III OSK 6830/21

II SA/Łd 649/25 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2025-11-07
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-09-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Agata Sobieszek-Krzywicka
Piotr Mikołajczyk /przewodniczący/
Tomasz Porczyński /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6359 Inne o symbolu podstawowym 635
6401 Skargi organów nadzorczych na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Prawo miejscowe
Skarżony organ
Rada Gminy
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji w części
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 1465
Art. 40 ust. 1 i ust. 2 pkt 4, art. 41 ust. 1, art. 42, art. 91 ust. 1 i 4
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j.)
Dz.U. 2023 poz 2151
Art. 14 ust. 2a, art. 16
Ustawa z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi
Dz.U. 2023 poz 1939
Art. 62
Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (t. j.)
Dz.U. 2016 poz 283
§ 136, § 137, § 143
Rozporządzenie Prezesa Rady Ministów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" - tekst jedn.
Dz.U. 2023 poz 2119
Art. 51 § 1, art. 124 § 1, art. 141, art. 145 § 1
Ustawa z dnia 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń (t.j.)
Dz.U. 2025 poz 383
Art. 288 § 1
Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (t. j.)
Dz.U. 2016 poz 2046
Art. 20a
Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych - tekst jedn.
Dz.U. 2025 poz 1071
Art. 415
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny
Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
Art. 7, art. 83, art. 87 ust. 2, art. 94
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
Dz.U. 2024 poz 935
Art. 147 § 1, art. 200, art. 205 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Dnia 7 listopada 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Mikołajczyk, Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Porczyński (spr.), Sędzia WSA Agata Sobieszek-Krzywicka, , Protokolant Specjalista Anna Łyżwa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 listopada 2025 roku sprawy ze skargi Wojewody [...] na uchwałę Rady Gminy Rząśnia z dnia 30 września 2024 roku nr VI/36/2024 w sprawie przyjęcia regulaminu korzystania z gminnych obiektów sportowych w Rząśni 1. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w zakresie § 1, § 9 pkt 1, 5, 6, § 14, § 18, § 19, § 27, § 29, § 30 pkt 1 i 2, § 34, § 36, § 37 załącznika Nr 1 - Regulaminu korzystania z obiektów sportowych gminy Rząśnia, 2. zasądza od Rady Gminy Rząśnia na rzecz strony skarżącej Wojewody [...] kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
W dniu 30 września 2024 r. Rada Gminy Rząśnia na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 oraz art. 40 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (w chwili podjęcia zaskarżonej uchwały t.j. Dz.U z 2024 r. poz. 609 ze zm., dalej również jako: "u.s.g.") podjęła Uchwałę Nr VI/36/2024 w sprawie przyjęcia regulaminu korzystania z gminnych obiektów sportowych w Rząśni. Załącznik Nr 1 do wskazanej uchwały stanowi Regulamin korzystania z obiektów sportowych gminy Rząśnia (dalej również jako: "Regulamin", lub "Załącznik").
W § 1 Załącznika wskazano, iż "Osoby korzystające z obiektów sportowych zobowiązane są do zapoznania się z niniejszym Regulaminem i przestrzegania zawartych w nim przepisów". Jak stanowi § 9 Regulaminu: "Przebywającym na terenie obiektów sportowych zabrania się: palić tytoniu, spożywać napojów alkoholowych i innych środków psychoaktywnych (pkt 1); niszczenia i uszkodzenia wyposażenia obiektu (pkt 5); wprowadzania zwierząt (pkt 6)". Zgodnie z § 14 Załącznika "W czasie zawodów lub innych zajęć organizator jest zobowiązany przestrzegać przepisów regulaminu, a także jest odpowiedzialny za zapewnienie bezpieczeństwa korzystających z obiektu sportowego". W myśl § 18 Regulaminu: "Za wartościowe przedmioty pozostawione w szatniach opiekun obiektu sportowego i prowadzący zajęcia nie ponoszą odpowiedzialności". W § 19 Załącznika wskazano, iż "W hali sportowej i jej pomieszczeniach obowiązuje bezwzględne przestrzeganie przepisów BHP i przepisów przeciwpożarowych". Jak stanowi § 27 Regulaminu: "Każdy korzystający z obiektu przebywa w nim na własną odpowiedzialność i ponosi ryzyko związane z amatorskim uprawianiem sportu". Zgodnie z § 29 Załącznika: "Opiekun siłowni nie ponosi odpowiedzialności za skutki zdrowotne spowodowane niewłaściwym korzystaniem z urządzeń znajdujących się w siłowni". W myśl § 30 Regulaminu: "Z siłowni mogą korzystać osoby: które ukończyły 18 lat – samodzielnie, na własną odpowiedzialność (pkt 1); które ukończyły 16 lat – pod opieką pełnoletniej osoby lub opiekuna prawnego, na jej odpowiedzialność (pkt 2)". W § 34 wskazano, iż "Na siłowni nie prowadzi się depozytu rzeczy wartościowych. Za pieniądze i przedmioty wartościowe pozostawione na siłowni zarządca i opiekun siłowni nie ponosi odpowiedzialności". Jak stanowi § 36 Załącznika: "Osoby przebywające na terenie siłowni i naruszające porządek publiczny, dobre obyczaje, w tym używające wulgaryzmów, stwarzające zagrożenie dla innych osób przebywających w obiekcie, a także osoby nie stosujące się do przepisów niniejszego regulaminu i do zaleceń personelu mogą zostać usunięte z terenu obiektu bez zwrotu wcześniej uiszczonej opłaty, niezależnie od ewentualnego skierowania sprawy na drogę postępowania karnego i cywilnego". Wreszcie, zgodnie z § 37 Regulaminu: "O innych sprawach nie objętych niniejszym Regulaminem decydują przepisy ogólne oraz opiekun siłowni".
