III OSK 6839/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, uznając, że sąd pierwszej instancji nie odniósł się do wszystkich istotnych kwestii faktycznych dotyczących wniosku o wyłączenie informacji handlowych z udostępnienia.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej T. sp. z o.o. od wyroku WSA, który oddalił skargę na decyzję GIOŚ odmawiającą wyłączenia z udostępnienia informacji o wartości handlowej i tajemnicy przedsiębiorstwa zawartych w protokole kontroli. Spółka zarzucała, że WSA nie rozpoznał wszystkich jej argumentów dotyczących wadliwego ukształtowania zakresu wyłączonych informacji. NSA uznał skargę kasacyjną za zasadną, wskazując na nierozpoznanie przez WSA istotnych kwestii faktycznych i uchylił zaskarżony wyrok.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną T. sp. z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę spółki na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska. Sprawa dotyczyła odmowy wyłączenia z udostępnienia informacji zawartych w protokole kontroli, które spółka uważała za objęte tajemnicą przedsiębiorstwa i posiadające wartość handlową. Spółka zarzuciła WSA, że nie odniósł się do wszystkich podniesionych przez nią kwestii faktycznych, w tym dotyczących sposobu wytwarzania produktów, przypisania procesów produkcyjnych, pominięcia pewnych informacji z ewidencji oraz rozbieżnego traktowania informacji o kontrahentach. Naczelny Sąd Administracyjny uznał te zarzuty za zasadne, stwierdzając, że WSA nie rozpoznał istoty sprawy i nie odniósł się do szeregu istotnych okoliczności faktycznych. W związku z tym, NSA uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu, nakazując mu uwzględnienie wskazanych w uzasadnieniu ocen prawnych.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, sąd pierwszej instancji nie rozpoznał sprawy należycie, ponieważ nie odniósł się do szeregu istotnych kwestii faktycznych podniesionych w skardze, które mogły mieć wpływ na ocenę zgodności z prawem zaskarżonej decyzji.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że WSA nie odniósł się do wielu zarzutów faktycznych skarżącej spółki dotyczących wadliwego ukształtowania zakresu wyłączonych informacji, co uniemożliwiło merytoryczne rozpoznanie sprawy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (9)
Główne
ustawa środowiskowa art. 16 § ust. 1 pkt 7 w zw. z ust. 4
Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
Władze publiczne mogą odmówić udostępnienia informacji o środowisku, jeżeli może to naruszyć ochronę informacji o wartości handlowej lub tajemnicy przedsiębiorstwa, po rozważeniu interesu publicznego przemawiającego za udostępnieniem.
Pomocnicze
ustawa środowiskowa art. 8 § ust. 1
Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
Władze publiczne są obowiązane do udostępniania każdemu informacji o środowisku i jego ochronie.
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji z powodu istotnego naruszenia przepisów postępowania.
P.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi, gdy brak podstaw do jej uwzględnienia.
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a)
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji z powodu naruszenia prawa materialnego.
K.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
K.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek oceny na podstawie zebranego materiału dowodowego.
K.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada praworządności i prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów.
u.z.n.k. art. 11 § ust. 4
Ustawa z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji
Definicja tajemnicy przedsiębiorstwa.
Argumenty
Skuteczne argumenty
WSA nie odniósł się do wszystkich istotnych kwestii faktycznych podniesionych w skardze, co stanowi naruszenie przepisów postępowania. WSA błędnie uznał, że nie zostały spełnione przesłanki do uwzględnienia wniosku o wyłączenie wnioskowanych informacji stanowiących dla Spółki wartość handlową.
Godne uwagi sformułowania
Prawo do informacji o środowisku powinno być ujmowane jako refleks ogólnego prawa do informacji o działalności władzy publicznej. Prawo do informacji o środowisku powinno stanowić regułę, a podstawy jego ograniczenia powinny być interpretowane zawężająco. W każdym przypadku należy rozważyć, czy społeczny interes, któremu ma służyć ujawnienie informacji o środowisku, nie przeważa nad interesem dyktującym odmowę jej udostępnienia.
