III OSK 6844/21

III OSK 6844/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-11-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-10-04
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Hanna Knysiak - Sudyka /sprawozdawca/
Olga Żurawska - Matusiak
Wojciech Jakimowicz /przewodniczący/
Symbol z opisem
647  Sprawy związane z ochroną danych osobowych
658
Hasła tematyczne
Ochrona danych osobowych
Sygn. powiązane
II SAB/Wa 113/20 - Wyrok WSA w Warszawie z 2021-05-25
Skarżony organ
Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 735
art. 63 § 2, art. 64 § 2, art. 156 § 1 pkt 3, art. 35 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U.UE.L 2016 nr 119 poz 1 art. 78 ust. 2
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z  przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 149 § 1 pkt 1 i 3, art. 133 § 1, art. 106 § 3, art. 75 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz Sędziowie: Sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak Sędzia del. WSA Hanna Knysiak-Sudyka (spr.) Protokolant: asystent sędziego Olga Malicka po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2023 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 maja 2021 r. sygn. akt II SAB/Wa 113/20 w sprawie ze skargi J. O. na bezczynność Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych w przedmiocie rozpoznania skargi z dnia [...] maja 2019 r. dotyczącej przetwarzania danych osobowych oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 25 maja 2021 r. sygn. akt II SAB/Wa 113/20, po rozpoznaniu skargi J. O. na bezczynność Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych w przedmiocie rozpoznania skargi z dnia 24 maja 2019 r. dotyczącej przetwarzania danych osobowych, zobowiązał Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych do rozpatrzenia skargi J. O. z dnia 24 maja 2019 r., w terminie miesiąca od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (pkt 1), a także stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2).
Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Na podstawie akt niniejszej sprawy Sąd ustalił następujący stan faktyczny.
J. O. (dalej: "skarżący") (zam. ul. [...] [...]) w piśmie z dnia 24 maja 2019 r. skierował do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych skargę, wskazując na nieprawidłowości w przetwarzaniu danych osobowych skarżącego przez: byłego wójta Gminy Radzanów - Pana A. W., obecnego wójta Gminy Radzanów - Pana P. P., przewodniczącego Rady Gminy Radzanów - Pana C. J., a także kierownika Zakładu Wodociągów i Kanalizacji w Radzanowie - Pana H. B.
W uzasadnieniu skargi skarżący zauważył, iż w dniu 13 maja 2019 r. poinformował obecnego wójta Gminy Radzanów P. P., a także przewodniczącego Rady Gminy Radzanów C. J. oraz kierownika Zakładu Wodociągów i Kanalizacji w Radzanowie o przetwarzaniu przez nich jego danych osobowych, jednak do dnia dzisiejszego nie otrzymał od nich stosownej klauzuli informacyjnej.
Skarżący wskazał, że nie jest mu wiadomym, na jakich zasadach wyżej wskazane osoby działają, jako administratorzy danych osobowych skarżącego.
W konsekwencji, skarżący w przedmiotowej skardze zażądał nałożenia kary finansowej na wspomniane wyżej osoby oraz na Urząd, który reprezentują oraz podjęcie innych działań, które wynikają z przepisów RODO.
W piśmie z dnia 30 lipca 2020 r. Prezes UODO - powołując się na art. 64 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 z późn. zm., zwana dalej: "k.p.a.") - wezwał skarżącego do usunięcia braków formalnych jego skargi z dnia 24 maja 2019 r., celem nadania sprawie biegu.
W przedmiotowym wezwaniu Prezes UODO - wskazując, że czyni to w celu dokładnego ustalenia żądania skarżącego na podstawie art. 63 § 2 k.p.a. - zobligował skarżącego do udzielenia wyjaśnień - poprzez:
1. wskazanie na czym polega zgłaszane przez skarżącego naruszenie odnośnie przetwarzania jego danych osobowych przez każdy ze skarżonych podmiotów oraz wyjaśnienie, czy skarżący zgłasza naruszenie praw przysługujących skarżącemu na mocy Rozdziału III RODO, a także poinformowanie, czy naruszenie przez administratora danych osobowych skarżącego i zasad przetwarzania danych z art. 5 RODO; jednocześnie o wskazanie, czy, a jeżeli tak, to niedopełnienie jakiego obowiązku informacyjnego przewidzianego w RODO skarżący kwestionuje (w tym miejscu organ nadzorczy poinformował o wymogach wynikających z art. 5 RODO);
2. wskazanie, jakich danych osobowych skarżącego dotyczy zgłaszane przez niego naruszenie (w tym miejscu organ nadzorczy poinformował stronę, jakie są rodzaje danych osobowych w rozumieniu art. 4 pkt 1 RODO);
3. wskazanie, jakich działań w tej sprawie oczekuje skarżący od Prezesa UODO (w tym miejscu organ nadzorczy poinformował skarżącego o swoich uprawnieniach wynikających z art. 13, art. 14 i art. 15 RODO, a także art. 58 ust. 2 lit. d RODO).
Pomocniczo, organ nadzorczy wskazał również na katalog uprawnień naprawczych organu nadzorczego, jaki został ściśle określony w art. 58 ust. 2 RODO i jaki jest dla organu nadzorczego wiążący.
Organ nadzorczy w treści wezwania pouczył skarżącego, że braki formalne swojej skargi powinien usunąć w ciągu 7 dni od dnia otrzymania pisma, uprzedzając jednocześnie, że w przypadku nieusunięcia braków we wskazanym terminie, podanie zostanie pozostawione bez rozpoznania (art. 64 § 2 k.p.a.).
W piśmie z dnia 16 sierpnia 2019 r. skarżący zwrócił się do Prezesa UODO z prośbą o udzielenie informacji w zakresie wskazania skarżonego przez niego podmiotu, którego dotyczyła przedmiotowa skarga.
Ustosunkowując się do powyższego pisma skarżącego, Prezes UODO w piśmie z dnia 3 września 2019 r. udzielił skarżącemu stosownej informacji o skarżonych przez niego - w przedmiotowej sprawie - podmiotach. Jednocześnie, w treści tego pisma organ nadzorczy wezwał skarżącego do uzupełnienia braków formalnych jego skargi z dnia 24 maja 2019 r., o które został wezwany pismem Prezesa UODO z dnia 30 lipca 2019 r. Organ nadzorczy ponownie wezwał stronę o usunięcie owych braków w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania, uprzedzając jednocześnie, że w przypadku nieusunięcia braków we wskazanym terminie, podanie zostanie pozostawione bez rozpoznania (art. 64 § 2 k.p.a.).
Z uwagi na fakt, iż w dniu 24 września 2019 r. do Urzędu Ochrony Danych Osobowych wpłynął zwrot pisma organu nadzorczego z dnia 3 września 2019 r., zawierające adnotację doręczyciela (poczty) na kopercie, że zwrot następuje z uwagi na niepodjęcie przesyłki w terminie pomimo adnotacji o powtórnym awizowaniu, uznano, że pismo organu nadzorczego z dnia 3 września 2019 r. skutecznie doręczono skarżącemu z upływem dnia 19 września 2019 r., na podstawie art. 44 § 4 k.p.a. (vide: notatka służbowa pracownika Zespołu Wstępnej Oceny Skarg UODO z dnia 26 listopada 2019 r. - w aktach administracyjnych).
W związku z powyższym, Prezes UODO - działając na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. - w piśmie z dnia 29 listopada 2019 r. poinformował skarżącego, że na skutek nieuzupełnienia w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi - pozostawia się jego wniosek z dnia 24 maja 2019 r. bez rozpoznania.
Pismem z dnia 18 grudnia 2019 r., skierowanym do Prezesa UODO, skarżący wezwał organ nadzorczy do "usunięcia naruszenia prawa", wskazując w uzasadnieniu, że nie zgadza się z treścią pisma organu z dnia 29 listopada 2019 r. Skarżący podniósł jednocześnie w treści przedmiotowego wezwania, że nie wiadomo, czego dotyczy przesłana do niego przez organ nadzorczy korespondencja, w związku z czym domaga się załatwienia jego sprawy zainicjowanej skargą z dnia 24 maja 2019 r. Skarżący uznał ponadto, że poprzez swoje działania Prezes UODO działa na jego szkodę.
W piśmie z dnia 27 stycznia 2020 r. skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
W odpowiedzi na skargę Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych wniósł o jej oddalenie.
W piśmie procesowym z dnia 21 kwietnia 2021 r. skarżący, reprezentowany przez adwokata, wniósł o:
1. stwierdzenie, że Prezes UODO dopuścił się bezczynności z rażącym naruszeniem prawa,
2. zobowiązanie Prezesa UODO do wydania decyzji będącej odpowiedzią na skargę z dnia 24 maja 2019 r. w terminie miesiąca,
3. zasądzenie od organu nadzorczego na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania,
4. przyznanie kosztów zastępstwa procesowego za nieopłaconą pomoc prawną udzieloną przez adwokata ustanowionego z urzędu, według norm przepisanych wraz z należnym podatkiem VAT, jednocześnie oświadczając, że opłata za udzieloną pomoc prawną z urzędu oraz niezbędne wydatki nie zostały zapłacone w całości, ani w części.
W uzasadnieniu pisma procesowego strona skarżący wskazała, że w skardze z dnia 24 maja 2019 r. zwróciła się do Prezesa UODO o zbadanie zasadności oraz podstaw prawnych i faktycznych przetwarzania jego danych osobowych przez organy samorządu terytorialnego. Skarżący zwrócił uwagę, iż nie otrzymał od organów samorządu terytorialnego klauzul informacyjnych. Ponadto, skarżący zauważył, że do dnia dzisiejszego powyższa skarga nie została rozpoznana, chodź minęło niemalże 2 lata od dnia jej wniesienia do organu nadzorczego. W tej sytuacji, strona skarżąca uznała, iż Prezes UODO dopuścił się bezczynności z rażącym naruszeniem prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w powołanym wyżej wyroku uznał, że skarga była zasadna i zasługiwała na uwzględnienie albowiem bezczynność Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych w sprawie zainicjowanej skargą strony skarżącej z dnia 24 maja 2019 r. była w niniejszej sprawie oczywista, gdyż organ nadzorczy naruszył obowiązujące regulacje prawne dotyczące postępowania w sprawie naruszenia przepisów o ochronie danych osobowych.
Uzasadniając swoje stanowisko Sąd I instancji wskazał, że dokonując oceny legalności działania Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych w niniejszej sprawie, zobowiązany był zbadać zgodność owego działania (czy też właściwie braku działania) nie tylko z normami prawa krajowego, ale również - a właściwie przede wszystkim - z przepisami prawa europejskiego, w tym w szczególności z regulacjami zawartymi w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) (Dz. Urz. UE L 119 z dnia 4 maja 2016 r., str. 1 ze zmianą ogłoszoną w Dz. Urz. UE L 127 z dnia 23 maja 2018 r., str. 2 - zwane dalej: "RODO").
Sąd I instancji podkreślił, że zachowanie Prezesa UODO mieści się niewątpliwie w zakresie pojęcia bezczynności, albowiem sporne zachowanie, jakiego dopuścił się ten organ w załatwieniu sprawy zainicjowanej wspomnianą wyżej skargą (wnioskiem) strony skarżącej z dnia 24 maja 2019 r. w sposób ewidentny naruszało regulację prawną, o której mowa m.in. w art. 35 § 1 k.p.a. w związku z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2019 r., poz. 1781 ze zm., zwana dalej: "u.o.d.o.").
Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, działanie organu nadzorczego nie znajduje uzasadnienia w obowiązujących przepisach prawa, albowiem intencja strony wnoszącej skargę, w rozumieniu art. 57 ust. 1 lit. f RODO, na bezprawne - w jej ocenie - naruszanie przez wskazane wyżej osoby przepisów o ochronie danych osobowych - poprzez nieuprawnione przetwarzanie jej danych osobowych oraz jednoczesny brak realizacji obowiązków informacyjnych, była jasna i nie wymagała doprecyzowania. Ze wspomnianej skargi wynikało bowiem jednoznacznie, że skarżący oczekiwał od organu nadzorczego, aby ten skorzystał z właściwych uprawnień naprawczych, o których mowa w art. 58 ust. 2 RODO, w tym przede wszystkim poprzez zobowiązanie osób bezprawnie przetwarzających dane osobowe strony skarżącej, aby całkowicie zaprzestały przetwarzania tych danych osobowych oraz wywiązały się z obowiązku informacyjnego.
Zdaniem Sądu, nie ulega wątpliwości, że związanie rygorami procedury administracyjnej oznacza, że Prezes UODO jest obowiązany m.in. do przestrzegania zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów praworządnego Państwa (art. 8 § 1 k.p.a.). W tej sytuacji, organ nadzorczy, uwzględniając powyższą zasadę, zobowiązany był przede wszystkim dokładnie wyjaśnić okoliczności sprawy, konkretnie ustosunkować się do żądań i twierdzeń strony skarżącej oraz uwzględnić w decyzji zarówno interes społeczny, jak i słuszny interes strony skarżącej. Organ nadzorczy był ponadto obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i ocenić cały materiał dowodowy (art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.) oraz uzasadnić swoje rozstrzygnięcie według wymagań określonych w przepisie art. 107 § 3 k.p.a.
W ocenie Sądu, sposób załatwienia sprawy objętej skargą (wnioskiem) J. O. z dnia 24 maja 2019 r. nie można więc uznać za odpowiadający prawu, gdyż organ nadzorczy w realiach niniejszej sprawy nie mógł poprzestać tylko i wyłącznie na poinformowaniu strony skarżącej, iż jej wniosek - z uwagi na nieuzupełnienie braków formalnych - pozostaje nierozpoznany. Zasadne jest przyjęcie tezy, że skoro Prezes UODO do dnia wniesienia skargi nie odniósł się do skargi (wniosku) w jednej z dopuszczalnych form załatwienia sprawy, to niewątpliwie doszło do zarzucanej skargą bezczynności. Stwierdzić należy, że stan bezczynności Prezesa UODO nie ustał w dniu wniesienia przez skarżącego skargi na bezczynność w dniu 27 stycznia 2020 r. Bezczynność Prezesa UODO w załatwieniu skargi (wniosku) strony skarżącego nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W tym stanie rzeczy, Sąd zobowiązał organ nadzorczy do rozpoznania skargi (wniosku) skarżącego, w trybie art. 149 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm., zwana dalej: "p.p.s.a.").
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że w niniejszej sprawie brak jest podstaw do nałożenia ex officio na organ grzywny, albowiem nie tylko brak rażącego naruszenia prawa po stronie organu nadzorczego, ale również nieznaczny stopień jego zawinienia w zakresie podejmowanych czynności, nie pozwalają, aby w niniejszej sprawie dopatrywać się racji mogących przemawiać za dodatkowym nakładaniem na organ obciążeń finansowych w postaci wymierzenia grzywny, tym bardziej, że nie domagała się tego również sama strona skarżący w treści skargi.
Skargę kasacyjną od tego wyroku wniósł Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych, zaskarżając wyrok w całości i zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) art. 149 § 1 pkt 1 i 3 p.p.s.a. w związku z art. 63 § 2 k.p.a., poprzez uznanie, że była jasna i nie wymagała doprecyzowania intencja Pana J. O. wniesienia skargi na nieuprawnione przetwarzanie jego danych osobowych;
2) art. 149 § 1 pkt 1 i 3 p.p.s.a. w związku z art. 63 § 2 k.p.a. poprzez uznanie, że z treści skargi Pana J. O. wniesionej do Prezesa UODO jednoznacznie wynika, że oczekuje on zobowiązania osób bezprawnie przetwarzających jego dane osobowe, aby całkowicie zaprzestały przetwarzania tych danych osobowych;
3) art. 149 § 1 pkt 1 i 3 p.p.s.a. w związku z art. 63 § 2 k.p.a. poprzez uznanie, że nie wymagała doprecyzowania intencja Pana J. O. wniesienia skargi na brak realizacji obowiązków informacyjnych;
4) art. 149 § 1 pkt 1 i 3 p.p.s.a. w związku z art. 63 § 2 k.p.a. poprzez uznanie, że skarga z dnia 24 maja 2019 r. wniesiona przez Pana J. O. do Prezesa UODO nie była obarczona brakami formalnymi;
5) art. 149 § 1 pkt 1 i 3 p.p.s.a. w związku z art. 64 § 2 k.p.a, poprzez uznanie, że wezwanie Pana J. O. do uzupełnienia braków formalnych skargi z dnia 24 maja 2019 r. nie znajduje uzasadnienia w obowiązujących przepisach prawa;
6) art. 149 § 1 pkt 1 i 3 p.p.s.a. w związku z art. 64 § 2 k.p.a., poprzez uznanie, że nieprawidłowe było zakończenie sprawy poinformowaniem Pana J. O. o pozostawieniu bez rozpoznania wniesionego przez niego podania;
7) art. 133 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 106 § 3 p.p.s.a. oraz w związku z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. poprzez przeprowadzenie postępowania dowodowego z naruszeniem art. 106 § 3 p.p.s.a., tj. poprzez nieuwzględnienie znanego Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie z urzędu faktu uprzedniego prowadzenia przez Prezesa UODO postępowań administracyjnych w sprawie nieprawidłowości w procesie przetwarzania danych osobowych Pana J. O. przez Wójta Gminy Radzanów, których przedmiotem było nieuprawnione przetwarzanie danych osobowych, oraz zakończenia tych postępowań ostatecznymi decyzjami administracyjnymi, a tym samym nieprzeprowadzenie dowodu z dokumentów znajdujących się w aktach ww. spraw;
8) art. 75 § 1 p.p.s.a. poprzez niedoręczenie Prezesowi UODO odpisu pisma procesowego pełnomocnika Pana J. O. z dnia 21 kwietnia 2021 r.;
9) art. 149 § 1 pkt 1 i 3 p.p.s.a. w związku z art. 35 § 1 k.p.a. w związku z art. 7 ust. 1 ustawy o ochronie danych osobowych i art. 78 ust. 2 RODO poprzez uznanie, że Prezes UODO pozostaje bezczynny.
Mając powyższe na uwadze skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi, w przypadku uznania, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona, albo o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Jednocześnie wniósł o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm prawem przepisanych, a także rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
Powyższe zarzuty rozwinięto w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną J. O. wniósł o jej oddalenie, zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, a także przyznanie kosztów zastępstwa procesowego za nieopłaconą pomoc prawną udzieloną przez adwokata z urzędu według norm prawem przepisanych wraz z należnym podatkiem VAT, jednocześnie oświadczył, że opłata za udzieloną pomoc prawną z urzędu oraz niezbędne wydatki nie zostały zapłacone w całości, ani w części.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2023 r., poz. 259) skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, albowiem zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Przesłanki nieważności określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. w tej sprawie nie wystąpiły.
Kontrolując zatem zgodność z prawem zaskarżonego wyroku w granicach skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył tę kontrolę do wskazanych w niej zarzutów. Rozpatrywana pod tym kątem skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Przechodząc do merytorycznej oceny zarzutów skargi kasacyjnej należy podnieść, że zarzuty wskazane jako 1-4 sprowadzają się do naruszenia art. 149 § 1 pkt 1 i 3 p.p.s.a. w związku z art. 63 § 2 k.p.a. Zgodnie z art. 63 § 2 k.p.a. podanie powinno zawierać co najmniej wskazanie osoby, od której pochodzi, jej adres, również w przypadku złożenia podania w postaci elektronicznej, i żądanie oraz czynić zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach szczególnych. W przepisach art. 63 § 2–3a k.p.a. wymieniono elementy obligatoryjne, stanowiące pewne minimum wszystkich podań. Jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej, podanie, które zawiera tylko te składowe, należy uznać za wolne od braków formalnych. Żądanie stanowi wskazanie tego, czego wnioskodawca się domaga. Nie musi być ono zredagowane profesjonalnie, z wykorzystaniem prawniczych formuł, byleby wskazywało jednoznacznie, co stanowi jego przedmiot. W piśmie inicjującym postępowanie w sprawie z dnia 24 maja 2019 r. skarżący wskazał na nieprawidłowości w przetwarzaniu jego danych osobowych przez byłego Wójta Gminy Radzanów – A. W., obecnego Wójta Gminy Radzanów – P. P., przewodniczącego Rady Gminy Radzanów – C. J. oraz kierownika Zakładu Wodociągów i Kanalizacji w Radzanowie – H. B.
W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że w dniu 13 maja 2019 r. poinformował Wójta Gminy Radzanów – P. P., przewodniczącego Rady Gminy Radzanów – C. J. oraz kierownika Zakładu Wodociągów i Kanalizacji w Radzanowie o przetwarzaniu jego danych osobowych i nie otrzymał od tych podmiotów klauzuli informacyjnej. Skarżący wskazał, że nie wie, na jakich zasadach powyższe podmioty działają jako administratorzy jego danych osobowych, powołując się na przepisy RODO.
Żądanie sformułowane w piśmie z 2019 r. zostało sformułowane dostatecznie jasno, by nadać sprawie dalszy bieg. Przepis powołany w podstawach skargi kasacyjnej nie wymaga sformułowania żądania z powołaniem jego podstawy prawnej. Rolą organu jest ustalenie, czy żądanie jest w świetle przepisów prawa uzasadnione. W art. 5 RODO powołanym przez Prezesa UODO w skierowanym do skarżącego piśmie z dnia 30 lipca 2020 r. zostały sformułowane zasady dotyczące przetwarzania danych osobowych, za których przestrzeganie odpowiedzialny jest administrator, który musi być w stanie wykazać ich przestrzeganie. Z kolei art. 13 - 15 RODO znajdują się w sekcji "Informacje i dostęp do danych osobowych". Z przepisów tych nie wynikają żadne dodatkowe wymogi, jakim miałoby odpowiadać podanie zawierające żądanie wszczęcia postępowania w przedmiotowej sprawie.
Z kolei art. 58 ust. 2 RODO zawiera katalog uprawnień naprawczych przysługujących organowi nadzorczemu. Również z tej regulacji nie wynika, aby podanie zawierające żądanie wszczęcia postępowania w przedmiotowej sprawie musiało spełniać dodatkowe wymagania.
Omawiany zarzut skargi kasacyjnej nie jest zatem uzasadniony. Rację ma Sąd pierwszej instancji wskazując, że ze skargi wynika w sposób nie budzący wątpliwości, że skarżący oczekiwał od organu nadzorczego, aby ten skorzystał z uprawnień naprawczych wskazanych w art. 58 ust. 2 RODO.
Wobec powyższego nie jest również uzasadniony kolejny zarzut skargi kasacyjnej, określony jako naruszenie art. 149 § 1 pkt 1 i 3 p.p.s.a. w związku z art. 64 § 2 k.p.a. Powyższy przepis stanowi, że jeżeli podanie nie spełnia innych wymagań ustalonych w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż siedem dni, z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. Skoro żądanie podania było wystarczające do nadania sprawie dalszego biegu, zastosowanie art. 64 § 2 k.p.a. było nieuprawnione.
Nie jest zasadny także zarzut naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 106 § 3 p.p.s.a. oraz w związku z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. Przede wszystkim należy podnieść, że art. 106 § 3 p.p.s.a. nie dotyczy faktów notoryjnych urzędowo, a właśnie na fakt, iż Sąd z urzędu miał wiedzę o uprzednim prowadzeniu przez Prezesa UODO postępowań administracyjnych w sprawie nieprawidłowości w procesie przetwarzania danych osobowych J. O. przez Wójta Gminy Radzanów powołał się skarżący kasacyjnie. Nadto należy podnieść, że jeśli istotnie zachodziłaby tożsamość niniejszej sprawy ze sprawą już wcześniej rozstrzygniętą ostateczną decyzją, czy też sprawą będącą w toku, organ powinien odmówić wszczęcia postępowania w oparciu o art. 61a k.p.a., który stanowi, że jeśli żądanie, o którym mowa w art. 61 k.p.a., zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Postępowanie administracyjne jurysdykcyjne nie może bowiem być wszczęte, gdy z żądaniem jego wszczęcia nie wystąpiła strona lub inny podmiot upoważniony do tego na mocy ustawy, ale także wtedy, gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo zapadło w niej rozstrzygnięcie.
Pismo procesowe skarżącego z dnia 21 kwietnia 2021 r. istotnie nie zostało doręczone stronie przeciwnej, co stanowi naruszenie art. 75 § 1 p.p.s.a., jednakże powyższe naruszenie nie mogło mieć - w ocenie NSA - istotnego wpływu na wynik sprawy. W piśmie tym bowiem skonstruowane zostały wnioski zaskarżenia, którymi Sąd pierwszej instancji nie był związany. Pismo nie zawiera natomiast jakiegokolwiek rozszerzenia czy uzupełnienia podniesionych w skardze zarzutów, nie powołuje się także na nowe okoliczności. W tej sytuacji nie można mówić o pozbawieniu strony przeciwnej prawa do obrony, a tym samym nie zachodzi przesłanka nieważności postępowania z art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a.
Skoro, jak już wyżej wskazano, Prezes UODO miał obowiązek rozpoznać skargę z 24 maja 2019 r., nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 149 § 1 pkt 1 i 3 p.p.s.a. w związku z art. 35 § 1 k.p.a. w związku z art. 7 ust. 1 ustawy o ochronie danych osobowych i art. 78 ust. 2 RODO poprzez uznanie, że organ pozostaje bezczynny. Od chwili wniesienia żądania inicjującego postępowanie do chwili wniesienia skargi do sądu administracyjnego upłynęło bowiem ponad 8 miesięcy, a zatem termin załatwienia sprawy został znacznie przekroczony. Sąd podziela przy tym stanowisko Sądu pierwszej instancji w kwestii wykładni przepisów regulujących terminy załatwiania spraw w sprawach dotyczących ochrony danych osobowych.
Zarzuty skargi kasacyjnej okazały się zatem niezasadne, co mając na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł w wyroku o przyznaniu pełnomocnikowi skarżącego wynagrodzenia na zasadzie prawa pomocy (art. 250 § 1 p.p.s.a.), gdyż przepisy art. 209 i art. 210 p.p.s.a. mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania między stronami. Wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną należne od Skarbu Państwa przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258-261 p.p.s.a. Pełnomocnik skarżącego powinien złożyć do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie stosowny wniosek w tym przedmiocie.