Przedmiotowa uchwała wpłynęła do Wojewody [...] w dniu 3 października 2024 r. Pismem z dnia 22 października 2024 r. Wojewoda [...] zawiadomił Radę Gminy Rząśnia o wszczęciu postępowania w celu kontroli legalności uchwały Nr VI/36/2024. W ocenie organu nadzoru Rada Gminy Rząśnia przekroczyła delegację ustawową, o której mowa w art. 40 ust. 2 pkt u.s.g. Wątpliwości Wojewody [...] wzbudziły przepisy § 18, 27, 29 i 34 Regulaminu, bowiem, ustalając kwestie odpowiedzialności cywilnoprawnej w Regulaminie, Rada Gminy Rząśnia wkroczyła w materię uregulowaną przepisami Kodeksu cywilnego.
W ocenie organu nadzoru Rada Gminy przekroczyła zakres upoważnienia wynikającego z art. 40 ust. 2 pkt 4 u.s.g. również wprowadzając § 30 Regulaminu. Wojewoda zakwestionował także postanowienia § 14 Załącznika jako normatywnie zbędne, bowiem przedmiotowa uchwała stanowi akt prawa miejscowego i ma charakter powszechnie obowiązujący, a więc nie ma potrzeby zobowiązywania do przestrzegania regulaminu. Ponadto zapis § 19, odsyłający do innych przepisów (przeciwpożarowych i BHP), wykracza poza delegację ustawową.
Zdaniem organu nadzoru brak jest również podstaw do odrębnego uregulowania w uchwale zakazu palenia papierosów, spożywania napojów alkoholowych lub innych środków odurzających. Sprawy związane ze sprzedażą, podawaniem oraz spożywaniem napojów alkoholowych uregulowane bowiem zostały w sposób kompleksowy w ustawie z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 2151). Podobnie zagadnienia związane z wnoszeniem i używaniem środków odurzających zostały uregulowane ustawą z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1939), która przewiduje szeroki wachlarz stanów i sytuacji, które rodzą odpowiedzialność karną i są bezwzględnie zakazane. Zakaz palenia tytoniu w obiektach sportowych powinien być wprowadzony uchwałą wydaną na podstawie ustawy z dnia 9 listopada 1995 r. o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1162). Określony w § 9 pkt 5 Regulaminu zakaz niszczenia i uszkadzania wyposażenia obiektu wynikają już z regulacji art. 124 Kodeksu wykroczeń.
W piśmie z dnia 24 października 2024 r. Rada Gminy Rząśnia, reprezentowana przez Przewodniczącego Rady Gminy Rząśnia, wyjaśniła m.in., iż w drodze wyjątku zarówno orzecznictwo i doktryna dopuszcza w niektórych przypadkach, zwłaszcza gdy wymaga tego komunikatywność i lepsze zrozumienie tekstu prawnego - jak mamy do czynienia w rozważanej sprawie - powtarzanie w aktach prawa miejscowego innych regulacji normatywnych.
Odnosząc się do zarzutów kierowanych wobec § 18, 27, 29 i 34 Regulaminu, organ podkreślił, iż nie doszło do powielenia ani wprost, ani w formie odesłania do konkretnych przepisów Kodeksu cywilnego. Zapisy dotyczące braku odpowiedzialności opiekuna obiektu za rzeczy wartościowe pozostawione w szatniach zostały wprowadzone w celu ochrony interesów użytkowników oraz opiekuna obiektu. Hala sportowa oraz siłownia to miejsca ogólnodostępne, w których przebywają osoby, które nie zawsze znają zasady odpowiedzialności za rzeczy osobiste. Należy wręcz założyć, że niewielu z korzystających z obiektu sportowego zna choćby podstawowe przepisy Kodeksu cywilnego, w tym również te przepisy, które mogą wpływać na zakres ich odpowiedzialności. Znikoma świadomość tych przepisów dotyczy także opiekunów. W ocenie Rady Gminy wprowadzenie wymienionych zapisów w Regulaminie korzystania z obiektów sportowych miało na celu zwiększenie świadomości użytkowników odnośnie konieczności dbałości o swoje rzeczy oraz minimalizowanie ryzyka ich utraty. Zapis ogólny w tej formie w Regulaminie jest formą przypomnienia użytkownikom o obowiązywaniu przepisów Kodeksu cywilnego, nie zaś cytowaniem obowiązujących przepisów Kodeksu cywilnego. Wprowadzenie takiego zapisu było podyktowane potrzebą zapewnienia odpowiedniego poziomu bezpieczeństwa oraz sprawnego zarządzania obiektem użyteczności publicznej. Zapis mówiący o tym, że każdy korzystający z obiektu przebywa w nim na własną odpowiedzialność i ponosi ryzyko związane z amatorskim uprawianiem sportu oraz że opiekun siłowni nie ponosi odpowiedzialności za skutki zdrowotne spowodowane niewłaściwym korzystaniem z urządzeń znajdujących się na siłowni, został wprowadzony w celu zwiększenia świadomości użytkowników, dotyczącej zasad bezpiecznego korzystania z obiektów sportowych oraz przypomnienie im o konieczności zachowania ostrożności podczas ćwiczeń i uprawiania sportu. Celem tego zapisu nie było wprowadzenie nowych regulacji prawnych, lecz informowanie użytkowników i to w pewnym wąskim zakresie o już istniejących przepisach powszechnie obowiązujących. Zapisy dotyczące odpowiedzialności w regulaminach pełnią co do zasady funkcję informacyjną i edukacyjną.
W odniesieniu do § 30 Regulaminu organ stwierdził, iż wprowadzenie go miało na celu ochronę zdrowia i bezpieczeństwa użytkowników siłowni, bowiem celem regulaminu jest zapewnienie bezpieczeństwa i odpowiednich warunków korzystania z siłowni przez mieszkańców gminy, w tym z uwzględnieniem wieku tych osób.
Dalej organ podkreślił, że przepisy § 14 i 19 Załącznika nie są normatywnie zbędne. Ich celem było podkreślenie obowiązku stosowania się do zasad regulaminu przez wszystkich użytkowników, w tym organizatorów, którzy mają szczególną odpowiedzialność za bezpieczeństwo uczestników wydarzenia. Zapisy te miały pełnić funkcję informacyjną i przypominającą, co jest szczególnie ważne przy organizacji wydarzeń sportowych, gdzie odpowiednie przygotowanie i przestrzeganie zasad ma ogromny wpływ na zdrowie i bezpieczeństwo uczestników. Regulacje zawarte w Regulaminie, które będą sformułowane w sposób bardzo ogólny, mało precyzyjny i stanowczy nie spełnią swojej roli. W ocenie organu przyjęcie zapisów Regulaminu, przy uwzględnieniu korekty organu nadzoru, sprawi, że zapewne staną bardziej poprawne formalnie, lecz nie do końca przydatne praktycznie do stosowania przez użytkowników i mało dla nich zrozumiałe. Zdaniem organu w § 19 Załącznika nie nastąpiło odesłanie do przepisów przeciwpożarowych i BHP, gdyż w treści przepisu nie wskazano konkretnych aktów prawnych, zaś samych aktów prawnych dotyczących przepisów BHP są setki. Niemniej jest aktów prawnych dotyczących ochrony przeciwpożarowej. Zwykła ogólna informacja o obowiązkach w pewnym zakresie nie może być traktowana jako odesłanie do aktów prawnych.
Odnosząc się do przepisów § 9 pkt 1 i 5 Regulaminu, organ wskazał, iż wprowadzenie przedmiotowych zapisów dotyczących zakazu palenia papierosów, spożywania napojów alkoholowych i używania środków odurzających miało na celu zapewnienie bezpieczeństwa i porządku na terenie obiektów sportowych, jak również ochronę zdrowia użytkowników. Mimo że przepisy dotyczące przeciwdziałania alkoholizmowi oraz narkomanii są ściśle uregulowane w ustawach o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu narkomani, zawarcie wyżej wymienionych zapisów miała charakter prewencyjny, mający na celu bezpośrednią informacje oraz przypomnienie użytkownikom o obowiązujących zakazach. Celem regulaminu nie było tworzenie nowego prawa, ale wzmocnienie egzekwowania istniejących przepisów na terenie obiektów sportowych. Regulamin znajdzie się na obiekcie i będzie bezpośrednio do wglądu użytkowników obiektu. Organ nadzoru sugeruje, aby zakaz palenia tytoniu na obiektach sportowych był wprowadzony uchwałą na podstawie ustawy z dnia 9 listopada 1995 r. o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu. Taka uchwała nie spełni jednak swojej roli, gdyż, zdaniem Rady Gminy Rząśnia reprezentowanej przez Wójta Gminy Rząśnia, użytkownicy nie zwrócą na nią nawet uwagi (choćby była zamieszczona w obiekcie sportowym). Użytkownicy obiektów sportowych zapoznają się z zasadami korzystania z obiektu sportowego, które zawarte są w Regulaminie. Wynika to w szczególności z wieloletnich nawyków i przyzwyczajeń.
Pismem z dnia 21 lipca 2025 r. Wojewoda [...], reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika w osobie radcy prawnego, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na powyższą uchwałę, zaskarżając ją w części, tj. w zakresie §1, § 9 pkt 1, 5, 6, § 14, § 18, §19, § 27, § 29, § 30 pkt 1 i 2, § 34, § 36, § 37 załącznika Nr 1 do uchwały, Regulaminu korzystania z obiektów Sportowych Gminy Rząśnia.
Organ nadzoru zarzucił zaskarżonej uchwale istotne naruszenie prawa, a mianowicie:
1. art. 40 ust. 2 pkt 4 u.s.g. oraz art. 7 i 94 Konstytucji RP w zw. z § 137 załącznika do Rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 283) przez wyjście poza granice upoważnienia ustawowego do określenia zasad i trybu korzystania z gminnych obiektów i urządzeń użyteczności publicznej określone w art. 40 ust. 2 pkt 4 u.s.g. poprzez powtórzenie regulacji ustawowych lub jednocześnie modyfikację przepisów ustawy w akcie prawa miejscowego w § 9 pkt 1, 5, 6, § 14 w zakresie słów "w czasie zawodów lub innych zajęć organizator jest odpowiedzialny za zapewnienie bezpieczeństwa z obiektu", § 18, § 19, § 27, § 29, § 30 pkt 1, 2, § 34 zdanie drugie, § 36, § 37 załącznika Nr 1 do uchwały, Regulaminu korzystania z obiektów Sportowych Gminy Rząśnia.
2. art. 40 ust. 2 pkt 4 u.s.g. oraz art. 7 i 94 Konstytucji RP w zw. z § 137 załącznika do Rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 283) przez wyjście poza granice upoważnienia ustawowego do określenia zasad i trybu korzystania z gminnych obiektów i urządzeń użyteczności publicznej określone w art. 40 ust. 2 pkt 4 u.s.g. poprzez wprowadzenie przepisów o charakterze wyłącznie informacyjnym oraz wprowadzających w błąd w § 34 zdanie pierwsze załącznika Nr 1 do uchwały, Regulaminu korzystania z obiektów Sportowych Gminy Rząśnia;
3. art. 40 ust. 2 pkt 4 u.s.g. oraz art. 87 ust. 2 Konstytucji RP przez uchwalenie w § 1 załącznika Nr 1 do uchwały, Regulaminu korzystania z obiektów Sportowych Gminy Rząśnia obowiązku zapoznania się z Regulaminem i przestrzegania zawartych w nim przepisów oraz w § 14 Regulaminu obowiązku przestrzegania jego przepisów, w sytuacji gdy Regulamin ten stanowi akt prawa miejscowego i obowiązuje niezależnie od faktu zapoznania się z nim czyjego akceptacją.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty strona skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w zaskarżonej części oraz zasądzenie na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa radcy prawnego, według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi organ nadzoru podkreślił, iż w przypadku większości kwestionowanych przepisów doszło do nieuprawnionego powtórzenia norm zawartych w akcie rangi ustawowej, a tym samym do przekroczenia delegacji ustawowej określonej w treści art. 40 ust. 2 pkt 4 u.s.g. Wydanie aktu prawa miejscowego na podstawie tego przepisu polega na wprowadzeniu do porządku prawnego nowych przepisów, które albo w ogóle nie mają odpowiednika w przepisach obowiązujących, albo przepisy te uszczegóławiają w określonym zakresie, w ramach ustawowych upoważnień. W utrwalonym orzecznictwie sądowoadministracyjnym uznaje się, że powtórzenie regulacji ustawowych bądź ich modyfikacja i uzupełnienie przez przepisy gminne jest niezgodne z zasadami legislacji. Uchwała rady nie może regulować jeszcze raz tego, co jest już zawarte w obowiązującej ustawie. Taka uchwała, jako istotnie naruszająca prawo, jest nieważna. Zawsze bowiem tego rodzaju powtórzenie jest normatywnie zbędne, gdyż powtarzany przepis już obowiązuje. Jest też dezinformujące, trzeba bowiem liczyć się z tym, że powtórzony przepis będzie interpretowany w kontekście uchwały, w której go powtórzono, co może prowadzić do całkowitej lub częściowej zmiany intencji prawodawcy, a więc do naruszenia wymagania adekwatności. Uchwała organu gminy nie powinna zatem powtarzać przepisów ustawowych, jak też nie może zawierać postanowień sprzecznych z ustawą.
Zdaniem strony skarżącej brak jest podstaw prawnych do odrębnego uregulowania w niniejszej uchwale zakazu "palenia papierosów, spożywania napojów alkoholowych lub innych środków odurzających". Sprawy związane ze sprzedażą, podawaniem oraz spożywaniem napojów alkoholowych uregulowane zostały w sposób kompleksowy w ustawie z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2151). Podobnie zagadnienia związane z wnoszeniem i używaniem środków odurzających zostały uregulowane ustawą z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1939), która przewiduje szeroki wachlarz stanów i sytuacji, które rodzą odpowiedzialność karną i są bezwzględnie zakazane. Zakaz palenia tytoniu w obiektach sportowych zawarto w art. 5 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 9 listopada 1995 r. o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1162).
Natomiast określony w § 9 pkt 5 Regulaminu zakaz niszczenia i uszkadzania wyposażenia obiektu wynika z regulacji określonych w przepisach ustawy z dnia 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 734) lub ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 383).
Dalej organ nadzoru wskazał, iż w § 9 pkt 6 Regulaminu do uchwały określono, że przebywającym na terenie obiektów sportowych zabrania się wprowadzania zwierząt. W ocenie skarżącego ustanowienie zakazu wprowadzania zwierząt do gminnych obiektów i urządzeń użyteczności publicznej narusza art. 20 a ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 2046 z późn. zm.), który określa prawo osoby niepełnosprawnej do wstępu do obiektów użyteczności publicznej wraz z psem asystującym. Sformułowany w Regulaminie zakaz wprowadzania zwierząt w tym psów pozostaje w sprzeczności z przepisem art. 20 a ww. ustawy w zakresie w jakim pozbawiony jest zastrzeżenia dotyczącego możliwości korzystania z psa asystującego przez osoby niepełnosprawne. Ponadto reguła ustanowiona przepisem § 9 pkt 6 Regulaminu, obejmującym zakaz wprowadzania zwierząt, jest objęta zakresem regulacji ustawowej art. 4 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 733).
W dalszej kolejności organ podkreślił, iż postanowienia § 18, 27, 29, 30 i 34 nawiązują do problematyki odpowiedzialności odszkodowawczej uregulowanej przede wszystkim w ustawie z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1061). Nie uwzględniają jednak wszelkich przyjętych w Kodeksie cywilnym rozwiązań. Delegacja zawarta w art. 40 ust. 2 u.s.g. nie obejmuje natomiast upoważnienia do wprowadzania do aktu prawa miejscowego jakichkolwiek przepisów ustalających lub modyfikujących odpowiedzialność cywilną.
W ocenie skarżącego również przepisy § 19 i 37 wykraczają poza delegację ustawową zawartą w art. 40 ust. 2 pkt 4 u.s.g. Nie można bowiem uznać, że przytoczone regulacje dopełniają jakąś normę powszechnie obowiązującą, skoro się do niej wprost odwołują i nakazują jej przestrzegać, zaś z samej konstrukcji państwa prawa wynika, że prawa należy przestrzegać. Obowiązek przestrzegania przepisów przeciwpożarowych wynika z ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 736), a odpowiedzialność za naruszenie tych obowiązków określa art. 82 § 1 Kodeksu wykroczeń, który określa odpowiedzialność m.in. za czynności, które mogą spowodować pożar. Z kolei konieczność przestrzegania przepisów bhp wynika z przepisów Kodeksu pracy i jest adresowana do pracowników, a nie wszelkich użytkowników obiektu użyteczności publicznej.
Odnosząc się do postanowień § 36 Regulaminu, Wojewoda [...] wskazał, iż w jego ocenie także ten przepis wykracza poza delegacje ustawową zawartą w art. 40 ust. 2 pkt 4 u.s.g. z uwagi na to, że w delegacji ustawowej mowa jest o zasadach korzystania z boisk, a nie sankcjach za naruszanie zasad. Kwestionowany przepis nie wskazuje kto miałby dokonać usunięcia użytkownika z obiektów sportowych i na jakich zasadach.
W § 34 Regulaminu określono, że na siłowni nie prowadzi się depozytu rzeczy wartościowych. W ocenie skarżącego art. 40 ust. 2 pkt 4 u.s.g. nie upoważnia do wprowadzania przepisów o charakterze wyłącznie informacyjnym oraz wprowadzających w błąd. Zdaniem organu nadzoru taki właśnie charakter ma powołany powyżej przepis.
Końcowo organ nadzoru podkreślił, iż zaskarżona uchwała stanowi akt prawa miejscowego, a więc ma charakter powszechnie obowiązujący na terenie całej gminy i jest skierowana do nieokreślonego adresata. Regulamin obowiązuje zatem każdego mieszkańca, który korzysta z obiektów sportowych Gminy Rząśnia, niezależenie od faktu zapoznania się z Regulaminem i jego akceptacji przez użytkownika, o czym stanowią § 1 i 14 Regulaminu.
Z uwagi na powyższe okoliczności strona skarżąca wniosła jak w petitum skargi.
W odpowiedzi na skargę Rada Gminy Rząśnia, reprezentowana przez Wójta Gminy Rząśnia, wniosła o jej oddalenie, ewentualnie o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w zaskarżonej części i nieobciążanie Gminy Rząśnia kosztami postępowania sądowego. Organ podtrzymał stanowisko przedstawione w piśmie z dnia 24 października 2024 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej również jako: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jak z kolei stanowi art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a., sądy administracyjne właściwe są w sprawach z zakresu kontroli zgodności z prawem aktów prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej. Zakres kontroli wykonywanej przez sądy administracyjne określony jest przepisem art. 134 § 1 p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a. Zgodnie zaś z art. 147 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a., stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.
Przedmiotem tak rozumianej kontroli sądowoadministracyjnej jest wskazana na wstępie Uchwała Rady Gminy Rząśnia z dnia 30 września 2024 r. Nr VI/36/2024 w sprawie przyjęcia regulaminu korzystania z gminnych obiektów sportowych w Rząśni. W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę skarga jest zasadna, bowiem zaskarżone przez organ nadzoru postanowienia uchwały naruszają prawo w stopniu istotnym.
Na wstępie tej części rozważań należy wskazać, iż w myśl art. 87 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczpospolitej Polskiej na obszarze działania organów, które je ustanowiły, są akty prawa miejscowego. Jak stanowi art. 94 Konstytucji RP, organy samorządu terytorialnego oraz terenowe organy administracji rządowej ustanawiają akty prawa miejscowego, obowiązujące na obszarze działania tych organów, na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie. Przywołana norma konstytucyjna znajduje swoje odzwierciedlenie odnośnie rady gminy jako organu jednostki samorządu terytorialnego pierwszego stopnia w art. 40 ust. 1 w zw. z art. 41 ust. 1 u.s.g. Przepisy te stanowią, że radzie gminy przysługuje prawo stanowienia aktów prawa miejscowego obowiązujących na obszarze gminy, na podstawie upoważnień ustawowych, podejmowanych w formie uchwał. Upoważnienie takie zawiera sama ustawa o samorządzie gminnym w art. 40 ust. 2 pkt 1-4 co do spraw w nim szczegółowo wymienionych (wewnętrznego ustroju gmin i jednostek pomocniczych, organizacji urzędów i instytucji gminnych, zasad zarządu mieniem gminy oraz zasad i trybu korzystania z gminnych obiektów i urządzeń użyteczności publicznej).
Jednocześnie podkreślić należy, że w myśl art. 7 Konstytucji RP organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa, co oznacza, że materia uregulowana aktem prawa miejscowego powinna wynikać z upoważnienia ustawowego i nie może przekraczać zakresu tego upoważnienia ani też wkraczać w materię uregulowaną ustawą. Ustanawianie aktów prawa miejscowego należy zatem do kompetencji organów samorządu terytorialnego, które czynią to wyłącznie na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie. Samorząd gminny nie ma uprawnienia do samoistnego, czyli nieposiadającego umocowania w normie ustawowej, ukształtowania podstaw prawnych własnego działania. Materialnoprawna podstawa do działania rady gminy w zakresie stanowienia aktów prawa miejscowego musi wynikać wprost z postanowień ustawy (delegacji ustawowej) i nie może być oparta na ogólnych przepisach zawartych w ustawach.
Ponadto przepisy aktów prawa miejscowego powinny być uchwalone zgodnie z zasadami określonymi w rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 283, dalej również jako: "ZTP"). Przepis § 136 ZTP wyraźnie ustanawia zakaz zamieszczania w uchwale i zarządzeniu przepisów prawnych niezgodnych z ustawą, na podstawie której są one wydawane, oraz innymi ustawami i ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi, a także przepisów prawnych niezgodnych z rozporządzeniami, zaś § 137 ZTP stanowi, że w uchwale i zarządzeniu nie powtarza się przepisów ustaw, ratyfikowanych umów międzynarodowych i rozporządzeń. Na mocy § 143 ZTP wskazane zasady znajdują zastosowanie również przy stanowieniu aktów prawa miejscowego. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalone jest stanowisko, zgodnie z którym powtórzenie regulacji ustawowych bądź ich modyfikacja oraz uzupełnienie przez przepisy stanowione przez organy jednostek samorządu terytorialnego jest niezgodne z zasadami legislacji i stanowi wykroczenie poza zakres ustawowego upoważnienia. Uchwała rady gminy nie może regulować jeszcze raz tego, co jest już zawarte w obowiązującej ustawie. Taka uchwała, jako istotnie naruszająca prawo, jest nieważna. Tego rodzaju powtórzenie jest normatywnie zbędne, gdyż powtarzany przepis już obowiązuje. Jest też dezinformujące, bowiem trzeba liczyć się z tym, że powtórzony przepis będzie interpretowany w kontekście uchwały, w której go powtórzono, co może prowadzić do całkowitej lub częściowej zmiany intencji prawodawcy, a więc do naruszenia wymagania adekwatności (zob. wyrok NSA z 10 lutego 2023 r., sygn. III OSK 6830/21, dostępny, podobnie jak inne przywoływane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia, w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: "www.orzeczenia.nsa.gov.pl", dalej również jako: "CBOSA").
Zgodnie z art. 91 ust. 1 zd. 1 u.s.g. uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. Natomiast po myśli art. 91 ust. 4 u.s.g. w przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały lub zarządzenia, ograniczając się do wskazania, iż uchwałę lub zarządzenie wydano z naruszeniem prawa. Treść powyższych przepisów wskazuje, że nie każde naruszenie prawa stanowi przesłankę stwierdzenia nieważności uchwały organu gminy. Sankcję nieważności można zastosować jedynie wówczas, gdy stwierdzone naruszenia mają charakter istotny. Przepisy ustawy o samorządzie gminnym nie zawierają wskazania, jakiego rodzaju uchybienia należy kwalifikować jako istotne, jednak w świetle jednolitych poglądów judykatury i doktryny, za istotne naruszenie prawa uznaje się uchybienia prowadzące do takich skutków, które nie mogą zostać zaakceptowane w demokratycznym państwie prawnym. Do takich zalicza się między innymi naruszenie przepisów prawa ustrojowego oraz prawa materialnego, a także przepisów regulujących procedury podejmowania uchwał. Za istotne naruszenie prawa, będące podstawą do stwierdzenia nieważności aktu, uznaje się takie rodzaje naruszenia prawa, jak podjęcie uchwały przez organ niewłaściwy, brak podstawy do podjęcia uchwały określonej treści, niewłaściwe zastosowanie przepisu prawnego będącego podstawą podjęcia uchwały, naruszenie procedury podjęcia uchwały. W orzecznictwie przyjmuje się również, że niedopuszczalne jest pomijanie przez radę gminy materii przekazanej temu organowi do uregulowania na mocy delegacji ustawowej. Sąd administracyjny, na mocy art. 147 § 1 p.p.s.a., posiada kompetencję do stwierdzenia nieważności uchwały, czyli do orzeczenia o jej wadliwości od chwili podjęcia uchwały (ex tunc). Wówczas uchwałę tę należy traktować tak, jakby nigdy nie została podjęta (zob. wyrok WSA w Gdańsku z 19 października 2023 r., sygn. III SA/Gd 826/22; wyrok WSA w Szczecinie z 26 października 2023 r., sygn. II SA/Sz 707/23; wyrok WSA w Łodzi z 6 marca 2024 r., sygn. II SA/Łd 31/24, publ. CBOSA).
Kontrolowana w niniejszej sprawie uchwała została wydana na podstawie art. 40 ust. 2 pkt 4 u.s.g., zgodnie z którym na podstawie niniejszej ustawy organy gminy mogą wydawać akty prawa miejscowego w zakresie zasad i trybu korzystania z gminnych obiektów i urządzeń użyteczności publicznej. Podkreślić więc należy, iż użyte w przywołanym przepisie pojęcie: "zasady i tryb korzystania" przewiduje kompetencję organu gminy do formułowania norm abstrakcyjnych i generalnych, ustalających reguły zachowania się w obrębie obiektów i urządzeń użyteczności publicznej, zasady prawidłowego ich użytkowania i korzystania z nich (por. np. wyrok NSA z 6 czerwca 2017 r. sygn. akt II OSK 2529/15, publ. CBOSA). Żadne inne przepisy, poza zasadami i trybem korzystania z gminnych obiektów i urządzeń użyteczności publicznej, nie mogą być objęte regulacją wydawaną na podstawie art. 40 ust. 2 pkt 4 u.s.g. W świetle powoływanej powyżej konstytucyjnej zasady praworządności, o której mowa w art. 7 Konstytucji RP, każde działanie organu władzy publicznej musi być oparte na podstawie prawa i w jego granicach.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, należy przyznać rację Wojewodzie [...], iż Rada Gminy Rząśnia w kontrolowanej uchwale przekroczyła granice upoważnienia ustawowego, o którym mowa w art. 40 ust. 2 pkt 4 u.s.g.
Przede wszystkim skarżący trafnie wskazał, że przepisy § 9 pkt 1 i 5 Regulaminu stanowią nieuprawnione powtórzenie przepisów rangi ustawowej. Przywołane postanowienia uchwały zakazują przebywającym na terenie obiektów sportowych Gminy Rząśnia palenia tytoniu, spożywania napojów alkoholowych i innych środków psychoaktywnych, a także niszczenia i uszkodzenia wyposażenia obiektu. Regulacje powyższe stanowią powtórzenie norm zawartych w przepisach art. 124 § 1 ustawy z dnia 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 734) oraz art. 288 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (t.j. Dz. U. z 2025 poz. 383). Stosownie do pierwszego z nich: "kto cudzą rzecz umyślnie niszczy, uszkadza lub czyni niezdatną do użytku, jeżeli szkoda nie przekracza 800 złotych, podlega karze aresztu, ograniczenia wolności albo grzywny". Natomiast przywołany powyżej artykuł kodeksu karnego stanowi, że: "kto cudzą rzecz niszczy, uszkadza lub czyni niezdatną do użytku, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5". Zakaz spożywania alkoholu wynika zaś z art. 14 ust. 2a ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 2151 z późn. zm.) stanowiącym, iż "zabrania się spożywania napojów alkoholowych w miejscu publicznym, z wyjątkiem miejsc przeznaczonych do ich spożycia na miejscu, w punktach sprzedaży tych napojów". Art. 16 ww. ustawy stanowi natomiast, że "zabrania się wnoszenia napojów alkoholowych na teren zakładów pracy, stadionów i innych obiektów, w których odbywają się imprezy sportowe i rozrywkowe, a także obiektów lub miejsc objętych zakazem wnoszenia napojów alkoholowych". Zakaz palenia tytoniu zawarto w art. 5 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 9 listopada 1995 r. o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1162 z późn. zm.) stanowiącym, że: "zabrania się palenia wyrobów tytoniowych, w tym palenia nowatorskich wyrobów tytoniowych, i palenia papierosów elektronicznych, z zastrzeżeniem art. 5a w pomieszczeniach obiektów kultury i wypoczynku do użytku publicznego". Zakaz palenia papierosów znajduje się także w art. 5 ust. 1 pkt 10 ustawy, zakazującym palenia wyrobów tytoniowych w ogólnodostępnych miejscach przeznaczonych do zabaw dzieci. Zakres normowania tego przepisu nie odnosi się jedynie do placów zabaw, lecz w równym stopniu także do takich miejsc jak: teren rekreacyjno-sportowy, czy boisko (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 4 grudnia 2019 r., sygn. III SA/Wr 453/19, publ. CBOSA). Natomiast zakaz posiadania środków odurzających lub substancji psychotropowych wynika z art. 62 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1939 z póżn. zm.). Warto nadmienić, że Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 27 stycznia 2011 r. (sygn. I KZP 24/10) wskazał, że posiadaniem środków odurzających lub substancji psychotropowych w rozumieniu art. 62 ustawy jest każde władanie (dysponowanie) takim środkiem lub substancją, a więc także związane z jego użyciem lub zamiarem użycia.
Wprawdzie w orzecznictwie sądów administracyjnych można znaleźć pogląd o możliwości powtórzenia in extenso zapisów ustawowych w aktach prawa miejscowego, jednakże zastrzega się, że powtórzenie jest dopuszczalne wówczas, gdy nastąpiło z powołaniem się na konkretny powtarzany przepis ustawy (por. np. wyrok WSA we Wrocławiu z 31 listopada 2006 r., sygn. II SA/Wr 745/06, publ. CBOSA). Warunek ten nie został jednak w niniejszej sprawie spełniony. Przywołane przepisy uchwały Rady Gminy Rząśnia regulują bowiem zachowania, które objęte są już dyspozycjami norm prawnych, zawartych w przepisach rangi ustawowej. Stanowiąc takie przepisy, lokalny prawodawca przekracza zakres delegacji ustawowej, która upoważnia do regulowania wynikających z niej kwestii w taki sposób, aby przyjęte w oparciu o tę delegację normy uzupełniały przepisy powszechnie obowiązujące. Poza zakresem delegacji pozostają natomiast normy prawa miejscowego, których dyspozycje powielają regulacje, zawarte już w obowiązujących przepisach ustawowych. Nie sposób zgodzić się z argumentacją Rady Gminy Rząśnia, zgodnie z którą jedynie całościowe uregulowanie danej materii w akcie prawa miejscowego należy uznać za prawidłowe, ponieważ wówczas uchwała jest czytelna i spójna, nawet jeśli powiela ona treść ustawy. Rolą aktu prawa miejscowego nie jest bowiem informowanie o obowiązujących przepisach rangi ustawowej. Gdyby podzielić stanowisko Rady Gminy Rząśnia, należałoby uznać, że do regulacji danej materii w akcie prawa miejscowego nie byłaby potrzebna delegacja ustawowa. Jest to jednak sprzeczne z przywołaną powyżej konstytucyjną zasadą praworządności, określoną w art. 7 Konstytucji RP. Niewątpliwie istnieje potrzeba upowszechniania wiedzy co do powszechnie obowiązujących przepisów prawa, jednakże akt prawa miejscowego jest aktem normatywnym w znaczeniu materialnym, a więc zawierającym normy prawne. W konsekwencji Sąd uznał, że przepisy zaskarżonej uchwały powtarzające normy zawarte w powszechnie obowiązujących przepisach ustawowych w sposób istotny naruszają przepis art. 40 ust. 1 oraz ust. 2 pkt 4 u.s.g.
Sąd ocenił również, że przepis § 9 pkt 6 zaskarżonej uchwały jest sprzeczny z art. 20a ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 913 z późn. zm.), który zezwala na wstęp do obiektów użyteczności publicznej osobie niepełnosprawnej z psem asystującym. Zakaz wprowadzania zwierząt na obiekty sportowe winien zatem zostać wprowadzony z uwzględnieniem ww. przepisu ustawy. W przeciwnym razie przepis aktu prawa miejscowego istotnie narusza prawo, stojąc w sprzeczności z przepisem rangi ustawowej. Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie, zatem przywołany przepis uchwały obarczony jest wadą nieważności.
Ponadto Sąd uznał, iż delegację ustawową, o której mowa w art. 40 ust. 2 pkt 4 u.s.g., przekraczają także przepisy § 18, § 27, § 29, § 30 pkt 1 i 2 oraz § 34 Regulaminu, stanowiące nieuprawnioną modyfikację obowiązujących norm prawnych rangi ustawowej. Zawarte w nich normy dotyczą odpowiedzialność cywilnej – zarówno osób korzystających z obiektów sportowych, jak i opiekunów oraz prowadzących zajęcia. Jednakże wkraczają one w sferę już uregulowaną przepisami ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 1071, dalej również jako: "k.c."). Zgodnie z art. 415 k.c. kto z winy swej wyrządził drugiemu szkodę, obowiązany jest do jej naprawienia. Przepis ten stanowi ogólną podstawę odpowiedzialności deliktowej opartej na zasadzie winy. Jednakże kodeks cywilny kompleksowo normuje zasady odpowiedzialności za czyny niedozwolone zarówno w przypadku odpowiedzialności na zasadzie winy, ryzyka jak i słuszności. Wraz z kolejnymi przepisami Tytułu VI kodeks cywilny tworzy konstrukcję odpowiedzialności za czyny niedozwolone, w tym także odpowiedzialności osób zobowiązanych do nadzoru nad osobą, której z powodu wieku albo stanu psychicznego lub cielesnego winy poczytać nie można. Określa także reguły dotyczące szkody oraz związku przyczynowego między zachowaniem podmiotu odpowiedzialnego a powstałą szkodą. Również okoliczności wyłączające lub ograniczające odpowiedzialność oraz zasady ponoszenia odpowiedzialności kontraktowej uregulowane są przez przepisy kodeksu cywilnego, które w żadnej mierze nie mogą być modyfikowane przez przepisy prawa miejscowego. Stanowienie o zasadach odpowiedzialności zarówno cywilnoprawnej jak i karnej należy bezspornie do materii ustawowej i żaden akt prawny niższego rzędu nie może tworzyć, zmieniać lub uchylać reguł ustawowych w tym zakresie. Dlatego też Sąd ocenił, że przywołane przepisy Załącznika Nr 1 do kontrolowanej uchwały naruszają prawo w sposób istotny i obarczone są wadą nieważności.
W dalszej kolejności należy wskazać, iż zgodnie z art. 83 Konstytucji RP każdy ma obowiązek przestrzegania prawa Rzeczypospolitej Polskiej. Jak podkreślono powyżej, akty prawa miejscowego są źródłami prawa powszechnie obowiązującego na obszarze działania organów, które je ustanowiły. Dlatego też Sąd podzielił przywołaną w skardze argumentację, zgodnie z którą przepisy § 1 oraz § 14 przekraczają delegację ustawową, o której mowa w art. 40 ust. 2 pkt 4 u.s.g., bowiem moc obowiązująca przepisów prawa miejscowego nie zależy od ich akceptacji, lecz należy do materii regulowanej przepisami rangi konstytucyjnej i ustawowej. Zatem zawarcie w akcie prawa miejscowego przepisów, nakładających obowiązek zapoznania się i przestrzegania jego postanowień, jest zbędne.
Analogicznie należy ocenić przepisy § 19 i § 37 Załącznika Nr 1 do kontrolowanej uchwały, wprowadzające obowiązek przestrzegania przepisów BHP oraz przepisów przeciwpożarowych na terenie obiektów sportowych Gminy Rząśnia i odsyłające się do "przepisów ogólnych" w sprawach nieuregulowanych. Uchwała rady gminy nie może zobowiązywać do przestrzegania unormowań prawa powszechnie obowiązującego, gdyż obowiązek taki istnieje na podstawie przywołanego art. 83 Konstytucji RP. Wydanie aktu prawa miejscowego w oparciu o przepis art. 40 ust. 2 pkt 4 u.s.g. polega zaś na wprowadzeniu do porządku prawnego nowych przepisów, które albo w ogóle nie mają odpowiednika w przepisach już obowiązujących, albo nie istnieją przepisy uszczegółowiające zakres regulacji w ramach ustawowych upoważnień.
Wreszcie Sąd uznał § 36 Regulaminu za naruszający prawo w sposób istotny. Przepis ten nakłada sankcję usunięcia z obiektu bez zwrotu uiszczonej opłaty dla osób przebywających na terenie siłowni i naruszających porządek publiczny, dobre obyczaje, w tym używające wulgaryzmów, stwarzające zagrożenie dla innych osób przebywających w obiekcie oraz osób nie stosujących się do przepisów Regulaminu. Podkreślić należy, iż art. 40 ust. 2 pkt 4 u.s.g. nie daje radzie gminy upoważnienia do stanowienia sankcji za naruszenie prawa miejscowego. Zachowania polegające na zakłócaniu porządku publicznego oraz używaniu słów nieprzyzwoitych w miejscu publicznym zostały usankcjonowane w Kodeksie wykroczeń (odpowiednio w art. 51 oraz art. 141 tej ustawy). Jednocześnie przepis § 36 Regulaminu nie wskazuje, kto miałby dokonać usunięcia z obiektu osoby, zachowującej się w sposób wskazany w tym przepisie. W szczególności przepisy zaskarżonej uchwały nie stanowią podstawy do ewentualnej ingerencji policji lub innej służby porządkowej, które miałyby usunąć z obiektu osobę naruszającą regulamin. Służby te działają bowiem w granicach swoich ustawowych uprawnień. Dlatego też Sąd ocenił, iż przepis ten przekracza delegację ustawową, o której mowa w art. 40 ust. 2 pkt 4 u.s.g.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Sąd na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w części wskazanej w punkcie 1 wyroku.
O kosztach postępowania Sąd orzekł w punkcie 2 wyroku na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.
dc