Skład orzekający
Artur Kuś
przewodniczący
Maciej Kobak
sprawozdawca
Mirosław Wincenciak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prawa do informacji o środowisku, tajemnicy przedsiębiorstwa i wartości handlowej w kontekście wniosków o wyłączenie informacji z udostępnienia, a także obowiązków sądu w zakresie rozpoznawania zarzutów faktycznych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o wyłączenie informacji z protokołu kontroli środowiskowej, ale ogólne zasady dotyczące prawa do informacji i tajemnicy przedsiębiorstwa mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego prawa obywatelskiego – dostępu do informacji publicznej, a konkretnie informacji o środowisku, które jest często przedmiotem sporów między przedsiębiorcami a organami administracji. Pokazuje, jak sądy interpretują granice między jawnością a ochroną tajemnicy przedsiębiorstwa.
“Czy tajemnica firmy chroni informacje o środowisku? NSA wyjaśnia granice dostępu do danych.”
Sektor
ochrona środowiska
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII OSK 6839/21 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2025-10-29 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2021-10-04 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Artur Kuś /przewodniczący/ Maciej Kobak /sprawozdawca/ Mirosław Wincenciak Symbol z opisem 6133 Informacja o środowisku Hasła tematyczne Ochrona środowiska Sygn. powiązane IV SA/Wa 1855/20 - Wyrok WSA w Warszawie z 2021-03-04 Skarżony organ Inspektor Ochrony Środowiska Treść wyniku Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny Powołane przepisy Dz.U. 2008 nr 199 poz 1227 art. 16 ust. 1 pkt 7 w zw. z ust. 4, art. 8 ust. 1 Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Artur Kuś Sędziowie Sędzia NSA Mirosław Wincenciak Sędzia del. WSA Maciej Kobak (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Edyta Kuczkowska po rozpoznaniu w dniu 29 października 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej T. sp. z o.o. z siedzibą w P. reprezentowanej przez syndyka masy upadłości M.W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 marca 2021 r. sygn. akt IV SA/Wa 1855/20 w sprawie ze skargi T. sp. z o.o. z siedzibą w P. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 22 czerwca 2020 r. nr DP-420/498/2020/sj w przedmiocie odmowy uwzględnienia wniosku o wyłączenie informacji z udostępnienia 1. uchyla zaskarżony wyrok w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie; 2. zasądza od Głównego Inspektora Ochrony Środowiska na rzecz M.W. syndyka masy upadłości T. sp. z o.o. w upadłości z siedzibą w P. kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 4 marca 2021 r. sygn. akt IV SA/Wa 1855/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę T. Sp. z o.o. z siedzibą w P.(dalej: "skarżąca") na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska (dalej: "organ") z dnia 22 czerwca 2020 r. nr DP-420/498/2020/sj w przedmiocie odmowy uwzględnienia wniosku o wyłączenie informacji z udostępnienia. Powyższy wyrok został wydany w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy. Pismem z dnia 4 lutego 2020 r. skarżąca, zwróciła się do Warmińsko-Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska, (dalej: "organ I instancji"), o zastrzeżenie informacji zawartych w protokole kontroli nr ELB 225/2019 oraz w piśmie z dnia 4 lutego 2020 r., posiadających informacje o wartości handlowej, w tym dane technologiczne objęte tajemnicą przedsiębiorstwa w rozumieniu przepisu art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz.U. z 2019 r. poz.1010 z poźn. zm., dalej: "u.z.n.k."), których udostępnienie mogłoby pogorszyć konkurencyjną pozycję skarżącej. Decyzją z 9 marca 2020 r., odmówiono uwzględnienia wniosku o wyłączenie informacji z udostępnienia w części wyżej opisanej. Od powyższej decyzji skarżąca pismem z dnia 24 marca 2020 r. złożyła odwołanie. Decyzją z dnia 22 czerwca 2020 r., nr DP-420/498/2020/sj, po rozpatrzeniu odwołania organ utrzymał w mocy decyzję wydaną w pierwszej instancji w przedmiocie odmowy uwzględnienia wniosku o wyłączenie informacji z udostępnienia w części dotyczącej: 1) pkt 1.3.1 protokołu kontroli WIOŚ-EL-1.7024.4.1740.2019. ASz, APŚ nr ELB 225/2019 z wyłączeniem informacji dotyczących: -nazwy handlowej stosowanego przez skarżącą przesiewacza bębnowego (strona 8 protokołu, akapit 5), -kodów odpadów, z których powstaje produkt o nazwie BIOMIN-28/DG (strona 9 pkt 1 od słów "zgodnie z pisemną informacją" do końca zdania, strona 10 protokołu kontroli akapit 1 pkt 1), -ilości odpadów przyjętych przez zakład przetwarzania odpadów w m. [...] w 2019 r. (strona 16 protokołu kontroli), -ilości odpadów przyjętych przez zakład przetwarzania odpadów w m. [...] w 2020 r, (strona 18 protokołu kontroli) 2) pkt 1.4 protokołu kontroli WIOŚ-EL-1.7024.4.1740,2019,ASz,APŚ nr ELB 225/2019, 3) pisma z dnia 4 lutego 2020 r. w zakresie pkt 1, 4) pisma z dnia 4 lutego 2020 r. w zakresie pkt 2 ad.1, 5) pisma z dnia 4 lutego 2020 r. w zakresie pkt 3 6) pisma z dnia 4 lutego 2020 r. w zakresie pkt 4 z wyłączeniem informacji dotyczących: - nazwy podmiotu odbierającego od Spółki produkt BIQMIN-28R (strona 7 pisma), - mieszania składników produktu BIOM1N-28 DG poza wskazanym w pozwoleniu Starosty Braniewskiego mieszalnikiem typu ZREM Strzegom (ostatnie zdanie na stronie 7 pisma), 7) pisma z dnia 4 lutego 2020 r. w zakresie pkt 5. W skardze do WSA zakwestionowano powyższą decyzję. W odpowiedzi organ wniósł o jej oddalenie, podnosząc te same argumenty co w zaskarżonej decyzji. Opisanym na wstępie wyrokiem WSA w Warszawie oddalił skargę. W ocenie Sądu pierwszej instancji organ prawidłowo przyjął, że informacje zawarte w pkt 1.3.1 protokołu kontroli nr ELB 225/2019 dotyczące nazwy handlowej przesiewacza bębnowego, kodów odpadów z których powstaje produkt BIOMIN-28/DG, ilość odpadów przyjętych przez zakład przetwarzania odpadów w m. [...] oraz pkt 1.4. protokołu kontroli, a także pkt 1, 2 ad.1, 3, 4 , 5 pisma skarżącej z 4 lutego 2020 r. zawierające zastrzeżenia do ww. protokołu nie stanowią wartości gospodarczej lub technologicznej, nie stanowią również tajemnicy przedsiębiorstwa, tym samym nie podlegają wyłączeniu z udostępnienia. Sąd podzielił stanowisko organu, że nie zachodzą podstawy do zastrzeżenia informacji w zakresie rodzaju i kodów odpadów przetwarzanych w Zakładzie w m. [...], skoro dane te zawiera decyzja Starosty Braniewskiego z 2 lutego 2013 r. udzielająca skarżącej zezwolenia na przetwarzanie odpadów i są one jawne, gdyż skarżąca nie podjęła kroków w celu wyłączenia z udostępnienia jej treści. Ponadto z wymienionych w pkt 2 decyzji Starosty odpadów powstają produkty BIOMIN-28. Z ustaleń organów wynika, że produkt BIOMIN-28, przemianowano na BIOMIN-28R i został on objęty patentem, a który jest dokumentem jawnym, jako że jest dostępny na stronie internetowej Urzędu Patentowego RP. Skoro w tym zakresie jest to informacja ogólnodostępna to nie podlega wyłączeniu. W uzasadnieniu wyroku podniesiono, że informacje dotyczące gospodarki ściekowej zawarte w protokole z kontroli nr ELB 225/2019, jak również w piśmie Spółki z 4 lutego 2020 r. nie stanowią informacji handlowej w rozumieniu tajemnicy przedsiębiorstwa, bowiem na ich podstawie nie jest możliwe ustalenie strategii i przyszłych zachowań skarżącej w zakresie przyszłych korzystnych inwestycji. Słusznie wskazał organ, że na podstawie tych danych nie jest możliwe pozyskanie informacji o czynnikach decydujących o wzroście lub spadku cen, struktury kosztów, jakości usług i produktów, czy preferencji dotyczących poszczególnych klientów. Protokół z kontroli w tym zakresie zawiera bowiem informacje ogólne, fragmentaryczne co do gospodarki ściekowej prowadzonej przez skarżącą, dlatego też nie można nie zgodzić się z organem, że ujawnienie tych informacji nie może obiektywnie wpłynąć na sytuację rynkową przedsiębiorcy. Sąd zważył, że do uznania, że dane informacje powinny być wyłączone z udostępnienia, konieczne jest udowodnienie, dlaczego ich ujawnienie mogłoby pogorszyć konkurencyjną pozycję przekazującego. Okoliczność ta, podobnie jak pozostałe przesłanki odmowy udostępnienia informacji, powinna być wykazana we wniosku o wyłączenie informacji z udostępniania, a także w decyzji odmawiającej udostępnienia informacji. W niniejszej sprawie, z opisanych powyżej przyczyn, nie było możliwe zastrzeżenie protokołu kontroli w całości, zwłaszcza, że wniosek skarżącej o zastrzeżenie informacji w nim wskazanych nie został prawidłowo uzasadniony, gdyż nie zostało w żaden sposób wykazane, jak ich ujawnienie może w konkretny sposób wpłynąć na jej konkurencyjną pozycję na rynku. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła skarżąca, zaskarżając go w całości i zarzucając mu naruszenie: 1) przepisów postępowania tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, dalej: "P.p.s.a.") w związku z art. 151 P.p.s.a poprzez oddalenie przez WSA skargi skarżącej w sytuacji, gdy decyzja organu została wydana z naruszeniem art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 w zw. z art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, dalej: "K.p.a.") uzasadniającym jej uchylenie ze względu na istotne naruszenie przepisów postępowania; 2) prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a. w zw. z art. 16 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2021 r., poz. 247; dalej: "ustawa środowiskowa") poprzez błędne uznanie przez WSA, że w sprawie nie zostały spełnione przesłanki do uwzględnienia wniosku o wyłączenie z udostępnienia wnioskowanych informacji stanowiących dla Spółki wartość handlową. Na podstawie powyższych zarzutów wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kasacyjnie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, oraz rozpoznanie niniejszej skargi kasacyjnej na rozprawie. Postanowieniem z 17 lutego 2025 r. sygn. akt PO1P/GU/200/2025 Sąd Rejonowy Poznań Stare - Miasto w Poznaniu Wydział XI Gospodarczy do Spraw Upadłościowych i Restrukturyzacyjnych ogłosił upadłość spółki skarżącej kasacyjnie i wyznaczył syndyka masy upadłości w osobie M.W. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 P.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 P.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. Wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do zbadania zarzutów kasacyjnych. Skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem zaskarżenia wyznaczającym granice kontroli instancyjnej sprawowanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Na podmiocie wnoszącym skargę kasacyjną spoczywa obowiązek wyznaczenia jej granic poprzez prawidłowe sformułowanie podstaw zaskarżenia - zarzutów. Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje zaskarżone skargą kasacyjną orzeczenie sądu pierwszej instancji przez pryzmat podniesionych w niej naruszeń prawa. Możliwość przeprowadzenia tej kontroli uzależniona jest od identyfikowalności tych naruszeń. Innymi słowy, Naczelny Sąd Administracyjny może przeprowadzić kontrolę orzeczenia Sądu pierwszej instancji, jeżeli w skardze kasacyjnej powołano konkretne przepisy prawa, które w ocenie wnoszącego ten środek zaskarżenia zostały naruszone. Rozważenie podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów wymaga uprzedniego przedstawienia systemowych uwarunkowań kształtujących prawo do informacji o środowisku. Prawo to, zostało potwierdzone przez ustrojodawcę w art. 74 ust. 3 Konstytucji, który statuuje publiczne prawo podmiotowe do informacji o stanie i ochronie środowiska. Środowisko jest wartością publiczną, którą władze publiczne zobowiązane są chronić stosownie do treści art. 5 Konstytucji. Zgodnie z paradygmatem praworządności proklamowanym postanowieniami art. 7 Konstytucji każde działanie władz publicznych skierowane na ochronę środowiska powinno opierać się na prawie i mieścić w jego granicach. Z tego też względu, prawo do informacji o środowisku powinno być ujmowane jako refleks ogólnego prawa do informacji o działalności władzy publicznej, o którym mowa w art. 61 ust. 1 Konstytucji. Każdy ma prawo do informacji, w jaki sposób władze publiczne realizują nałożone na nią obowiązki konstytucyjne, w tym o działaniach podejmowanych na rzecz ochrony środowiska. Odnotować również należy, że Rzeczypospolita Polska jest stroną Konwencji sporządzonej w Aarhus dnia 25 czerwca 1998 r. o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska (Dz. U. 2003 r., nr 78, poz. 706). Na mocy powołanej Konwencji Polska zobowiązała się do udostępniania społeczeństwu informacji o środowisku – art. 4 ust. 1. Również w przestrzeni prawa europejskiego Rzeczypospolita Polska jest zobowiązana do zapewnienia wewnętrznych narzędzi prawnych gwarantujących dostęp do informacji o środowisku. Zobowiązanie takie wynika wprost z art. 3 ust. 1 dyrektywy 2003/4/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2003 r. w sprawie publicznego dostępu do informacji dotyczących środowiska i uchylającej dyrektywę Rady 90/313/EWG (Dz. U. UE. L. z 2003 r. Nr 41, s. 26). Realizując zobowiązania konstytucyjne oraz międzynarodowe prawodawca ustanowił prawo do informacji o środowisku w art. 8 ust. 1 ustawy środowiskowej. Zgodnie z treścią powołanego przepisu "władze publiczne są obowiązane do udostępniania każdemu informacji o środowisku i jego ochronie, które są informacjami znajdującymi się w posiadaniu władz publicznych lub informacjami przeznaczonymi dla władz publicznych". Jednocześnie, na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 7 w zw. z ust. 4 ustawy środowiskowej władze publiczne mogą w drodze decyzji administracyjnej odmówić udostępnienia informacji o środowisku i jego ochronie po rozważeniu interesu publicznego przemawiającego za udostępnieniem informacji w konkretnym przypadku, jeżeli udostępnienie tych informacji może naruszyć ochronę informacji o wartości handlowej, w tym danych technologicznych, dostarczonych przez osoby trzecie i objętych tajemnicą przedsiębiorstwa, jeżeli osoby te złożyły wniosek o wyłączenie tych informacji z udostępniania, zawierający szczegółowe uzasadnienie dotyczące możliwości pogorszenia ich pozycji konkurencyjnej. Jak z powyższego wynika, na poziomie ustawowym prawodawca dokonuje ważenia konkurencyjnych wartości prawnie chronionych w postaci prawa do informacji o środowisku oraz prawa do zachowania w tajemnicy informacji mających wpływ na konkurencyjność podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą – zob. szerzej P. Korzeniowski, Prawo dostępu do informacji o środowisku a ochrona informacji o wartości handlowej. Glosa do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 czerwca 2021 r., IV SA/Wa 170/21, St.Iur.Torun. 2022, nr 2, s. 433. Z treści art. 16 ust. 1 pkt 7 ustawy środowiskowej wynika, że do ograniczenia prawa do informacji o środowisku może dojść jedynie wówczas, gdy jego realizacja może naruszyć informację handlową stanowiącą tajemnicę przedsiębiorcy poprzez pogorszenie konkurencyjności podmiotu, którego ona dotyczy. Wyeksponować należy, że sama możliwość pogorszenia pozycji konkurencyjnej podmiotu, którego dotyczy informacja o środowisku, będąca jednocześnie informacją handlową i tajemnicą przedsiębiorcy nie jest wystarczająca do uwzględnienia wniosku o odmowę jej udostępnienia. Pozytywne rozpatrzenie wniosku wymaga dodatkowo rozważenia, czy za udostępnieniem takiej informacji nie przemawia interes publiczny – art. 16 ust. 1 in principio ustawy środowiskowej. Normatywna konstrukcja decyzji o odmowie udostępnienia informacji o środowisku wykazuje ewidentne cechy uznaniowości. Wystąpienie okoliczności, o których mowa w art. 16 ust. 1 pkt 7 ustawy o środowisku nie obliguje organu do ograniczenia prawa do informacji o środowisku. Stwarza natomiast normatywną przestrzeń na wydanie decyzji tak pozytywnej, jak i negatywnej. Ostatecznym kwantyfikatorem decydującym o kierunku rozstrzygnięcia kwestii udostępnienia informacji o środowisku jest interes publiczny. Postanowienia art. 16 ust. 1 pkt 7 ustawy środowiskowej jednoznacznie współobowiązują z zasadą równoważenia interesu społecznego z interesem indywidualnym, wyrażoną w art. 7 K.p.a. Zasada ta jest obowiązkową dyrektywą normatywną, w oparciu o którą organy administracji publicznej kształtują ostateczną treść decyzji uznaniowych, czyli takich, dla których w danych okolicznościach faktycznych prawo dopuszcza wariantowość rozstrzygnięcia. Przyjęta w art. 16 ust. 1 pkt 7 ustawy środowiskowej formuła ograniczenia prawa do informacji o środowisku dowodzi, że powinna ona mieć charakter wyjątkowy. Prawodawca przesądził bowiem, że ograniczenie prawa do informacji do środowiska nie jest uzasadnione samym potencjalnym naruszeniem informacji o charakterze handlowym poprzez pogorszenie pozycji konkurencyjnej podmiotu, którego ona dotyczy. Ograniczenie prawa do informacji o środowisku nie może również pozostawać w sprzeczności z interesem publicznym przemawiającym za jej udostępnieniem. Takie rozumienie podstaw ograniczenia prawa do informacji o środowisku koresponduje z prawem Unii Europejskiej, do przestrzegania którego Rzeczypospolita Polska jest zobowiązana na mocy art. 9 Konstytucji, Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską oraz Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Zgodnie z motywem 16 wyżej powołanej Dyrektywy 2003/4/WE prawo do informacji o środowisku powinno stanowić regułę a podstawy jego ograniczenia powinny być interpretowane zawężająco. W każdym przypadku należy rozważyć, czy społeczny interes, któremu ma służyć ujawnienie informacji o środowisku, nie przeważa nad interesem dyktującym odmowę jej udostępnienia. Analogiczne zastrzeżenie obowiązuje na gruncie art. 4 ust. 4 in fine Konwencji Aarhus. Rozważając podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty w reżimie wyżej opisanych uwarunkowań normatywno-systemowych Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, że zasługują one na uwzględnienie. W szczególności należy podzielić stanowisko skarżącego kasacyjnie, że w sprawie nie wyjaśniono należycie wszystkich okoliczności faktycznych istotnych w sprawie. Jest bezsporne, że skarżąca kasacyjnie spółka pismem z dnia 4 lutego 2020 r. uzupełnionym na wezwanie organu I instancji, pismem z dnia 20 lutego 2020 r. wniosła o wyłączenie z udostępnienia informacji zawartych w protokole kontroli nr ELB 22512019 z dnia 28 stycznia 2020 r. w zakresie opisu sposobu funkcjonowania zakładu, technologii przetwarzania i wytwarzania produktów BIOMIN 28/DG i BIOMIN-28/R, listy odpadów, tj. całego punktu 1.3.1 i 1.4 protokołu, a także zawartych w piśmie z 4 lutego 2020 r. w zakresie opisu sposobu funkcjonowania zakładu, technologii przetwarzania i wytwarzania produktów BIOMIN 28/DG i BIOMIN-28/R, listy odpadów, tj. całych punktów 1, 2, ad.1, ad. 3, ad. 4 i ad. 5 pisma. Nie jest również sporne, że decyzją z 9 marca 2020 roku organ uwzględnił wniosek o wyłączenie informacji w zakresie produktu BIOMIN-28/DG, natomiast odmówił takiego wyłączenia względem produktu BIOMIN-28/R. Organ zwracał uwagę, że informacje o środowisku dotyczące produktu BIOMIN-28/R są jawne, albowiem znajdują się w decyzji Starosty Braniewskiego z dnia 12 lutego 2013 r., znak: ŚL6233.1.2013, wydanej w sprawie udzielenia T. Sp. z o. o. pozwolenia na przetwarzanie odpadów. Ponadto produkt o nazwie BIOMIN-28 został przemianowany na BIQMIN-28 R, który to został objęty ochroną patentową (nr patentu PL 231198). Opis patentowy jest jawny i dostępny na stronie internetowej Urzędu Patentowego RP, a zatem nie stanowi tajemnicy przedsiębiorstwa. Produkt BIOMIN-28/DG nie został objęty decyzją o pozwoleniu na przetwarzanie odpadów. Nie dotyczy go również ochrona patentowa, dlatego też informacje dotyczące tego produktu, zdaniem organów, podlegały wyłączeniu z udostępnienia. Należy zwrócić uwagę, że tak w odwołaniu od decyzji organu I instancji, jak i w skardze do WSA skarżąca kasacyjnie spółka eksponowała, że zakres wyłączonej od udostępnienia informacji został ukształtowany wadliwie. Podkreślono, iż pomimo, że organy obu instancji uznały zasadność wyłączenia informacji dotyczących rodzajów i kodów odpadów stosowanych do produkcji BIOMIN-28/DG, organ odmówił zastrzeżenia informacji dotyczących sposobu wytwarzania produktu BIOMIN-28/DG, opisanego w akapicie 1 — pkt 1) na stronie 9 Protokołu Kontroli (od słów "Wytwarzany w oparciu" do końca tego punktu - Organ I Instancji uwzględnił wyłącznie ostatnie zdanie tego punktu). Zdaniem skarżącego kasacyjnie informacje zawarte w tej części protokołu ujawniają dane, które organy co do zasady uznały za podlegające wyłączeniu spod udostępnienia. Do przedmiotowej kwestii WSA w ogóle się nie odniósł. Tak w odwołaniu, jak i w skardze skarżąca kasacyjnie spółka podała, że w pkt 2 akapitu 1 na stronie 9 Protokołu Kontroli (od słów "Produkt dla rolnictwa") procesy stosowane przy produkcji BIQMIN-28/DG zostały błędnie przyporządkowane do procesów właściwych dla produkcji BIQMIN-28/R. Spółka wskazywała na ten błąd również w zastrzeżeniach do protokołu kontroli z dnia 4 lutego 2020 roku. W konsekwencji, wobec uznania, że informacje te dotyczą produktu BIQMIN-28/R, którego proces produkcji został ujawniony w decyzji Starosty Braniewskiego z dnia 12 lutego 2013 r. oraz w opisie patentowym, odmówiono ich wyłączenia z udostępnienia. Do przedmiotowej kwestii WSA również w ogóle się nie odniósł. Tak w odwołaniu, jak i w skardze skarżąca kasacyjnie spółka podkreślała, że organ I Instancji uwzględniając wniosek w odniesieniu do zastrzeżenia informacji w zakresie rodzajów i kodów odpadów stosowanych do produkcji BIOMIN-28/DG, pominął zastrzeżenie informacji zawartej w akapicie 2 strony 17 Protokołu Kontroli (od zdania "Z ww. ewidencji"). WSA w ogóle się do przedmiotowej kwestii nie odniósł. Tak w odwołaniu, jak i w skardze skarżąca kasacyjnie spółka wywodziła, że organ I Instancji w pkt 6 decyzji wyłączył z udostępnienia informacje o podmiotach odbierających produkt BIQMIN-28/R od Spółki (zgodnie ze wskazaniem organu, znajdującej się na stronie 7 pisma z dnia 4 lutego 2020 roku), natomiast odmówił wyłączenia takiej informacji o kontrahentach Spółki zawartej w akapicie 1 na stronie 12 Protokołu Kontroli (od słów "Podmiot poinformował jedynie"). Skarżąca kasacyjnie zawracała uwagę, że informacje z pisma z dnia 4 lutego 2020 roku i z Protokołu Kontroli dotyczą tego samego podmiotu, w związku z czym uwzględnienie wyłączenia ich udostępnienia w jednym dokumencie, a odmowa ich zastrzeżenia w innym jest niezrozumiała i nielogiczna, bowiem organy w stosunku do tej samej informacji prezentują dwa odmienne stanowiska. WSA w ogóle się do przedmiotowej kwestii nie odniósł. Tak w odwołaniu, jak i w skardze skarżąca kasacyjnie spółka wytykała, że wskazanie w Protokole Kontroli informacji, iż w trakcie produkcji nie powstają żadne odpady pozwala na ustalenie składu produktów, a tym samym naraża Spółkę na próby ich odtworzenia, w szczególności mając na uwadze fakt, że organ odmówił zastrzeżenia informacji o rodzajach odpadów, z jakich w 2018 roku był wytwarzany BIOMIN-28/DG. WSA w ogóle się do przedmiotowej kwestii nie odniósł. Jak z powyższego wynika, Sąd pierwszej instancji nie odniósł się do szeregu kwestii natury faktycznej, które były eksponowane w skardze. Są to okoliczności istotne, albowiem bez wątpienia mogą mieć wpływ na ostateczną ocenę zgodności z prawem kwestionowanej skargą decyzji. Uzasadnienie wyroku Sądu pierwszej instancji zawiera wyłącznie ogólną aprobatę ocen prawnych organu II instancji, bez konkretnego i merytorycznego ich rozważenia z uwzględnieniem stanowiska skarżącej spółki. Z wyłożonych względów Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 185 § 1 P.p.s.a. uchylił w całości zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Rozpoznając ponownie sprawę Sąd pierwszej instancji uwzględni oceny prawne sformułowane w części zważającej niniejszego uzasadnienia, a w szczególności przeprowadzi kontrolę zgodności z prawem zaskarżonej decyzji z uwzględnieniem zarzutów zawartych w skardze. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 i art. 205 § 2 P.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. 2023 r. poz. 1964 ze zm.).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI