretnego funkcjonariusza Policji, nie skutkuje powstaniem informacji nowej, nieistniejącej wcześniej, będącej wynikiem przeprowadzonej analizy lub opracowania, a więc - informacji przetworzonej. Stanowisko Komendanta w tym zakresie nie było więc trafne. W stanie sprawy skarżący, korzystając z prawa do informacji publicznej, zagwarantowanego w art. 2 ust. 1-2 u.d.i.p. i art. 61 ust. 1 Konstytucji, nie musiał wykazywać swojego interesu prawnego czy faktycznego, bądź interesu publicznego i ewentualnych intencji związanych ze złożeniem wniosku. Prawo dostępu do informacji publicznej ma charakter powszechny, jest bowiem przyznane każdemu. Skarżący nie musiał też wykazać, że uzyskanie żądanej informacji jest "szczególnie istotne dla interesu publicznego". Jednocześnie WSA w Opolu uznał, że skarżący słusznie podnosił, iż pomimo ustalenia przez Komendanta, iż żądana informacja ma cechy informacji przetworzonej, nie został on wezwany do uzupełnienia wniosku. Organ nie uzyskał stanowiska strony, koniecznego do prawidłowego rozpatrzenia wniosku o udostępnienie przetworzonej informacji publicznej, i w konsekwencji nie mógł też do niego odnieść się przy wykonywaniu czynności, którą uznał za czynność kończącą procedurę uregulowaną w u.d.i.p. Co więcej, Komendant nie wydał decyzji, o której mowa w art. 16 ust. 1-2 u.d.i.p. i jego działanie nie było ukierunkowane na wydanie indywidualnego aktu administracyjnego. Również pismo Komendanta z dnia 2 sierpnia 2024 r. ma charakter informacyjny i pozbawione jest minimum atrybutów właściwych dla decyzji. Pismo organu przesłane do wnioskodawcy (jako załącznik do emaila) nie posiada rozstrzygnięcia stanowiącego o odmowie udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej i nie zostało doręczone w trybie właściwym dla doręczenia decyzji. W rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji stwierdził, że organ niewątpliwie zareagował na wniosek z dnia 1 sierpnia 2024 r. i uczynił to w terminie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Jednak działanie Komendanta, w ocenie Sądu, było nieprawidłowe, bo nieadekwatne do przedstawionego stanu prawnego rozpoznanej sprawy. W ocenie Sądu w sytuacji, gdy organ ustalił, że żądane przez skarżącego dane należą do zbioru informacji publicznej w rozumieniu przepisów u.d.i.p. (tak jak to miało miejsce w niniejszej sprawie), to odmowa udzielenia informacji mogła nastąpić wyłącznie w formie przewidzianej w art. 16 ust. 1 u.d.i.p., ze wszystkimi elementami wymaganymi od decyzji administracyjnej, nie zaś w formie pisma, które - nie stanowiąc władczego załatwienia wniosku - uchyla się od merytorycznej oceny, którą mógłby przeprowadzić wnioskodawca, a docelowo również sąd administracyjny. Niezałatwienie wniosku w określony ustawą sposób, w zastrzeżonym do tego terminie 14 dni (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.), stanowiło o bezczynności organu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej. Z powyższych powodów zobowiązał Komendanta do załatwienia sprawy z wniosku skarżącego. Jednocześnie, chociaż bezczynność organu niewątpliwie zaistniała, to jednak nie przybrała postaci kwalifikowanej. Skargę kasacyjną od tego wyroku wniósł Komendant Miejski Policji w [...], zaskarżając wyrok w części w zakresie punktów 1, 2 i 4 oraz zarzucając mu, na podstawie art. 173 § 1, art. 174 i art. 175 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm., zwana dalej: "p.p.s.a."), naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. "art. 3 ust. 1 pkt u.d.i.p.", poprzez błędną jego wykładnię polegającą na stwierdzeniu, że informacja jakiej żądała strona nie jest informacją publiczną przetworzoną w sytuacji, gdy właściwa wykładania tej normy w zestawieniu do stanu faktycznego sprawy winna doprowadzić Sąd do konstatacji, iż strona w toku postępowania o udzielenie informacji publicznej żądała udzielenia informacji przetworzonej. Mając powyższe na uwadze skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżanego wyroku i oddalenie skargi, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Opolu, a także zasądzenie kosztów postępowania według norm prawem przepisanych, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego. Powyższe zarzuty rozwinięto w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. Pismem procesowym uzupełniającym skargę kasacyjną z dnia 7 marca 2025 r. skarżący kasacyjnie organ zrzekł się uprawnienia do przeprowadzenia rozprawy. Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skoro w niniejszej sprawie pełnomocnik strony skarżącej kasacyjnie – na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a. – zrzekł się rozprawy, a strona przeciwna w ustawowym terminie nie zawnioskowała o jej przeprowadzenie, to rozpoznanie skargi kasacyjnej nastąpiło na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpatrywaniu sprawy na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania w wypadkach określonych w § 2, z których żaden w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego orzeczenia determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd ten, w odróżnieniu od wojewódzkiego sądu administracyjnego, nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów postawionych w skardze kasacyjnej. Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną zostały określone w art. 174 p.p.s.a. Przepis art. 174 pkt 1 p.p.s.a. przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Przez błędną wykładnię należy rozumieć niewłaściwe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, natomiast przez niewłaściwe zastosowanie, dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego. Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. – naruszenie przepisów postępowania – może przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w wypadku oparcia skargi kasacyjnej na tej podstawie skarżący powinien nadto wykazać istotny wpływ wytkniętego uchybienia na wynik sprawy. Na wstępie zaznaczyć należy, że w treści zarzutu nie wskazano dokładnie jednostki redakcyjnej przepisu, którego naruszenia zarzuca strona skarżąca kasacyjnie, gdyż ograniczono się jedynie do podania "art. 3 ust. 1 pkt u.d.i.p." Mając jednak na uwadze treść zarzutu oraz podołanie pełnej jednostki redakcyjnej w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, to nie budzi wątpliwości, że chodzi o art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Zarzut kasacyjny naruszenia art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. powiązany został z błędną jego wykładnią "polegającą na stwierdzeniu, że informacja jakiej żądała strona nie jest informacją publiczną przetworzoną w sytuacji, gdy właściwa wykładania tej normy w zestawieniu do stanu faktycznego sprawy winna doprowadzić Sąd do konstatacji, iż strona w toku postępowania o udzielenie informacji publicznej żądała udzielenia informacji przetworzonej". Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej – czyli, innymi słowy, prawo dostępu do informacji publicznej (art. 2 ust. 1 u.d.i.p.) – obejmuje m.in. uprawnienia do "uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego". Choć ustawodawca posłużył się w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. terminem "informacja przetworzona", to go nie zdefiniował ani nawet bliżej nie określił. A termin "informacja prosta" w u.d.i.p. w ogóle nie występuje. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 27 marca 2018 r. o sygn. akt I OSK 1526/16 "informacja prosta" może być definiowana w sposób negatywny, jako informacja, która nie wymaga przetworzenia (zob. P. Sitniewski, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, Wrocław 2011, s. 55). Każda informacja prosta nie jest zatem informacją przetworzoną i odwrotnie: informacja przetworzona nie jest informacją prostą. Wadą definicji negatywnej jest fakt, że nie oddaje ona istoty tego rodzaju informacji. Dlatego też, poszukując pozytywnej definicji informacji prostej, można uznać, że taką informacją jest informacja, którą podmiot zobowiązany może udostępnić w takiej formie, w jakiej ją posiada (zob. wyrok NSA z 05.12.2013 r., I OSK 1857/13, CBOSA). Informacja prosta to taka, która jest już w posiadaniu zobowiązanego i może zostać od razu udzielona wnioskodawcy, a jej wyodrębnienie ze zbiorów informacji (rejestrów, zbiorów dokumentów, akt postępowań) nie jest związane z koniecznością poniesienia pewnych kosztów osobowych lub finansowych trudnych do pogodzenia z bieżącymi działaniami podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji. Informacja prosta nie zmienia się w informację przetworzoną poprzez proces przekształcenia, a zatem udostępnienie informacji prostej nie wiąże się z koniecznością wykonania pewnych dodatkowych, ponadprzeciętnych czynności, które z informacji prostych tworzyłyby nową informację. Informacja prosta może być udostępniona od razu w formie, w jakiej jest w posiadaniu zobowiązanego, albo też może być udostępniona wtedy, gdy po pewnych zwykłych, niewymagających większego wysiłku czynnościach może zostać udostępniona. Czynności takie nie powodują powstania nowej informacji, lecz tylko stanowią pewne jej "obrobienie", tak aby mogła zostać udostępniona wnioskodawcy. W kwestii dotyczącej interpretacji pojęcia "informacji przetworzonej" należy odwołać się do rozważań zawartych m. in. w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 marca 2018 r., sygn. akt I OSK 915/16, w którym Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że analiza dotychczasowego orzecznictwa sądowego daje podstawę do odkodowania swojego rodzaju opisowej definicji tego pojęcia stanowiącej wynik wykładni art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Informacja publiczna przetworzona to zatem taka informacja publiczna, która: - w chwili złożenia wniosku w zasadzie nie istnieje w kształcie objętym wnioskiem, a niezbędnym podstawowym warunkiem jej wytworzenia jest przeprowadzenie przez podmiot zobowiązany pewnych czynności analitycznych, organizacyjnych i intelektualnych w oparciu o posiadane informacje proste (por. wyrok NSA z 30 września 2015 r., I OSK 1746/14); - jest wynikiem ponadstandardowego nakładu pracy podmiotu zobowiązanego wymagającej użycia dodatkowych sił i środków oraz zaangażowania intelektualnego w stosunku do posiadanych przez niego danych i wyodrębniana w związku z żądaniem wnioskodawcy oraz na podstawie kryteriów przez niego wskazanych; jest to zatem informacja przygotowywana "specjalnie" dla wnioskodawcy wedle wskazanych przez niego kryteriów (por. wyroki NSA z: 5 kwietnia 2013 r., I OSK 89/13, 17 października 2006 r., I OSK 1347/05) na podstawie pierwotnego zasobu danych (por. wyroki NSA z: 12 grudnia 2012 r., I OSK 2149/12, 5 kwietnia 2013 r., I OSK 89/13, 3 października 2014 r., I OSK 747/14); - jest wynikiem działań wykraczających poza zakres działań mieszczących się w ramach podstawowych kompetencji organu – "przy rozstrzyganiu tego typu spraw należy mieć na uwadze, iż ograniczenie wprowadzone przepisem art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej w zakresie udzielania informacji publicznej przetworzonej ma zapobiegać sytuacjom, w których działania organu skupiać się będą nie na funkcjonowaniu w ramach przypisanych kompetencji, lecz na czynnościach związanych z udzielaniem informacji publicznej (wyroki NSA z 5 września 2013 r. I OSK 953/13, I OSK 866/13, I OSK 865/13); "proces powstawania informacji (przetworzonej) skupia podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej na jej wytworzeniu dla wnioskodawcy, odrywając go od przypisanych mu kompetencji i zadań, toteż ustawodawca zdecydował, że proces wytworzenia nowej informacji w oparciu o posiadane dokumenty obwarowany będzie koniecznością wykazania, że jej udostępnienie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego" (por. wyrok NSA z 9 października 2010 r., I OSK 1737/12); - może być jakościowo nową informacją, nieistniejącą dotychczas w przyjętej ostatecznie treści i postaci, chociaż jej źródłem są materiały znajdujące się w posiadaniu podmiotu zobowiązanego (por. wyroki NSA z: 28 kwietnia 2016 r., I OSK 2658/14, 5 stycznia 2016 r., I OSK 33/15). Ten rodzaj informacji publicznej stanowi jakościowo nowy typ informacji, przygotowany specjalnie dla wnioskodawcy, a zatem to taka informacja, której organ wprost nie posiada i dla jej wytworzenia niezbędne jest przeprowadzenie pewnych działań na posiadanych już informacjach. W wyniku tych działań powstaje nowa jakościowo informacja. Nie jest ona jedynie innym technicznie zestawieniem danych, innym sposobem ich uszeregowania, ale stanowi jakościowo nową informację, prowadzącą zazwyczaj do określonej oceny, czy interpretacji danego zjawiska (zob. wyrok WSA z 23.09.2009 r., II SA/Wa 978/09, CBOSA; podobnie wyroki NSA: z 30.10.2008 r., I OSK 951/08; z 27.06.2013 r., I OSK 529/13 – CBOSA). Przetworzenie informacji wymaga więc dokonania stosownych działań analitycznych, zebrania lub zsumowania pojedynczych informacji na podstawie różnych kryteriów wynikających z treści wniosku (zob. wyrok NSA z 05.03.2013 r., I OSK 3097/12, CBOSA). Informacją przetworzoną jest taka informacja, która nie była w posiadaniu zobowiązanego, ale została przygotowana "specjalnie" dla wnioskodawcy, wedle wskazanych przez niego kryteriów. Podnosi się jednak, że często przygotowanie takiej informacji wiąże się z poniesieniem określonych środków finansowych i organizacyjnych, często trudnych do pogodzenia z bieżącymi działaniami organu państwa (zob. wyrok NSA z 05.09.2013 r., I OSK 865/13, CBOSA). Powstanie tego rodzaju informacji powoduje, że dla jej wytworzenia koniecznym jest zaangażowanie ponadprzeciętnych zasobów zobowiązanego, niezwiązanych z jego zwykłą, codzienną działalnością; - nie musi być wyłącznie wytworzoną rodzajowo nową informacją – "informacja przetworzona obejmuje dane publiczne, które co do zasady wymagają dokonania stosownych analiz, obliczeń, zestawień statystycznych, ekspertyz, połączonych z zaangażowaniem w ich pozyskanie określonych środków osobowych i finansowych organu, innych niż te wykorzystywane w bieżącej działalności. Uzyskanie żądanych przez wnioskodawcę informacji wiązać się zatem musi z potrzebą ich odpowiedniego przetworzenia, co nie zawsze należy utożsamiać z wytworzeniem rodzajowo nowej informacji. Przetworzenie może bowiem polegać np. na wydobyciu poszczególnych informacji cząstkowych z posiadanych przez organ zbiorów dokumentów (które to zbiory mogą być prowadzone w sposób uniemożliwiający proste udostępnienie gromadzonych w nich danych) i odpowiednim ich przygotowaniu na potrzeby wnioskodawcy. Tym samym również suma informacji prostych, w zależności od wiążącej się z ich pozyskaniem wysokości nakładów, jakie musi ponieść organ, czasochłonności, liczby zaangażowanych pracowników – może być traktowana jako informacja przetworzona (por. wyroki NSA z: 5 marca 2015 r., I OSK 863/14, z 4 sierpnia 2015 r., I OSK 1645/14, z 9 sierpnia 2011 r., I OSK 977/11); - której przygotowanie jest zdeterminowane szerokim zakresem (przedmiotowym, podmiotowym, czasowym) wniosku, wymagającym zgromadzenia i przekształcenia (zanonimizowania i usunięcia danych objętych tajemnicą prawnie chronioną) znacznej liczby dokumentów – "informacja przetworzona w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej to nie tylko taka, która powstaje w wyniku poddania posiadanych informacji analizie albo syntezie i wytworzenia w taki właśnie sposób nowej jakościowo informacji (...); w pewnych wypadkach szeroki zakres wniosku, wymagający zgromadzenia i przekształcenia (zanonimizowania i usunięcia danych objętych tajemnicą prawnie chronioną) wielu dokumentów, może wymagać takich działań organizacyjnych i angażowania środków osobowych, które zakłócają normalny tok działania podmiotu zobowiązanego i utrudniają wykonywanie przypisanych mu zadań. Informacja wytworzona w ten sposób, pomimo że składa się z wielu informacji prostych będących w posiadaniu organu, powinna być uznana za informację przetworzoną, bowiem powstały w wyniku wskazanych wyżej działań zbiór nie istniał w chwili wystąpienia z żądaniem o udostępnienie informacji publicznej (por. wyroki NSA z: 2 października 2014 r., I OSK 140/14, 21 września 2012 r., I OSK 1477/12, 9 sierpnia 2011 r., I OSK 792/11, 8 czerwca 2011 r., I OSK 426/11, 17 października 2006 r., I OSK 1347/05). W judykaturze wskazuje się na praktyczną trudność z wytyczeniem granicy pomiędzy informacją przetworzoną, a informacją prostą, udostępnioną po wykonaniu na niej pewnych czynności umożliwiających jej udostępnienie. Problem pojawia się bowiem, gdy wnioskodawca wnosi o przedstawienie mu wielu informacji prostych. W tym zakresie spotyka się w orzecznictwie dwa odmienne poglądy. Zgodnie z pierwszym – tracącym, jak się wydaje, już na aktualności – nie stanowi informacji przetworzonej proste zebranie danych z wielu dokumentów, jakimi organ dysponuje. O tym, czy daną informację należy traktować jako przetworzoną, a nie prostą, nie może decydować pracochłonność konieczna do jej wytworzenia, czy udostępnienia (wyrok NSA z 19.03.2013 r., I OSK 2875/12, CBOSA), a więc charakteru takiej informacji nie mogą zmienić ewentualne trudności podmiotu wykonującego zadania publiczne w udostępnieniu informacji (wyrok NSA z 14.09.2012 r., I OSK 1292/12, CBOSA). Zbiór szeregu informacji prostych, nawet gdy ich zebranie powoduje konieczność wykonania pewnych działań angażujących pracowników i środki zobowiązanego, nie powoduje, że informacje proste przekształcają się w informację przetworzoną. Z kolei drugi pogląd reprezentowany w orzecznictwie i doktrynie – obecnie już raczej dominujący – wskazuje, że w pewnych przypadkach suma informacji prostych posiadanych przez adresata wniosku może przekształcić się w informację przetworzoną, jeżeli uwzględnienie wniosku wymaga ich zgromadzenia poprzez przegląd materiałów źródłowych, w których są zawarte, a ilość informacji prostych konieczna dla sporządzenia wykazu wskazanego we wniosku jest znaczna i angażuje po stronie wnioskodawcy środki i zasoby konieczne dla jego prawidłowego funkcjonowania (zob. wyrok NSA z 06.10.2011 r., I OSK 1199/11, CBOSA; podobnie wyrok NSA z 17.05.2012 r., I OSK 416/12, CBOSA). W referowanym tu nurcie orzeczniczym przyjmuje się więc – ogólnie rzecz ujmując – że także suma informacji prostych, w zależności od wiążącej się z ich pozyskaniem wysokości nakładów, jakie musi ponieść organ, czasochłonności, liczby zaangażowanych pracowników, szerokiego zakresu wniosku powodującego konieczność przekształcenia (zanonimizowania) wielu dokumentów, co może zakłócić normalny tok działania podmiotu zobowiązanego i utrudnić wykonywanie przypisanych mu zadań, może być uznane za przetworzenie informacji prostych w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. (por. wyroki NSA: z 09.08.2011 r., I OSK 792/11; z 25.04.2012 r., I OSK 202/12; z 05.03.2015 r., I OSK 863/14; z 04.08.2015 r., I OSK 1645/14; z 25.11.2016 r., I OSK 1513/15; z 14.04.2017 r., I OSK 2791/16; z 26.03.2018 r., I OSK 2349/17; z 27.03.2018 r., I OSK 1526/16 – CBOSA). Zaprezentowane w uzasadnieniu skargi kasacyjnej stanowisko oraz powołane orzeczenia sądowe nie odbiegają zarówno od wyżej zaprezentowanej wykładni art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., jak i przyjętej przez Sąd I instancji. Jednocześnie nie został w zarzucie zakwestionowany stan faktyczny przyjęty w niniejszej sprawie. We wniosku o udostępnienie informacji publicznej 1 sierpnia 2024 r. chodziło o wskazanie sygnatur ostatnich 30 spraw, które prowadził - wymieniony we wniosku z imienia i nazwiska oraz miejsca pełnienia służby - funkcjonariusz Policji. Wobec braku sprecyzowania, należało przyjąć, że chodziło o sygnatury ostatnich tj. przed złożeniem wniosku spraw (załatwionych i niezałatwionych), które prowadził (samodzielnie) ten funkcjonariusz. Strona skarżąca kasacyjnie nie wykazała w sposób przekonujący, dlaczego zwykłe zestawienie sygnatur spraw prowadzonych przez funkcjonariusz wymaga analizy "prowadzonych wielu postępowań administracyjnych", podjęcia niestandardowych czynności, czy też poniesienia wymiernych nakładów osobowych i czasowych ze strony organu. Za WSA w Opolu powtórzyć należy, że nawet jeżeli organ przyjął, iż wnioskowana informacja, jest informacją przetworzoną, to nie wezwał wnioskodawcy do wykazania, iż jej uzyskanie jest "szczególnie istotne dla interesu publicznego", a nadto nie wydał decyzji, o której mowa w art. 16 ust. 1-2 u.d.i.p., a jego działanie nie było ukierunkowane na wydanie indywidualnego aktu administracyjnego. Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za pozbawioną usprawiedliwionych podstaw, co skutkowało jej oddaleniem na podstawie art. 184 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI