II SA/Wa 2463/19

II SA/Wa 2463/19 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2020-03-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-10-31
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Iwona Maciejuk
Janusz Walawski /przewodniczący/
Joanna Kruszewska-Grońska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne
Policja
Sygn. powiązane
III OSK 3222/21 - Wyrok NSA z 2022-09-30
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 161
art 141 ust 2 pkt. 5
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Walawski, Sędzia WSA Iwona Maciejuk, Asesor WSA Joanna Kruszewska-Grońska (spr.), Protokolant referent stażysta Magdalena Morawiec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 marca 2020 r. sprawy ze skargi M. O. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżonym w niniejszej sprawie rozkazem personalnym z [...] sierpnia 2019 r. nr[...], w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256; dalej: "k.p.a."), Komendant Główny Policji (dalej: "KGP", "organ odwoławczy", "organ drugiej instancji") utrzymał w mocy rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...]. (dalej: "KWP", "organ pierwszej instancji") z [...] kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia M. O. (dalej: "skarżący") ze służby w Policji w trybie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2019 r., poz. 161 ze zm.; dalej: "u.p.").
Do wydania zaskarżonego rozkazu personalnego doszło w następujących okolicznościach sprawy.
W dniu [...] lutego 2019 r. KWP wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji skarżącego zatrudnionego wówczas na stanowisku asystenta [...] Komendy Miejskiej Policji we [...]., a pełniącego obowiązki na stanowisku referenta [...] Komendy Wojewódzkiej Policji w [...]. U podstaw wszczęcia tego postępowania legło ustalenie, że Prokuratura Okręgowa pod sygn. akt [...] prowadzi postępowanie karne, w toku którego w dniu [...] kwietnia 2018 r. zostało wydane, a [...] maja 2018 r. ogłoszone skarżącemu, postanowienie o przedstawieniu mu zarzutów o to, że w dniu [...] stycznia 2016 r. w [...]. na ul. [...], będąc funkcjonariuszem [...] Komendy Miejskiej Policji w [...], działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, nie dopełnił swoich obowiązków służbowych, w ten sposób, że przeprowadzając kontrolę drogową w zakresie kierowania przez L. P. niesprawnym technicznie samochodem marki H., oraz popełnienia przez kierującego szeregu nieustalonych wykroczeń, na skutek powołania się przez kierującego na wpływy i znajomości R. R., potwierdzone następnie rozmową telefoniczną z R. R., nie podjął czynności zmierzających do ukarania sprawcy wykroczenia, czym przysporzył L. P. korzyści majątkowej w postaci uniknięcia ukarania go karą grzywny w formie mandatu karnego w wysokości od 20 zł do 500 zł za każde z ujawnionych wykroczeń oraz przypisania wyżej wymienionemu od 1 do 10 punktów rejestrowych, a także poświadczył nieprawdę co do okoliczności mających znaczenie prawne w swoim notatniku służbowym, w ten sposób, że zamiast wpisać informacje o wyżej wymienionych wykroczeniach przy opisie kontroli, zaniechał tego wpisu, czym działał na szkodę interesu publicznego, tj. o czyn z art. 231 § 2 i art. 271 § 3 w związku z art. 11 § 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz. U. z 2019 r., poz. 1950 ze zm.; dalej: "k.k.").
Pismem z [...] lutego 2019 r. organ pierwszej instancji wystąpił również do Zarządu Wojewódzkiego Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Policjantów województwa [...] z prośbą o wydanie opinii w przedmiocie zwolnienia skarżącego ze służby w Policji z uwagi na ważny interes służby. W odpowiedzi z [...] marca 2019 r. Zarząd Wojewódzki Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Policjantów województwa [...] poinformował, że w uchwale z [...] marca 2019 r. nr [...] wyraził negatywną opinię w zakresie zwolnienia skarżącego ze służby Policji w trybie art. 41 ust. 2 pkt 5 u.p.
Do akt administracyjnych niniejszej sprawy dołączono: kserokopie materiałów z postępowania karnego prowadzonego przeciwko skarżącemu, wśród których znajduje się kserokopia aktu oskarżenia z [...] grudnia 2018 r. obejmującego m.in. skarżącego (oskarżonego o czyn z art. 231 § 2 i art. 271 § 3 w związku z art. 11 § 2 k.k.), skierowanego do Wydziału [...] Sądu Rejonowego [...] (sygn. akt[...]); akta postępowania dyscyplinarnego o sygn.[...], a nadto wydruki z artykułów prasowych zamieszczonych w Internecie dotyczących zdarzeń z udziałem m.in. skarżącego. W dniach [...] i [...] lutego 2019 r. w Gazecie [...] ukazały się bowiem artykuły pt.: "[...]" i "[...]", które ujawniały szczegóły niezgodnego z prawem działania policjantów [...] Komendy Miejskiej Policji w [...]. oraz Komendy Wojewódzkiej Policji w [...].
Skarżący (reprezentowany przez adwokata O. G. zażądał dopuszczenia dowodów z przesłuchania strony, przesłuchania świadków oraz opinii o funkcjonariuszu w miejscach pełnienia przez niego służby. Postanowieniem z [...] kwietnia 2019 r. KWP, mając na uwadze art. 78 § 2 k.p.a., odmówił częściowo uwzględnienia wniosków dowodowych, a mianowicie w zakresie przesłuchania świadków oraz uzyskania opinii o skarżącym za okres jego służby w Żandarmerii Wojskowej. Zdaniem organu pierwszej instancji, dla prawidłowego wyjaśnienia stanu faktycznego prowadzonego postępowania administracyjnego nie mają znaczenia okoliczności przebiegu służby skarżącego po [...] stycznia 2016 r., w szczególności okoliczności pełnienia służby w [...] Komendy Wojewódzkiej Policji w [...]. od [...] sierpnia 2018 r. do [...] sierpnia 2019 r.
Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, KWP rozkazem personalnym nr[...], wydanym [...] kwietnia 2019 r. w oparciu o art. 41 ust. 2 pkt 5 w związku z art. 45 ust. 1 u.p., zwolnił skarżącego ze służby w Policji z dniem [...] maja 2019 r. Zgodnie z art. 108 § 1 k.p.a. ww. rozkazowi personalnemu nadano rygor natychmiastowej wykonalności.
W uzasadnieniu rozkazu personalnego organ pierwszej instancji podkreślił, że celem mniejszego postępowania administracyjnego nie jest ustalenie zasadności przedstawionych funkcjonariuszowi zarzutów, czy też ocena jego odpowiedzialności karnej, lecz ustalenie, czy zaistniały przesłanki zwolnienia skarżącego ze służby w Policji z uwagi na jej ważny interes. Po analizie zgromadzonego materiału dowodowego, KWP uznał, że zasadne jest zwolnienie skarżącego ze służby w Policji w trybie art. 41 ust. 2 pkt 5 u.p. Organ pierwszej instancji wskazał, iż służba w Policji jest wyjątkowym rodzajem służby publicznej, a pełniący ją funkcjonariusze podlegają szczególnej dyscyplinie służbowej określonej w art. 25 ust. 1 u.p. Zgodnie z tym przepisem, służbę w Policji mogą pełnić wyłącznie osoby o nieposzlakowanej opinii, bezwzględnie przestrzegające prawa i zasad współżycia społecznego. Jakiekolwiek wątpliwości co do posiadania przez policjanta nieposzlakowanej opinii dyskwalifikują go jako osobę zdolną do prawidłowego wykonywania obowiązków służbowych.
Ponadto KWP zwrócił uwagę na negatywny wydźwięk medialny procederu, o udział w którym jest oskarżony skarżący. Chodzi tu o włączone do akt administracyjnych skany artykułów prasowych, zrzuty ekranu informacji zamieszczonych w Internecie oraz linki dotyczące niezgodnego z prawem działania policjantów [...] Komendy Miejskiej Policji i Komendy Wojewódzkiej Policji w [...]. Zdaniem organu pierwszej instancji, nie można dopuścić do sytuacji, gdy opinia społeczna utwierdza się w przekonaniu, iż osoby pełniące służbę w Policji tworzą nieformalne układy towarzysko-biznesowe umożliwiające innym osobom uniknięcie odpowiedzialności za popełnione wykroczenia i nie ponoszą z tego tytułu żadnych konsekwencji służbowych.
Reasumując, KWP podniósł, iż skarżący nie posiada kwalifikacji, które byłyby szczególnie pożądane w służbie w Policji ani osiągnięć zawodowych, które przeważałyby nad potrzebą zwolnienia go ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 u.p. Dalsze pozostawanie w służbie skarżącego, który nie legitymuje się przymiotami niezbędnymi do pełnienia służby, narusza jej ważny interes. Wpływa bowiem demoralizująco na pozostałych funkcjonariuszy, a także rzutuje na powstanie negatywnego wizerunku Policji w odbiorze społecznym, co przekłada się na utratę zaufania do organów Państwa.
Po rozpoznaniu odwołania skarżącego od powyższego rozstrzygnięcia, powołanym na wstępie rozkazem personalnym KGP utrzymał w mocy rozkaz personalny KWP.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia drugoinstancyjnego organ odwoławczy stwierdził, że zachowanie funkcjonariusza Policji, które prowadzi do przedstawienia mu zarzutu, a następnie skierowania przeciwko niemu aktu oskarżenia o przestępstwo z art. 231 § 2 i art. 271 § 3 w związku z art. 11 § 2 k.k. stanowi jaskrawy przykład lekceważącego traktowania funkcji, którą skarżący pełnił jako policjant, jak też braku szacunku do tego zawodu oraz etosu z nim związanego. Jako osoba, która w życiu zawodowym permanentnie styka się z objawami naruszeń przepisów prawa, skarżący nie tylko powinien mieć świadomość tego, jakie są konsekwencje określonego zachowania, ale przede wszystkim, jakie skutki takie działanie wywołuje w sferze publicznej. Wiedza w społeczeństwie o tym, iż oskarżonym o popełnienie przestępstwa związanego z pełnieniem służby jest policjant, stanowi też w tym przypadku okoliczność obciążającą skarżącego. Informacja taka rzutuje przede wszystkim na opinię o samym funkcjonariuszu, ale także ma bezpośrednie przełożenie na ocenę społeczną formacji, w której pełni służbę. Nie ma wątpliwości, że istnieje sprzężenie zwrotne pomiędzy społeczną oceną jednostki a postrzeganiem przez członków społeczeństwa organizacji, do której ona należy. Skutkuje to w konsekwencji negatywnym odbiorem Policji w oczach opinii publicznej. Powyższe nie tylko dyskredytuje skarżącego jako osobę o nieposzlakowanej opinii (art. 25 ust. 1 u.p.), ale również naraża na szwank dobre imię formacji zobowiązanej do ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego. W ocenie KGP, wydanie postanowienia o przedstawieniu zarzutów skarżącemu o popełnienie wskazanego przestępstwa oraz skierowanie przeciwko niemu aktu oskarżenia sprawiają, iż skarżący niewątpliwie utracił przymioty konieczne do pozostawania w szeregach formacji służącej społeczeństwu. Skarżący jako policjant był bowiem zobowiązany do zapobiegania, wykrywania i ścigania przestępstw oraz reagowania na wszelkie przejawy łamania prawa. Tymczasem sam stał się oskarżonym o popełnienie przestępstwa. Dlatego uznać należy, że skarżący nie cieszy się już nieposzlakowaną opinią, zatem nie spełnia podstawowego warunku wskazanego w art. 25 ust. 1 u.p., niezbędnego do pełnienia służby w Policji, a okoliczności te uniemożliwiają jego pozostawanie w służbie.
Powyższy rozkaz personalny KGP stał się przedmiotem skargi skarżącego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w którym zażądał uchylenia rozkazów personalnych organów obu instancji i przekazania sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.
Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił:
1. rażące naruszenie przepisów postępowania, a to art. 10 § 1, art. 11, art. 8, art. 9, art. 73 § 1 oraz art. 79 § 1 i 2 k.p.a. w związku z art. 107 § 3, art. 138 § 2 i art. 140 k.p.a. poprzez nieodniesienie się w zaskarżonej decyzji do zarzutów wskazanych w odwołaniu, podczas gdy obowiązkiem organu było zbadanie całej sprawy, a przede wszystkim sprawdzenie poprawności procedowania przez organ pierwszej instancji oraz poprzez nieuchylenie zaskarżonej decyzji w sytuacji, gdy organ pierwszej instancji w trakcie postępowania nie informował pełnomocnika strony o przeprowadzanych w sprawie czynnościach dowodowych - w szczególności w postaci przesłuchania świadków, podczas gdy pełnomocnik chciał uczestniczyć w tych czynnościach i mieć możliwość zadawania pytań świadkom;
2. rażące naruszenie przepisów postępowania - art. 7, art. 8, art. 11, art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez dowolną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego i faktyczne oparcie decyzji na niezweryfikowanych doniesieniach prasowych oraz oględzinach materiałów postępowania karnego, podczas gdy w postępowaniu administracyjnym obowiązuje zasada bezpośredniości, a organy posiadały wiedzę o toczącym się postępowaniu karnym przeciwko stronie od ponad roku;
3. rażące naruszenie prawa materialnego, a to art. 41 ust. 2 pkt 5 u.p. poprzez przyjęcie, że sam fakt postawienia zarzutów funkcjonariuszowi Policji, wniesienia aktu oskarżenia oraz doniesienia prasowe przemawiają za zwolnieniem skarżącego ze służby w Policji ze względu na ważny interes służby.
W odpowiedzi na skargę KGP wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego rozkazu personalnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Istota niniejszej sprawy sprowadza się do ustalenia, czy w okolicznościach faktycznych zaistniał ważny interes służby, uzasadniający zwolnienie skarżącego ze służby w Policji. Na tę okoliczność powołały się organy Policji obu instancji, wskazując na art. 41 ust. 2 pkt 5 u.p., będący materialnoprawną podstawą wydanych w sprawie rozkazów personalnych. W myśl ww. przepisu policjanta można zwolnić ze służby, gdy wymaga tego ważny interes służby. Jest więc to uprawnienie przyznane organowi w sytuacji, gdy dojdzie do przekonania, że interes społeczny (interes służby) przeważa nad słusznym interesem strony.
Rozkaz personalny wydany na podstawie powyższego przepisu ma charakter fakultatywny i podejmowany jest w ramach uznania administracyjnego. Wprawdzie akt o charakterze uznaniowym pozostaje pod kontrolą Sądu, jednak zakres tej kontroli jest ograniczony, bowiem Sąd bada wyłącznie zgodność z prawem podjętego rozstrzygnięcia, nie wnikając natomiast w jego celowość. Z tego względu kontrola sądowa decyzji uznaniowych zmierza do ustalenia, czy na podstawie obowiązujących przepisów prawa dopuszczalne było wydanie decyzji, czy organ przy jej wydaniu nie przekroczył granic uznania administracyjnego oraz czy uzasadnił rozstrzygnięcie dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami w taki sposób, aby nie można mu było zarzucić dowolności. Badaniu podlega zatem, czy przy podjęciu decyzji spełniona została, zawarta w art. 7 k.p.a., powinność uwzględnienia interesu społecznego i słusznego interesu strony. Ponadto zaakceptowanie zakresu, w jakim organ uczynił użytek z przyznanego mu uprawnienia, zależy od ustalenia, czy stan faktyczny sprawy został wszechstronnie wyjaśniony w świetle przepisów prawa materialnego, mających zastosowanie w sprawie. Sam wybór rozstrzygnięcia, dokonywany przez organ na podstawie kryteriów słuszności i celowości, pozostaje już poza granicami kontroli sądowej. Sądy administracyjne nie są bowiem uprawnione do dokonywania oceny sposobu wypełniania przez organy administracji treści pozasystemowych kryteriów słusznościowych czy celowościowych, czyli realizacji określonej polityki stosowania prawa administracyjnego (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego; dalej: "NSA" z 19 maja 2011 r., sygn. akt I OSK 301/11 – orzeczenia sądów administracyjnych są publikowane w internetowej bazie orzeczeń na stronie NSA: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Przywołany art. 41 ust. 2 pkt 5 u.p. mówi o możliwości zwolnienia funkcjonariusza Policji ze służby, gdy wymaga tego "ważny interes służby". Jest to pojęcie nieostre, niedookreślone, jednakże z uwagi na nieporównywalność sytuacji faktycznych jakie mogą zaistnieć, użycie przez ustawodawcę takiego właśnie zwrotu jest w pełni uzasadnione. W ocenie nauki prawa, "nieostrość nazw (jako szczególny przejaw ich niedookreśloności) nie jest traktowana w tekście prawnym jako wada. Wręcz przeciwnie – może być z powodzeniem stosowana jako świadomie przyjęty środek uelastycznienia tekstu przez stworzenie swoistego luzu decyzyjnego" (S. Wronkowska, M. Zieliński, Komentarz do zasad techniki prawodawczej, Warszawa 2004, s. 280). Prawodawca, używając takiego sformułowania, pozwala zatem organom Policji na odpowiednią ocenę stanu faktycznego, by w konsekwencji organy te mogły zdecydować o celowości dalszego trwania stosunku służbowego. Z pewnością więc ustawodawca dostrzega potrzebę ochrony interesu służby (interesu społecznego), jako interesu nadrzędnego, dając jednocześnie właściwym organom możliwość oceny każdego indywidualnego przypadku.
Jak wskazał Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 19 października 2004 r., sygn. akt K 1/04 (publ. OTK-A 2004/9/93), przy odczytywaniu treści określenia "ważny interes służby" należy sięgnąć do przepisów określających cele i zadania Policji oraz szczególny status policjantów. Z art. 1 ust. 1 u.p. wynika, że Policja jest umundurowaną i uzbrojoną formacją służącą społeczeństwu i przeznaczoną do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz do utrzymywania bezpieczeństwa i porządku publicznego. Zgodnie z art. 1 ust. 2 pkt 1-4 u.p., do podstawowych zadań tej formacji należy m.in. ochrona życia i zdrowia ludzi oraz mienia przed bezprawnymi zamachami naruszającymi te dobra; ochrona bezpieczeństwa i porządku publicznego (...); inicjowanie i organizowanie działań mających na celu zapobieganie popełnianiu przestępstw i wykroczeń oraz zjawiskom kryminogennym i współdziałanie w tym zakresie z organami państwowymi, samorządowymi i organizacjami społecznymi; wykrywanie przestępstw i wykroczeń oraz ściganie ich sprawców. Realizacja tego rodzaju zadań wymaga, aby policjantami były osoby o odpowiednich kwalifikacjach merytorycznych oraz posiadające niezbędną zdolność fizyczną i psychiczną do służby w tej formacji. Przy tym służbę w Policji mogą pełnić wyłącznie obywatele polscy o nieposzlakowanej opinii (art. 25 ust. 1 u.p.). Jakiekolwiek wątpliwości co do posiadania takiego przymiotu dyskwalifikują policjanta jako osobę zdolną do prawidłowego wykonywania obowiązków służbowych. Każdy, kto decyduje się na dobrowolne podjęcie służby w Policji, musi zdawać sobie z tego sprawę. Składa bowiem ślubowanie, w którym zobowiązuje się m.in. do godnego zachowania w służbie i poza nią oraz należytej dbałości o dobro formacji, do której przystępuje. Musi mieć zatem świadomość, że sprawowanie funkcji publicznej łączy się nie tylko z pewnymi przywilejami, ale także ze zwiększonymi obowiązkami oraz pewnymi ograniczeniami nieznanymi innym grupom zawodowym. Policjantom przysługuje wprawdzie zwiększona ochrona trwałości stosunku służbowego, jednak nie ma ona charakteru bezwzględnego i nie sięga ona tak daleko, jak tego oczekuje skarżący. Ustawodawca w interesie policjantów szczegółowo określa dopuszczalne przyczyny zwolnienia ich ze służby. Jednocześnie dostrzega potrzebę prowadzenia racjonalnej polityki kadrowej w interesie Policji oraz konieczność wyposażenia organów tej formacji w instrumenty prawne niezbędne do podejmowania działań zmierzających do budowania autorytetu państwa i zaufania obywateli do jego organów.
Również w orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest zgodny pogląd, iż pojęcie "ważnego interesu służby" należy wiązać z art. 25 ust. 1 u.p., który to przepis stawia warunek, aby służbę w Policji pełniły tylko osoby o nieposzlakowanej opinii. Wprowadzenie takiego wymogu jest uzasadnione specyfiką pracy w organach ścigania, a także celami, jakie formacja ta ma realizować. Policja ma bowiem gwarantować obywatelom ochronę przed wszelkimi działaniami sprzecznymi z prawem. Stąd osoby egzekwujące przestrzeganie prawa same muszą przede wszystkim przestrzegać prawa. Winny to być zatem osoby cieszące się autorytetem w społeczeństwie, respektujące zasady współżycia społecznego, dotrzymujące roty ślubowania (art. 27 ust. 1 u.p.). Osoby te muszą więc znajdować się poza wszelkimi podejrzeniami o to, iż by miały łamać prawo (vide wyrok tut. Sądu z 18 kwietnia 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 314/13).
Sądy administracyjne podkreślają też, że policjant, któremu postawiono zarzut popełnienia przestępstwa ściganego z urzędu, traci przymiot "nieposzlakowanej opinii". "Poszlaka" w języku polskim to podejrzenie, przesłanka przemawiająca za określoną interpretacją jakiegoś zjawiska czy jakiejś sytuacji, natomiast "nieposzlakowany" to ten, któremu nie można nic zarzucić, przypisać - nieskazitelny. Powyższe pojęcie odnosi się zarówno do sfery życia zawodowego, jak i prywatnego. Utraty przymiotu nieposzlakowanej opinii nie powoduje wyłącznie karalność danej osoby. Taki skutek może również wywoływać znalezienie się w kręgu podejrzeń bądź insynuacji. Zatem samo podejrzenie o popełnienie przestępstwa świadczy o niespełnieniu wymogu nieskazitelnej postawy moralnej, która determinuje możliwość pełnienia służby publicznej (vide wyroki NSA: z 26 stycznia 2015 r., sygn. akt I OSK 2318/13; z 27 listopada 2014 r., sygn. akt I OSK 1715/13; z 31 października 2008 r., sygn. akt I OSK 1738/07).
Powyższe prowadzi do konkluzji, że pozostawanie w służbie policjanta, który nie legitymuje się nieposzlakowaną opinią narusza ważny interes służby. Taka sytuacja niewątpliwie rzutuje na powstanie negatywnego wizerunku Policji w odbiorze społecznym, co przekłada się na utratę zaufania społeczeństwa do organów Państwa.
Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy, stwierdzić należy, że przesłanka zwolnienia skarżącego ze służby w Policji z uwagi na ważny interes służby została wystarczająco wykazana.
W przedmiotowej sprawie okolicznością bezsporną jest, że w Sądzie Rejonowym [...] w [...]. pod sygn. akt [...] toczy się postępowanie karne (m.in.) przeciwko skarżącemu oskarżonemu o czyn z art. 231 § 2 (nadużycie uprawnień przez funkcjonariusza w celu osiągnięcia korzyści majątkowej lub osobistej) i art. 271 § 3 (poświadczenie nieprawdy w wystawionym dokumencie w celu osiągnięcia korzyści majątkowej lub osobistej) w związku z art. 11 § 2 k.k. (zbieg przepisów ustawy skutkujący przyjęciem tzw. kumulatywnej kwalifikacji). Oba przestępstwa (tj. z art. 231 § 2 i z art. 271 § 3 k.k.) są ścigane z oskarżenia publicznego (z urzędu). Opisany w akcie oskarżenia czyn polegał na tym, że skarżący, jako funkcjonariusz [...] Komendy Miejskiej Policji w [...]., działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, nie dopełnił swoich obowiązków służbowych podczas przeprowadzania kontroli drogowej (w zakresie kierowania niesprawnym technicznie samochodem oraz popełnienia przez kierującego szeregu nieustalonych wykroczeń), bowiem wobec powołania się kierowcy kontrolowanego pojazdu na wpływy i znajomości z innym funkcjonariuszem, potwierdzone następnie rozmową telefoniczną, skarżący nie podjął czynności zmierzających do ukarania sprawcy wykroczenia, a w swoim notatniku służbowym poświadczył nieprawdę co do okoliczności mających znaczenie prawne, czym działał na szkodę interesu publicznego.
Trafnie przyjął KGP, iż czyn, którego popełnienie zarzucono skarżącemu, nie licuje z honorem, godnością i dobrym imieniem służby, czyli wartościami wymienionymi w rocie ślubowania policjanta. W ocenie Sądu, powyższe okoliczności skutkują tym, że skarżący jako funkcjonariusz Policji przestał legitymować się przymiotem "nieposzlakowanej opinii". Utracił zatem atrybut konieczny do pozostawania w służbie.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjęto, że specyfika pracy organów ścigania, cele jakie mają realizować, charakter działań jakie mogą podejmować funkcjonariusze na służbie, sprawia, iż sam fakt uzasadnionego podejrzenia popełnienia przestępstwa przez funkcjonariusza stanowi przesłankę zwolnienia go ze służby na podstawie ww. przepisu. Już samo podejrzenie funkcjonariusza o zachowania karalne, zaprzeczające przyjętym zobowiązaniom, naraża dobre imię służby, którego utrzymanie składa się na treść "ważnego interesu służby" (vide wyrok NSA z 13 kwietnia 2011 r., sygn. akt I OSK 1886/10).
Nadto Trybunał Konstytucyjny wielokrotnie w swych orzeczeniach (vide wyrok z 19 października 2004 r., sygn. akt K 1/04, publ. OTK-A 2004/9/93) zwracał uwagę na natężenie zjawiska korupcji w strukturach organów władzy publicznej oraz na to, że nieuczciwość i brak wiarygodności osób realizujących służbę publiczną szkodzi zaufaniu publicznemu i podważa autorytet państwa. Istnienie wątpliwości co do zachowania przymiotów niezbędnych do sprawowania funkcji publicznych nie może zatem – mimo niezakończonego jeszcze postępowania karnego – pozbawiać właściwych organów możliwości stosowania wobec funkcjonariuszy publicznych innych, pozakarnych dolegliwości. Takie środki prawne nie są tożsame ze stosowaniem sankcji karnych. Z uwagi na karnoprawną zasadę domniemania niewinności nie jest dopuszczalne jedynie uznanie winy i pociągnięcie do odpowiedzialności karnej bez postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem w sprawie karnej. Jednakże takich konstytucyjnych gwarancji nie można rozciągać na inne procedury ustawowe, których celem nie jest wymierzenie sankcji karnych. Zasada domniemania niewinności nie może być rozumiana tak szeroko, by wykluczała wiązanie z samym faktem toczącego się postępowania karnego jakichkolwiek konsekwencji prawnych, które w innych procedurach mogą oddziaływać na sytuację podejrzanego lub oskarżonego. W takich przypadkach, nawet zanim zapadnie prawomocny wyrok w sprawie karnej, możliwe jest ograniczenie dostępu określonych osób do służby publicznej, a także wykluczenie konkretnej osoby z grona funkcjonariuszy publicznych.
Zdaniem Sądu, organy Policji nie naruszyły też wskazanych w skardze przepisów proceduralnych. Podkreślenia wymaga, że organ Policji w postępowaniu administracyjnym nie jest organem postępowania karnego, nie był zatem uprawniony ani zobowiązany do ustalenia winy i sprawstwa skarżącego w rozumieniu przepisów prawa karnego. Dla organu Policji w tej sprawie wiążącym dokumentem było w szczególności postanowienie o przedstawieniu skarżącemu zarzutów, a następnie skierowany do Sądu powszechnego akt oskarżenia. Organ Policji nie mógł oceniać wartości zgromadzonego w postępowaniu przygotowawczym materiału dowodowego, a tym bardziej odnosić się w jakikolwiek sposób do winy skarżącego, czy jego niewinności. Tej oceny dokonał organ prokuratorski, decydując się na postawienie skarżącemu zarzutów, a następnie wniesienie aktu oskarżenia.
To utrata zdolności dalszego pełnienia służby przez funkcjonariusza, przy ocenie jego zachowań sprzeniewierzających się ideom zapewnienia obywatelom bezpieczeństwa i ochrony porządku publicznego w zestawieniu z jego dotychczasową służbą, dawały organowi Policji wybór co do sposobu rozstrzygnięcia sprawy. Organy obu instancji w motywach wydanych rozkazów personalnych wykazały, dlaczego dały prymat interesowi społecznemu, tożsamemu z interesem służby.
Odnosząc się do podniesionego w uzasadnieniu skargi argumentu, iż postępowanie w przedmiocie zwolnienia skarżącego zostało wszczęte dopiero po roku od powzięcia wiadomości przez organ pierwszej instancji o postawieniu mu zarzutów, dostrzec trzeba, że po otrzymaniu od skarżącego raportu z [...] maja 2018 r. (informującego o postawieniu mu zarzutów w ramach śledztwa prowadzonego przez Prokuraturę Okręgową w [...]), rozkazem personalnym KWP z [...] maja 2018 r. nr [...] skarżący został zawieszony w czynnościach służbowych na okres trzech miesięcy, tj. od [...] maja 2018 r. do [...] sierpnia 2018 r., a postanowieniem z [...] czerwca 2018 r. nr [...] organ pierwszej instancji wszczął wobec skarżącego postępowanie dyscyplinarne.
W kwestii negatywnej opinii Zarządu Wojewódzkiego Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Policjantów województwa [...], stwierdzić należy, że KWP zobowiązany był jedynie do wystąpienia o taką opinię, stosownie do art. 43 ust. 3 u.p. Opinia związku zawodowego, niezależnie od jej treści, tj. pozytywnego albo negatywnego zaopiniowania zwolnienia policjanta ze służby, nie wiąże organu Policji w sposób merytoryczny. Nawet bowiem negatywna opinia nie jest ujemną przesłanką do zwolnienia policjanta ze służby w tym trybie. Tak więc nie jest konieczne uzyskanie zgody związków zawodowych do zwolnienia policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 u.p., a jedynie konieczne jest zwrócenie się organu ze stosownym pismem w celu zasięgnięcia opinii związków zawodowych.
Chybiony jest także zarzut naruszenia zasady czynnego udziału strony w postępowaniu. Skarżący w zawiadomieniu KWP z [...] lutego 2019 r. o wszczęciu postępowania został wyczerpująco pouczony o przysługujących mu uprawnieniach, a po zgłoszeniu się do udziału w postępowaniu profesjonalnego pełnomocnika skarżącego (co nastąpiło [...] lutego 2019 r.) czynny udział był realizowany chociażby poprzez składanie wniosków dowodowych. Z kolei pismem z [...] marca 2019 r. (doręczonym pełnomocnikowi skarżącego [...] marca 2019 r.) organ pierwszej instancji zawiadomił stronę o terminie zakończenia postępowania administracyjnego w przedmiocie zwolnienia skarżącego ze służby w Policji, a nadto pouczył o uprawnieniach wynikających z art. 10 § 1 k.p.a., w tym o prawie do wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji, co do zebranych dowodów i materiałów w sprawie.
Z powyższych względów, uznając skargę za niezasadną, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.